{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5433814"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5433814","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Από τον διαχωρισμό στη συμπερίληψη: Συγκριτική ανάλυση Νομοθετικού Πλαισίου και Εκπαιδευτικών Πολιτικών για την Ένταξη Μαθητών με Αναπηρία στην Ελλάδα και την Ιταλία","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιεί μια κριτική συγκριτική ανάλυση των νομοθετικών πλαισίων, των οργανωτικών δομών και των εκπαιδευτικών πολιτικών για την ένταξη των μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στην Ελλά-δα και την Ιταλία. Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκεται η ανάδειξη ενός ενδιαφέροντος συγκριτικού παραδόξου εντός του ευρωπαϊκού Νότου: ενώ η Ιταλία αποτελεί παγκό-σμια εξαίρεση εφαρμόζοντας από το 1977 ένα καθολικό «μονοσύστημα» (one-track approach) πλήρους ένταξης και κατάργησης των ειδικών σχολείων, η Ελλάδα διατηρεί διαχρονικά ένα «δυϊκό σύστημα» (two-track system), όπου τα γενικά σχολεία με τα Τμήματα Ένταξης και την Παράλληλη Στήριξη συνυπάρχουν με ένα εκτεταμένο δί-κτυο αυτοτελών Ειδικών Σχολείων (ΣΜΕΑΕ). Για την ερμηνεία αυτών των αποκλίνουσων εκπαιδευτικών πραγματικοτήτων, η έρευ-να αξιοποιεί την ποιοτική συγκριτική μέθοδο και τον σχεδιασμό των «Παρόμοιων Συ-στημάτων» (Most Similar Systems Design), συνεξετάζοντας την επίδραση του «Νο-τίου Μοντέλου Πρόνοιας» (Southern Welfare Model). Το θεωρητικό μέρος χαρτο-γραφεί τη μετάβαση από το παραδοσιακό ιατρικό μοντέλο στο κοινωνικό και στο βιο-ψυχο-κοινωνικό μοντέλο λειτουργικότητας (ICF), καθώς και την εξέλιξη του διεθνούς και εθνικού θεσμικού πλαισίου (από τη Σαλαμάνκα και τη Σύμβαση του ΟΗΕ έως τους σύγχρονους νόμους στις δύο χώρες). Το ερευνητικό σκέλος αναδεικνύει το βαθύ «χάσμα νόμου-πράξης» στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα —λόγω γρα-φειοκρατίας, ελλιπών πόρων και στρεβλώσεων της παράλληλης στήριξης— σε αντι-διαστολή με τις προκλήσεις, τα δομικά προβλήματα και τον «συμπεριληπτικό σκεπτι-κισμό» (inclusio-scetticismo) που αναδύονται στη σύγχρονη σχολική πραγματικότητα της Ιταλίας. Τα συμπεράσματα υπογραμμίζουν ότι η ουσιαστική συμπερίληψη προϋ-ποθέτει τη ριζική συστημική μεταρρύθμιση του γενικού σχολείου και την ενίσχυση της παιδαγωγικής συνυπευθυνότητας ολόκληρου του συλλόγου διδασκόντων.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιεί μια κριτική συγκριτική ανάλυση των νομοθετικών πλαισίων, των οργανωτικών δομών και των εκπαιδευτικών πολιτικών για την ένταξη των μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στην Ελλά-δα και την Ιταλία. Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκεται η ανάδειξη ενός ενδιαφέροντος συγκριτικού παραδόξου εντός του ευρωπαϊκού Νότου: ενώ η Ιταλία αποτελεί παγκό-σμια εξαίρεση εφαρμόζοντας από το 1977 ένα καθολικό «μονοσύστημα» (one-track approach) πλήρους ένταξης και κατάργησης των ειδικών σχολείων, η Ελλάδα διατηρεί διαχρονικά ένα «δυϊκό σύστημα» (two-track system), όπου τα γενικά σχολεία με τα Τμήματα Ένταξης και την Παράλληλη Στήριξη συνυπάρχουν με ένα εκτεταμένο δί-κτυο αυτοτελών Ειδικών Σχολείων (ΣΜΕΑΕ). Για την ερμηνεία αυτών των αποκλίνουσων εκπαιδευτικών πραγματικοτήτων, η έρευ-να αξιοποιεί την ποιοτική συγκριτική μέθοδο και τον σχεδιασμό των «Παρόμοιων Συ-στημάτων» (Most Similar Systems Design), συνεξετάζοντας την επίδραση του «Νο-τίου Μοντέλου Πρόνοιας» (Southern Welfare Model). Το θεωρητικό μέρος χαρτο-γραφεί τη μετάβαση από το παραδοσιακό ιατρικό μοντέλο στο κοινωνικό και στο βιο-ψυχο-κοινωνικό μοντέλο λειτουργικότητας (ICF), καθώς και την εξέλιξη του διεθνούς και εθνικού θεσμικού πλαισίου (από τη Σαλαμάνκα και τη Σύμβαση του ΟΗΕ έως τους σύγχρονους νόμους στις δύο χώρες). Το ερευνητικό σκέλος αναδεικνύει το βαθύ «χάσμα νόμου-πράξης» στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα —λόγω γρα-φειοκρατίας, ελλιπών πόρων και στρεβλώσεων της παράλληλης στήριξης— σε αντι-διαστολή με τις προκλήσεις, τα δομικά προβλήματα και τον «συμπεριληπτικό σκεπτι-κισμό» (inclusio-scetticismo) που αναδύονται στη σύγχρονη σχολική πραγματικότητα της Ιταλίας. Τα συμπεράσματα υπογραμμίζουν ότι η ουσιαστική συμπερίληψη προϋ-ποθέτει τη ριζική συστημική μεταρρύθμιση του γενικού σχολείου και την ενίσχυση της παιδαγωγικής συνυπευθυνότητας ολόκληρου του συλλόγου διδασκόντων.","abstract_has_math":false,"creators":["Βέττος Αριστείδης","Vettos Aristeidis"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:38Z","subjects":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5433814"],"render_values":[{"text":"uoadl:5433814","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433814","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433814","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5433814","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Βέττος Αριστείδης","Vettos Aristeidis"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5433814","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433814"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιεί μια κριτική συγκριτική ανάλυση των νομοθετικών πλαισίων, των οργανωτικών δομών και των εκπαιδευτικών πολιτικών για την ένταξη των μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στην Ελλά-δα και την Ιταλία. Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκεται η ανάδειξη ενός ενδιαφέροντος συγκριτικού παραδόξου εντός του ευρωπαϊκού Νότου: ενώ η Ιταλία αποτελεί παγκό-σμια εξαίρεση εφαρμόζοντας από το 1977 ένα καθολικό «μονοσύστημα» (one-track approach) πλήρους ένταξης και κατάργησης των ειδικών σχολείων, η Ελλάδα διατηρεί διαχρονικά ένα «δυϊκό σύστημα» (two-track system), όπου τα γενικά σχολεία με τα Τμήματα Ένταξης και την Παράλληλη Στήριξη συνυπάρχουν με ένα εκτεταμένο δί-κτυο αυτοτελών Ειδικών Σχολείων (ΣΜΕΑΕ). Για την ερμηνεία αυτών των αποκλίνουσων εκπαιδευτικών πραγματικοτήτων, η έρευ-να αξιοποιεί την ποιοτική συγκριτική μέθοδο και τον σχεδιασμό των «Παρόμοιων Συ-στημάτων» (Most Similar Systems Design), συνεξετάζοντας την επίδραση του «Νο-τίου Μοντέλου Πρόνοιας» (Southern Welfare Model). Το θεωρητικό μέρος χαρτο-γραφεί τη μετάβαση από το παραδοσιακό ιατρικό μοντέλο στο κοινωνικό και στο βιο-ψυχο-κοινωνικό μοντέλο λειτουργικότητας (ICF), καθώς και την εξέλιξη του διεθνούς και εθνικού θεσμικού πλαισίου (από τη Σαλαμάνκα και τη Σύμβαση του ΟΗΕ έως τους σύγχρονους νόμους στις δύο χώρες). Το ερευνητικό σκέλος αναδεικνύει το βαθύ «χάσμα νόμου-πράξης» στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα —λόγω γρα-φειοκρατίας, ελλιπών πόρων και στρεβλώσεων της παράλληλης στήριξης— σε αντι-διαστολή με τις προκλήσεις, τα δομικά προβλήματα και τον «συμπεριληπτικό σκεπτι-κισμό» (inclusio-scetticismo) που αναδύονται στη σύγχρονη σχολική πραγματικότητα της Ιταλίας. Τα συμπεράσματα υπογραμμίζουν ότι η ουσιαστική συμπερίληψη προϋ-ποθέτει τη ριζική συστημική μεταρρύθμιση του γενικού σχολείου και την ενίσχυση της παιδαγωγικής συνυπευθυνότητας ολόκληρου του συλλόγου διδασκόντων.","This thesis presents a critical comparative analysis of the legislative frameworks, organizational structures, and educational policies regarding the inclusion of stu-dents with disabilities and/or special educational needs in Greece and Italy. The study focuses on an intriguing comparative paradox within Southern Europe: while Italy stands as a global exception by establishing a universal \"one-track approach\" of full inclusion and the abolition of special schools since 1977, Greece historically maintains a \"two-track system,\" where mainstream schools with Inclusion Classes and Parallel Support coexist alongside an extensive network of separate Special Schools. To interpret these divergent educational realities, the research employs a qualitative comparative method using the Most Similar Systems Design, while examining the impact of the \"Southern Welfare Model.\" The theoretical section maps the paradigm shift from the traditional medical model to the social and bio-psycho-social ICF models, alongside the evolution of international and national legal frameworks. The empirical section highlights the deep \"implementation gap\" in the Greek educational reality—characterized by bureaucracy, resource shortages, and distortions in parallel support—in contrast to the challenges, structural problems, and \"inclusive skepti-cism\" (inclusio-scetticismo) emerging within contemporary Italian schooling. The conclusions emphasize that genuine inclusion requires the radical systemic trans-formation of mainstream schools and the reinforcement of collective pedagogical responsibility among all educators."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Από τον διαχωρισμό στη συμπερίληψη: Συγκριτική ανάλυση Νομοθετικού Πλαισίου και Εκπαιδευτικών Πολιτικών για την Ένταξη Μαθητών με Αναπηρία στην Ελλάδα και την Ιταλία"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Βέττος Αριστείδης","Vettos Aristeidis"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιεί μια κριτική συγκριτική ανάλυση των νομοθετικών πλαισίων, των οργανωτικών δομών και των εκπαιδευτικών πολιτικών για την ένταξη των μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στην Ελλά-δα και την Ιταλία. Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκεται η ανάδειξη ενός ενδιαφέροντος συγκριτικού παραδόξου εντός του ευρωπαϊκού Νότου: ενώ η Ιταλία αποτελεί παγκό-σμια εξαίρεση εφαρμόζοντας από το 1977 ένα καθολικό «μονοσύστημα» (one-track approach) πλήρους ένταξης και κατάργησης των ειδικών σχολείων, η Ελλάδα διατηρεί διαχρονικά ένα «δυϊκό σύστημα» (two-track system), όπου τα γενικά σχολεία με τα Τμήματα Ένταξης και την Παράλληλη Στήριξη συνυπάρχουν με ένα εκτεταμένο δί-κτυο αυτοτελών Ειδικών Σχολείων (ΣΜΕΑΕ). Για την ερμηνεία αυτών των αποκλίνουσων εκπαιδευτικών πραγματικοτήτων, η έρευ-να αξιοποιεί την ποιοτική συγκριτική μέθοδο και τον σχεδιασμό των «Παρόμοιων Συ-στημάτων» (Most Similar Systems Design), συνεξετάζοντας την επίδραση του «Νο-τίου Μοντέλου Πρόνοιας» (Southern Welfare Model). Το θεωρητικό μέρος χαρτο-γραφεί τη μετάβαση από το παραδοσιακό ιατρικό μοντέλο στο κοινωνικό και στο βιο-ψυχο-κοινωνικό μοντέλο λειτουργικότητας (ICF), καθώς και την εξέλιξη του διεθνούς και εθνικού θεσμικού πλαισίου (από τη Σαλαμάνκα και τη Σύμβαση του ΟΗΕ έως τους σύγχρονους νόμους στις δύο χώρες). Το ερευνητικό σκέλος αναδεικνύει το βαθύ «χάσμα νόμου-πράξης» στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα —λόγω γρα-φειοκρατίας, ελλιπών πόρων και στρεβλώσεων της παράλληλης στήριξης— σε αντι-διαστολή με τις προκλήσεις, τα δομικά προβλήματα και τον «συμπεριληπτικό σκεπτι-κισμό» (inclusio-scetticismo) που αναδύονται στη σύγχρονη σχολική πραγματικότητα της Ιταλίας. Τα συμπεράσματα υπογραμμίζουν ότι η ουσιαστική συμπερίληψη προϋ-ποθέτει τη ριζική συστημική μεταρρύθμιση του γενικού σχολείου και την ενίσχυση της παιδαγωγικής συνυπευθυνότητας ολόκληρου του συλλόγου διδασκόντων.","This thesis presents a critical comparative analysis of the legislative frameworks, organizational structures, and educational policies regarding the inclusion of stu-dents with disabilities and/or special educational needs in Greece and Italy. The study focuses on an intriguing comparative paradox within Southern Europe: while Italy stands as a global exception by establishing a universal \"one-track approach\" of full inclusion and the abolition of special schools since 1977, Greece historically maintains a \"two-track system,\" where mainstream schools with Inclusion Classes and Parallel Support coexist alongside an extensive network of separate Special Schools. To interpret these divergent educational realities, the research employs a qualitative comparative method using the Most Similar Systems Design, while examining the impact of the \"Southern Welfare Model.\" The theoretical section maps the paradigm shift from the traditional medical model to the social and bio-psycho-social ICF models, alongside the evolution of international and national legal frameworks. The empirical section highlights the deep \"implementation gap\" in the Greek educational reality—characterized by bureaucracy, resource shortages, and distortions in parallel support—in contrast to the challenges, structural problems, and \"inclusive skepti-cism\" (inclusio-scetticismo) emerging within contemporary Italian schooling. The conclusions emphasize that genuine inclusion requires the radical systemic trans-formation of mainstream schools and the reinforcement of collective pedagogical responsibility among all educators."],"dc:identifier":["uoadl:5433814","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433814"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"dc:title":["Από τον διαχωρισμό στη συμπερίληψη: Συγκριτική ανάλυση Νομοθετικού Πλαισίου και Εκπαιδευτικών Πολιτικών για την Ένταξη Μαθητών με Αναπηρία στην Ελλάδα και την Ιταλία"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:38Z"}