{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5450145"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5450145","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Σύγκριση αποτελεσματικότητας ψυχοδυναμικών και γνωσιακών-συμπεριφορικών προσεγγίσεων στη θεραπεία της διαταραχής μετατραυματικού στρες: Μία συστηματική ανασκόπηση","abstract":"Η διαταραχή μετατραυματικού στρες αποτελεί μία σοβαρή ψυχική διαταραχή με σημαντικές επιπτώσεις στη λειτουργικότητα, στις διαπροσωπικές σχέσεις και στην ποιότητα ζωής των ατόμων που έχουν εκτεθεί σε τραυματικά γεγονότα. Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση εξετάζει συγκριτικά την αποτελεσματικότητα των ψυχοδυναμικών ή ψυχοδυναμικά βασισμένων προσεγγίσεων και των γνωσιακών-συμπεριφορικών προσεγγίσεων στη θεραπεία της διαταραχής μετατραυματικού στρες, επικαιροποιώντας τα διαθέσιμα δεδομένα της διεθνούς βιβλιογραφίας. Η αναζήτηση πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus, αφορούσε μελέτες στην αγγλική γλώσσα από το 2018 έως τον Οκτώβριο του 2025 και ακολούθησε τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA. Από 1.100 αρχικά ευρήματα, μετά την αφαίρεση διπλοτύπων και τη διαδικασία ελέγχου τίτλων, περιλήψεων και πλήρων κειμένων, συμπεριλήφθηκαν τελικά 9 μελέτες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι και οι δύο θεραπευτικές προσεγγίσεις συνδέονται με μείωση της συμπτωματολογίας της διαταραχής μετατραυματικού στρες και με κλινικά σημαντική βελτίωση σε αρκετές περιπτώσεις. Ωστόσο, οι γνωσιακές-συμπεριφορικές παρεμβάσεις εμφάνισαν συνολικά ισχυρότερη και πιο συνεπή τεκμηρίωση ως προς την αποτελεσματικότητά τους, ενώ οι ψυχοδυναμικές παρεμβάσεις παρείχαν πιο περιορισμένες αλλά ενθαρρυντικές ενδείξεις αποτελεσματικότητας, ιδιαίτερα ως προς τη συνολική κλινική βελτίωση και τη δυνατότητα εφαρμογής τους σε πιο σύνθετα κλινικά προφίλ (π.χ. ασθενείς με σύνθετο τραύμα ή χρόνιο/παιδικό διαπροσωπικό τραύμα). Παράλληλα, ο μικρός αριθμός άμεσων συγκριτικών πειραματικών μελετών, καθώς και πειραματικών μελετών αποτελεσματικότητας ψυχοδυναμικών προσεγγίσεων στη διαταραχή μετατραυματικού στρες, η ετερογένεια των δειγμάτων, των εργαλείων αξιολόγησης, των παρεμβάσεων και της παρακολούθησης μετά το τέλος της θεραπείας περιορίζουν τη δυνατότητα εξαγωγής οριστικών συγκριτικών συμπερασμάτων. Συμπερασματικά, οι γνωσιακές-συμπεριφορικές προσεγγίσεις εξακολουθούν να αποτελούν την πλέον τεκμηριωμένη θεραπευτική επιλογή στην εν λόγω διαταραχή, ενώ οι ψυχοδυναμικές προσεγγίσεις αναδεικνύονται ως κλινικά χρήσιμες και πολλά υποσχόμενες, απαιτώντας ωστόσο περαιτέρω μελέτη με πιο αυστηρό μεθοδολογικό σχεδιασμό.","abstract_html":"Η διαταραχή μετατραυματικού στρες αποτελεί μία σοβαρή ψυχική διαταραχή με σημαντικές επιπτώσεις στη λειτουργικότητα, στις διαπροσωπικές σχέσεις και στην ποιότητα ζωής των ατόμων που έχουν εκτεθεί σε τραυματικά γεγονότα. Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση εξετάζει συγκριτικά την αποτελεσματικότητα των ψυχοδυναμικών ή ψυχοδυναμικά βασισμένων προσεγγίσεων και των γνωσιακών-συμπεριφορικών προσεγγίσεων στη θεραπεία της διαταραχής μετατραυματικού στρες, επικαιροποιώντας τα διαθέσιμα δεδομένα της διεθνούς βιβλιογραφίας. Η αναζήτηση πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus, αφορούσε μελέτες στην αγγλική γλώσσα από το 2018 έως τον Οκτώβριο του 2025 και ακολούθησε τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA. Από 1.100 αρχικά ευρήματα, μετά την αφαίρεση διπλοτύπων και τη διαδικασία ελέγχου τίτλων, περιλήψεων και πλήρων κειμένων, συμπεριλήφθηκαν τελικά 9 μελέτες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι και οι δύο θεραπευτικές προσεγγίσεις συνδέονται με μείωση της συμπτωματολογίας της διαταραχής μετατραυματικού στρες και με κλινικά σημαντική βελτίωση σε αρκετές περιπτώσεις. Ωστόσο, οι γνωσιακές-συμπεριφορικές παρεμβάσεις εμφάνισαν συνολικά ισχυρότερη και πιο συνεπή τεκμηρίωση ως προς την αποτελεσματικότητά τους, ενώ οι ψυχοδυναμικές παρεμβάσεις παρείχαν πιο περιορισμένες αλλά ενθαρρυντικές ενδείξεις αποτελεσματικότητας, ιδιαίτερα ως προς τη συνολική κλινική βελτίωση και τη δυνατότητα εφαρμογής τους σε πιο σύνθετα κλινικά προφίλ (π.χ. ασθενείς με σύνθετο τραύμα ή χρόνιο/παιδικό διαπροσωπικό τραύμα). Παράλληλα, ο μικρός αριθμός άμεσων συγκριτικών πειραματικών μελετών, καθώς και πειραματικών μελετών αποτελεσματικότητας ψυχοδυναμικών προσεγγίσεων στη διαταραχή μετατραυματικού στρες, η ετερογένεια των δειγμάτων, των εργαλείων αξιολόγησης, των παρεμβάσεων και της παρακολούθησης μετά το τέλος της θεραπείας περιορίζουν τη δυνατότητα εξαγωγής οριστικών συγκριτικών συμπερασμάτων. Συμπερασματικά, οι γνωσιακές-συμπεριφορικές προσεγγίσεις εξακολουθούν να αποτελούν την πλέον τεκμηριωμένη θεραπευτική επιλογή στην εν λόγω διαταραχή, ενώ οι ψυχοδυναμικές προσεγγίσεις αναδεικνύονται ως κλινικά χρήσιμες και πολλά υποσχόμενες, απαιτώντας ωστόσο περαιτέρω μελέτη με πιο αυστηρό μεθοδολογικό σχεδιασμό.","abstract_has_math":false,"creators":["Μπακιρτζόγλου Λάζαρος","Bakirtzoglou Lazaros"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:46Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5450145"],"render_values":[{"text":"uoadl:5450145","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5450145","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5450145","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5450145","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μπακιρτζόγλου Λάζαρος","Bakirtzoglou Lazaros"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5450145","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5450145"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η διαταραχή μετατραυματικού στρες αποτελεί μία σοβαρή ψυχική διαταραχή με σημαντικές επιπτώσεις στη λειτουργικότητα, στις διαπροσωπικές σχέσεις και στην ποιότητα ζωής των ατόμων που έχουν εκτεθεί σε τραυματικά γεγονότα. Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση εξετάζει συγκριτικά την αποτελεσματικότητα των ψυχοδυναμικών ή ψυχοδυναμικά βασισμένων προσεγγίσεων και των γνωσιακών-συμπεριφορικών προσεγγίσεων στη θεραπεία της διαταραχής μετατραυματικού στρες, επικαιροποιώντας τα διαθέσιμα δεδομένα της διεθνούς βιβλιογραφίας. Η αναζήτηση πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus, αφορούσε μελέτες στην αγγλική γλώσσα από το 2018 έως τον Οκτώβριο του 2025 και ακολούθησε τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA. Από 1.100 αρχικά ευρήματα, μετά την αφαίρεση διπλοτύπων και τη διαδικασία ελέγχου τίτλων, περιλήψεων και πλήρων κειμένων, συμπεριλήφθηκαν τελικά 9 μελέτες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι και οι δύο θεραπευτικές προσεγγίσεις συνδέονται με μείωση της συμπτωματολογίας της διαταραχής μετατραυματικού στρες και με κλινικά σημαντική βελτίωση σε αρκετές περιπτώσεις. Ωστόσο, οι γνωσιακές-συμπεριφορικές παρεμβάσεις εμφάνισαν συνολικά ισχυρότερη και πιο συνεπή τεκμηρίωση ως προς την αποτελεσματικότητά τους, ενώ οι ψυχοδυναμικές παρεμβάσεις παρείχαν πιο περιορισμένες αλλά ενθαρρυντικές ενδείξεις αποτελεσματικότητας, ιδιαίτερα ως προς τη συνολική κλινική βελτίωση και τη δυνατότητα εφαρμογής τους σε πιο σύνθετα κλινικά προφίλ (π.χ. ασθενείς με σύνθετο τραύμα ή χρόνιο/παιδικό διαπροσωπικό τραύμα). Παράλληλα, ο μικρός αριθμός άμεσων συγκριτικών πειραματικών μελετών, καθώς και πειραματικών μελετών αποτελεσματικότητας ψυχοδυναμικών προσεγγίσεων στη διαταραχή μετατραυματικού στρες, η ετερογένεια των δειγμάτων, των εργαλείων αξιολόγησης, των παρεμβάσεων και της παρακολούθησης μετά το τέλος της θεραπείας περιορίζουν τη δυνατότητα εξαγωγής οριστικών συγκριτικών συμπερασμάτων. Συμπερασματικά, οι γνωσιακές-συμπεριφορικές προσεγγίσεις εξακολουθούν να αποτελούν την πλέον τεκμηριωμένη θεραπευτική επιλογή στην εν λόγω διαταραχή, ενώ οι ψυχοδυναμικές προσεγγίσεις αναδεικνύονται ως κλινικά χρήσιμες και πολλά υποσχόμενες, απαιτώντας ωστόσο περαιτέρω μελέτη με πιο αυστηρό μεθοδολογικό σχεδιασμό.","Post-traumatic stress disorder is a severe mental disorder with significant effects on functioning, interpersonal relationships, and the quality of life of individuals who have been exposed to traumatic events. The present systematic review comparatively examines the effectiveness of psychodynamic or psychodynamically informed and cognitive-behavioral approaches in the treatment of post-traumatic stress disorder, while updating the available data from the international literature. The literature search was conducted in the PubMed and Scopus databases, included English-language studies published between 2018 and October 2025, and followed the PRISMA guidelines. Of the 1,100 records initially identified, 9 studies were ultimately included after the removal of duplicates and the screening of titles, abstracts, and full texts. The findings showed that both therapeutic approaches were associated with a reduction in post-traumatic stress disorder symptoms and with clinically significant improvement in several cases. However, cognitive-behavioral interventions demonstrated overall stronger and more consistent evidence regarding their effectiveness, whereas psychodynamic interventions provided more limited yet encouraging indications of effectiveness, particularly in terms of overall clinical improvement and their applicability to more complex clinical profiles (e.g., patients with complex or chronic interpersonal trauma). At the same time, the limited number of direct comparative experimental studies, as well as experimental studies examining the effectiveness of psychodynamic approaches in post-traumatic stress disorder, together with the heterogeneity of samples, assessment tools, interventions, and follow-up procedures after the end of treatment, restrict the possibility of drawing definitive comparative conclusions. In conclusion, cognitive-behavioral approaches remain the best-supported treatment option for this disorder, while psychodynamic approaches emerge as clinically useful and promising, although further investigation through more methodologically rigorous research is required."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Σύγκριση αποτελεσματικότητας ψυχοδυναμικών και γνωσιακών-συμπεριφορικών προσεγγίσεων στη θεραπεία της διαταραχής μετατραυματικού στρες: Μία συστηματική ανασκόπηση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μπακιρτζόγλου Λάζαρος","Bakirtzoglou Lazaros"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η διαταραχή μετατραυματικού στρες αποτελεί μία σοβαρή ψυχική διαταραχή με σημαντικές επιπτώσεις στη λειτουργικότητα, στις διαπροσωπικές σχέσεις και στην ποιότητα ζωής των ατόμων που έχουν εκτεθεί σε τραυματικά γεγονότα. Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση εξετάζει συγκριτικά την αποτελεσματικότητα των ψυχοδυναμικών ή ψυχοδυναμικά βασισμένων προσεγγίσεων και των γνωσιακών-συμπεριφορικών προσεγγίσεων στη θεραπεία της διαταραχής μετατραυματικού στρες, επικαιροποιώντας τα διαθέσιμα δεδομένα της διεθνούς βιβλιογραφίας. Η αναζήτηση πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus, αφορούσε μελέτες στην αγγλική γλώσσα από το 2018 έως τον Οκτώβριο του 2025 και ακολούθησε τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA. Από 1.100 αρχικά ευρήματα, μετά την αφαίρεση διπλοτύπων και τη διαδικασία ελέγχου τίτλων, περιλήψεων και πλήρων κειμένων, συμπεριλήφθηκαν τελικά 9 μελέτες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι και οι δύο θεραπευτικές προσεγγίσεις συνδέονται με μείωση της συμπτωματολογίας της διαταραχής μετατραυματικού στρες και με κλινικά σημαντική βελτίωση σε αρκετές περιπτώσεις. Ωστόσο, οι γνωσιακές-συμπεριφορικές παρεμβάσεις εμφάνισαν συνολικά ισχυρότερη και πιο συνεπή τεκμηρίωση ως προς την αποτελεσματικότητά τους, ενώ οι ψυχοδυναμικές παρεμβάσεις παρείχαν πιο περιορισμένες αλλά ενθαρρυντικές ενδείξεις αποτελεσματικότητας, ιδιαίτερα ως προς τη συνολική κλινική βελτίωση και τη δυνατότητα εφαρμογής τους σε πιο σύνθετα κλινικά προφίλ (π.χ. ασθενείς με σύνθετο τραύμα ή χρόνιο/παιδικό διαπροσωπικό τραύμα). Παράλληλα, ο μικρός αριθμός άμεσων συγκριτικών πειραματικών μελετών, καθώς και πειραματικών μελετών αποτελεσματικότητας ψυχοδυναμικών προσεγγίσεων στη διαταραχή μετατραυματικού στρες, η ετερογένεια των δειγμάτων, των εργαλείων αξιολόγησης, των παρεμβάσεων και της παρακολούθησης μετά το τέλος της θεραπείας περιορίζουν τη δυνατότητα εξαγωγής οριστικών συγκριτικών συμπερασμάτων. Συμπερασματικά, οι γνωσιακές-συμπεριφορικές προσεγγίσεις εξακολουθούν να αποτελούν την πλέον τεκμηριωμένη θεραπευτική επιλογή στην εν λόγω διαταραχή, ενώ οι ψυχοδυναμικές προσεγγίσεις αναδεικνύονται ως κλινικά χρήσιμες και πολλά υποσχόμενες, απαιτώντας ωστόσο περαιτέρω μελέτη με πιο αυστηρό μεθοδολογικό σχεδιασμό.","Post-traumatic stress disorder is a severe mental disorder with significant effects on functioning, interpersonal relationships, and the quality of life of individuals who have been exposed to traumatic events. The present systematic review comparatively examines the effectiveness of psychodynamic or psychodynamically informed and cognitive-behavioral approaches in the treatment of post-traumatic stress disorder, while updating the available data from the international literature. The literature search was conducted in the PubMed and Scopus databases, included English-language studies published between 2018 and October 2025, and followed the PRISMA guidelines. Of the 1,100 records initially identified, 9 studies were ultimately included after the removal of duplicates and the screening of titles, abstracts, and full texts. The findings showed that both therapeutic approaches were associated with a reduction in post-traumatic stress disorder symptoms and with clinically significant improvement in several cases. However, cognitive-behavioral interventions demonstrated overall stronger and more consistent evidence regarding their effectiveness, whereas psychodynamic interventions provided more limited yet encouraging indications of effectiveness, particularly in terms of overall clinical improvement and their applicability to more complex clinical profiles (e.g., patients with complex or chronic interpersonal trauma). At the same time, the limited number of direct comparative experimental studies, as well as experimental studies examining the effectiveness of psychodynamic approaches in post-traumatic stress disorder, together with the heterogeneity of samples, assessment tools, interventions, and follow-up procedures after the end of treatment, restrict the possibility of drawing definitive comparative conclusions. In conclusion, cognitive-behavioral approaches remain the best-supported treatment option for this disorder, while psychodynamic approaches emerge as clinically useful and promising, although further investigation through more methodologically rigorous research is required."],"dc:identifier":["uoadl:5450145","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5450145"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Σύγκριση αποτελεσματικότητας ψυχοδυναμικών και γνωσιακών-συμπεριφορικών προσεγγίσεων στη θεραπεία της διαταραχής μετατραυματικού στρες: Μία συστηματική ανασκόπηση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:46Z"}