{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5451902"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5451902","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Γερανταγωγική και Ενεργός Γήρανση στο πλαίσιο της Κοινωνικής Παιδαγωγικής: Κοινωνικοπαιδαγωγικό Πρόγραμμα μέσω της Δημιουργίας και Επεξεργασίας Ιστοριών","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη συμβολή της Κοινωνικής Παιδαγωγικής στο πεδίο της Γερανταγωγικής. Εστιάζει στον σχεδιασμό και την εφαρμογή ενός κοινωνικοπαιδαγωγικού προγράμματος με βασικό εργαλείο την τεχνική της Δημιουργίας και Επεξεργασίας Ιστοριών. Το κοινωνικό πλαίσιο χαρακτηρίζεται από τη δημογραφική γήρανση του πληθυσμού και από την αυξανόμενη ανάγκη για ενδυνάμωση, συμμετοχή και κοινωνική ένταξη των ηλικιωμένων. Μέσα σε αυτό, η εργασία προσεγγίζει τη γήρανση όχι ως παθητική φάση ζωής, αλλά ως ενεργή και δυναμική διαδικασία μάθησης και κοινωνικής συμμετοχής. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, δεν έχει επιτευχθεί ακόμη η πλήρης συμπερίληψη των ηλικιωμένων στο κοινωνικό και πολιτιστικό γίγνεσθαι. Η διαπίστωση αυτή αφορά άμεσα την επιστήμη της Κοινωνικής Παιδαγωγικής, προτεραιότητα της οποίας είναι η ολιστική υποστήριξη της ευημερίας όλων των ανθρώπων, χωρίς καμία διάκριση. Σε θεωρητικό επίπεδο, η εργασία βασίζεται στο θεωρητικό πλαίσιο της Κοινωνικής Παιδαγωγικής και της Γερανταγωγικής. Αποσαφηνίζεται εννοιολογικά ο όρος «Γερανταγωγική» και παρουσιάζονται βασικές έννοιες, θεωρίες γήρανσης και πολιτικές Ενεργού Γήρανσης. Αναδεικνύεται επίσης ο διεπιστημονικός χαρακτήρας της Γερανταγωγικής και η σύνδεσή της με την Κοινωνική Παιδαγωγική. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαγενεακή σύνδεση. Τέλος, η αφήγηση παρουσιάζεται ως κοινωνικοπαιδαγωγικό και νευροεπιστημονικά θεμελιωμένο εργαλείο, το οποίο μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της μνήμης, της ενσυναίσθησης, της κοινωνικής σύνδεσης και της προσωπικής ταυτότητας των ηλικιωμένων. Σε πρακτικό επίπεδο, παρουσιάζεται και αναλύεται το κοινωνικοπαιδαγωγικό πρόγραμμα «Αειθαλείς Συνάψεις». Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε με στόχο την Ενεργό Γήρανση μέσω βιωματικών, δημιουργικών και διαγενεακών δράσεων. Υλοποιήθηκε σε δύο διαδοχικά πλαίσια, τη Λέσχη Φιλίας και τη γειτονιά, και αξιοποίησε τη Δημιουργία και Επεξεργασία Ιστοριών ως μέσο ενδυνάμωσης, ομαδικής συνοχής και κοινωνικής ενεργοποίησης των συμμετεχόντων. Σε ερευνητικό επίπεδο, υιοθετήθηκε ποιοτικός ερευνητικός σχεδιασμός στο πλαίσιο της Συνεργατικής Ενεργού Έρευνας. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω των προσωπικών αναστοχαστικών ημερολογίων των ηλικιωμένων και του κριτικού φίλου, καθώς και μέσω ομάδας εστίασης (focus group), και αναλύθηκαν με θεματική ανάλυση. Το ερευνητικό δείγμα αποτέλεσαν δέκα ηλικιωμένοι, μέλη Λέσχης Φιλίας του Δήμου Αθηναίων. Στις διαγενεακές δραστηριότητες του προγράμματος συμμετείχαν επίσης επτά νέοι ενήλικες, οι οποίοι δεν αποτέλεσαν μέρος του ερευνητικού δείγματος. Σκοπός ήταν να διερευνηθεί η αντιλαμβανόμενη συμβολή του προγράμματος στην Ενεργό Γήρανση των ηλικιωμένων συμμετεχόντων και, ειδικότερα: • πώς βίωσαν οι ηλικιωμένοι τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα· • πώς η Δημιουργία και Επεξεργασία Ιστοριών συνέβαλε στην έκφραση, στον αναστοχασμό και στη νοηματοδότηση της εμπειρίας τους· • πώς βίωσαν τη διαγενεακή σύνδεση· • ποια κοινωνικοπαιδαγωγικά χαρακτηριστικά του προγράμματος φαίνεται να υποστηρίζουν την Ενεργό Γήρανση. Οι ηλικιωμένοι συμμετέχοντες αντιλήφθηκαν ότι το πρόγραμμα «Αειθαλείς Συνάψεις» συνέβαλε στην Ενεργό Γήρανσή τους. Ειδικότερα, βίωσαν την αφήγηση και τη Δημιουργία και Επεξεργασία Ιστοριών ως εμπειρία έκφρασης, νοηματοδότησης των βιωμάτων τους και ενδυνάμωσης της προσωπικής και κοινωνικής τους ταυτότητας. Η αφήγηση λειτούργησε ως έναυσμα για την ενεργοποίηση της μνήμης, τη συναισθηματική συμμετοχή και την καλλιέργεια αισθήματος ορατότητας και αναγνώρισης. Παράλληλα, η διαγενεακή σύνδεση αναδείχθηκε ως ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας, καθώς ευνόησε την αμοιβαία κατανόηση, την ενσυναίσθηση και τη δημιουργία ουσιαστικών σχέσεων μεταξύ ηλικιωμένων και νέων. Οι ηλικιωμένοι ανέφεραν επίσης βελτίωση της κοινωνικής τους διάθεσης και αυξημένο ενδιαφέρον για συμμετοχή σε συλλογικές και πολιτιστικές δράσεις. Τέλος, ως κοινωνικοπαιδαγωγικά χαρακτηριστικά του προγράμματος που υποστήριξαν την Ενεργό Γήρανση αναδείχθηκαν ο συμμετοχικός σχεδιασμός, η βιωματική και συνεργατική μάθηση και η συμπερίληψη, τα οποία διαμόρφωσαν ένα κλίμα ασφάλειας, ενθάρρυνσης και ενεργού συμμετοχής. Συμπερασματικά, η παρούσα εργασία αναδεικνύει τη Γερανταγωγική ως δυναμικό και αναδυόμενο πεδίο της Κοινωνικής Παιδαγωγικής, στο οποίο η αφήγηση μπορεί να λειτουργήσει ως βασική κοινωνικοπαιδαγωγική τεχνική ενδυνάμωσης, κοινωνικής συμμετοχής και Ενεργού Γήρανσης. Η εργασία καταλήγει στην ανάγκη περαιτέρω ανάπτυξης και αξιολόγησης κοινωνικοπαιδαγωγικών προγραμμάτων στο πεδίο της Γερανταγωγικής. Τα προγράμματα αυτά μπορούν να αξιοποιούν τη Δημιουργία και Επεξεργασία Ιστοριών και τη διαγενεακή σύνδεση ως βασικούς άξονες κοινωνικής συνοχής και κοινωνικού μετασχηματισμού.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη συμβολή της Κοινωνικής Παιδαγωγικής στο πεδίο της Γερανταγωγικής. Εστιάζει στον σχεδιασμό και την εφαρμογή ενός κοινωνικοπαιδαγωγικού προγράμματος με βασικό εργαλείο την τεχνική της Δημιουργίας και Επεξεργασίας Ιστοριών. Το κοινωνικό πλαίσιο χαρακτηρίζεται από τη δημογραφική γήρανση του πληθυσμού και από την αυξανόμενη ανάγκη για ενδυνάμωση, συμμετοχή και κοινωνική ένταξη των ηλικιωμένων. Μέσα σε αυτό, η εργασία προσεγγίζει τη γήρανση όχι ως παθητική φάση ζωής, αλλά ως ενεργή και δυναμική διαδικασία μάθησης και κοινωνικής συμμετοχής. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, δεν έχει επιτευχθεί ακόμη η πλήρης συμπερίληψη των ηλικιωμένων στο κοινωνικό και πολιτιστικό γίγνεσθαι. Η διαπίστωση αυτή αφορά άμεσα την επιστήμη της Κοινωνικής Παιδαγωγικής, προτεραιότητα της οποίας είναι η ολιστική υποστήριξη της ευημερίας όλων των ανθρώπων, χωρίς καμία διάκριση. Σε θεωρητικό επίπεδο, η εργασία βασίζεται στο θεωρητικό πλαίσιο της Κοινωνικής Παιδαγωγικής και της Γερανταγωγικής. Αποσαφηνίζεται εννοιολογικά ο όρος «Γερανταγωγική» και παρουσιάζονται βασικές έννοιες, θεωρίες γήρανσης και πολιτικές Ενεργού Γήρανσης. Αναδεικνύεται επίσης ο διεπιστημονικός χαρακτήρας της Γερανταγωγικής και η σύνδεσή της με την Κοινωνική Παιδαγωγική. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαγενεακή σύνδεση. Τέλος, η αφήγηση παρουσιάζεται ως κοινωνικοπαιδαγωγικό και νευροεπιστημονικά θεμελιωμένο εργαλείο, το οποίο μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της μνήμης, της ενσυναίσθησης, της κοινωνικής σύνδεσης και της προσωπικής ταυτότητας των ηλικιωμένων. Σε πρακτικό επίπεδο, παρουσιάζεται και αναλύεται το κοινωνικοπαιδαγωγικό πρόγραμμα «Αειθαλείς Συνάψεις». Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε με στόχο την Ενεργό Γήρανση μέσω βιωματικών, δημιουργικών και διαγενεακών δράσεων. Υλοποιήθηκε σε δύο διαδοχικά πλαίσια, τη Λέσχη Φιλίας και τη γειτονιά, και αξιοποίησε τη Δημιουργία και Επεξεργασία Ιστοριών ως μέσο ενδυνάμωσης, ομαδικής συνοχής και κοινωνικής ενεργοποίησης των συμμετεχόντων. Σε ερευνητικό επίπεδο, υιοθετήθηκε ποιοτικός ερευνητικός σχεδιασμός στο πλαίσιο της Συνεργατικής Ενεργού Έρευνας. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω των προσωπικών αναστοχαστικών ημερολογίων των ηλικιωμένων και του κριτικού φίλου, καθώς και μέσω ομάδας εστίασης (focus group), και αναλύθηκαν με θεματική ανάλυση. Το ερευνητικό δείγμα αποτέλεσαν δέκα ηλικιωμένοι, μέλη Λέσχης Φιλίας του Δήμου Αθηναίων. Στις διαγενεακές δραστηριότητες του προγράμματος συμμετείχαν επίσης επτά νέοι ενήλικες, οι οποίοι δεν αποτέλεσαν μέρος του ερευνητικού δείγματος. Σκοπός ήταν να διερευνηθεί η αντιλαμβανόμενη συμβολή του προγράμματος στην Ενεργό Γήρανση των ηλικιωμένων συμμετεχόντων και, ειδικότερα: • πώς βίωσαν οι ηλικιωμένοι τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα· • πώς η Δημιουργία και Επεξεργασία Ιστοριών συνέβαλε στην έκφραση, στον αναστοχασμό και στη νοηματοδότηση της εμπειρίας τους· • πώς βίωσαν τη διαγενεακή σύνδεση· • ποια κοινωνικοπαιδαγωγικά χαρακτηριστικά του προγράμματος φαίνεται να υποστηρίζουν την Ενεργό Γήρανση. Οι ηλικιωμένοι συμμετέχοντες αντιλήφθηκαν ότι το πρόγραμμα «Αειθαλείς Συνάψεις» συνέβαλε στην Ενεργό Γήρανσή τους. Ειδικότερα, βίωσαν την αφήγηση και τη Δημιουργία και Επεξεργασία Ιστοριών ως εμπειρία έκφρασης, νοηματοδότησης των βιωμάτων τους και ενδυνάμωσης της προσωπικής και κοινωνικής τους ταυτότητας. Η αφήγηση λειτούργησε ως έναυσμα για την ενεργοποίηση της μνήμης, τη συναισθηματική συμμετοχή και την καλλιέργεια αισθήματος ορατότητας και αναγνώρισης. Παράλληλα, η διαγενεακή σύνδεση αναδείχθηκε ως ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας, καθώς ευνόησε την αμοιβαία κατανόηση, την ενσυναίσθηση και τη δημιουργία ουσιαστικών σχέσεων μεταξύ ηλικιωμένων και νέων. Οι ηλικιωμένοι ανέφεραν επίσης βελτίωση της κοινωνικής τους διάθεσης και αυξημένο ενδιαφέρον για συμμετοχή σε συλλογικές και πολιτιστικές δράσεις. Τέλος, ως κοινωνικοπαιδαγωγικά χαρακτηριστικά του προγράμματος που υποστήριξαν την Ενεργό Γήρανση αναδείχθηκαν ο συμμετοχικός σχεδιασμός, η βιωματική και συνεργατική μάθηση και η συμπερίληψη, τα οποία διαμόρφωσαν ένα κλίμα ασφάλειας, ενθάρρυνσης και ενεργού συμμετοχής. Συμπερασματικά, η παρούσα εργασία αναδεικνύει τη Γερανταγωγική ως δυναμικό και αναδυόμενο πεδίο της Κοινωνικής Παιδαγωγικής, στο οποίο η αφήγηση μπορεί να λειτουργήσει ως βασική κοινωνικοπαιδαγωγική τεχνική ενδυνάμωσης, κοινωνικής συμμετοχής και Ενεργού Γήρανσης. Η εργασία καταλήγει στην ανάγκη περαιτέρω ανάπτυξης και αξιολόγησης κοινωνικοπαιδαγωγικών προγραμμάτων στο πεδίο της Γερανταγωγικής. Τα προγράμματα αυτά μπορούν να αξιοποιούν τη Δημιουργία και Επεξεργασία Ιστοριών και τη διαγενεακή σύνδεση ως βασικούς άξονες κοινωνικής συνοχής και κοινωνικού μετασχηματισμού.","abstract_has_math":false,"creators":["ΚΟΥΤΡΟΥΔΗ ΓΕΩΡΓΙΑ","KOUTROUDI GEORGIA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:51Z","subjects":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5451902"],"render_values":[{"text":"uoadl:5451902","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5451902","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5451902","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5451902","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΚΟΥΤΡΟΥΔΗ ΓΕΩΡΓΙΑ","KOUTROUDI GEORGIA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5451902","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5451902"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη συμβολή της Κοινωνικής Παιδαγωγικής στο πεδίο της Γερανταγωγικής. Εστιάζει στον σχεδιασμό και την εφαρμογή ενός κοινωνικοπαιδαγωγικού προγράμματος με βασικό εργαλείο την τεχνική της Δημιουργίας και Επεξεργασίας Ιστοριών. Το κοινωνικό πλαίσιο χαρακτηρίζεται από τη δημογραφική γήρανση του πληθυσμού και από την αυξανόμενη ανάγκη για ενδυνάμωση, συμμετοχή και κοινωνική ένταξη των ηλικιωμένων. Μέσα σε αυτό, η εργασία προσεγγίζει τη γήρανση όχι ως παθητική φάση ζωής, αλλά ως ενεργή και δυναμική διαδικασία μάθησης και κοινωνικής συμμετοχής. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, δεν έχει επιτευχθεί ακόμη η πλήρης συμπερίληψη των ηλικιωμένων στο κοινωνικό και πολιτιστικό γίγνεσθαι. Η διαπίστωση αυτή αφορά άμεσα την επιστήμη της Κοινωνικής Παιδαγωγικής, προτεραιότητα της οποίας είναι η ολιστική υποστήριξη της ευημερίας όλων των ανθρώπων, χωρίς καμία διάκριση. Σε θεωρητικό επίπεδο, η εργασία βασίζεται στο θεωρητικό πλαίσιο της Κοινωνικής Παιδαγωγικής και της Γερανταγωγικής. Αποσαφηνίζεται εννοιολογικά ο όρος «Γερανταγωγική» και παρουσιάζονται βασικές έννοιες, θεωρίες γήρανσης και πολιτικές Ενεργού Γήρανσης. Αναδεικνύεται επίσης ο διεπιστημονικός χαρακτήρας της Γερανταγωγικής και η σύνδεσή της με την Κοινωνική Παιδαγωγική. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαγενεακή σύνδεση. Τέλος, η αφήγηση παρουσιάζεται ως κοινωνικοπαιδαγωγικό και νευροεπιστημονικά θεμελιωμένο εργαλείο, το οποίο μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της μνήμης, της ενσυναίσθησης, της κοινωνικής σύνδεσης και της προσωπικής ταυτότητας των ηλικιωμένων. Σε πρακτικό επίπεδο, παρουσιάζεται και αναλύεται το κοινωνικοπαιδαγωγικό πρόγραμμα «Αειθαλείς Συνάψεις». Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε με στόχο την Ενεργό Γήρανση μέσω βιωματικών, δημιουργικών και διαγενεακών δράσεων. Υλοποιήθηκε σε δύο διαδοχικά πλαίσια, τη Λέσχη Φιλίας και τη γειτονιά, και αξιοποίησε τη Δημιουργία και Επεξεργασία Ιστοριών ως μέσο ενδυνάμωσης, ομαδικής συνοχής και κοινωνικής ενεργοποίησης των συμμετεχόντων. Σε ερευνητικό επίπεδο, υιοθετήθηκε ποιοτικός ερευνητικός σχεδιασμός στο πλαίσιο της Συνεργατικής Ενεργού Έρευνας. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω των προσωπικών αναστοχαστικών ημερολογίων των ηλικιωμένων και του κριτικού φίλου, καθώς και μέσω ομάδας εστίασης (focus group), και αναλύθηκαν με θεματική ανάλυση. Το ερευνητικό δείγμα αποτέλεσαν δέκα ηλικιωμένοι, μέλη Λέσχης Φιλίας του Δήμου Αθηναίων. Στις διαγενεακές δραστηριότητες του προγράμματος συμμετείχαν επίσης επτά νέοι ενήλικες, οι οποίοι δεν αποτέλεσαν μέρος του ερευνητικού δείγματος. Σκοπός ήταν να διερευνηθεί η αντιλαμβανόμενη συμβολή του προγράμματος στην Ενεργό Γήρανση των ηλικιωμένων συμμετεχόντων και, ειδικότερα: • πώς βίωσαν οι ηλικιωμένοι τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα· • πώς η Δημιουργία και Επεξεργασία Ιστοριών συνέβαλε στην έκφραση, στον αναστοχασμό και στη νοηματοδότηση της εμπειρίας τους· • πώς βίωσαν τη διαγενεακή σύνδεση· • ποια κοινωνικοπαιδαγωγικά χαρακτηριστικά του προγράμματος φαίνεται να υποστηρίζουν την Ενεργό Γήρανση. Οι ηλικιωμένοι συμμετέχοντες αντιλήφθηκαν ότι το πρόγραμμα «Αειθαλείς Συνάψεις» συνέβαλε στην Ενεργό Γήρανσή τους. Ειδικότερα, βίωσαν την αφήγηση και τη Δημιουργία και Επεξεργασία Ιστοριών ως εμπειρία έκφρασης, νοηματοδότησης των βιωμάτων τους και ενδυνάμωσης της προσωπικής και κοινωνικής τους ταυτότητας. Η αφήγηση λειτούργησε ως έναυσμα για την ενεργοποίηση της μνήμης, τη συναισθηματική συμμετοχή και την καλλιέργεια αισθήματος ορατότητας και αναγνώρισης. Παράλληλα, η διαγενεακή σύνδεση αναδείχθηκε ως ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας, καθώς ευνόησε την αμοιβαία κατανόηση, την ενσυναίσθηση και τη δημιουργία ουσιαστικών σχέσεων μεταξύ ηλικιωμένων και νέων. Οι ηλικιωμένοι ανέφεραν επίσης βελτίωση της κοινωνικής τους διάθεσης και αυξημένο ενδιαφέρον για συμμετοχή σε συλλογικές και πολιτιστικές δράσεις. Τέλος, ως κοινωνικοπαιδαγωγικά χαρακτηριστικά του προγράμματος που υποστήριξαν την Ενεργό Γήρανση αναδείχθηκαν ο συμμετοχικός σχεδιασμός, η βιωματική και συνεργατική μάθηση και η συμπερίληψη, τα οποία διαμόρφωσαν ένα κλίμα ασφάλειας, ενθάρρυνσης και ενεργού συμμετοχής. Συμπερασματικά, η παρούσα εργασία αναδεικνύει τη Γερανταγωγική ως δυναμικό και αναδυόμενο πεδίο της Κοινωνικής Παιδαγωγικής, στο οποίο η αφήγηση μπορεί να λειτουργήσει ως βασική κοινωνικοπαιδαγωγική τεχνική ενδυνάμωσης, κοινωνικής συμμετοχής και Ενεργού Γήρανσης. Η εργασία καταλήγει στην ανάγκη περαιτέρω ανάπτυξης και αξιολόγησης κοινωνικοπαιδαγωγικών προγραμμάτων στο πεδίο της Γερανταγωγικής. Τα προγράμματα αυτά μπορούν να αξιοποιούν τη Δημιουργία και Επεξεργασία Ιστοριών και τη διαγενεακή σύνδεση ως βασικούς άξονες κοινωνικής συνοχής και κοινωνικού μετασχηματισμού.","This master's thesis explores the contribution of Social Pedagogy to the field of Gerontagogy, focusing on the design and implementation of a social pedagogical programme that uses the technique of story creation and story processing as its main tool. In a social context marked by demographic ageing and a growing need for the empowerment, participation and social inclusion of older adults, the thesis approaches ageing not as a passive stage of life but as an active and dynamic process of learning and social participation. Despite the progress made in recent years, older adults have not yet achieved full inclusion in social and cultural life. This concerns Social Pedagogy directly, since its priority is the holistic support of the well-being of all people, without discrimination. At a theoretical level, the thesis draws on the frameworks of Social Pedagogy and Gerontagogy. It clarifies the concept of Gerontagogy and presents key concepts, theories of ageing and Active Ageing policies, while highlighting the interdisciplinary nature of Gerontagogy and its connection to Social Pedagogy. Particular emphasis is placed on intergenerational connection. Storytelling is presented as a social pedagogical and neuroscientifically informed tool that can contribute to the memory, empathy, social connectedness and personal identity of older adults. At a practical level, the thesis presents and analyses the social pedagogical programme \"Evergreen Synapses\" (Aeithaleis Synapseis), which was designed to promote Active Ageing through experiential, creative and intergenerational activities. The programme was implemented in two successive settings (the friendship club and the neighbourhood) and used story creation and story processing as a means of empowerment, group cohesion and social activation of the participants. At a research level, a qualitative design within the framework of Collaborative Action Research was adopted. Data were collected through the personal reflective journals of the older participants and of a critical friend, and through a focus group, and were analysed using thematic analysis. The research sample consisted of ten older adults, members of a Friendship Club of the Municipality of Athens. Seven young adults also took part in the intergenerational activities of the programme, but were not part of the research sample. The study aimed to explore the perceived contribution of the programme to the Active Ageing of the older participants and, more specifically, how they experienced their participation in the programme, how story creation and story processing contributed to the expression, reflection and meaning-making of their experience, how they experienced the intergenerational connection, and which social pedagogical features of the programme appear to support Active Ageing. The older participants perceived the programme as contributing to their Active Ageing. They experienced storytelling, story creation and story processing as a means of expression, of making meaning of their life experiences, and of strengthening their personal and social identity. Storytelling acted as a trigger for memory, emotional engagement and a sense of visibility and recognition. Intergenerational connection emerged as a particularly significant factor, fostering mutual understanding, empathy and meaningful relationships between older and younger participants. The older participants also reported an improved social mood and greater interest in taking part in collective and cultural activities. Finally, participatory design, experiential and collaborative learning, and inclusion emerged as the social pedagogical features of the programme that supported Active Ageing, creating a climate of safety, encouragement and active participation. In conclusion, the thesis presents Gerontagogy as a dynamic and emerging field of Social Pedagogy, in which storytelling can serve as a core social pedagogical technique for empowerment, social participation and Active Ageing. It points to the need for further development and evaluation of social pedagogical programmes in Gerontagogy that use story creation and story processing and intergenerational connection as key axes of social cohesion and social transformation."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Γερανταγωγική και Ενεργός Γήρανση στο πλαίσιο της Κοινωνικής Παιδαγωγικής: Κοινωνικοπαιδαγωγικό Πρόγραμμα μέσω της Δημιουργίας και Επεξεργασίας Ιστοριών"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΚΟΥΤΡΟΥΔΗ ΓΕΩΡΓΙΑ","KOUTROUDI GEORGIA"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη συμβολή της Κοινωνικής Παιδαγωγικής στο πεδίο της Γερανταγωγικής. Εστιάζει στον σχεδιασμό και την εφαρμογή ενός κοινωνικοπαιδαγωγικού προγράμματος με βασικό εργαλείο την τεχνική της Δημιουργίας και Επεξεργασίας Ιστοριών. Το κοινωνικό πλαίσιο χαρακτηρίζεται από τη δημογραφική γήρανση του πληθυσμού και από την αυξανόμενη ανάγκη για ενδυνάμωση, συμμετοχή και κοινωνική ένταξη των ηλικιωμένων. Μέσα σε αυτό, η εργασία προσεγγίζει τη γήρανση όχι ως παθητική φάση ζωής, αλλά ως ενεργή και δυναμική διαδικασία μάθησης και κοινωνικής συμμετοχής. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, δεν έχει επιτευχθεί ακόμη η πλήρης συμπερίληψη των ηλικιωμένων στο κοινωνικό και πολιτιστικό γίγνεσθαι. Η διαπίστωση αυτή αφορά άμεσα την επιστήμη της Κοινωνικής Παιδαγωγικής, προτεραιότητα της οποίας είναι η ολιστική υποστήριξη της ευημερίας όλων των ανθρώπων, χωρίς καμία διάκριση. Σε θεωρητικό επίπεδο, η εργασία βασίζεται στο θεωρητικό πλαίσιο της Κοινωνικής Παιδαγωγικής και της Γερανταγωγικής. Αποσαφηνίζεται εννοιολογικά ο όρος «Γερανταγωγική» και παρουσιάζονται βασικές έννοιες, θεωρίες γήρανσης και πολιτικές Ενεργού Γήρανσης. Αναδεικνύεται επίσης ο διεπιστημονικός χαρακτήρας της Γερανταγωγικής και η σύνδεσή της με την Κοινωνική Παιδαγωγική. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαγενεακή σύνδεση. Τέλος, η αφήγηση παρουσιάζεται ως κοινωνικοπαιδαγωγικό και νευροεπιστημονικά θεμελιωμένο εργαλείο, το οποίο μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της μνήμης, της ενσυναίσθησης, της κοινωνικής σύνδεσης και της προσωπικής ταυτότητας των ηλικιωμένων. Σε πρακτικό επίπεδο, παρουσιάζεται και αναλύεται το κοινωνικοπαιδαγωγικό πρόγραμμα «Αειθαλείς Συνάψεις». Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε με στόχο την Ενεργό Γήρανση μέσω βιωματικών, δημιουργικών και διαγενεακών δράσεων. Υλοποιήθηκε σε δύο διαδοχικά πλαίσια, τη Λέσχη Φιλίας και τη γειτονιά, και αξιοποίησε τη Δημιουργία και Επεξεργασία Ιστοριών ως μέσο ενδυνάμωσης, ομαδικής συνοχής και κοινωνικής ενεργοποίησης των συμμετεχόντων. Σε ερευνητικό επίπεδο, υιοθετήθηκε ποιοτικός ερευνητικός σχεδιασμός στο πλαίσιο της Συνεργατικής Ενεργού Έρευνας. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω των προσωπικών αναστοχαστικών ημερολογίων των ηλικιωμένων και του κριτικού φίλου, καθώς και μέσω ομάδας εστίασης (focus group), και αναλύθηκαν με θεματική ανάλυση. Το ερευνητικό δείγμα αποτέλεσαν δέκα ηλικιωμένοι, μέλη Λέσχης Φιλίας του Δήμου Αθηναίων. Στις διαγενεακές δραστηριότητες του προγράμματος συμμετείχαν επίσης επτά νέοι ενήλικες, οι οποίοι δεν αποτέλεσαν μέρος του ερευνητικού δείγματος. Σκοπός ήταν να διερευνηθεί η αντιλαμβανόμενη συμβολή του προγράμματος στην Ενεργό Γήρανση των ηλικιωμένων συμμετεχόντων και, ειδικότερα: • πώς βίωσαν οι ηλικιωμένοι τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα· • πώς η Δημιουργία και Επεξεργασία Ιστοριών συνέβαλε στην έκφραση, στον αναστοχασμό και στη νοηματοδότηση της εμπειρίας τους· • πώς βίωσαν τη διαγενεακή σύνδεση· • ποια κοινωνικοπαιδαγωγικά χαρακτηριστικά του προγράμματος φαίνεται να υποστηρίζουν την Ενεργό Γήρανση. Οι ηλικιωμένοι συμμετέχοντες αντιλήφθηκαν ότι το πρόγραμμα «Αειθαλείς Συνάψεις» συνέβαλε στην Ενεργό Γήρανσή τους. Ειδικότερα, βίωσαν την αφήγηση και τη Δημιουργία και Επεξεργασία Ιστοριών ως εμπειρία έκφρασης, νοηματοδότησης των βιωμάτων τους και ενδυνάμωσης της προσωπικής και κοινωνικής τους ταυτότητας. Η αφήγηση λειτούργησε ως έναυσμα για την ενεργοποίηση της μνήμης, τη συναισθηματική συμμετοχή και την καλλιέργεια αισθήματος ορατότητας και αναγνώρισης. Παράλληλα, η διαγενεακή σύνδεση αναδείχθηκε ως ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας, καθώς ευνόησε την αμοιβαία κατανόηση, την ενσυναίσθηση και τη δημιουργία ουσιαστικών σχέσεων μεταξύ ηλικιωμένων και νέων. Οι ηλικιωμένοι ανέφεραν επίσης βελτίωση της κοινωνικής τους διάθεσης και αυξημένο ενδιαφέρον για συμμετοχή σε συλλογικές και πολιτιστικές δράσεις. Τέλος, ως κοινωνικοπαιδαγωγικά χαρακτηριστικά του προγράμματος που υποστήριξαν την Ενεργό Γήρανση αναδείχθηκαν ο συμμετοχικός σχεδιασμός, η βιωματική και συνεργατική μάθηση και η συμπερίληψη, τα οποία διαμόρφωσαν ένα κλίμα ασφάλειας, ενθάρρυνσης και ενεργού συμμετοχής. Συμπερασματικά, η παρούσα εργασία αναδεικνύει τη Γερανταγωγική ως δυναμικό και αναδυόμενο πεδίο της Κοινωνικής Παιδαγωγικής, στο οποίο η αφήγηση μπορεί να λειτουργήσει ως βασική κοινωνικοπαιδαγωγική τεχνική ενδυνάμωσης, κοινωνικής συμμετοχής και Ενεργού Γήρανσης. Η εργασία καταλήγει στην ανάγκη περαιτέρω ανάπτυξης και αξιολόγησης κοινωνικοπαιδαγωγικών προγραμμάτων στο πεδίο της Γερανταγωγικής. Τα προγράμματα αυτά μπορούν να αξιοποιούν τη Δημιουργία και Επεξεργασία Ιστοριών και τη διαγενεακή σύνδεση ως βασικούς άξονες κοινωνικής συνοχής και κοινωνικού μετασχηματισμού.","This master's thesis explores the contribution of Social Pedagogy to the field of Gerontagogy, focusing on the design and implementation of a social pedagogical programme that uses the technique of story creation and story processing as its main tool. In a social context marked by demographic ageing and a growing need for the empowerment, participation and social inclusion of older adults, the thesis approaches ageing not as a passive stage of life but as an active and dynamic process of learning and social participation. Despite the progress made in recent years, older adults have not yet achieved full inclusion in social and cultural life. This concerns Social Pedagogy directly, since its priority is the holistic support of the well-being of all people, without discrimination. At a theoretical level, the thesis draws on the frameworks of Social Pedagogy and Gerontagogy. It clarifies the concept of Gerontagogy and presents key concepts, theories of ageing and Active Ageing policies, while highlighting the interdisciplinary nature of Gerontagogy and its connection to Social Pedagogy. Particular emphasis is placed on intergenerational connection. Storytelling is presented as a social pedagogical and neuroscientifically informed tool that can contribute to the memory, empathy, social connectedness and personal identity of older adults. At a practical level, the thesis presents and analyses the social pedagogical programme \"Evergreen Synapses\" (Aeithaleis Synapseis), which was designed to promote Active Ageing through experiential, creative and intergenerational activities. The programme was implemented in two successive settings (the friendship club and the neighbourhood) and used story creation and story processing as a means of empowerment, group cohesion and social activation of the participants. At a research level, a qualitative design within the framework of Collaborative Action Research was adopted. Data were collected through the personal reflective journals of the older participants and of a critical friend, and through a focus group, and were analysed using thematic analysis. The research sample consisted of ten older adults, members of a Friendship Club of the Municipality of Athens. Seven young adults also took part in the intergenerational activities of the programme, but were not part of the research sample. The study aimed to explore the perceived contribution of the programme to the Active Ageing of the older participants and, more specifically, how they experienced their participation in the programme, how story creation and story processing contributed to the expression, reflection and meaning-making of their experience, how they experienced the intergenerational connection, and which social pedagogical features of the programme appear to support Active Ageing. The older participants perceived the programme as contributing to their Active Ageing. They experienced storytelling, story creation and story processing as a means of expression, of making meaning of their life experiences, and of strengthening their personal and social identity. Storytelling acted as a trigger for memory, emotional engagement and a sense of visibility and recognition. Intergenerational connection emerged as a particularly significant factor, fostering mutual understanding, empathy and meaningful relationships between older and younger participants. The older participants also reported an improved social mood and greater interest in taking part in collective and cultural activities. Finally, participatory design, experiential and collaborative learning, and inclusion emerged as the social pedagogical features of the programme that supported Active Ageing, creating a climate of safety, encouragement and active participation. In conclusion, the thesis presents Gerontagogy as a dynamic and emerging field of Social Pedagogy, in which storytelling can serve as a core social pedagogical technique for empowerment, social participation and Active Ageing. It points to the need for further development and evaluation of social pedagogical programmes in Gerontagogy that use story creation and story processing and intergenerational connection as key axes of social cohesion and social transformation."],"dc:identifier":["uoadl:5451902","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5451902"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"dc:title":["Γερανταγωγική και Ενεργός Γήρανση στο πλαίσιο της Κοινωνικής Παιδαγωγικής: Κοινωνικοπαιδαγωγικό Πρόγραμμα μέσω της Δημιουργίας και Επεξεργασίας Ιστοριών"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:51Z"}