{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5449113"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5449113","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Historical trends of polycyclic aromatic hydrocarbons in sediment cores of the northeastern Mediterranean Sea: Defining background values of pre-industrial ages","abstract":"Οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ) είναι επίμονοι οργανικοί ρυπαντές ιδιαίτερου περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, καθώς αρκετά ομόλογα παρουσιάζουν τοξικές, μεταλλαξιογόνες ή/και καρκινογόνες ιδιότητες. Λόγω της υδρόφοβης φύσης τους, οι ΠΑΥ συσχετίζονται με το αιωρούμενο σωματιδιακό υλικό, καθιζάνουν στη στήλη του νερού και τελικά εναποτίθενται και διατηρούνται στα θαλάσσια ιζήματα. Οι πυρήνες ιζήματος αποτελούν σημαντικά φυσικά αρχεία για την ανασύσταση ιστορικών τάσεων ρύπανσης καθώς και τη διάκριση μεταξύ φυσικού υποβάθρου και ανθρωπογενών πιέσεων. Στην παρούσα εργασία μελετήθηκε η παρουσία και κατανομή των ΠΑΥ σε πυρήνες ιζήματος της βορειοανατολικής Μεσογείου, με κύριο στόχο τον καθορισμό συγκεντρώσεων υποβάθρου (BCs) και συγκεντρώσεων εκτίμησης υποβάθρου (BACs) για την αξιολόγηση της ποιότητας των ιζημάτων. Εξετάστηκαν συνολικά έντεκα πυρήνες, οι οποίοι συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια διάφορων ωκεανογραφικών αποστολών που έλαβαν χώρα μεταξύ του 2007 και του 2023. Οι πυρήνες καλύπτουν αντιπροσωπευτικές περιοχές της βορειοανατολικής Μεσογείου, όπως το βόρειο Αιγαίο, το νότιο Αιγαίο/Κρητικό Πέλαγος, τον Σαρωνικό Κόλπο (λεκάνη Επιδαύρου), το Ιόνιο Πέλαγος και τη βορειοδυτική Λεβαντίνη. Τα δείγματα που συλλέχθηκαν αναλύθηκαν ως προς ένα ευρύ φάσμα 70 ΠΑΥ, συμπεριλαμβανομένων μη υποκαταστημένων ΠΑΥ καθώς και αλκυλιωμένα ομόλογα των σειρών ναφθαλενίου, διβενζοθειοφαινίου, φαινανθρενίου, πυρενίου και χρυσενίου. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με αέρια χρωματογραφία-φασματομετρία μαζών. Τα βιομηχανικά ιζήματα χαρακτηρίζονται από υψηλότερες συγκεντρώσεις ΠΑΥ, αντανακλώντας μικτές ανθρωπογενείς εισροές από καύση ορυκτών καυσίμων, πετρελαϊκές δραστηριότητες, αστικές εκπομπές καθώς και ατμοσφαιρική μεταφορά/απόθεση. Αντίθετα, τα προ-βιομηχανικά ιζήματα εμφανίζουν χαμηλές συγκεντρώσεις ΠΑΥ, περιορισμένη χωρική μεταβλητότητα και κυριαρχία των ομολόγων 2-3 αρωματικών δακτυλίων (σειρά ναφθαλενίου και φαινανθρενίου). Οι περισσότεροι ΠΑΥ 4–7 αρωματικών δακτυλίων απουσιάζουν ή ανιχνεύονται σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις, υποδεικνύοντας φυσικό υπόβαθρο, κυρίως συνδεδεμένο με καύση βιομάζας, φυσικές πυρογενείς διεργασίες καθώς και ατμοσφαιρική μεταφορά/εναπόθεση. Οι προτεινόμενες τιμές BC και BAC παρέχουν νέα επίπεδα αναφοράς για ένα ευρύ φάσμα ΠΑΥ σε προβιομηχανικά ιζήματα της βορειοανατολικής Μεσογείου. Οι τιμές αυτές δύναται να υποστηρίξουν μελλοντικά προγράμματα παρακολούθησης καθώς και την ανάπτυξη κατάλληλων περιφερειακών κριτηρίων αξιολόγησης της ποιότητας ιζημάτων.","abstract_html":"Οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ) είναι επίμονοι οργανικοί ρυπαντές ιδιαίτερου περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, καθώς αρκετά ομόλογα παρουσιάζουν τοξικές, μεταλλαξιογόνες ή/και καρκινογόνες ιδιότητες. Λόγω της υδρόφοβης φύσης τους, οι ΠΑΥ συσχετίζονται με το αιωρούμενο σωματιδιακό υλικό, καθιζάνουν στη στήλη του νερού και τελικά εναποτίθενται και διατηρούνται στα θαλάσσια ιζήματα. Οι πυρήνες ιζήματος αποτελούν σημαντικά φυσικά αρχεία για την ανασύσταση ιστορικών τάσεων ρύπανσης καθώς και τη διάκριση μεταξύ φυσικού υποβάθρου και ανθρωπογενών πιέσεων. Στην παρούσα εργασία μελετήθηκε η παρουσία και κατανομή των ΠΑΥ σε πυρήνες ιζήματος της βορειοανατολικής Μεσογείου, με κύριο στόχο τον καθορισμό συγκεντρώσεων υποβάθρου (BCs) και συγκεντρώσεων εκτίμησης υποβάθρου (BACs) για την αξιολόγηση της ποιότητας των ιζημάτων. Εξετάστηκαν συνολικά έντεκα πυρήνες, οι οποίοι συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια διάφορων ωκεανογραφικών αποστολών που έλαβαν χώρα μεταξύ του 2007 και του 2023. Οι πυρήνες καλύπτουν αντιπροσωπευτικές περιοχές της βορειοανατολικής Μεσογείου, όπως το βόρειο Αιγαίο, το νότιο Αιγαίο/Κρητικό Πέλαγος, τον Σαρωνικό Κόλπο (λεκάνη Επιδαύρου), το Ιόνιο Πέλαγος και τη βορειοδυτική Λεβαντίνη. Τα δείγματα που συλλέχθηκαν αναλύθηκαν ως προς ένα ευρύ φάσμα 70 ΠΑΥ, συμπεριλαμβανομένων μη υποκαταστημένων ΠΑΥ καθώς και αλκυλιωμένα ομόλογα των σειρών ναφθαλενίου, διβενζοθειοφαινίου, φαινανθρενίου, πυρενίου και χρυσενίου. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με αέρια χρωματογραφία-φασματομετρία μαζών. Τα βιομηχανικά ιζήματα χαρακτηρίζονται από υψηλότερες συγκεντρώσεις ΠΑΥ, αντανακλώντας μικτές ανθρωπογενείς εισροές από καύση ορυκτών καυσίμων, πετρελαϊκές δραστηριότητες, αστικές εκπομπές καθώς και ατμοσφαιρική μεταφορά/απόθεση. Αντίθετα, τα προ-βιομηχανικά ιζήματα εμφανίζουν χαμηλές συγκεντρώσεις ΠΑΥ, περιορισμένη χωρική μεταβλητότητα και κυριαρχία των ομολόγων 2-3 αρωματικών δακτυλίων (σειρά ναφθαλενίου και φαινανθρενίου). Οι περισσότεροι ΠΑΥ 4–7 αρωματικών δακτυλίων απουσιάζουν ή ανιχνεύονται σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις, υποδεικνύοντας φυσικό υπόβαθρο, κυρίως συνδεδεμένο με καύση βιομάζας, φυσικές πυρογενείς διεργασίες καθώς και ατμοσφαιρική μεταφορά/εναπόθεση. Οι προτεινόμενες τιμές BC και BAC παρέχουν νέα επίπεδα αναφοράς για ένα ευρύ φάσμα ΠΑΥ σε προβιομηχανικά ιζήματα της βορειοανατολικής Μεσογείου. Οι τιμές αυτές δύναται να υποστηρίξουν μελλοντικά προγράμματα παρακολούθησης καθώς και την ανάπτυξη κατάλληλων περιφερειακών κριτηρίων αξιολόγησης της ποιότητας ιζημάτων.","abstract_has_math":false,"creators":["ΡΕΚΤΣΙΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΑ","REKTSINI AIKATERINA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:42Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5449113"],"render_values":[{"text":"uoadl:5449113","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5449113","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5449113","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5449113","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΡΕΚΤΣΙΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΑ","REKTSINI AIKATERINA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5449113","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5449113"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ) είναι επίμονοι οργανικοί ρυπαντές ιδιαίτερου περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, καθώς αρκετά ομόλογα παρουσιάζουν τοξικές, μεταλλαξιογόνες ή/και καρκινογόνες ιδιότητες. Λόγω της υδρόφοβης φύσης τους, οι ΠΑΥ συσχετίζονται με το αιωρούμενο σωματιδιακό υλικό, καθιζάνουν στη στήλη του νερού και τελικά εναποτίθενται και διατηρούνται στα θαλάσσια ιζήματα. Οι πυρήνες ιζήματος αποτελούν σημαντικά φυσικά αρχεία για την ανασύσταση ιστορικών τάσεων ρύπανσης καθώς και τη διάκριση μεταξύ φυσικού υποβάθρου και ανθρωπογενών πιέσεων. Στην παρούσα εργασία μελετήθηκε η παρουσία και κατανομή των ΠΑΥ σε πυρήνες ιζήματος της βορειοανατολικής Μεσογείου, με κύριο στόχο τον καθορισμό συγκεντρώσεων υποβάθρου (BCs) και συγκεντρώσεων εκτίμησης υποβάθρου (BACs) για την αξιολόγηση της ποιότητας των ιζημάτων. Εξετάστηκαν συνολικά έντεκα πυρήνες, οι οποίοι συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια διάφορων ωκεανογραφικών αποστολών που έλαβαν χώρα μεταξύ του 2007 και του 2023. Οι πυρήνες καλύπτουν αντιπροσωπευτικές περιοχές της βορειοανατολικής Μεσογείου, όπως το βόρειο Αιγαίο, το νότιο Αιγαίο/Κρητικό Πέλαγος, τον Σαρωνικό Κόλπο (λεκάνη Επιδαύρου), το Ιόνιο Πέλαγος και τη βορειοδυτική Λεβαντίνη. Τα δείγματα που συλλέχθηκαν αναλύθηκαν ως προς ένα ευρύ φάσμα 70 ΠΑΥ, συμπεριλαμβανομένων μη υποκαταστημένων ΠΑΥ καθώς και αλκυλιωμένα ομόλογα των σειρών ναφθαλενίου, διβενζοθειοφαινίου, φαινανθρενίου, πυρενίου και χρυσενίου. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με αέρια χρωματογραφία-φασματομετρία μαζών. Τα βιομηχανικά ιζήματα χαρακτηρίζονται από υψηλότερες συγκεντρώσεις ΠΑΥ, αντανακλώντας μικτές ανθρωπογενείς εισροές από καύση ορυκτών καυσίμων, πετρελαϊκές δραστηριότητες, αστικές εκπομπές καθώς και ατμοσφαιρική μεταφορά/απόθεση. Αντίθετα, τα προ-βιομηχανικά ιζήματα εμφανίζουν χαμηλές συγκεντρώσεις ΠΑΥ, περιορισμένη χωρική μεταβλητότητα και κυριαρχία των ομολόγων 2-3 αρωματικών δακτυλίων (σειρά ναφθαλενίου και φαινανθρενίου). Οι περισσότεροι ΠΑΥ 4–7 αρωματικών δακτυλίων απουσιάζουν ή ανιχνεύονται σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις, υποδεικνύοντας φυσικό υπόβαθρο, κυρίως συνδεδεμένο με καύση βιομάζας, φυσικές πυρογενείς διεργασίες καθώς και ατμοσφαιρική μεταφορά/εναπόθεση. Οι προτεινόμενες τιμές BC και BAC παρέχουν νέα επίπεδα αναφοράς για ένα ευρύ φάσμα ΠΑΥ σε προβιομηχανικά ιζήματα της βορειοανατολικής Μεσογείου. Οι τιμές αυτές δύναται να υποστηρίξουν μελλοντικά προγράμματα παρακολούθησης καθώς και την ανάπτυξη κατάλληλων περιφερειακών κριτηρίων αξιολόγησης της ποιότητας ιζημάτων.","Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) are persistent organic pollutants of major environmental concern, since several compounds exhibit toxic, mutagenic and/or carcinogenic properties. Marine sediment cores constitute a valuable tool for reconstructing historical contamination trends and distinguishing natural background vs. contemporary anthropogenic inputs. In this Thesis we investigate the occurrence and molecular distribution of PAHs in sediment cores from the northeastern Mediterranean Sea, with the aim of defining pre-industrial background concentrations (BCs) and background assessment concentrations (BACs) for regional sediment quality assessment. To this, eleven sediment cores collected during various oceanographic cruises conducted between 2007 and 2023 were studied, covering representative sub-regions of the northeastern Mediterranean Sea, including the north Aegean Sea, the South Aegean/Cretan Sea, the Saronikos Gulf (Epidaurus basin), the Ionian Sea and the northwestern Levantine Basin. Sediment samples were analysed for a wide range of 70 PAH compounds, including parent compounds and alkylated homologues within the naphthalene, dibenzothiophene, phenanthrene, pyrene and chrysene series, by means of gas chromatography coupled to mass spectrometry. Industrial-era sediments are characterized by higher PAHs concentrations reflecting mixed anthropogenic inputs from fossil-fuel combustion, maritime traffic, petroleum-related activities, urban emissions and atmospheric deposition. In contrast, pre-industrial sediments display uniformly low PAHs concentrations, limited spatial variability and a molecular profile dominated mainly by 2-3 ring compounds (naphthalene and phenanthrene series). 4–7 ring PAHs are absent and/or occur at trace levels, suggesting that the pre-industrial signal reflects a natural regional background, mainly associated with biomass combustion, natural pyrogenic processes and atmospheric transport/deposition. The BC and BAC values proposed in this Thesis provide new reference levels for both parent and alkylated PAHs in pre-industrial northeastern Mediterranean sediments. These values aim to support future monitoring programmes and contribute to the development of regional assessment criteria under various sediment quality frameworks."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Historical trends of polycyclic aromatic hydrocarbons in sediment cores of the northeastern Mediterranean Sea: Defining background values of pre-industrial ages"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΡΕΚΤΣΙΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΑ","REKTSINI AIKATERINA"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ) είναι επίμονοι οργανικοί ρυπαντές ιδιαίτερου περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, καθώς αρκετά ομόλογα παρουσιάζουν τοξικές, μεταλλαξιογόνες ή/και καρκινογόνες ιδιότητες. Λόγω της υδρόφοβης φύσης τους, οι ΠΑΥ συσχετίζονται με το αιωρούμενο σωματιδιακό υλικό, καθιζάνουν στη στήλη του νερού και τελικά εναποτίθενται και διατηρούνται στα θαλάσσια ιζήματα. Οι πυρήνες ιζήματος αποτελούν σημαντικά φυσικά αρχεία για την ανασύσταση ιστορικών τάσεων ρύπανσης καθώς και τη διάκριση μεταξύ φυσικού υποβάθρου και ανθρωπογενών πιέσεων. Στην παρούσα εργασία μελετήθηκε η παρουσία και κατανομή των ΠΑΥ σε πυρήνες ιζήματος της βορειοανατολικής Μεσογείου, με κύριο στόχο τον καθορισμό συγκεντρώσεων υποβάθρου (BCs) και συγκεντρώσεων εκτίμησης υποβάθρου (BACs) για την αξιολόγηση της ποιότητας των ιζημάτων. Εξετάστηκαν συνολικά έντεκα πυρήνες, οι οποίοι συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια διάφορων ωκεανογραφικών αποστολών που έλαβαν χώρα μεταξύ του 2007 και του 2023. Οι πυρήνες καλύπτουν αντιπροσωπευτικές περιοχές της βορειοανατολικής Μεσογείου, όπως το βόρειο Αιγαίο, το νότιο Αιγαίο/Κρητικό Πέλαγος, τον Σαρωνικό Κόλπο (λεκάνη Επιδαύρου), το Ιόνιο Πέλαγος και τη βορειοδυτική Λεβαντίνη. Τα δείγματα που συλλέχθηκαν αναλύθηκαν ως προς ένα ευρύ φάσμα 70 ΠΑΥ, συμπεριλαμβανομένων μη υποκαταστημένων ΠΑΥ καθώς και αλκυλιωμένα ομόλογα των σειρών ναφθαλενίου, διβενζοθειοφαινίου, φαινανθρενίου, πυρενίου και χρυσενίου. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με αέρια χρωματογραφία-φασματομετρία μαζών. Τα βιομηχανικά ιζήματα χαρακτηρίζονται από υψηλότερες συγκεντρώσεις ΠΑΥ, αντανακλώντας μικτές ανθρωπογενείς εισροές από καύση ορυκτών καυσίμων, πετρελαϊκές δραστηριότητες, αστικές εκπομπές καθώς και ατμοσφαιρική μεταφορά/απόθεση. Αντίθετα, τα προ-βιομηχανικά ιζήματα εμφανίζουν χαμηλές συγκεντρώσεις ΠΑΥ, περιορισμένη χωρική μεταβλητότητα και κυριαρχία των ομολόγων 2-3 αρωματικών δακτυλίων (σειρά ναφθαλενίου και φαινανθρενίου). Οι περισσότεροι ΠΑΥ 4–7 αρωματικών δακτυλίων απουσιάζουν ή ανιχνεύονται σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις, υποδεικνύοντας φυσικό υπόβαθρο, κυρίως συνδεδεμένο με καύση βιομάζας, φυσικές πυρογενείς διεργασίες καθώς και ατμοσφαιρική μεταφορά/εναπόθεση. Οι προτεινόμενες τιμές BC και BAC παρέχουν νέα επίπεδα αναφοράς για ένα ευρύ φάσμα ΠΑΥ σε προβιομηχανικά ιζήματα της βορειοανατολικής Μεσογείου. Οι τιμές αυτές δύναται να υποστηρίξουν μελλοντικά προγράμματα παρακολούθησης καθώς και την ανάπτυξη κατάλληλων περιφερειακών κριτηρίων αξιολόγησης της ποιότητας ιζημάτων.","Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) are persistent organic pollutants of major environmental concern, since several compounds exhibit toxic, mutagenic and/or carcinogenic properties. Marine sediment cores constitute a valuable tool for reconstructing historical contamination trends and distinguishing natural background vs. contemporary anthropogenic inputs. In this Thesis we investigate the occurrence and molecular distribution of PAHs in sediment cores from the northeastern Mediterranean Sea, with the aim of defining pre-industrial background concentrations (BCs) and background assessment concentrations (BACs) for regional sediment quality assessment. To this, eleven sediment cores collected during various oceanographic cruises conducted between 2007 and 2023 were studied, covering representative sub-regions of the northeastern Mediterranean Sea, including the north Aegean Sea, the South Aegean/Cretan Sea, the Saronikos Gulf (Epidaurus basin), the Ionian Sea and the northwestern Levantine Basin. Sediment samples were analysed for a wide range of 70 PAH compounds, including parent compounds and alkylated homologues within the naphthalene, dibenzothiophene, phenanthrene, pyrene and chrysene series, by means of gas chromatography coupled to mass spectrometry. Industrial-era sediments are characterized by higher PAHs concentrations reflecting mixed anthropogenic inputs from fossil-fuel combustion, maritime traffic, petroleum-related activities, urban emissions and atmospheric deposition. In contrast, pre-industrial sediments display uniformly low PAHs concentrations, limited spatial variability and a molecular profile dominated mainly by 2-3 ring compounds (naphthalene and phenanthrene series). 4–7 ring PAHs are absent and/or occur at trace levels, suggesting that the pre-industrial signal reflects a natural regional background, mainly associated with biomass combustion, natural pyrogenic processes and atmospheric transport/deposition. The BC and BAC values proposed in this Thesis provide new reference levels for both parent and alkylated PAHs in pre-industrial northeastern Mediterranean sediments. These values aim to support future monitoring programmes and contribute to the development of regional assessment criteria under various sediment quality frameworks."],"dc:identifier":["uoadl:5449113","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5449113"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Historical trends of polycyclic aromatic hydrocarbons in sediment cores of the northeastern Mediterranean Sea: Defining background values of pre-industrial ages"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:42Z"}