{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5450465"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5450465","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Σύγκριση της γνωσιακής – συµπεριφορικής θεραπείας και της συστηµικής θεραπείας στις διαταραχές πρόσληψης τροφής: μια βιβλιογραφική ανασκόπηση","abstract":"Εισαγωγή: Οι διαταραχές πρόσληψης τροφής αποτελούν σοβαρές ψυχιατρικές διαταραχές, με σημαντικές συνέπειες τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική υγεία. Η αντιμετώπισή τους είναι συχνά απαιτητική, καθώς η πορεία τους μπορεί να είναι χρόνια και να συνοδεύεται από υποτροπές και μερική ανταπόκριση στη θεραπεία. Ανάμεσα στις ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις που έχουν μελετηθεί περισσότερο βρίσκονται η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία και η Συστημική και Οικογενειακή Θεραπεία. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η συγκριτική διερεύνηση των δύο αυτών προσεγγίσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στη νευρική ανορεξία. Η σύγκριση αφορούσε τόσο τις βασικές θεωρητικές τους αρχές και τους μηχανισμούς μέσω των οποίων επιδιώκεται η αλλαγή, όσο και τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα για την αποτελεσματικότητά τους σε διαφορετικές διαγνώσεις και ηλικιακές ομάδες. Μέθοδος: Η εργασία πραγματοποιήθηκε ως αφηγηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση. Η αναζήτηση της σχετικής βιβλιογραφίας έγινε στις βάσεις PubMed, Scopus και Google Scholar και αφορούσε κυρίως δημοσιεύσεις της περιόδου 2010–2025. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές, συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις. Αποτελέσματα: Τα ευρήματα έδειξαν ότι η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία διαθέτει ισχυρότερη τεκμηρίωση κυρίως στη νευρική βουλιμία και στη διαταραχή υπερφαγίας, ιδιαίτερα στους ενήλικες. Σε μετα-ανάλυση 36 τυχαιοποιημένων δοκιμών με 2.809 συμμετέχοντες, το συνολικό μέγεθος επίδρασης ήταν 0,88, ενώ στις μελέτες χαμηλού κινδύνου μεροληψίας μειωνόταν σε 0,37. Στη νευρική ανορεξία, νεότερη μετα-ανάλυση 26 μελετών ανέδειξε βελτίωση τόσο στο σωματικό βάρος όσο και στη συμπτωματολογία. Αντίθετα, η Συστημική και Οικογενειακή Θεραπεία εμφανίζει την ισχυρότερη τεκμηρίωση στην εφηβική νευρική ανορεξία. Σε τυχαιοποιημένη δοκιμή 121 εφήβων, η πλήρης ύφεση στους 12 μήνες ήταν 49% στην οικογενειακή θεραπεία έναντι 23% στην ατομική παρέμβαση. Συμπεράσματα: Συνολικά, δεν προκύπτει ότι μία από τις δύο προσεγγίσεις υπερέχει σε όλες τις περιπτώσεις. Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία φαίνεται να είναι περισσότερο τεκμηριωμένη στις μη λιποβαρείς διαταραχές των ενηλίκων, ενώ η Συστημική και Οικογενειακή Θεραπεία εμφανίζει σαφέστερο πλεονέκτημα στην εφηβική νευρική ανορεξία. Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας θα πρέπει επομένως να βασίζεται στη διάγνωση, την ηλικία, τη βαρύτητα της νόσου και τη δυνατότητα συμμετοχής της οικογένειας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι δύο προσεγγίσεις μπορούν να λειτουργήσουν και συμπληρωματικά.","abstract_html":"Εισαγωγή: Οι διαταραχές πρόσληψης τροφής αποτελούν σοβαρές ψυχιατρικές διαταραχές, με σημαντικές συνέπειες τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική υγεία. Η αντιμετώπισή τους είναι συχνά απαιτητική, καθώς η πορεία τους μπορεί να είναι χρόνια και να συνοδεύεται από υποτροπές και μερική ανταπόκριση στη θεραπεία. Ανάμεσα στις ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις που έχουν μελετηθεί περισσότερο βρίσκονται η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία και η Συστημική και Οικογενειακή Θεραπεία. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η συγκριτική διερεύνηση των δύο αυτών προσεγγίσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στη νευρική ανορεξία. Η σύγκριση αφορούσε τόσο τις βασικές θεωρητικές τους αρχές και τους μηχανισμούς μέσω των οποίων επιδιώκεται η αλλαγή, όσο και τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα για την αποτελεσματικότητά τους σε διαφορετικές διαγνώσεις και ηλικιακές ομάδες. Μέθοδος: Η εργασία πραγματοποιήθηκε ως αφηγηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση. Η αναζήτηση της σχετικής βιβλιογραφίας έγινε στις βάσεις PubMed, Scopus και Google Scholar και αφορούσε κυρίως δημοσιεύσεις της περιόδου 2010–2025. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές, συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις. Αποτελέσματα: Τα ευρήματα έδειξαν ότι η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία διαθέτει ισχυρότερη τεκμηρίωση κυρίως στη νευρική βουλιμία και στη διαταραχή υπερφαγίας, ιδιαίτερα στους ενήλικες. Σε μετα-ανάλυση 36 τυχαιοποιημένων δοκιμών με 2.809 συμμετέχοντες, το συνολικό μέγεθος επίδρασης ήταν 0,88, ενώ στις μελέτες χαμηλού κινδύνου μεροληψίας μειωνόταν σε 0,37. Στη νευρική ανορεξία, νεότερη μετα-ανάλυση 26 μελετών ανέδειξε βελτίωση τόσο στο σωματικό βάρος όσο και στη συμπτωματολογία. Αντίθετα, η Συστημική και Οικογενειακή Θεραπεία εμφανίζει την ισχυρότερη τεκμηρίωση στην εφηβική νευρική ανορεξία. Σε τυχαιοποιημένη δοκιμή 121 εφήβων, η πλήρης ύφεση στους 12 μήνες ήταν 49% στην οικογενειακή θεραπεία έναντι 23% στην ατομική παρέμβαση. Συμπεράσματα: Συνολικά, δεν προκύπτει ότι μία από τις δύο προσεγγίσεις υπερέχει σε όλες τις περιπτώσεις. Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία φαίνεται να είναι περισσότερο τεκμηριωμένη στις μη λιποβαρείς διαταραχές των ενηλίκων, ενώ η Συστημική και Οικογενειακή Θεραπεία εμφανίζει σαφέστερο πλεονέκτημα στην εφηβική νευρική ανορεξία. Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας θα πρέπει επομένως να βασίζεται στη διάγνωση, την ηλικία, τη βαρύτητα της νόσου και τη δυνατότητα συμμετοχής της οικογένειας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι δύο προσεγγίσεις μπορούν να λειτουργήσουν και συμπληρωματικά.","abstract_has_math":false,"creators":["Γερούκαλης Σταμάτιος","Geroukalis Stamatios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:46Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5450465"],"render_values":[{"text":"uoadl:5450465","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5450465","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5450465","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5450465","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Γερούκαλης Σταμάτιος","Geroukalis Stamatios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5450465","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5450465"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Οι διαταραχές πρόσληψης τροφής αποτελούν σοβαρές ψυχιατρικές διαταραχές, με σημαντικές συνέπειες τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική υγεία. Η αντιμετώπισή τους είναι συχνά απαιτητική, καθώς η πορεία τους μπορεί να είναι χρόνια και να συνοδεύεται από υποτροπές και μερική ανταπόκριση στη θεραπεία. Ανάμεσα στις ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις που έχουν μελετηθεί περισσότερο βρίσκονται η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία και η Συστημική και Οικογενειακή Θεραπεία. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η συγκριτική διερεύνηση των δύο αυτών προσεγγίσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στη νευρική ανορεξία. Η σύγκριση αφορούσε τόσο τις βασικές θεωρητικές τους αρχές και τους μηχανισμούς μέσω των οποίων επιδιώκεται η αλλαγή, όσο και τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα για την αποτελεσματικότητά τους σε διαφορετικές διαγνώσεις και ηλικιακές ομάδες. Μέθοδος: Η εργασία πραγματοποιήθηκε ως αφηγηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση. Η αναζήτηση της σχετικής βιβλιογραφίας έγινε στις βάσεις PubMed, Scopus και Google Scholar και αφορούσε κυρίως δημοσιεύσεις της περιόδου 2010–2025. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές, συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις. Αποτελέσματα: Τα ευρήματα έδειξαν ότι η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία διαθέτει ισχυρότερη τεκμηρίωση κυρίως στη νευρική βουλιμία και στη διαταραχή υπερφαγίας, ιδιαίτερα στους ενήλικες. Σε μετα-ανάλυση 36 τυχαιοποιημένων δοκιμών με 2.809 συμμετέχοντες, το συνολικό μέγεθος επίδρασης ήταν 0,88, ενώ στις μελέτες χαμηλού κινδύνου μεροληψίας μειωνόταν σε 0,37. Στη νευρική ανορεξία, νεότερη μετα-ανάλυση 26 μελετών ανέδειξε βελτίωση τόσο στο σωματικό βάρος όσο και στη συμπτωματολογία. Αντίθετα, η Συστημική και Οικογενειακή Θεραπεία εμφανίζει την ισχυρότερη τεκμηρίωση στην εφηβική νευρική ανορεξία. Σε τυχαιοποιημένη δοκιμή 121 εφήβων, η πλήρης ύφεση στους 12 μήνες ήταν 49% στην οικογενειακή θεραπεία έναντι 23% στην ατομική παρέμβαση. Συμπεράσματα: Συνολικά, δεν προκύπτει ότι μία από τις δύο προσεγγίσεις υπερέχει σε όλες τις περιπτώσεις. Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία φαίνεται να είναι περισσότερο τεκμηριωμένη στις μη λιποβαρείς διαταραχές των ενηλίκων, ενώ η Συστημική και Οικογενειακή Θεραπεία εμφανίζει σαφέστερο πλεονέκτημα στην εφηβική νευρική ανορεξία. Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας θα πρέπει επομένως να βασίζεται στη διάγνωση, την ηλικία, τη βαρύτητα της νόσου και τη δυνατότητα συμμετοχής της οικογένειας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι δύο προσεγγίσεις μπορούν να λειτουργήσουν και συμπληρωματικά.","Introduction: Eating disorders are serious psychiatric conditions with significant consequences for both physical and mental health. Their treatment is often challenging, as their course may be chronic and accompanied by relapses and only partial response to treatment. Among the most extensively studied psychotherapeutic approaches are Cognitive Behavioral Therapy and Systemic and Family Therapy. Aim: The aim of the present study was to compare these two approaches in eating disorders, with particular emphasis on anorexia nervosa. The comparison focused on their core theoretical principles, mechanisms of therapeutic change, and the available evidence regarding their effectiveness across different diagnoses and age groups. Method: The study was conducted as a narrative literature review. A literature search was conducted in PubMed, Scopus and Google Scholar, focusing mainly on publications from 2010 to 2025. The review focused primarily on randomized controlled trials, systematic reviews, and meta-analyses. Results: The findings indicated that cognitive behavioral therapy is better supported by evidence in bulimia nervosa and binge-eating disorder, particularly in adults. In a meta-analysis of 36 randomized controlled trials including 2,809 participants, the overall effect size was 0.88, whereas the effect size decreased to 0.37 when only studies at low risk of bias were considered. In anorexia nervosa, a more recent meta-analysis of 26 studies showed improvements in both body weight and eating-disorder symptomatology. In contrast, systemic and family therapy has the strongest evidence in adolescent anorexia nervosa. In a randomized trial of 121 adolescents, full remission at 12-month follow-up was achieved by 49% of participants receiving family therapy, compared with 23% of those receiving individual therapy. Conclusions: Overall, the evidence does not suggest that either of the two approaches is superior in all cases. Cognitive behavioral therapy appears to be better established in non-underweight eating disorders in adults, whereas family therapy shows a clearer advantage in adolescent anorexia nervosa. The choice of the most appropriate treatment should therefore be based on diagnosis, age, illness severity, and the possibility of family involvement, while in some cases the two approaches may also be used complementarily."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Σύγκριση της γνωσιακής – συµπεριφορικής θεραπείας και της συστηµικής θεραπείας στις διαταραχές πρόσληψης τροφής: μια βιβλιογραφική ανασκόπηση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Γερούκαλης Σταμάτιος","Geroukalis Stamatios"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Εισαγωγή: Οι διαταραχές πρόσληψης τροφής αποτελούν σοβαρές ψυχιατρικές διαταραχές, με σημαντικές συνέπειες τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική υγεία. Η αντιμετώπισή τους είναι συχνά απαιτητική, καθώς η πορεία τους μπορεί να είναι χρόνια και να συνοδεύεται από υποτροπές και μερική ανταπόκριση στη θεραπεία. Ανάμεσα στις ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις που έχουν μελετηθεί περισσότερο βρίσκονται η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία και η Συστημική και Οικογενειακή Θεραπεία. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η συγκριτική διερεύνηση των δύο αυτών προσεγγίσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στη νευρική ανορεξία. Η σύγκριση αφορούσε τόσο τις βασικές θεωρητικές τους αρχές και τους μηχανισμούς μέσω των οποίων επιδιώκεται η αλλαγή, όσο και τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα για την αποτελεσματικότητά τους σε διαφορετικές διαγνώσεις και ηλικιακές ομάδες. Μέθοδος: Η εργασία πραγματοποιήθηκε ως αφηγηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση. Η αναζήτηση της σχετικής βιβλιογραφίας έγινε στις βάσεις PubMed, Scopus και Google Scholar και αφορούσε κυρίως δημοσιεύσεις της περιόδου 2010–2025. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές, συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις. Αποτελέσματα: Τα ευρήματα έδειξαν ότι η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία διαθέτει ισχυρότερη τεκμηρίωση κυρίως στη νευρική βουλιμία και στη διαταραχή υπερφαγίας, ιδιαίτερα στους ενήλικες. Σε μετα-ανάλυση 36 τυχαιοποιημένων δοκιμών με 2.809 συμμετέχοντες, το συνολικό μέγεθος επίδρασης ήταν 0,88, ενώ στις μελέτες χαμηλού κινδύνου μεροληψίας μειωνόταν σε 0,37. Στη νευρική ανορεξία, νεότερη μετα-ανάλυση 26 μελετών ανέδειξε βελτίωση τόσο στο σωματικό βάρος όσο και στη συμπτωματολογία. Αντίθετα, η Συστημική και Οικογενειακή Θεραπεία εμφανίζει την ισχυρότερη τεκμηρίωση στην εφηβική νευρική ανορεξία. Σε τυχαιοποιημένη δοκιμή 121 εφήβων, η πλήρης ύφεση στους 12 μήνες ήταν 49% στην οικογενειακή θεραπεία έναντι 23% στην ατομική παρέμβαση. Συμπεράσματα: Συνολικά, δεν προκύπτει ότι μία από τις δύο προσεγγίσεις υπερέχει σε όλες τις περιπτώσεις. Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία φαίνεται να είναι περισσότερο τεκμηριωμένη στις μη λιποβαρείς διαταραχές των ενηλίκων, ενώ η Συστημική και Οικογενειακή Θεραπεία εμφανίζει σαφέστερο πλεονέκτημα στην εφηβική νευρική ανορεξία. Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας θα πρέπει επομένως να βασίζεται στη διάγνωση, την ηλικία, τη βαρύτητα της νόσου και τη δυνατότητα συμμετοχής της οικογένειας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι δύο προσεγγίσεις μπορούν να λειτουργήσουν και συμπληρωματικά.","Introduction: Eating disorders are serious psychiatric conditions with significant consequences for both physical and mental health. Their treatment is often challenging, as their course may be chronic and accompanied by relapses and only partial response to treatment. Among the most extensively studied psychotherapeutic approaches are Cognitive Behavioral Therapy and Systemic and Family Therapy. Aim: The aim of the present study was to compare these two approaches in eating disorders, with particular emphasis on anorexia nervosa. The comparison focused on their core theoretical principles, mechanisms of therapeutic change, and the available evidence regarding their effectiveness across different diagnoses and age groups. Method: The study was conducted as a narrative literature review. A literature search was conducted in PubMed, Scopus and Google Scholar, focusing mainly on publications from 2010 to 2025. The review focused primarily on randomized controlled trials, systematic reviews, and meta-analyses. Results: The findings indicated that cognitive behavioral therapy is better supported by evidence in bulimia nervosa and binge-eating disorder, particularly in adults. In a meta-analysis of 36 randomized controlled trials including 2,809 participants, the overall effect size was 0.88, whereas the effect size decreased to 0.37 when only studies at low risk of bias were considered. In anorexia nervosa, a more recent meta-analysis of 26 studies showed improvements in both body weight and eating-disorder symptomatology. In contrast, systemic and family therapy has the strongest evidence in adolescent anorexia nervosa. In a randomized trial of 121 adolescents, full remission at 12-month follow-up was achieved by 49% of participants receiving family therapy, compared with 23% of those receiving individual therapy. Conclusions: Overall, the evidence does not suggest that either of the two approaches is superior in all cases. Cognitive behavioral therapy appears to be better established in non-underweight eating disorders in adults, whereas family therapy shows a clearer advantage in adolescent anorexia nervosa. The choice of the most appropriate treatment should therefore be based on diagnosis, age, illness severity, and the possibility of family involvement, while in some cases the two approaches may also be used complementarily."],"dc:identifier":["uoadl:5450465","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5450465"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Σύγκριση της γνωσιακής – συµπεριφορικής θεραπείας και της συστηµικής θεραπείας στις διαταραχές πρόσληψης τροφής: μια βιβλιογραφική ανασκόπηση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:46Z"}