{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5433704"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5433704","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διερεύνηση της δράσης των «γραφέων» στη διοίκηση των μυκηναϊκών ανακτορικών κρατών","abstract":"Αντικείμενο μελέτης της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της δράσης των «γραφέων» στο πλαίσιο της διοίκησης των μυκηναϊκών ανακτορικών κρατών. Αρχικά, παρουσιάζεται το ιστορικό της έρευνας και οι παλαιογραφικές μελέτες που έχουν διακρίνει αρκετά από τα άτομα που είχαν τον ρόλο του συντάκτη εγγράφων, ενώ εξετάζεται και η τάση των τελευταίων δεκαετιών να διερευνώνται οι γραφείς όχι μόνο ως σύνολα παλαιογραφικών χαρακτηριστικών, αλλά ως παράγοντες της μυκηναϊκής ανακτορικής διοίκησης, από την οποία αφορμάται και η παρούσα προσέγγιση. Η ανάλυση κινείται τόσο στον αρχαιολογικό όσο και στον επιγραφικό άξονα, ενώ πολύτιμες συγκριτικές δυνατότητες προσφέρει και η αναφορά στην Εγγύς Ανατολή. Στο πρώτο σκέλος, εξετάζονται τα πλαίσια εύρεσης των κειμένων Γραμμικής Β, με έμφαση στην Κνωσό και την Πύλο, από όπου προκύπτει η πληρέστερη αρχαιολογική εικόνα για τη λειτουργία της γραφογνωστικής διοίκησης. Στη συνέχεια, αναλύονται τα ίδια τα έγγραφα, με έμφαση στις πινακίδες, οι οποίες προσεγγίζονται τόσο από την πλευρά του περιεχομένου τους όσο και από την άποψη της υλικής τους υπόστασης και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που τους έχουν αποδώσει οι συντάκτες τους. Παράλληλα, διερευνώνται οι συνήθειες των γραφέων κατά τη σύνταξη κειμένων, οι διορθώσεις στα κείμενα των πινακίδων και οι έμμεσες ενδείξεις για την εκπαίδευση των μαθητευομένων, καθώς και ο κοινωνικός ρόλος και η ταυτότητα του ατόμου που ασκεί τη γραφογνωσία στον μυκηναϊκό κόσμο. Τέλος, μέσα από τις συγκριτικές προσεγγίσεις με την Εγγύς Ανατολή και τις πλούσια τεκμηριωμένες παραδόσεις της Μεσοποταμίας, της Αιγύπτου και της Ανατολίας, επιχειρείται όχι να παραχθούν ευθείες ταυτίσεις, αλλά να δοθεί η δυνατότητα για περαιτέρω εξέταση της εκπαίδευσης και του ρόλου των γραφέων μέσα από τα πληρέστερα παράλληλα που διαθέτει ο μελετητής του προϊστορικού Αιγαίου για το θέμα της γραφογνωσίας. Συμπερασματικά, προκύπτει ότι οι γραφείς του μυκηναϊκού κόσμου πιθανότατα θα ήταν και οι ίδιοι μέλη επιφανών ομάδων και συμμετέχοντες στη διοίκηση – όχι απλά εξειδικευμένο προσωπικό, ενώ η μειωμένη ανάγκη για προσθήκες νέων γραφέων, σε αντίθεση με τις μεγάλες ανάγκες της Εγγύς Ανατολής, πιθανώς να είχε οδηγήσει σε μικρότερης κλίμακας και λιγότερο θεσμοθετημένα πλαίσια μάθησης, τα οποία όμως σαφώς θα έπρεπε και πάλι να προετοιμάσουν τους μελλοντικούς γραφείς τόσο αναφορικά με τα σημεία του συλλαβαρίου, όσο και πιθανώς με την κατασκευή των πινακίδων, τις διοικητικές πρακτικές και τους κανόνες δικαίου.","abstract_html":"Αντικείμενο μελέτης της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της δράσης των «γραφέων» στο πλαίσιο της διοίκησης των μυκηναϊκών ανακτορικών κρατών. Αρχικά, παρουσιάζεται το ιστορικό της έρευνας και οι παλαιογραφικές μελέτες που έχουν διακρίνει αρκετά από τα άτομα που είχαν τον ρόλο του συντάκτη εγγράφων, ενώ εξετάζεται και η τάση των τελευταίων δεκαετιών να διερευνώνται οι γραφείς όχι μόνο ως σύνολα παλαιογραφικών χαρακτηριστικών, αλλά ως παράγοντες της μυκηναϊκής ανακτορικής διοίκησης, από την οποία αφορμάται και η παρούσα προσέγγιση. Η ανάλυση κινείται τόσο στον αρχαιολογικό όσο και στον επιγραφικό άξονα, ενώ πολύτιμες συγκριτικές δυνατότητες προσφέρει και η αναφορά στην Εγγύς Ανατολή. Στο πρώτο σκέλος, εξετάζονται τα πλαίσια εύρεσης των κειμένων Γραμμικής Β, με έμφαση στην Κνωσό και την Πύλο, από όπου προκύπτει η πληρέστερη αρχαιολογική εικόνα για τη λειτουργία της γραφογνωστικής διοίκησης. Στη συνέχεια, αναλύονται τα ίδια τα έγγραφα, με έμφαση στις πινακίδες, οι οποίες προσεγγίζονται τόσο από την πλευρά του περιεχομένου τους όσο και από την άποψη της υλικής τους υπόστασης και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που τους έχουν αποδώσει οι συντάκτες τους. Παράλληλα, διερευνώνται οι συνήθειες των γραφέων κατά τη σύνταξη κειμένων, οι διορθώσεις στα κείμενα των πινακίδων και οι έμμεσες ενδείξεις για την εκπαίδευση των μαθητευομένων, καθώς και ο κοινωνικός ρόλος και η ταυτότητα του ατόμου που ασκεί τη γραφογνωσία στον μυκηναϊκό κόσμο. Τέλος, μέσα από τις συγκριτικές προσεγγίσεις με την Εγγύς Ανατολή και τις πλούσια τεκμηριωμένες παραδόσεις της Μεσοποταμίας, της Αιγύπτου και της Ανατολίας, επιχειρείται όχι να παραχθούν ευθείες ταυτίσεις, αλλά να δοθεί η δυνατότητα για περαιτέρω εξέταση της εκπαίδευσης και του ρόλου των γραφέων μέσα από τα πληρέστερα παράλληλα που διαθέτει ο μελετητής του προϊστορικού Αιγαίου για το θέμα της γραφογνωσίας. Συμπερασματικά, προκύπτει ότι οι γραφείς του μυκηναϊκού κόσμου πιθανότατα θα ήταν και οι ίδιοι μέλη επιφανών ομάδων και συμμετέχοντες στη διοίκηση – όχι απλά εξειδικευμένο προσωπικό, ενώ η μειωμένη ανάγκη για προσθήκες νέων γραφέων, σε αντίθεση με τις μεγάλες ανάγκες της Εγγύς Ανατολής, πιθανώς να είχε οδηγήσει σε μικρότερης κλίμακας και λιγότερο θεσμοθετημένα πλαίσια μάθησης, τα οποία όμως σαφώς θα έπρεπε και πάλι να προετοιμάσουν τους μελλοντικούς γραφείς τόσο αναφορικά με τα σημεία του συλλαβαρίου, όσο και πιθανώς με την κατασκευή των πινακίδων, τις διοικητικές πρακτικές και τους κανόνες δικαίου.","abstract_has_math":false,"creators":["Φατσή Αριάδνη-Παναγιώτα","Fatsi Ariadni-Panagiota"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:38Z","subjects":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5433704"],"render_values":[{"text":"uoadl:5433704","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433704","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433704","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5433704","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Φατσή Αριάδνη-Παναγιώτα","Fatsi Ariadni-Panagiota"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Αρχαιολογία","Archaeology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5433704","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433704"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Αντικείμενο μελέτης της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της δράσης των «γραφέων» στο πλαίσιο της διοίκησης των μυκηναϊκών ανακτορικών κρατών. Αρχικά, παρουσιάζεται το ιστορικό της έρευνας και οι παλαιογραφικές μελέτες που έχουν διακρίνει αρκετά από τα άτομα που είχαν τον ρόλο του συντάκτη εγγράφων, ενώ εξετάζεται και η τάση των τελευταίων δεκαετιών να διερευνώνται οι γραφείς όχι μόνο ως σύνολα παλαιογραφικών χαρακτηριστικών, αλλά ως παράγοντες της μυκηναϊκής ανακτορικής διοίκησης, από την οποία αφορμάται και η παρούσα προσέγγιση. Η ανάλυση κινείται τόσο στον αρχαιολογικό όσο και στον επιγραφικό άξονα, ενώ πολύτιμες συγκριτικές δυνατότητες προσφέρει και η αναφορά στην Εγγύς Ανατολή. Στο πρώτο σκέλος, εξετάζονται τα πλαίσια εύρεσης των κειμένων Γραμμικής Β, με έμφαση στην Κνωσό και την Πύλο, από όπου προκύπτει η πληρέστερη αρχαιολογική εικόνα για τη λειτουργία της γραφογνωστικής διοίκησης. Στη συνέχεια, αναλύονται τα ίδια τα έγγραφα, με έμφαση στις πινακίδες, οι οποίες προσεγγίζονται τόσο από την πλευρά του περιεχομένου τους όσο και από την άποψη της υλικής τους υπόστασης και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που τους έχουν αποδώσει οι συντάκτες τους. Παράλληλα, διερευνώνται οι συνήθειες των γραφέων κατά τη σύνταξη κειμένων, οι διορθώσεις στα κείμενα των πινακίδων και οι έμμεσες ενδείξεις για την εκπαίδευση των μαθητευομένων, καθώς και ο κοινωνικός ρόλος και η ταυτότητα του ατόμου που ασκεί τη γραφογνωσία στον μυκηναϊκό κόσμο. Τέλος, μέσα από τις συγκριτικές προσεγγίσεις με την Εγγύς Ανατολή και τις πλούσια τεκμηριωμένες παραδόσεις της Μεσοποταμίας, της Αιγύπτου και της Ανατολίας, επιχειρείται όχι να παραχθούν ευθείες ταυτίσεις, αλλά να δοθεί η δυνατότητα για περαιτέρω εξέταση της εκπαίδευσης και του ρόλου των γραφέων μέσα από τα πληρέστερα παράλληλα που διαθέτει ο μελετητής του προϊστορικού Αιγαίου για το θέμα της γραφογνωσίας. Συμπερασματικά, προκύπτει ότι οι γραφείς του μυκηναϊκού κόσμου πιθανότατα θα ήταν και οι ίδιοι μέλη επιφανών ομάδων και συμμετέχοντες στη διοίκηση – όχι απλά εξειδικευμένο προσωπικό, ενώ η μειωμένη ανάγκη για προσθήκες νέων γραφέων, σε αντίθεση με τις μεγάλες ανάγκες της Εγγύς Ανατολής, πιθανώς να είχε οδηγήσει σε μικρότερης κλίμακας και λιγότερο θεσμοθετημένα πλαίσια μάθησης, τα οποία όμως σαφώς θα έπρεπε και πάλι να προετοιμάσουν τους μελλοντικούς γραφείς τόσο αναφορικά με τα σημεία του συλλαβαρίου, όσο και πιθανώς με την κατασκευή των πινακίδων, τις διοικητικές πρακτικές και τους κανόνες δικαίου.","The topic of this thesis is the investigation of the activities of \"scribes\" within the administrative framework of the Mycenaean palatial states. Initially, the history of research and the palaeographical studies that have identified several individuals acting as tablet writers are presented, while addressing the trend of recent decades to examine scribes not merely as aggregates of palaeographical features, but as active agents in Mycenaean palatial administration—a perspective that forms the departure point for this approach. The analysis moves along both an archaeological and an epigraphic axis, while references to the Near East provide valuable comparative potential. In the first section, the findspots and archaeological contexts of Linear B texts are examined, focusing on Knossos and Pylos, which yield the most comprehensive archaeological record for the operation of literate administration. Subsequently, the documents themselves are analyzed, with an emphasis on the tablets, which are approached both in terms of their content and from the perspective of their materiality and the distinct features imparted to them by their writers. The scribal habits and preferences during text composition, textual corrections on the tablets, indirect evidence for the training of apprentice scribes, and the social role and identity of literate individuals in the Mycenaean world are also investigated. Finally, through comparative approaches with the Near East and the richly documented traditions of Mesopotamia, Egypt, and Anatolia, the aim is not to draw direct equivalences, but rather to enable further examination of scribal training and social roles through the most complete parallels available to Aegean Bronze Age scholarship on literacy. In conclusion, it seems that Mycenaean scribes were most likely members of high-ranking groups and active participants in administration rather than mere specialized staff. Furthermore, the limited demand for recruiting new scribes—in contrast to the larger-scale administrative needs of the Near East—likely led to smaller-scale and less institutionalized learning settings, which nevertheless must have systematically prepared future scribes not only in the signs of the syllabary, but likely also in tablet making, administrative practices, and customary legal frameworks."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διερεύνηση της δράσης των «γραφέων» στη διοίκηση των μυκηναϊκών ανακτορικών κρατών"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Φατσή Αριάδνη-Παναγιώτα","Fatsi Ariadni-Panagiota"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Αντικείμενο μελέτης της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της δράσης των «γραφέων» στο πλαίσιο της διοίκησης των μυκηναϊκών ανακτορικών κρατών. Αρχικά, παρουσιάζεται το ιστορικό της έρευνας και οι παλαιογραφικές μελέτες που έχουν διακρίνει αρκετά από τα άτομα που είχαν τον ρόλο του συντάκτη εγγράφων, ενώ εξετάζεται και η τάση των τελευταίων δεκαετιών να διερευνώνται οι γραφείς όχι μόνο ως σύνολα παλαιογραφικών χαρακτηριστικών, αλλά ως παράγοντες της μυκηναϊκής ανακτορικής διοίκησης, από την οποία αφορμάται και η παρούσα προσέγγιση. Η ανάλυση κινείται τόσο στον αρχαιολογικό όσο και στον επιγραφικό άξονα, ενώ πολύτιμες συγκριτικές δυνατότητες προσφέρει και η αναφορά στην Εγγύς Ανατολή. Στο πρώτο σκέλος, εξετάζονται τα πλαίσια εύρεσης των κειμένων Γραμμικής Β, με έμφαση στην Κνωσό και την Πύλο, από όπου προκύπτει η πληρέστερη αρχαιολογική εικόνα για τη λειτουργία της γραφογνωστικής διοίκησης. Στη συνέχεια, αναλύονται τα ίδια τα έγγραφα, με έμφαση στις πινακίδες, οι οποίες προσεγγίζονται τόσο από την πλευρά του περιεχομένου τους όσο και από την άποψη της υλικής τους υπόστασης και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που τους έχουν αποδώσει οι συντάκτες τους. Παράλληλα, διερευνώνται οι συνήθειες των γραφέων κατά τη σύνταξη κειμένων, οι διορθώσεις στα κείμενα των πινακίδων και οι έμμεσες ενδείξεις για την εκπαίδευση των μαθητευομένων, καθώς και ο κοινωνικός ρόλος και η ταυτότητα του ατόμου που ασκεί τη γραφογνωσία στον μυκηναϊκό κόσμο. Τέλος, μέσα από τις συγκριτικές προσεγγίσεις με την Εγγύς Ανατολή και τις πλούσια τεκμηριωμένες παραδόσεις της Μεσοποταμίας, της Αιγύπτου και της Ανατολίας, επιχειρείται όχι να παραχθούν ευθείες ταυτίσεις, αλλά να δοθεί η δυνατότητα για περαιτέρω εξέταση της εκπαίδευσης και του ρόλου των γραφέων μέσα από τα πληρέστερα παράλληλα που διαθέτει ο μελετητής του προϊστορικού Αιγαίου για το θέμα της γραφογνωσίας. Συμπερασματικά, προκύπτει ότι οι γραφείς του μυκηναϊκού κόσμου πιθανότατα θα ήταν και οι ίδιοι μέλη επιφανών ομάδων και συμμετέχοντες στη διοίκηση – όχι απλά εξειδικευμένο προσωπικό, ενώ η μειωμένη ανάγκη για προσθήκες νέων γραφέων, σε αντίθεση με τις μεγάλες ανάγκες της Εγγύς Ανατολής, πιθανώς να είχε οδηγήσει σε μικρότερης κλίμακας και λιγότερο θεσμοθετημένα πλαίσια μάθησης, τα οποία όμως σαφώς θα έπρεπε και πάλι να προετοιμάσουν τους μελλοντικούς γραφείς τόσο αναφορικά με τα σημεία του συλλαβαρίου, όσο και πιθανώς με την κατασκευή των πινακίδων, τις διοικητικές πρακτικές και τους κανόνες δικαίου.","The topic of this thesis is the investigation of the activities of \"scribes\" within the administrative framework of the Mycenaean palatial states. Initially, the history of research and the palaeographical studies that have identified several individuals acting as tablet writers are presented, while addressing the trend of recent decades to examine scribes not merely as aggregates of palaeographical features, but as active agents in Mycenaean palatial administration—a perspective that forms the departure point for this approach. The analysis moves along both an archaeological and an epigraphic axis, while references to the Near East provide valuable comparative potential. In the first section, the findspots and archaeological contexts of Linear B texts are examined, focusing on Knossos and Pylos, which yield the most comprehensive archaeological record for the operation of literate administration. Subsequently, the documents themselves are analyzed, with an emphasis on the tablets, which are approached both in terms of their content and from the perspective of their materiality and the distinct features imparted to them by their writers. The scribal habits and preferences during text composition, textual corrections on the tablets, indirect evidence for the training of apprentice scribes, and the social role and identity of literate individuals in the Mycenaean world are also investigated. Finally, through comparative approaches with the Near East and the richly documented traditions of Mesopotamia, Egypt, and Anatolia, the aim is not to draw direct equivalences, but rather to enable further examination of scribal training and social roles through the most complete parallels available to Aegean Bronze Age scholarship on literacy. In conclusion, it seems that Mycenaean scribes were most likely members of high-ranking groups and active participants in administration rather than mere specialized staff. Furthermore, the limited demand for recruiting new scribes—in contrast to the larger-scale administrative needs of the Near East—likely led to smaller-scale and less institutionalized learning settings, which nevertheless must have systematically prepared future scribes not only in the signs of the syllabary, but likely also in tablet making, administrative practices, and customary legal frameworks."],"dc:identifier":["uoadl:5433704","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433704"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"dc:title":["Διερεύνηση της δράσης των «γραφέων» στη διοίκηση των μυκηναϊκών ανακτορικών κρατών"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:38Z"}