{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5433850"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5433850","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Large-scale climate variability and Mediterranean Sea surface conditions: a causal network analysis","abstract":"Η ατμοσφαιρική κυκλοφορία μεγάλης κλίμακας και τα πρότυπα τηλεσυνδέσεων διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην τοπική κλιματική μεταβλητότητα. Ωστόσο, η επίδρασή τους συγκεκριμένα στις συνθήκες επιφανείας της Μεσογείου είναι πολύπλοκη και συχνά επικαλύπτεται από συσχετίσεις. Οι συμβατικές στατιστικές μέθοδοι, δεν καταφέρνουν πάντοτε να ξεχωρίσουν τις άμεσες από τις έμμεσες σχέσεις. Στην παρούσα διπλωματική εργασία εφαρμόζεται η μέθοδος Causal Effect Networks (CEN), χρησιμοποιώντας τον αλγόριθμο αιτιακής ανακάλυψης PCMCI+, με σκοπό να διερευνήσουμε τις σχέσεις μεταξύ των μεγάλης κλίμακας ατμοσφαιρικών και ωκεάνιων τρόπων μεταβλητότητας και της θερμοκρασίας επιφανείας θάλασσας (ΘΕΘ) της Μεσογείου σε εννέα υπολεκάνες. Η μελέτη αναλύει μηνιαία δεδομένα από το σύνολο δεδομένων ERA5 reanalysis της περιόδου 1940-2024, σε κλίμακες από μηνιαίες ως ετήσιες. Με άξονα σημαντικούς κλιματικούς δείκτες (NAO, AO, EA, ATL3, και Niño3.4) εξετάζεται η επίδραση του κάθε δείκτη αλλά και σε συνδυσμό στην θερμοκρασία επιφανείας θάλασσας της Μεσογείου, ώστε να αξιολογηθεί και η αλληλεξάρτηση των δεικτών στο πλαίσιο causal network. Βρέθηκαν τέσσερις ισχυρές συνδέσεις: EA→Adriatic (1950–2000, lag 1 μήνας), NAO→Levantine (1950–2020, lag 1 μήνας), NAO→Central Mediterranean (1970–2000 με lag 1 μήνα και 1990–2020 με lag 2 μήνες, ως δύο ξεχαριστά αποτελέσματα), και EA→Central Mediterranean (1980–2020, lag 1 μήνας). Τα αποτελέσματα από τη σύνθετη ανάλυση ανωμαλιών (composite anomaly analysis) υποδεικνύουν πως οι συνδέσεις με οδηγό τον δείκτη ΕΑ είναι πολύ πιο σταθερές από αυτές με οδηγό τον ΝΑΟ, επβεβαιώνοντας οτι ο ΕΑ κυριαρχεί στην ανταλλαγή θερμότητας στην επιφάνεια της Μεσογείου (Josey et al., 2011) και στη δομή της τάσης της ΘΕΘ (Skliris et al., 2012) και όχι ο ΝΑΟ. Ειδικά, στη σύνδεση NAO→Central Mediterranean η ανωμαλία της ΘΕΘ αλλάζει πρόσημο ανάλογα με τη φάση του ΕΑ, αποδεικνύοντας πως εάν λαμβάνουμε υπόψιν μόνο τη φάση του ΝΑΟ, ενδεχομένως να οδηγηθούμε σε λάθος συμπεράσματα. Όλα τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης συγκρίνονται με τη βιβλιογραφία.","abstract_html":"Η ατμοσφαιρική κυκλοφορία μεγάλης κλίμακας και τα πρότυπα τηλεσυνδέσεων διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην τοπική κλιματική μεταβλητότητα. Ωστόσο, η επίδρασή τους συγκεκριμένα στις συνθήκες επιφανείας της Μεσογείου είναι πολύπλοκη και συχνά επικαλύπτεται από συσχετίσεις. Οι συμβατικές στατιστικές μέθοδοι, δεν καταφέρνουν πάντοτε να ξεχωρίσουν τις άμεσες από τις έμμεσες σχέσεις. Στην παρούσα διπλωματική εργασία εφαρμόζεται η μέθοδος Causal Effect Networks (CEN), χρησιμοποιώντας τον αλγόριθμο αιτιακής ανακάλυψης PCMCI+, με σκοπό να διερευνήσουμε τις σχέσεις μεταξύ των μεγάλης κλίμακας ατμοσφαιρικών και ωκεάνιων τρόπων μεταβλητότητας και της θερμοκρασίας επιφανείας θάλασσας (ΘΕΘ) της Μεσογείου σε εννέα υπολεκάνες. Η μελέτη αναλύει μηνιαία δεδομένα από το σύνολο δεδομένων ERA5 reanalysis της περιόδου 1940-2024, σε κλίμακες από μηνιαίες ως ετήσιες. Με άξονα σημαντικούς κλιματικούς δείκτες (NAO, AO, EA, ATL3, και Niño3.4) εξετάζεται η επίδραση του κάθε δείκτη αλλά και σε συνδυσμό στην θερμοκρασία επιφανείας θάλασσας της Μεσογείου, ώστε να αξιολογηθεί και η αλληλεξάρτηση των δεικτών στο πλαίσιο causal network. Βρέθηκαν τέσσερις ισχυρές συνδέσεις: EA→Adriatic (1950–2000, lag 1 μήνας), NAO→Levantine (1950–2020, lag 1 μήνας), NAO→Central Mediterranean (1970–2000 με lag 1 μήνα και 1990–2020 με lag 2 μήνες, ως δύο ξεχαριστά αποτελέσματα), και EA→Central Mediterranean (1980–2020, lag 1 μήνας). Τα αποτελέσματα από τη σύνθετη ανάλυση ανωμαλιών (composite anomaly analysis) υποδεικνύουν πως οι συνδέσεις με οδηγό τον δείκτη ΕΑ είναι πολύ πιο σταθερές από αυτές με οδηγό τον ΝΑΟ, επβεβαιώνοντας οτι ο ΕΑ κυριαρχεί στην ανταλλαγή θερμότητας στην επιφάνεια της Μεσογείου (Josey et al., 2011) και στη δομή της τάσης της ΘΕΘ (Skliris et al., 2012) και όχι ο ΝΑΟ. Ειδικά, στη σύνδεση NAO→Central Mediterranean η ανωμαλία της ΘΕΘ αλλάζει πρόσημο ανάλογα με τη φάση του ΕΑ, αποδεικνύοντας πως εάν λαμβάνουμε υπόψιν μόνο τη φάση του ΝΑΟ, ενδεχομένως να οδηγηθούμε σε λάθος συμπεράσματα. Όλα τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης συγκρίνονται με τη βιβλιογραφία.","abstract_has_math":false,"creators":["ΛΕΒΕΝΤΗ ΔΑΝΑΗ","LEVENTI DANAI"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:38Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5433850"],"render_values":[{"text":"uoadl:5433850","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433850","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433850","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5433850","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΛΕΒΕΝΤΗ ΔΑΝΑΗ","LEVENTI DANAI"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5433850","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433850"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η ατμοσφαιρική κυκλοφορία μεγάλης κλίμακας και τα πρότυπα τηλεσυνδέσεων διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην τοπική κλιματική μεταβλητότητα. Ωστόσο, η επίδρασή τους συγκεκριμένα στις συνθήκες επιφανείας της Μεσογείου είναι πολύπλοκη και συχνά επικαλύπτεται από συσχετίσεις. Οι συμβατικές στατιστικές μέθοδοι, δεν καταφέρνουν πάντοτε να ξεχωρίσουν τις άμεσες από τις έμμεσες σχέσεις. Στην παρούσα διπλωματική εργασία εφαρμόζεται η μέθοδος Causal Effect Networks (CEN), χρησιμοποιώντας τον αλγόριθμο αιτιακής ανακάλυψης PCMCI+, με σκοπό να διερευνήσουμε τις σχέσεις μεταξύ των μεγάλης κλίμακας ατμοσφαιρικών και ωκεάνιων τρόπων μεταβλητότητας και της θερμοκρασίας επιφανείας θάλασσας (ΘΕΘ) της Μεσογείου σε εννέα υπολεκάνες. Η μελέτη αναλύει μηνιαία δεδομένα από το σύνολο δεδομένων ERA5 reanalysis της περιόδου 1940-2024, σε κλίμακες από μηνιαίες ως ετήσιες. Με άξονα σημαντικούς κλιματικούς δείκτες (NAO, AO, EA, ATL3, και Niño3.4) εξετάζεται η επίδραση του κάθε δείκτη αλλά και σε συνδυσμό στην θερμοκρασία επιφανείας θάλασσας της Μεσογείου, ώστε να αξιολογηθεί και η αλληλεξάρτηση των δεικτών στο πλαίσιο causal network. Βρέθηκαν τέσσερις ισχυρές συνδέσεις: EA→Adriatic (1950–2000, lag 1 μήνας), NAO→Levantine (1950–2020, lag 1 μήνας), NAO→Central Mediterranean (1970–2000 με lag 1 μήνα και 1990–2020 με lag 2 μήνες, ως δύο ξεχαριστά αποτελέσματα), και EA→Central Mediterranean (1980–2020, lag 1 μήνας). Τα αποτελέσματα από τη σύνθετη ανάλυση ανωμαλιών (composite anomaly analysis) υποδεικνύουν πως οι συνδέσεις με οδηγό τον δείκτη ΕΑ είναι πολύ πιο σταθερές από αυτές με οδηγό τον ΝΑΟ, επβεβαιώνοντας οτι ο ΕΑ κυριαρχεί στην ανταλλαγή θερμότητας στην επιφάνεια της Μεσογείου (Josey et al., 2011) και στη δομή της τάσης της ΘΕΘ (Skliris et al., 2012) και όχι ο ΝΑΟ. Ειδικά, στη σύνδεση NAO→Central Mediterranean η ανωμαλία της ΘΕΘ αλλάζει πρόσημο ανάλογα με τη φάση του ΕΑ, αποδεικνύοντας πως εάν λαμβάνουμε υπόψιν μόνο τη φάση του ΝΑΟ, ενδεχομένως να οδηγηθούμε σε λάθος συμπεράσματα. Όλα τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης συγκρίνονται με τη βιβλιογραφία.","Large-scale atmospheric circulation and teleconnection patterns play a critical role in regional climate variability; however, their specific influence on Mediterranean Sea surface conditions is complex and often masked by spurious correlations. Conventional statistical approaches, including linear correlation and composite analysis, frequently fail to differentiate direct effects, indirect associations, and shared confounding variables. This research applies a Causal Effect Networks (CEN) framework, utilizing the PCMCI+ causal discovery algorithm, to systematically examine the relationships between large-scale atmospheric and oceanic modes of variability and Mediterranean sea surface temperature (SST) across nine Mediterranean sub-regions. The study analyzes monthly data from the ERA5 reanalysis dataset for the period 1940–2024, considering timescales from monthly to annual. Major climate indices (NAO, AO, EA, ATL3, and Niño3.4 ) are incorporated to evaluate their individual and combined impacts on Mediterranean SST, and to assess interdependencies among these indices within a causal network framework. Four links were confirmed as robust: EA→Adriatic (1950–2000, lag 1 month), NAO→Levantine (1950–2020, lag 1 month), NAO→Central Mediterranean (1970–2000 at lag 1 month and 1990–2020 at lag 2 months, as two distinct findings), and EA→Central Mediterranean (1980–2020, lag 1 month). The results of the composite anomaly analysis show that EA-driven links are more robust than NAO-driven links, validating that the EA dominated Mediterranean surface heat exchange (Josey et al., 2011) and SST trend structure (Skliris et al., 2012) and not the NAO. The NAO→Central Mediterranean link, in particular, reverses sign depending on the concurrent EA phase in both of its confirmed periods, showing that an unconditioned NAO-only composite can be actively misleading rather than merely imprecise. The findings of the thesis are discussed against a systematic review of the ocean- atmosphere coupling literature."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Large-scale climate variability and Mediterranean Sea surface conditions: a causal network analysis"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΛΕΒΕΝΤΗ ΔΑΝΑΗ","LEVENTI DANAI"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η ατμοσφαιρική κυκλοφορία μεγάλης κλίμακας και τα πρότυπα τηλεσυνδέσεων διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην τοπική κλιματική μεταβλητότητα. Ωστόσο, η επίδρασή τους συγκεκριμένα στις συνθήκες επιφανείας της Μεσογείου είναι πολύπλοκη και συχνά επικαλύπτεται από συσχετίσεις. Οι συμβατικές στατιστικές μέθοδοι, δεν καταφέρνουν πάντοτε να ξεχωρίσουν τις άμεσες από τις έμμεσες σχέσεις. Στην παρούσα διπλωματική εργασία εφαρμόζεται η μέθοδος Causal Effect Networks (CEN), χρησιμοποιώντας τον αλγόριθμο αιτιακής ανακάλυψης PCMCI+, με σκοπό να διερευνήσουμε τις σχέσεις μεταξύ των μεγάλης κλίμακας ατμοσφαιρικών και ωκεάνιων τρόπων μεταβλητότητας και της θερμοκρασίας επιφανείας θάλασσας (ΘΕΘ) της Μεσογείου σε εννέα υπολεκάνες. Η μελέτη αναλύει μηνιαία δεδομένα από το σύνολο δεδομένων ERA5 reanalysis της περιόδου 1940-2024, σε κλίμακες από μηνιαίες ως ετήσιες. Με άξονα σημαντικούς κλιματικούς δείκτες (NAO, AO, EA, ATL3, και Niño3.4) εξετάζεται η επίδραση του κάθε δείκτη αλλά και σε συνδυσμό στην θερμοκρασία επιφανείας θάλασσας της Μεσογείου, ώστε να αξιολογηθεί και η αλληλεξάρτηση των δεικτών στο πλαίσιο causal network. Βρέθηκαν τέσσερις ισχυρές συνδέσεις: EA→Adriatic (1950–2000, lag 1 μήνας), NAO→Levantine (1950–2020, lag 1 μήνας), NAO→Central Mediterranean (1970–2000 με lag 1 μήνα και 1990–2020 με lag 2 μήνες, ως δύο ξεχαριστά αποτελέσματα), και EA→Central Mediterranean (1980–2020, lag 1 μήνας). Τα αποτελέσματα από τη σύνθετη ανάλυση ανωμαλιών (composite anomaly analysis) υποδεικνύουν πως οι συνδέσεις με οδηγό τον δείκτη ΕΑ είναι πολύ πιο σταθερές από αυτές με οδηγό τον ΝΑΟ, επβεβαιώνοντας οτι ο ΕΑ κυριαρχεί στην ανταλλαγή θερμότητας στην επιφάνεια της Μεσογείου (Josey et al., 2011) και στη δομή της τάσης της ΘΕΘ (Skliris et al., 2012) και όχι ο ΝΑΟ. Ειδικά, στη σύνδεση NAO→Central Mediterranean η ανωμαλία της ΘΕΘ αλλάζει πρόσημο ανάλογα με τη φάση του ΕΑ, αποδεικνύοντας πως εάν λαμβάνουμε υπόψιν μόνο τη φάση του ΝΑΟ, ενδεχομένως να οδηγηθούμε σε λάθος συμπεράσματα. Όλα τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης συγκρίνονται με τη βιβλιογραφία.","Large-scale atmospheric circulation and teleconnection patterns play a critical role in regional climate variability; however, their specific influence on Mediterranean Sea surface conditions is complex and often masked by spurious correlations. Conventional statistical approaches, including linear correlation and composite analysis, frequently fail to differentiate direct effects, indirect associations, and shared confounding variables. This research applies a Causal Effect Networks (CEN) framework, utilizing the PCMCI+ causal discovery algorithm, to systematically examine the relationships between large-scale atmospheric and oceanic modes of variability and Mediterranean sea surface temperature (SST) across nine Mediterranean sub-regions. The study analyzes monthly data from the ERA5 reanalysis dataset for the period 1940–2024, considering timescales from monthly to annual. Major climate indices (NAO, AO, EA, ATL3, and Niño3.4 ) are incorporated to evaluate their individual and combined impacts on Mediterranean SST, and to assess interdependencies among these indices within a causal network framework. Four links were confirmed as robust: EA→Adriatic (1950–2000, lag 1 month), NAO→Levantine (1950–2020, lag 1 month), NAO→Central Mediterranean (1970–2000 at lag 1 month and 1990–2020 at lag 2 months, as two distinct findings), and EA→Central Mediterranean (1980–2020, lag 1 month). The results of the composite anomaly analysis show that EA-driven links are more robust than NAO-driven links, validating that the EA dominated Mediterranean surface heat exchange (Josey et al., 2011) and SST trend structure (Skliris et al., 2012) and not the NAO. The NAO→Central Mediterranean link, in particular, reverses sign depending on the concurrent EA phase in both of its confirmed periods, showing that an unconditioned NAO-only composite can be actively misleading rather than merely imprecise. The findings of the thesis are discussed against a systematic review of the ocean- atmosphere coupling literature."],"dc:identifier":["uoadl:5433850","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433850"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Large-scale climate variability and Mediterranean Sea surface conditions: a causal network analysis"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:38Z"}