{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5452027"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5452027","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Γενετική μελέτη Ελλήνων ασθενών με πλάγια μυατροφική σκλήρυνση_ βιοπληροφορική αξιολόγηση γενετικών δεδομένων","abstract":"Η πλάγια μυατροφική σκλήρυνση (Amyotrophic Lateral Sclerosis, ALS) αποτελεί μία προοδευτική και θανατηφόρο νευροεκφυλιστική νόσο, η οποία χαρακτηρίζεται από εκφύλιση των ανώτερων και κατώτερων κινητικών νευρώνων. Κλινικά εκδηλώνεται με μυϊκή αδυναμία, ατροφία και προοδευτική παράλυση, οδηγώντας τελικά σε αναπνευστική ανεπάρκεια. Η νόσος παρουσιάζει σημαντική κλινική και γενετική ετερογένεια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις συνυπάρχουν γνωσιακές διαταραχές που την εντάσσουν στο φάσμα ALS– FTD. Σε μοριακό επίπεδο, έχουν ταυτοποιηθεί πολλαπλοί παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί, όπως η συσσώρευση πρωτεϊνών, η δυσλειτουργία της RNA επεξεργασίας και η νευροφλεγμονή. Η ALS διακρίνεται σε οικογενή και σποραδική μορφή, ωστόσο η συμβολή γενετικών παραγόντων είναι σημαντική και στις δύο. Μέχρι σήμερα έχουν συσχετιστεί περισσότερα από 30 γονίδια με τη νόσο, με κυριότερα τα C9ORF72, SOD1, TARDBP και FUS, ενώ επεκτάσεις επαναλήψεων στο ATXN2 έχουν αναγνωριστεί ως παράγοντας κινδύνου. Η χρήση τεχνολογιών αλληλούχησης νέας γενιάς (NGS) έχει επιτρέψει τη συστηματική διερεύνηση της γενετικής βάσης της ALS και την ταυτοποίηση παθογόνων παραλλαγών με κλινική σημασία. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η βιοπληροφορική ανάλυση δεδομένων NGS σε Έλληνες ασθενείς με ALS, με στόχο την ταυτοποίηση παθογόνων ή πιθανώς παθογόνων γενετικών παραλλαγών, καθώς και τη διερεύνηση επεκτάσεων επαναλήψεων στα γονίδια C9ORF72 και ATXN2. Το υλικό της μελέτης αποτέλεσαν 100 Έλληνες ασθενείς με ALS, οι οποίοι παραπέμφθηκαν στη Μονάδα Νευρογενετικής. Η πλειονότητα ήταν άρρενες (65%), με μέση ηλικία έναρξης τα 57,7 ± 11,9 έτη, ενώ το 63% παρουσίασε νωτιαία έναρξη της νόσου. Το DNA απομονώθηκε από δείγματα περιφερικού αίματος και ακολούθησε ποιοτικός έλεγχος. Πραγματοποιήθηκε αλληλούχηση ολόκληρου γονιδιώματος (WGS) με χρήση της πλατφόρμας Illumina NovaSeq. Η ανάλυση επικεντρώθηκε σε εξονικές παραλλαγές, χρησιμοποιώντας την πλατφόρμα Franklin by Qiagen και ένα panel 38 γονιδίων σχετιζόμενων με την ALS. Οι παραλλαγές φιλτραρίστηκαν με βάση τη σπανιότητα (MAF <1%) και το βάθος κάλυψης (>20X), και ταξινομήθηκαν σύμφωνα με τις οδηγίες ACMG. Οι επεκτάσεις επαναλήψεων διερευνήθηκαν με το λογισμικό ExpansionHunter και επιβεβαιώθηκαν με στοχευμένες μεθόδους. Η ανάλυση έδειξε ότι 19% των ασθενών έφεραν παθογόνες ή πιθανώς παθογόνες παραλλαγές σε γονίδια που σχετίζονται αιτιολογικά με την ALS. Η συχνότερη παραλλαγή ήταν η εξανουκλεοτιδική επέκταση στο γονίδιο C9ORF72 (11%). Επιπλέον, παθογόνες ή πιθανώς παθογόνες παραλλαγές ενός νουκλεοτιδίου ανιχνεύθηκαν στο 8% των ασθενών, στα γονίδια SQSTM1, TARDBP, NEK1 και FIG4, ενώ σε έναν ασθενή εντοπίστηκε νέα παραλλαγή στο FIG4. Ενδιάμεσες επεκτάσεις στο ATXN2 ανιχνεύθηκαν στο 4% των ασθενών. Παράλληλα, εντοπίστηκαν δευτερεύοντα ευρήματα σε γονίδια όπως τα HFE και SPG11, τα οποία ενδέχεται να έχουν τροποποιητική δράση. Συμπερασματικά, τα ευρήματα της παρούσας μελέτης αναδεικνύουν τη γενετική ετερογένεια της ALS στον ελληνικό πληθυσμό και επιβεβαιώνουν τον κεντρικό ρόλο του C9ORF72 ως της συχνότερης γενετικής αιτίας. Η εφαρμογή της βιοπληροφορικής ανάλυσης δεδομένων NGS συμβάλλει ουσιαστικά στη μοριακή διάγνωση και υποστηρίζει τη μελλοντική εφαρμογή της ιατρικής ακριβείας στην ALS.","abstract_html":"Η πλάγια μυατροφική σκλήρυνση (Amyotrophic Lateral Sclerosis, ALS) αποτελεί μία προοδευτική και θανατηφόρο νευροεκφυλιστική νόσο, η οποία χαρακτηρίζεται από εκφύλιση των ανώτερων και κατώτερων κινητικών νευρώνων. Κλινικά εκδηλώνεται με μυϊκή αδυναμία, ατροφία και προοδευτική παράλυση, οδηγώντας τελικά σε αναπνευστική ανεπάρκεια. Η νόσος παρουσιάζει σημαντική κλινική και γενετική ετερογένεια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις συνυπάρχουν γνωσιακές διαταραχές που την εντάσσουν στο φάσμα ALS– FTD. Σε μοριακό επίπεδο, έχουν ταυτοποιηθεί πολλαπλοί παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί, όπως η συσσώρευση πρωτεϊνών, η δυσλειτουργία της RNA επεξεργασίας και η νευροφλεγμονή. Η ALS διακρίνεται σε οικογενή και σποραδική μορφή, ωστόσο η συμβολή γενετικών παραγόντων είναι σημαντική και στις δύο. Μέχρι σήμερα έχουν συσχετιστεί περισσότερα από 30 γονίδια με τη νόσο, με κυριότερα τα C9ORF72, SOD1, TARDBP και FUS, ενώ επεκτάσεις επαναλήψεων στο ATXN2 έχουν αναγνωριστεί ως παράγοντας κινδύνου. Η χρήση τεχνολογιών αλληλούχησης νέας γενιάς (NGS) έχει επιτρέψει τη συστηματική διερεύνηση της γενετικής βάσης της ALS και την ταυτοποίηση παθογόνων παραλλαγών με κλινική σημασία. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η βιοπληροφορική ανάλυση δεδομένων NGS σε Έλληνες ασθενείς με ALS, με στόχο την ταυτοποίηση παθογόνων ή πιθανώς παθογόνων γενετικών παραλλαγών, καθώς και τη διερεύνηση επεκτάσεων επαναλήψεων στα γονίδια C9ORF72 και ATXN2. Το υλικό της μελέτης αποτέλεσαν 100 Έλληνες ασθενείς με ALS, οι οποίοι παραπέμφθηκαν στη Μονάδα Νευρογενετικής. Η πλειονότητα ήταν άρρενες (65%), με μέση ηλικία έναρξης τα 57,7 ± 11,9 έτη, ενώ το 63% παρουσίασε νωτιαία έναρξη της νόσου. Το DNA απομονώθηκε από δείγματα περιφερικού αίματος και ακολούθησε ποιοτικός έλεγχος. Πραγματοποιήθηκε αλληλούχηση ολόκληρου γονιδιώματος (WGS) με χρήση της πλατφόρμας Illumina NovaSeq. Η ανάλυση επικεντρώθηκε σε εξονικές παραλλαγές, χρησιμοποιώντας την πλατφόρμα Franklin by Qiagen και ένα panel 38 γονιδίων σχετιζόμενων με την ALS. Οι παραλλαγές φιλτραρίστηκαν με βάση τη σπανιότητα (MAF &lt;1%) και το βάθος κάλυψης (&gt;20X), και ταξινομήθηκαν σύμφωνα με τις οδηγίες ACMG. Οι επεκτάσεις επαναλήψεων διερευνήθηκαν με το λογισμικό ExpansionHunter και επιβεβαιώθηκαν με στοχευμένες μεθόδους. Η ανάλυση έδειξε ότι 19% των ασθενών έφεραν παθογόνες ή πιθανώς παθογόνες παραλλαγές σε γονίδια που σχετίζονται αιτιολογικά με την ALS. Η συχνότερη παραλλαγή ήταν η εξανουκλεοτιδική επέκταση στο γονίδιο C9ORF72 (11%). Επιπλέον, παθογόνες ή πιθανώς παθογόνες παραλλαγές ενός νουκλεοτιδίου ανιχνεύθηκαν στο 8% των ασθενών, στα γονίδια SQSTM1, TARDBP, NEK1 και FIG4, ενώ σε έναν ασθενή εντοπίστηκε νέα παραλλαγή στο FIG4. Ενδιάμεσες επεκτάσεις στο ATXN2 ανιχνεύθηκαν στο 4% των ασθενών. Παράλληλα, εντοπίστηκαν δευτερεύοντα ευρήματα σε γονίδια όπως τα HFE και SPG11, τα οποία ενδέχεται να έχουν τροποποιητική δράση. Συμπερασματικά, τα ευρήματα της παρούσας μελέτης αναδεικνύουν τη γενετική ετερογένεια της ALS στον ελληνικό πληθυσμό και επιβεβαιώνουν τον κεντρικό ρόλο του C9ORF72 ως της συχνότερης γενετικής αιτίας. Η εφαρμογή της βιοπληροφορικής ανάλυσης δεδομένων NGS συμβάλλει ουσιαστικά στη μοριακή διάγνωση και υποστηρίζει τη μελλοντική εφαρμογή της ιατρικής ακριβείας στην ALS.","abstract_has_math":false,"creators":["Σπυροπούλου Ιφιγένεια","Spyropoulou Ifigeneia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:51Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5452027"],"render_values":[{"text":"uoadl:5452027","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5452027","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5452027","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5452027","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σπυροπούλου Ιφιγένεια","Spyropoulou Ifigeneia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5452027","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5452027"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η πλάγια μυατροφική σκλήρυνση (Amyotrophic Lateral Sclerosis, ALS) αποτελεί μία προοδευτική και θανατηφόρο νευροεκφυλιστική νόσο, η οποία χαρακτηρίζεται από εκφύλιση των ανώτερων και κατώτερων κινητικών νευρώνων. Κλινικά εκδηλώνεται με μυϊκή αδυναμία, ατροφία και προοδευτική παράλυση, οδηγώντας τελικά σε αναπνευστική ανεπάρκεια. Η νόσος παρουσιάζει σημαντική κλινική και γενετική ετερογένεια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις συνυπάρχουν γνωσιακές διαταραχές που την εντάσσουν στο φάσμα ALS– FTD. Σε μοριακό επίπεδο, έχουν ταυτοποιηθεί πολλαπλοί παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί, όπως η συσσώρευση πρωτεϊνών, η δυσλειτουργία της RNA επεξεργασίας και η νευροφλεγμονή. Η ALS διακρίνεται σε οικογενή και σποραδική μορφή, ωστόσο η συμβολή γενετικών παραγόντων είναι σημαντική και στις δύο. Μέχρι σήμερα έχουν συσχετιστεί περισσότερα από 30 γονίδια με τη νόσο, με κυριότερα τα C9ORF72, SOD1, TARDBP και FUS, ενώ επεκτάσεις επαναλήψεων στο ATXN2 έχουν αναγνωριστεί ως παράγοντας κινδύνου. Η χρήση τεχνολογιών αλληλούχησης νέας γενιάς (NGS) έχει επιτρέψει τη συστηματική διερεύνηση της γενετικής βάσης της ALS και την ταυτοποίηση παθογόνων παραλλαγών με κλινική σημασία. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η βιοπληροφορική ανάλυση δεδομένων NGS σε Έλληνες ασθενείς με ALS, με στόχο την ταυτοποίηση παθογόνων ή πιθανώς παθογόνων γενετικών παραλλαγών, καθώς και τη διερεύνηση επεκτάσεων επαναλήψεων στα γονίδια C9ORF72 και ATXN2. Το υλικό της μελέτης αποτέλεσαν 100 Έλληνες ασθενείς με ALS, οι οποίοι παραπέμφθηκαν στη Μονάδα Νευρογενετικής. Η πλειονότητα ήταν άρρενες (65%), με μέση ηλικία έναρξης τα 57,7 ± 11,9 έτη, ενώ το 63% παρουσίασε νωτιαία έναρξη της νόσου. Το DNA απομονώθηκε από δείγματα περιφερικού αίματος και ακολούθησε ποιοτικός έλεγχος. Πραγματοποιήθηκε αλληλούχηση ολόκληρου γονιδιώματος (WGS) με χρήση της πλατφόρμας Illumina NovaSeq. Η ανάλυση επικεντρώθηκε σε εξονικές παραλλαγές, χρησιμοποιώντας την πλατφόρμα Franklin by Qiagen και ένα panel 38 γονιδίων σχετιζόμενων με την ALS. Οι παραλλαγές φιλτραρίστηκαν με βάση τη σπανιότητα (MAF <1%) και το βάθος κάλυψης (>20X), και ταξινομήθηκαν σύμφωνα με τις οδηγίες ACMG. Οι επεκτάσεις επαναλήψεων διερευνήθηκαν με το λογισμικό ExpansionHunter και επιβεβαιώθηκαν με στοχευμένες μεθόδους. Η ανάλυση έδειξε ότι 19% των ασθενών έφεραν παθογόνες ή πιθανώς παθογόνες παραλλαγές σε γονίδια που σχετίζονται αιτιολογικά με την ALS. Η συχνότερη παραλλαγή ήταν η εξανουκλεοτιδική επέκταση στο γονίδιο C9ORF72 (11%). Επιπλέον, παθογόνες ή πιθανώς παθογόνες παραλλαγές ενός νουκλεοτιδίου ανιχνεύθηκαν στο 8% των ασθενών, στα γονίδια SQSTM1, TARDBP, NEK1 και FIG4, ενώ σε έναν ασθενή εντοπίστηκε νέα παραλλαγή στο FIG4. Ενδιάμεσες επεκτάσεις στο ATXN2 ανιχνεύθηκαν στο 4% των ασθενών. Παράλληλα, εντοπίστηκαν δευτερεύοντα ευρήματα σε γονίδια όπως τα HFE και SPG11, τα οποία ενδέχεται να έχουν τροποποιητική δράση. Συμπερασματικά, τα ευρήματα της παρούσας μελέτης αναδεικνύουν τη γενετική ετερογένεια της ALS στον ελληνικό πληθυσμό και επιβεβαιώνουν τον κεντρικό ρόλο του C9ORF72 ως της συχνότερης γενετικής αιτίας. Η εφαρμογή της βιοπληροφορικής ανάλυσης δεδομένων NGS συμβάλλει ουσιαστικά στη μοριακή διάγνωση και υποστηρίζει τη μελλοντική εφαρμογή της ιατρικής ακριβείας στην ALS.","Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS) is a progressive and fatal neurodegenerative disease characterized by the degeneration of upper and lower motor neurons. Clinically, it presents with muscle weakness, atrophy, and progressive paralysis, ultimately leading to respiratory failure. The disease exhibits significant clinical and genetic heterogeneity, and in some cases, cognitive impairment places it within the ALS–FTD spectrum. At the molecular level, multiple pathogenic mechanisms have been implicated, including protein aggregation, RNA metabolism dysfunction, and neuroinflammation. ALS is traditionally classified into familial and sporadic forms. Ηowever, genetic factors play a significant role in both. To date, more than 30 genes have been associated with ALS, with the most prominent being C9ORF72, SOD1, TARDBP, and FUS, while repeat expansions in ATXN2 are recognized as a risk factor. Advances in next-generation sequencing (NGS) technologies have enabled comprehensive investigation of the genetic basis of ALS and the identification of clinically relevant pathogenic variants. The aim of the present study was the bioinformatic analysis of NGS data from Greek ALS patients, in order to identify pathogenic or likely pathogenic genetic variants, as well as to investigate repeat expansions in the C9ORF72 and ATXN2 genes. The study cohort consisted of 100 Greek ALS patients referred to the Neurogenetics Unit. The majority were male (65%), with a mean age at onset of 57.7 ± 11.9 years, while 63% presented with limb onset disease. Genomic DNA was extracted from peripheral blood samples and subjected to quality control. Whole-genome sequencing (WGS) was performed using the Illumina NovaSeq platform. The analysis focused on exonic variants using the Franklin by Qiagen platform and a virtual in silico panel of 38 ALS-associated genes. Variants were filtered based on rarity (MAF <1%) and sequencing depth (>20X), and classified according to ACMG guidelines. Repeat expansions were analyzed using the ExpansionHunter software and confirmed with targeted molecular methods. The analysis revealed that 19% of patients carried pathogenic or likely pathogenic variants in ALS-associated genes. The most frequent genetic finding was the hexanucleotide repeat expansion in the C9ORF72 gene, identified in 11% of patients. In addition, pathogenic or likely pathogenic single nucleotide variants were detected in 8% of patients, in the genes SQSTM1, TARDBP, NEK1, and FIG4, including one novel variant in FIG4. Intermediate repeat expansions in ATXN2 were identified in 4% of patients, supporting its role as a genetic risk factor for ALS. Furthermore, secondary findings were detected in genes such as HFE and SPG11, which may have a potential modifying role. In conclusion, the findings of this study highlight the genetic heterogeneity of ALS in the Greek population and confirm the central role of C9ORF72 as the most common genetic cause. The application of bioinformatic analysis of NGS data significantly contributes to molecular diagnosis and supports the future implementation of precision medicine in ALS."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Γενετική μελέτη Ελλήνων ασθενών με πλάγια μυατροφική σκλήρυνση_ βιοπληροφορική αξιολόγηση γενετικών δεδομένων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σπυροπούλου Ιφιγένεια","Spyropoulou Ifigeneia"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η πλάγια μυατροφική σκλήρυνση (Amyotrophic Lateral Sclerosis, ALS) αποτελεί μία προοδευτική και θανατηφόρο νευροεκφυλιστική νόσο, η οποία χαρακτηρίζεται από εκφύλιση των ανώτερων και κατώτερων κινητικών νευρώνων. Κλινικά εκδηλώνεται με μυϊκή αδυναμία, ατροφία και προοδευτική παράλυση, οδηγώντας τελικά σε αναπνευστική ανεπάρκεια. Η νόσος παρουσιάζει σημαντική κλινική και γενετική ετερογένεια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις συνυπάρχουν γνωσιακές διαταραχές που την εντάσσουν στο φάσμα ALS– FTD. Σε μοριακό επίπεδο, έχουν ταυτοποιηθεί πολλαπλοί παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί, όπως η συσσώρευση πρωτεϊνών, η δυσλειτουργία της RNA επεξεργασίας και η νευροφλεγμονή. Η ALS διακρίνεται σε οικογενή και σποραδική μορφή, ωστόσο η συμβολή γενετικών παραγόντων είναι σημαντική και στις δύο. Μέχρι σήμερα έχουν συσχετιστεί περισσότερα από 30 γονίδια με τη νόσο, με κυριότερα τα C9ORF72, SOD1, TARDBP και FUS, ενώ επεκτάσεις επαναλήψεων στο ATXN2 έχουν αναγνωριστεί ως παράγοντας κινδύνου. Η χρήση τεχνολογιών αλληλούχησης νέας γενιάς (NGS) έχει επιτρέψει τη συστηματική διερεύνηση της γενετικής βάσης της ALS και την ταυτοποίηση παθογόνων παραλλαγών με κλινική σημασία. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η βιοπληροφορική ανάλυση δεδομένων NGS σε Έλληνες ασθενείς με ALS, με στόχο την ταυτοποίηση παθογόνων ή πιθανώς παθογόνων γενετικών παραλλαγών, καθώς και τη διερεύνηση επεκτάσεων επαναλήψεων στα γονίδια C9ORF72 και ATXN2. Το υλικό της μελέτης αποτέλεσαν 100 Έλληνες ασθενείς με ALS, οι οποίοι παραπέμφθηκαν στη Μονάδα Νευρογενετικής. Η πλειονότητα ήταν άρρενες (65%), με μέση ηλικία έναρξης τα 57,7 ± 11,9 έτη, ενώ το 63% παρουσίασε νωτιαία έναρξη της νόσου. Το DNA απομονώθηκε από δείγματα περιφερικού αίματος και ακολούθησε ποιοτικός έλεγχος. Πραγματοποιήθηκε αλληλούχηση ολόκληρου γονιδιώματος (WGS) με χρήση της πλατφόρμας Illumina NovaSeq. Η ανάλυση επικεντρώθηκε σε εξονικές παραλλαγές, χρησιμοποιώντας την πλατφόρμα Franklin by Qiagen και ένα panel 38 γονιδίων σχετιζόμενων με την ALS. Οι παραλλαγές φιλτραρίστηκαν με βάση τη σπανιότητα (MAF <1%) και το βάθος κάλυψης (>20X), και ταξινομήθηκαν σύμφωνα με τις οδηγίες ACMG. Οι επεκτάσεις επαναλήψεων διερευνήθηκαν με το λογισμικό ExpansionHunter και επιβεβαιώθηκαν με στοχευμένες μεθόδους. Η ανάλυση έδειξε ότι 19% των ασθενών έφεραν παθογόνες ή πιθανώς παθογόνες παραλλαγές σε γονίδια που σχετίζονται αιτιολογικά με την ALS. Η συχνότερη παραλλαγή ήταν η εξανουκλεοτιδική επέκταση στο γονίδιο C9ORF72 (11%). Επιπλέον, παθογόνες ή πιθανώς παθογόνες παραλλαγές ενός νουκλεοτιδίου ανιχνεύθηκαν στο 8% των ασθενών, στα γονίδια SQSTM1, TARDBP, NEK1 και FIG4, ενώ σε έναν ασθενή εντοπίστηκε νέα παραλλαγή στο FIG4. Ενδιάμεσες επεκτάσεις στο ATXN2 ανιχνεύθηκαν στο 4% των ασθενών. Παράλληλα, εντοπίστηκαν δευτερεύοντα ευρήματα σε γονίδια όπως τα HFE και SPG11, τα οποία ενδέχεται να έχουν τροποποιητική δράση. Συμπερασματικά, τα ευρήματα της παρούσας μελέτης αναδεικνύουν τη γενετική ετερογένεια της ALS στον ελληνικό πληθυσμό και επιβεβαιώνουν τον κεντρικό ρόλο του C9ORF72 ως της συχνότερης γενετικής αιτίας. Η εφαρμογή της βιοπληροφορικής ανάλυσης δεδομένων NGS συμβάλλει ουσιαστικά στη μοριακή διάγνωση και υποστηρίζει τη μελλοντική εφαρμογή της ιατρικής ακριβείας στην ALS.","Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS) is a progressive and fatal neurodegenerative disease characterized by the degeneration of upper and lower motor neurons. Clinically, it presents with muscle weakness, atrophy, and progressive paralysis, ultimately leading to respiratory failure. The disease exhibits significant clinical and genetic heterogeneity, and in some cases, cognitive impairment places it within the ALS–FTD spectrum. At the molecular level, multiple pathogenic mechanisms have been implicated, including protein aggregation, RNA metabolism dysfunction, and neuroinflammation. ALS is traditionally classified into familial and sporadic forms. Ηowever, genetic factors play a significant role in both. To date, more than 30 genes have been associated with ALS, with the most prominent being C9ORF72, SOD1, TARDBP, and FUS, while repeat expansions in ATXN2 are recognized as a risk factor. Advances in next-generation sequencing (NGS) technologies have enabled comprehensive investigation of the genetic basis of ALS and the identification of clinically relevant pathogenic variants. The aim of the present study was the bioinformatic analysis of NGS data from Greek ALS patients, in order to identify pathogenic or likely pathogenic genetic variants, as well as to investigate repeat expansions in the C9ORF72 and ATXN2 genes. The study cohort consisted of 100 Greek ALS patients referred to the Neurogenetics Unit. The majority were male (65%), with a mean age at onset of 57.7 ± 11.9 years, while 63% presented with limb onset disease. Genomic DNA was extracted from peripheral blood samples and subjected to quality control. Whole-genome sequencing (WGS) was performed using the Illumina NovaSeq platform. The analysis focused on exonic variants using the Franklin by Qiagen platform and a virtual in silico panel of 38 ALS-associated genes. Variants were filtered based on rarity (MAF <1%) and sequencing depth (>20X), and classified according to ACMG guidelines. Repeat expansions were analyzed using the ExpansionHunter software and confirmed with targeted molecular methods. The analysis revealed that 19% of patients carried pathogenic or likely pathogenic variants in ALS-associated genes. The most frequent genetic finding was the hexanucleotide repeat expansion in the C9ORF72 gene, identified in 11% of patients. In addition, pathogenic or likely pathogenic single nucleotide variants were detected in 8% of patients, in the genes SQSTM1, TARDBP, NEK1, and FIG4, including one novel variant in FIG4. Intermediate repeat expansions in ATXN2 were identified in 4% of patients, supporting its role as a genetic risk factor for ALS. Furthermore, secondary findings were detected in genes such as HFE and SPG11, which may have a potential modifying role. In conclusion, the findings of this study highlight the genetic heterogeneity of ALS in the Greek population and confirm the central role of C9ORF72 as the most common genetic cause. The application of bioinformatic analysis of NGS data significantly contributes to molecular diagnosis and supports the future implementation of precision medicine in ALS."],"dc:identifier":["uoadl:5452027","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5452027"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Γενετική μελέτη Ελλήνων ασθενών με πλάγια μυατροφική σκλήρυνση_ βιοπληροφορική αξιολόγηση γενετικών δεδομένων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:51Z"}