{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5433864"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5433864","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Προνοσοκομειακή διαχείριση τραύματος στην εγκυμοσύνη: ανασκόπηση διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών και τεκμηριωμένη πρόταση κλινικής εφαρμογής","abstract":"Σκοπός: Το τραύμα αποτελεί την κύρια μη μαιευτική αιτία μητρικού θανάτου κατά την κύηση, ωστόσο η προνοσοκομειακή του διαχείριση παρουσιάζει ιδιαιτερότητες για τις οποίες δεν έχει καταγραφεί ελληνική κατευθυντήρια οδηγία ή κλινικό πρωτόκολλο. Σκοπός της εργασίας είναι η βιβλιογραφική ανασκόπηση των πρόσφατων κατευθυντήριων οδηγιών για το τραύμα στην κύηση και η σύνθεσή τους σε έναν λειτουργικό και τεκμηριωμένο αλγόριθμο προνοσοκομειακής διαχείρισης. Στόχος είναι η διασφάλιση της ενδεδειγμένης διαχείρισης για τη βέλτιστη έκβαση μητέρας και εμβρύου, μειώνοντας παράλληλα την επιχειρησιακή αβεβαιότητα του διασώστη στο πεδίο. Μεθοδολογία: Διενεργήθηκε συγκριτική ανασκόπηση των πλέον πρόσφατων διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών, θέσεων ομοφωνίας και κλινικών πρωτοκόλλων (ERC, NAEMSP, FPHC, Bagou, Queensland, Ambulance Victoria, EAST, PHECC, Magpas SOP, SOGC), καθώς και διεθνώς έγκυρων εκπαιδευτικών προτύπων (ATLS, mMOET, PHTLS, POET) και θεμελιωδών κλινικών μελετών (CRASH-2, CRASH-3, WOMAN, PATCH-Trauma). Ο εντοπισμός και η επιλογή των πηγών έγινε σύμφωνα με τη λογική του προτύπου PRISMA 2020, με αναζήτηση σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων, σε ιστότοπους αναγνωρισμένων φορέων και μέσα από τις παραπομπές των οδηγιών. Ακολούθησε συγκριτική ανάλυση των σημείων ομοφωνίας και απόκλισης και σύνθεση των ευρημάτων σε προτεινόμενο αλγόριθμο διαχείρισης. Αποτελέσματα: Εντάχθηκαν δέκα κατευθυντήριες οδηγίες, τρεις από τις ηλεκτρονικές βάσεις και επτά από ιστότοπους φορέων. Η σύγκριση σε πέντε κλινικούς τομείς ανέδειξε συγκλίνουσες συστάσεις στα βήματα της πρωτοβάθμιας εκτίμησης που πραγματεύεται κάθε οδηγία. Η χειροκίνητη αριστερή μετατόπιση της μήτρας συνιστάται από οκτώ οδηγίες. Η εκτίμηση της ηλικίας κύησης με ψηλάφηση του πυθμένα, με τις είκοσι εβδομάδες ως σημείο έναρξης των ειδικών παρεμβάσεων της κύησης, συνιστάται από έξι οδηγίες, η τοποθέτηση ζώνης πυέλου για τον περιορισμό της αιμορραγίας από τέσσερις, η αγγειακή πρόσβαση άνωθεν του διαφράγματος από τέσσερις, ενώ η χορήγηση τρανεξαμικού οξέος εμφανίζεται σε οκτώ, με τρεις να την τοποθετούν ρητά στην τραυματική αιμορραγία. Η τεχνική της αναζωογόνησης παραμένει αμετάβλητη, με προσθήκη της ταυτόχρονης μετατόπισης της μήτρας. Στην αναζωογόνηση η απόκλιση εντοπίζεται σε ένα σημείο, τον χρόνο της αναζωογονητικής υστεροτομής, ο οποίος κυμαίνεται από τέσσερα έως δεκαπέντε λεπτά, με το ERC του 2025 να εγκαταλείπει τον αυστηρό περιορισμό στον αριθμό των λεπτών. Στον προορισμό της διακομιδής τρεις οδηγίες συγκλίνουν στην ίδια μορφή λήψης απόφασης. Η σοβαρότητα του τραυματισμού ορίζει το επίπεδο του κέντρου τραύματος και η ηλικία κύησης τη μαιευτική κάλυψη του κέντρου, με όριο τις είκοσι τρεις εβδομάδες στην Queensland και στη SOGC και τις είκοσι στη FPHC. Στα μηχανικά μέσα διαχείρισης του αεραγωγού καταγράφηκε άνιση κάλυψη. Τρεις οδηγίες δεν τα πραγματεύονται και τέσσερις αναγνωρίζουν τον δύσκολο αεραγωγό της εγκύου χωρίς να αναφέρουν τα μηχανικά μέσα. Οι τρεις που τα αναφέρουν, η FPHC, η Queensland και το ERC, συγκλίνουν στη διασωλήνωση με μικρότερο σωλήνα και στην υπεργλωττιδική συσκευή ως επιλογή μετά από αποτυχημένη προσπάθεια, με βαθμό σύστασης A στη FPHC, ενώ το ERC γράφει ρητά ότι η επιλογή αυτή γίνεται με βάση τις δεξιότητες του διασώστη. Στη διαχείριση της αιμορραγίας η Queensland και η FPHC περιορίζουν τα κρυσταλλοειδή, λόγω του κινδύνου πνευμονικού οιδήματος και επιδείνωσης της φυσιολογικής αναιμίας, ενώ η SOGC και η Queensland δεν δέχονται τα αγγειοσυσπαστικά ως θεραπεία πρώτης γραμμής, λόγω της μείωσης που προκαλούν στη μητροπλακουντιακή ροή. Ως επαρκή απάντηση επτά οδηγίες υποδεικνύουν τα προϊόντα αίματος. Έως τη χορήγησή τους, η FPHC δίνει το μόνο μετρήσιμο κριτήριο, την τιτλοποίηση των υγρών για ψηλαφητό κερκιδικό σφυγμό. Συμπεράσματα: Η σύγκριση των δέκα οδηγιών αναδεικνύει ότι η κύηση δεν αντικαθιστά την καθιερωμένη αντιμετώπιση του τραύματος, τη μεταβάλλει όμως σε συγκεκριμένα σημεία. Εννέα από τις δέκα ενταγμένες οδηγίες πραγματεύονται το τραύμα στην εγκυμοσύνη, και επτά από αυτές τροποποιούν την ακολουθία των ενεργειών στο προνοσοκομειακό πεδίο. Ο διαχωρισμός του τραύματος από την κύηση εντοπίζεται στην καρδιακή ανακοπή, όπου οι οδηγίες του τραύματος ονομάζουν το τραύμα ως αιτία της και οι οδηγίες της καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης την πραγματεύονται ως αποτέλεσμα μαιευτικού συμβάντος. Η σύνθεση των δέκα οδηγιών παράγει αλγόριθμο με άξονα το xABCDE, ο οποίος τοποθετεί κάθε τροποποίηση στο βήμα όπου εκτελείται, φέρει την τεκμηρίωσή της και την αντιστοιχίζει στο ΠΔ 62/2007 που ορίζει το καθηκοντολόγιο του διασώστη. Ο διασώστης καλείται να αναγνωρίσει την κύηση, να εκτιμήσει την ηλικία της, να εφαρμόσει τη μετατόπιση της μήτρας και να υποστηρίξει ταυτόχρονα τη μητέρα και το έμβρυο έως τον κατάλληλο υγειονομικό σχηματισμό. Μέρος των τεκμηριωμένων αυτών παρεμβάσεων δεν αναφέρεται στον κατάλογο πράξεων του, κενό το οποίο θέτει το ερώτημα για την αναγκαιότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης του διασώστη.","abstract_html":"Σκοπός: Το τραύμα αποτελεί την κύρια μη μαιευτική αιτία μητρικού θανάτου κατά την κύηση, ωστόσο η προνοσοκομειακή του διαχείριση παρουσιάζει ιδιαιτερότητες για τις οποίες δεν έχει καταγραφεί ελληνική κατευθυντήρια οδηγία ή κλινικό πρωτόκολλο. Σκοπός της εργασίας είναι η βιβλιογραφική ανασκόπηση των πρόσφατων κατευθυντήριων οδηγιών για το τραύμα στην κύηση και η σύνθεσή τους σε έναν λειτουργικό και τεκμηριωμένο αλγόριθμο προνοσοκομειακής διαχείρισης. Στόχος είναι η διασφάλιση της ενδεδειγμένης διαχείρισης για τη βέλτιστη έκβαση μητέρας και εμβρύου, μειώνοντας παράλληλα την επιχειρησιακή αβεβαιότητα του διασώστη στο πεδίο. Μεθοδολογία: Διενεργήθηκε συγκριτική ανασκόπηση των πλέον πρόσφατων διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών, θέσεων ομοφωνίας και κλινικών πρωτοκόλλων (ERC, NAEMSP, FPHC, Bagou, Queensland, Ambulance Victoria, EAST, PHECC, Magpas SOP, SOGC), καθώς και διεθνώς έγκυρων εκπαιδευτικών προτύπων (ATLS, mMOET, PHTLS, POET) και θεμελιωδών κλινικών μελετών (CRASH-2, CRASH-3, WOMAN, PATCH-Trauma). Ο εντοπισμός και η επιλογή των πηγών έγινε σύμφωνα με τη λογική του προτύπου PRISMA 2020, με αναζήτηση σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων, σε ιστότοπους αναγνωρισμένων φορέων και μέσα από τις παραπομπές των οδηγιών. Ακολούθησε συγκριτική ανάλυση των σημείων ομοφωνίας και απόκλισης και σύνθεση των ευρημάτων σε προτεινόμενο αλγόριθμο διαχείρισης. Αποτελέσματα: Εντάχθηκαν δέκα κατευθυντήριες οδηγίες, τρεις από τις ηλεκτρονικές βάσεις και επτά από ιστότοπους φορέων. Η σύγκριση σε πέντε κλινικούς τομείς ανέδειξε συγκλίνουσες συστάσεις στα βήματα της πρωτοβάθμιας εκτίμησης που πραγματεύεται κάθε οδηγία. Η χειροκίνητη αριστερή μετατόπιση της μήτρας συνιστάται από οκτώ οδηγίες. Η εκτίμηση της ηλικίας κύησης με ψηλάφηση του πυθμένα, με τις είκοσι εβδομάδες ως σημείο έναρξης των ειδικών παρεμβάσεων της κύησης, συνιστάται από έξι οδηγίες, η τοποθέτηση ζώνης πυέλου για τον περιορισμό της αιμορραγίας από τέσσερις, η αγγειακή πρόσβαση άνωθεν του διαφράγματος από τέσσερις, ενώ η χορήγηση τρανεξαμικού οξέος εμφανίζεται σε οκτώ, με τρεις να την τοποθετούν ρητά στην τραυματική αιμορραγία. Η τεχνική της αναζωογόνησης παραμένει αμετάβλητη, με προσθήκη της ταυτόχρονης μετατόπισης της μήτρας. Στην αναζωογόνηση η απόκλιση εντοπίζεται σε ένα σημείο, τον χρόνο της αναζωογονητικής υστεροτομής, ο οποίος κυμαίνεται από τέσσερα έως δεκαπέντε λεπτά, με το ERC του 2025 να εγκαταλείπει τον αυστηρό περιορισμό στον αριθμό των λεπτών. Στον προορισμό της διακομιδής τρεις οδηγίες συγκλίνουν στην ίδια μορφή λήψης απόφασης. Η σοβαρότητα του τραυματισμού ορίζει το επίπεδο του κέντρου τραύματος και η ηλικία κύησης τη μαιευτική κάλυψη του κέντρου, με όριο τις είκοσι τρεις εβδομάδες στην Queensland και στη SOGC και τις είκοσι στη FPHC. Στα μηχανικά μέσα διαχείρισης του αεραγωγού καταγράφηκε άνιση κάλυψη. Τρεις οδηγίες δεν τα πραγματεύονται και τέσσερις αναγνωρίζουν τον δύσκολο αεραγωγό της εγκύου χωρίς να αναφέρουν τα μηχανικά μέσα. Οι τρεις που τα αναφέρουν, η FPHC, η Queensland και το ERC, συγκλίνουν στη διασωλήνωση με μικρότερο σωλήνα και στην υπεργλωττιδική συσκευή ως επιλογή μετά από αποτυχημένη προσπάθεια, με βαθμό σύστασης A στη FPHC, ενώ το ERC γράφει ρητά ότι η επιλογή αυτή γίνεται με βάση τις δεξιότητες του διασώστη. Στη διαχείριση της αιμορραγίας η Queensland και η FPHC περιορίζουν τα κρυσταλλοειδή, λόγω του κινδύνου πνευμονικού οιδήματος και επιδείνωσης της φυσιολογικής αναιμίας, ενώ η SOGC και η Queensland δεν δέχονται τα αγγειοσυσπαστικά ως θεραπεία πρώτης γραμμής, λόγω της μείωσης που προκαλούν στη μητροπλακουντιακή ροή. Ως επαρκή απάντηση επτά οδηγίες υποδεικνύουν τα προϊόντα αίματος. Έως τη χορήγησή τους, η FPHC δίνει το μόνο μετρήσιμο κριτήριο, την τιτλοποίηση των υγρών για ψηλαφητό κερκιδικό σφυγμό. Συμπεράσματα: Η σύγκριση των δέκα οδηγιών αναδεικνύει ότι η κύηση δεν αντικαθιστά την καθιερωμένη αντιμετώπιση του τραύματος, τη μεταβάλλει όμως σε συγκεκριμένα σημεία. Εννέα από τις δέκα ενταγμένες οδηγίες πραγματεύονται το τραύμα στην εγκυμοσύνη, και επτά από αυτές τροποποιούν την ακολουθία των ενεργειών στο προνοσοκομειακό πεδίο. Ο διαχωρισμός του τραύματος από την κύηση εντοπίζεται στην καρδιακή ανακοπή, όπου οι οδηγίες του τραύματος ονομάζουν το τραύμα ως αιτία της και οι οδηγίες της καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης την πραγματεύονται ως αποτέλεσμα μαιευτικού συμβάντος. Η σύνθεση των δέκα οδηγιών παράγει αλγόριθμο με άξονα το xABCDE, ο οποίος τοποθετεί κάθε τροποποίηση στο βήμα όπου εκτελείται, φέρει την τεκμηρίωσή της και την αντιστοιχίζει στο ΠΔ 62/2007 που ορίζει το καθηκοντολόγιο του διασώστη. Ο διασώστης καλείται να αναγνωρίσει την κύηση, να εκτιμήσει την ηλικία της, να εφαρμόσει τη μετατόπιση της μήτρας και να υποστηρίξει ταυτόχρονα τη μητέρα και το έμβρυο έως τον κατάλληλο υγειονομικό σχηματισμό. Μέρος των τεκμηριωμένων αυτών παρεμβάσεων δεν αναφέρεται στον κατάλογο πράξεων του, κενό το οποίο θέτει το ερώτημα για την αναγκαιότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης του διασώστη.","abstract_has_math":false,"creators":["Γιαννόπουλος Αγησίλαος","Giannopoulos Agisilaos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:38Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5433864"],"render_values":[{"text":"uoadl:5433864","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433864","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433864","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5433864","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Γιαννόπουλος Αγησίλαος","Giannopoulos Agisilaos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5433864","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433864"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σκοπός: Το τραύμα αποτελεί την κύρια μη μαιευτική αιτία μητρικού θανάτου κατά την κύηση, ωστόσο η προνοσοκομειακή του διαχείριση παρουσιάζει ιδιαιτερότητες για τις οποίες δεν έχει καταγραφεί ελληνική κατευθυντήρια οδηγία ή κλινικό πρωτόκολλο. Σκοπός της εργασίας είναι η βιβλιογραφική ανασκόπηση των πρόσφατων κατευθυντήριων οδηγιών για το τραύμα στην κύηση και η σύνθεσή τους σε έναν λειτουργικό και τεκμηριωμένο αλγόριθμο προνοσοκομειακής διαχείρισης. Στόχος είναι η διασφάλιση της ενδεδειγμένης διαχείρισης για τη βέλτιστη έκβαση μητέρας και εμβρύου, μειώνοντας παράλληλα την επιχειρησιακή αβεβαιότητα του διασώστη στο πεδίο. Μεθοδολογία: Διενεργήθηκε συγκριτική ανασκόπηση των πλέον πρόσφατων διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών, θέσεων ομοφωνίας και κλινικών πρωτοκόλλων (ERC, NAEMSP, FPHC, Bagou, Queensland, Ambulance Victoria, EAST, PHECC, Magpas SOP, SOGC), καθώς και διεθνώς έγκυρων εκπαιδευτικών προτύπων (ATLS, mMOET, PHTLS, POET) και θεμελιωδών κλινικών μελετών (CRASH-2, CRASH-3, WOMAN, PATCH-Trauma). Ο εντοπισμός και η επιλογή των πηγών έγινε σύμφωνα με τη λογική του προτύπου PRISMA 2020, με αναζήτηση σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων, σε ιστότοπους αναγνωρισμένων φορέων και μέσα από τις παραπομπές των οδηγιών. Ακολούθησε συγκριτική ανάλυση των σημείων ομοφωνίας και απόκλισης και σύνθεση των ευρημάτων σε προτεινόμενο αλγόριθμο διαχείρισης. Αποτελέσματα: Εντάχθηκαν δέκα κατευθυντήριες οδηγίες, τρεις από τις ηλεκτρονικές βάσεις και επτά από ιστότοπους φορέων. Η σύγκριση σε πέντε κλινικούς τομείς ανέδειξε συγκλίνουσες συστάσεις στα βήματα της πρωτοβάθμιας εκτίμησης που πραγματεύεται κάθε οδηγία. Η χειροκίνητη αριστερή μετατόπιση της μήτρας συνιστάται από οκτώ οδηγίες. Η εκτίμηση της ηλικίας κύησης με ψηλάφηση του πυθμένα, με τις είκοσι εβδομάδες ως σημείο έναρξης των ειδικών παρεμβάσεων της κύησης, συνιστάται από έξι οδηγίες, η τοποθέτηση ζώνης πυέλου για τον περιορισμό της αιμορραγίας από τέσσερις, η αγγειακή πρόσβαση άνωθεν του διαφράγματος από τέσσερις, ενώ η χορήγηση τρανεξαμικού οξέος εμφανίζεται σε οκτώ, με τρεις να την τοποθετούν ρητά στην τραυματική αιμορραγία. Η τεχνική της αναζωογόνησης παραμένει αμετάβλητη, με προσθήκη της ταυτόχρονης μετατόπισης της μήτρας. Στην αναζωογόνηση η απόκλιση εντοπίζεται σε ένα σημείο, τον χρόνο της αναζωογονητικής υστεροτομής, ο οποίος κυμαίνεται από τέσσερα έως δεκαπέντε λεπτά, με το ERC του 2025 να εγκαταλείπει τον αυστηρό περιορισμό στον αριθμό των λεπτών. Στον προορισμό της διακομιδής τρεις οδηγίες συγκλίνουν στην ίδια μορφή λήψης απόφασης. Η σοβαρότητα του τραυματισμού ορίζει το επίπεδο του κέντρου τραύματος και η ηλικία κύησης τη μαιευτική κάλυψη του κέντρου, με όριο τις είκοσι τρεις εβδομάδες στην Queensland και στη SOGC και τις είκοσι στη FPHC. Στα μηχανικά μέσα διαχείρισης του αεραγωγού καταγράφηκε άνιση κάλυψη. Τρεις οδηγίες δεν τα πραγματεύονται και τέσσερις αναγνωρίζουν τον δύσκολο αεραγωγό της εγκύου χωρίς να αναφέρουν τα μηχανικά μέσα. Οι τρεις που τα αναφέρουν, η FPHC, η Queensland και το ERC, συγκλίνουν στη διασωλήνωση με μικρότερο σωλήνα και στην υπεργλωττιδική συσκευή ως επιλογή μετά από αποτυχημένη προσπάθεια, με βαθμό σύστασης A στη FPHC, ενώ το ERC γράφει ρητά ότι η επιλογή αυτή γίνεται με βάση τις δεξιότητες του διασώστη. Στη διαχείριση της αιμορραγίας η Queensland και η FPHC περιορίζουν τα κρυσταλλοειδή, λόγω του κινδύνου πνευμονικού οιδήματος και επιδείνωσης της φυσιολογικής αναιμίας, ενώ η SOGC και η Queensland δεν δέχονται τα αγγειοσυσπαστικά ως θεραπεία πρώτης γραμμής, λόγω της μείωσης που προκαλούν στη μητροπλακουντιακή ροή. Ως επαρκή απάντηση επτά οδηγίες υποδεικνύουν τα προϊόντα αίματος. Έως τη χορήγησή τους, η FPHC δίνει το μόνο μετρήσιμο κριτήριο, την τιτλοποίηση των υγρών για ψηλαφητό κερκιδικό σφυγμό. Συμπεράσματα: Η σύγκριση των δέκα οδηγιών αναδεικνύει ότι η κύηση δεν αντικαθιστά την καθιερωμένη αντιμετώπιση του τραύματος, τη μεταβάλλει όμως σε συγκεκριμένα σημεία. Εννέα από τις δέκα ενταγμένες οδηγίες πραγματεύονται το τραύμα στην εγκυμοσύνη, και επτά από αυτές τροποποιούν την ακολουθία των ενεργειών στο προνοσοκομειακό πεδίο. Ο διαχωρισμός του τραύματος από την κύηση εντοπίζεται στην καρδιακή ανακοπή, όπου οι οδηγίες του τραύματος ονομάζουν το τραύμα ως αιτία της και οι οδηγίες της καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης την πραγματεύονται ως αποτέλεσμα μαιευτικού συμβάντος. Η σύνθεση των δέκα οδηγιών παράγει αλγόριθμο με άξονα το xABCDE, ο οποίος τοποθετεί κάθε τροποποίηση στο βήμα όπου εκτελείται, φέρει την τεκμηρίωσή της και την αντιστοιχίζει στο ΠΔ 62/2007 που ορίζει το καθηκοντολόγιο του διασώστη. Ο διασώστης καλείται να αναγνωρίσει την κύηση, να εκτιμήσει την ηλικία της, να εφαρμόσει τη μετατόπιση της μήτρας και να υποστηρίξει ταυτόχρονα τη μητέρα και το έμβρυο έως τον κατάλληλο υγειονομικό σχηματισμό. Μέρος των τεκμηριωμένων αυτών παρεμβάσεων δεν αναφέρεται στον κατάλογο πράξεων του, κενό το οποίο θέτει το ερώτημα για την αναγκαιότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης του διασώστη.","Aim: Trauma is the leading non-obstetric cause of maternal death. Its prehospital management in the pregnant patient involves particularities for which no published Greek clinical guideline or protocol was identified. The aim of this work is the comparative review of the most recent international guidelines on trauma in pregnancy and their synthesis into a functional, evidence-based prehospital management algorithm. The objective is to ensure appropriate management for the optimal outcome of mother and fetus, while reducing the operational uncertainty of the emergency medical technicians in the field. Methodology: A comparative review of the most recent international guidelines, consensus statements and clinical protocols was conducted (ERC, NAEMSP, FPHC, Bagou, Queensland, Ambulance Victoria, EAST, PHECC, Magpas SOP, SOGC), together with internationally recognised educational standards (ATLS, mMOET, PHTLS, POET) and key clinical trials (CRASH-2, CRASH-3, WOMAN, PATCH-Trauma). The identification and selection of sources were documented in accordance with the PRISMA 2020 statement, through search of databases, the websites of prominent organizations and the reference lists of the guidelines, with a comparative analysis of points of consensus and divergence, synthesized into a proposed management algorithm. Results: Ten guidelines were included, three from electronic databases and seven from organizational sources. Comparison across five clinical domains identified convergent recommendations at the steps of the primary survey that each guideline addresses. Manual left uterine displacement is recommended by eight guidelines. Estimation of gestational age by fundal palpation, with twenty weeks as the point at which pregnancy-specific interventions begin, is recommended by six guidelines, the pelvic binder for haemorrhage control by four, vascular access above the diaphragm by four, while tranexamic acid appears in eight, three of which place it explicitly in traumatic haemorrhage. Resuscitation technique remains unchanged, with the addition of simultaneous uterine displacement. Within resuscitation, divergence is confined to a single point, the timing of resuscitative hysterotomy, ranging from four to fifteen minutes, with ERC 2025 abandoning any limit expressed in minutes. On transport destination three guidelines converge on the same decision logic, the severity of the injury determines the level of the trauma centre and gestational age whether that centre must have obstetric services, with a limit of twenty-three weeks in Queensland and SOGC and twenty in FPHC. Coverage of mechanical airway devices is uneven. Three guidelines do not address them and four recognise the difficult airway of the pregnant patient without naming any device. The three that name them, FPHC, Queensland and ERC, converge on intubation with a smaller tube and on the supraglottic device as the rescue option after a failed attempt, with a grade A recommendation in FPHC, while ERC states explicitly that the choice follows the skills of the rescuer. In haemorrhage management Queensland and FPHC restrict crystalloids, because of the risk of pulmonary oedema and worsening of the physiological anaemia, while SOGC and Queensland do not accept vasopressors as first-line treatment, because of the reduction in uteroplacental blood flow. Seven guidelines indicate blood products as the adequate answer. Until these are given, FPHC provides the only measurable criterion, titration of fluids to a palpable radial pulse. Conclusions: The comparison of the ten guidelines shows that pregnancy does not replace the established management of trauma, it modifies it at specific points. Nine of the ten included guidelines address the injured pregnant patient, and seven of these modify the sequence of actions in the field. The separation of trauma from pregnancy is located at cardiac arrest, where the trauma guidelines name trauma as its cause and the resuscitation guidelines treat it as an obstetric event. The synthesis of the ten guidelines produces an algorithm built on xABCDE, which places each modification at the step where it is performed, carries its supporting evidence and maps it to Presidential Decree 62/2007, which defines the duties of the emergency medical technician (EMT). The EMT is called upon to recognise the pregnancy, to estimate its gestational age, to perform uterine displacement and to support mother and fetus simultaneously up to the appropriate destination. Some of these evidence-based interventions are not listed in the EMT’s scope of practice, a gap that raises the question of the need for tertiary education for EMT’s."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Προνοσοκομειακή διαχείριση τραύματος στην εγκυμοσύνη: ανασκόπηση διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών και τεκμηριωμένη πρόταση κλινικής εφαρμογής"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Γιαννόπουλος Αγησίλαος","Giannopoulos Agisilaos"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Σκοπός: Το τραύμα αποτελεί την κύρια μη μαιευτική αιτία μητρικού θανάτου κατά την κύηση, ωστόσο η προνοσοκομειακή του διαχείριση παρουσιάζει ιδιαιτερότητες για τις οποίες δεν έχει καταγραφεί ελληνική κατευθυντήρια οδηγία ή κλινικό πρωτόκολλο. Σκοπός της εργασίας είναι η βιβλιογραφική ανασκόπηση των πρόσφατων κατευθυντήριων οδηγιών για το τραύμα στην κύηση και η σύνθεσή τους σε έναν λειτουργικό και τεκμηριωμένο αλγόριθμο προνοσοκομειακής διαχείρισης. Στόχος είναι η διασφάλιση της ενδεδειγμένης διαχείρισης για τη βέλτιστη έκβαση μητέρας και εμβρύου, μειώνοντας παράλληλα την επιχειρησιακή αβεβαιότητα του διασώστη στο πεδίο. Μεθοδολογία: Διενεργήθηκε συγκριτική ανασκόπηση των πλέον πρόσφατων διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών, θέσεων ομοφωνίας και κλινικών πρωτοκόλλων (ERC, NAEMSP, FPHC, Bagou, Queensland, Ambulance Victoria, EAST, PHECC, Magpas SOP, SOGC), καθώς και διεθνώς έγκυρων εκπαιδευτικών προτύπων (ATLS, mMOET, PHTLS, POET) και θεμελιωδών κλινικών μελετών (CRASH-2, CRASH-3, WOMAN, PATCH-Trauma). Ο εντοπισμός και η επιλογή των πηγών έγινε σύμφωνα με τη λογική του προτύπου PRISMA 2020, με αναζήτηση σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων, σε ιστότοπους αναγνωρισμένων φορέων και μέσα από τις παραπομπές των οδηγιών. Ακολούθησε συγκριτική ανάλυση των σημείων ομοφωνίας και απόκλισης και σύνθεση των ευρημάτων σε προτεινόμενο αλγόριθμο διαχείρισης. Αποτελέσματα: Εντάχθηκαν δέκα κατευθυντήριες οδηγίες, τρεις από τις ηλεκτρονικές βάσεις και επτά από ιστότοπους φορέων. Η σύγκριση σε πέντε κλινικούς τομείς ανέδειξε συγκλίνουσες συστάσεις στα βήματα της πρωτοβάθμιας εκτίμησης που πραγματεύεται κάθε οδηγία. Η χειροκίνητη αριστερή μετατόπιση της μήτρας συνιστάται από οκτώ οδηγίες. Η εκτίμηση της ηλικίας κύησης με ψηλάφηση του πυθμένα, με τις είκοσι εβδομάδες ως σημείο έναρξης των ειδικών παρεμβάσεων της κύησης, συνιστάται από έξι οδηγίες, η τοποθέτηση ζώνης πυέλου για τον περιορισμό της αιμορραγίας από τέσσερις, η αγγειακή πρόσβαση άνωθεν του διαφράγματος από τέσσερις, ενώ η χορήγηση τρανεξαμικού οξέος εμφανίζεται σε οκτώ, με τρεις να την τοποθετούν ρητά στην τραυματική αιμορραγία. Η τεχνική της αναζωογόνησης παραμένει αμετάβλητη, με προσθήκη της ταυτόχρονης μετατόπισης της μήτρας. Στην αναζωογόνηση η απόκλιση εντοπίζεται σε ένα σημείο, τον χρόνο της αναζωογονητικής υστεροτομής, ο οποίος κυμαίνεται από τέσσερα έως δεκαπέντε λεπτά, με το ERC του 2025 να εγκαταλείπει τον αυστηρό περιορισμό στον αριθμό των λεπτών. Στον προορισμό της διακομιδής τρεις οδηγίες συγκλίνουν στην ίδια μορφή λήψης απόφασης. Η σοβαρότητα του τραυματισμού ορίζει το επίπεδο του κέντρου τραύματος και η ηλικία κύησης τη μαιευτική κάλυψη του κέντρου, με όριο τις είκοσι τρεις εβδομάδες στην Queensland και στη SOGC και τις είκοσι στη FPHC. Στα μηχανικά μέσα διαχείρισης του αεραγωγού καταγράφηκε άνιση κάλυψη. Τρεις οδηγίες δεν τα πραγματεύονται και τέσσερις αναγνωρίζουν τον δύσκολο αεραγωγό της εγκύου χωρίς να αναφέρουν τα μηχανικά μέσα. Οι τρεις που τα αναφέρουν, η FPHC, η Queensland και το ERC, συγκλίνουν στη διασωλήνωση με μικρότερο σωλήνα και στην υπεργλωττιδική συσκευή ως επιλογή μετά από αποτυχημένη προσπάθεια, με βαθμό σύστασης A στη FPHC, ενώ το ERC γράφει ρητά ότι η επιλογή αυτή γίνεται με βάση τις δεξιότητες του διασώστη. Στη διαχείριση της αιμορραγίας η Queensland και η FPHC περιορίζουν τα κρυσταλλοειδή, λόγω του κινδύνου πνευμονικού οιδήματος και επιδείνωσης της φυσιολογικής αναιμίας, ενώ η SOGC και η Queensland δεν δέχονται τα αγγειοσυσπαστικά ως θεραπεία πρώτης γραμμής, λόγω της μείωσης που προκαλούν στη μητροπλακουντιακή ροή. Ως επαρκή απάντηση επτά οδηγίες υποδεικνύουν τα προϊόντα αίματος. Έως τη χορήγησή τους, η FPHC δίνει το μόνο μετρήσιμο κριτήριο, την τιτλοποίηση των υγρών για ψηλαφητό κερκιδικό σφυγμό. Συμπεράσματα: Η σύγκριση των δέκα οδηγιών αναδεικνύει ότι η κύηση δεν αντικαθιστά την καθιερωμένη αντιμετώπιση του τραύματος, τη μεταβάλλει όμως σε συγκεκριμένα σημεία. Εννέα από τις δέκα ενταγμένες οδηγίες πραγματεύονται το τραύμα στην εγκυμοσύνη, και επτά από αυτές τροποποιούν την ακολουθία των ενεργειών στο προνοσοκομειακό πεδίο. Ο διαχωρισμός του τραύματος από την κύηση εντοπίζεται στην καρδιακή ανακοπή, όπου οι οδηγίες του τραύματος ονομάζουν το τραύμα ως αιτία της και οι οδηγίες της καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης την πραγματεύονται ως αποτέλεσμα μαιευτικού συμβάντος. Η σύνθεση των δέκα οδηγιών παράγει αλγόριθμο με άξονα το xABCDE, ο οποίος τοποθετεί κάθε τροποποίηση στο βήμα όπου εκτελείται, φέρει την τεκμηρίωσή της και την αντιστοιχίζει στο ΠΔ 62/2007 που ορίζει το καθηκοντολόγιο του διασώστη. Ο διασώστης καλείται να αναγνωρίσει την κύηση, να εκτιμήσει την ηλικία της, να εφαρμόσει τη μετατόπιση της μήτρας και να υποστηρίξει ταυτόχρονα τη μητέρα και το έμβρυο έως τον κατάλληλο υγειονομικό σχηματισμό. Μέρος των τεκμηριωμένων αυτών παρεμβάσεων δεν αναφέρεται στον κατάλογο πράξεων του, κενό το οποίο θέτει το ερώτημα για την αναγκαιότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης του διασώστη.","Aim: Trauma is the leading non-obstetric cause of maternal death. Its prehospital management in the pregnant patient involves particularities for which no published Greek clinical guideline or protocol was identified. The aim of this work is the comparative review of the most recent international guidelines on trauma in pregnancy and their synthesis into a functional, evidence-based prehospital management algorithm. The objective is to ensure appropriate management for the optimal outcome of mother and fetus, while reducing the operational uncertainty of the emergency medical technicians in the field. Methodology: A comparative review of the most recent international guidelines, consensus statements and clinical protocols was conducted (ERC, NAEMSP, FPHC, Bagou, Queensland, Ambulance Victoria, EAST, PHECC, Magpas SOP, SOGC), together with internationally recognised educational standards (ATLS, mMOET, PHTLS, POET) and key clinical trials (CRASH-2, CRASH-3, WOMAN, PATCH-Trauma). The identification and selection of sources were documented in accordance with the PRISMA 2020 statement, through search of databases, the websites of prominent organizations and the reference lists of the guidelines, with a comparative analysis of points of consensus and divergence, synthesized into a proposed management algorithm. Results: Ten guidelines were included, three from electronic databases and seven from organizational sources. Comparison across five clinical domains identified convergent recommendations at the steps of the primary survey that each guideline addresses. Manual left uterine displacement is recommended by eight guidelines. Estimation of gestational age by fundal palpation, with twenty weeks as the point at which pregnancy-specific interventions begin, is recommended by six guidelines, the pelvic binder for haemorrhage control by four, vascular access above the diaphragm by four, while tranexamic acid appears in eight, three of which place it explicitly in traumatic haemorrhage. Resuscitation technique remains unchanged, with the addition of simultaneous uterine displacement. Within resuscitation, divergence is confined to a single point, the timing of resuscitative hysterotomy, ranging from four to fifteen minutes, with ERC 2025 abandoning any limit expressed in minutes. On transport destination three guidelines converge on the same decision logic, the severity of the injury determines the level of the trauma centre and gestational age whether that centre must have obstetric services, with a limit of twenty-three weeks in Queensland and SOGC and twenty in FPHC. Coverage of mechanical airway devices is uneven. Three guidelines do not address them and four recognise the difficult airway of the pregnant patient without naming any device. The three that name them, FPHC, Queensland and ERC, converge on intubation with a smaller tube and on the supraglottic device as the rescue option after a failed attempt, with a grade A recommendation in FPHC, while ERC states explicitly that the choice follows the skills of the rescuer. In haemorrhage management Queensland and FPHC restrict crystalloids, because of the risk of pulmonary oedema and worsening of the physiological anaemia, while SOGC and Queensland do not accept vasopressors as first-line treatment, because of the reduction in uteroplacental blood flow. Seven guidelines indicate blood products as the adequate answer. Until these are given, FPHC provides the only measurable criterion, titration of fluids to a palpable radial pulse. Conclusions: The comparison of the ten guidelines shows that pregnancy does not replace the established management of trauma, it modifies it at specific points. Nine of the ten included guidelines address the injured pregnant patient, and seven of these modify the sequence of actions in the field. The separation of trauma from pregnancy is located at cardiac arrest, where the trauma guidelines name trauma as its cause and the resuscitation guidelines treat it as an obstetric event. The synthesis of the ten guidelines produces an algorithm built on xABCDE, which places each modification at the step where it is performed, carries its supporting evidence and maps it to Presidential Decree 62/2007, which defines the duties of the emergency medical technician (EMT). The EMT is called upon to recognise the pregnancy, to estimate its gestational age, to perform uterine displacement and to support mother and fetus simultaneously up to the appropriate destination. Some of these evidence-based interventions are not listed in the EMT’s scope of practice, a gap that raises the question of the need for tertiary education for EMT’s."],"dc:identifier":["uoadl:5433864","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433864"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Προνοσοκομειακή διαχείριση τραύματος στην εγκυμοσύνη: ανασκόπηση διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών και τεκμηριωμένη πρόταση κλινικής εφαρμογής"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:38Z"}