{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5452428"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5452428","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Επιπτώσεις της χρήσης του πτητικού αναισθητικού δεσφλουρανίου στο περιβάλλον","abstract":"Η κλιματική αλλαγή αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως μια σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία, ενώ τα ίδια τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης συμβάλλουν σημαντικά στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Η αναισθησία παίζει ρόλο κλειδί στη βιωσιμότητα της υγειονομικής περίθαλψης, επειδή τα εισπνεόμενα αναισθητικά απελευθερώνονται απευθείας στην ατμόσφαιρα μετά την κλινική χρήση. Μεταξύ αυτών των παραγόντων, το δεσφλουράνιο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω του υψηλού δυναμικού υπερθέρμανσης του πλανήτη, της σχετικά μεγάλης διάρκειας ζωής στην ατμόσφαιρα, του ελάχιστου μεταβολισμού και της αποβολής του αμετάβλητο στην ατμόσφαιρα. Παρόλο που το δεσφλουράνιο προσφέρει κλινικά πλεονεκτήματα που σχετίζονται με την ταχεία τιτλοποίηση και αφύπνιση, ο περιβαλλοντικός αντίκτυπός του έχει οδηγήσει σε αυξημένη ανησυχία σχετικά με τη συνήθη χρήση του. Αυτή η διπλωματική εργασία είχε ως στόχο να χαρτογραφήσει την έκταση, τα χαρακτηριστικά και τα αποτελέσματα της διαθέσιμης βιβλιογραφίας σχετικά με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο του δεσφλουρανίου, την επαγγελματική έκθεση των εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και τις πιθανές βιολογικές ή τοξικολογικές επιπτώσεις στους ασθενείς. Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση πεδίου για τον εντοπισμό και τη σύνθεση της διαθέσιμης βιβλιογραφίας σχετικά με το δεσφλουράνιο, τις εκπομπές πτητικών αναισθητικών, την επαγγελματική έκθεση σε αναισθητικά αέρια και τις βιολογικές επιδράσεις σε ασθενείς. Το πλαίσιο Πληθυσμός–Έννοια–Πλαίσιο περιλάμβανε επαγγελματίες υγείας και χειρουργικούς ασθενείς, τις περιβαλλοντικές και βιολογικές επιπτώσεις του δεσφλουρανίου και τα χειρουργεία, τα τμήματα αναισθησιολογίας, τους χώρους ανάνηψης και συναφή νοσοκομειακά περιβάλλοντα. Τα διαθέσιμα στοιχεία αναδεικνύουν το δεσφλουράνιο ως το πτητικό αναισθητικό με το υψηλότερο περιβαλλοντικό φορτίο μεταξύ των συνήθως χρησιμοποιούμενων αλογονωμένων αναισθητικών, με υψηλό δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη και σημαντική συμβολή στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Οι άμεσες κλινικές εκπομπές αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα του ανθρακικού αποτυπώματος των πτητικών αναισθητικών, ενώ παρεμβάσεις όπως η σταδιακή κατάργηση του δεσφλουρανίου, η αναισθησία χαμηλής ροής, η εκπαίδευση και οι οργανωτικές πολιτικές μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τον περιβαλλοντικό κίνδυνο. Παράλληλα, αναδεικνύεται η επαγγελματική έκθεση σε απόβλητα αναισθητικών αερίων, ενώ οι μελέτες σε ασθενείς υποδηλώνουν πιθανές επιδράσεις στη φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες, την ανοσολογική απόκριση, τη βλάβη του DNA και τις νευροενδοκρινικές οδούς, αν και τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν ετερογενή. Συνολικά, τα δεδομένα υποστηρίζουν τον περιορισμό της χρήσης ρουτίνας του δεσφλουρανίου όταν υπάρχουν κλινικά κατάλληλες εναλλακτικές, με παράλληλη συνεκτίμηση της ασφάλειας των ασθενών, της επαγγελματικής προστασίας και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.","abstract_html":"Η κλιματική αλλαγή αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως μια σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία, ενώ τα ίδια τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης συμβάλλουν σημαντικά στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Η αναισθησία παίζει ρόλο κλειδί στη βιωσιμότητα της υγειονομικής περίθαλψης, επειδή τα εισπνεόμενα αναισθητικά απελευθερώνονται απευθείας στην ατμόσφαιρα μετά την κλινική χρήση. Μεταξύ αυτών των παραγόντων, το δεσφλουράνιο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω του υψηλού δυναμικού υπερθέρμανσης του πλανήτη, της σχετικά μεγάλης διάρκειας ζωής στην ατμόσφαιρα, του ελάχιστου μεταβολισμού και της αποβολής του αμετάβλητο στην ατμόσφαιρα. Παρόλο που το δεσφλουράνιο προσφέρει κλινικά πλεονεκτήματα που σχετίζονται με την ταχεία τιτλοποίηση και αφύπνιση, ο περιβαλλοντικός αντίκτυπός του έχει οδηγήσει σε αυξημένη ανησυχία σχετικά με τη συνήθη χρήση του. Αυτή η διπλωματική εργασία είχε ως στόχο να χαρτογραφήσει την έκταση, τα χαρακτηριστικά και τα αποτελέσματα της διαθέσιμης βιβλιογραφίας σχετικά με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο του δεσφλουρανίου, την επαγγελματική έκθεση των εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και τις πιθανές βιολογικές ή τοξικολογικές επιπτώσεις στους ασθενείς. Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση πεδίου για τον εντοπισμό και τη σύνθεση της διαθέσιμης βιβλιογραφίας σχετικά με το δεσφλουράνιο, τις εκπομπές πτητικών αναισθητικών, την επαγγελματική έκθεση σε αναισθητικά αέρια και τις βιολογικές επιδράσεις σε ασθενείς. Το πλαίσιο Πληθυσμός–Έννοια–Πλαίσιο περιλάμβανε επαγγελματίες υγείας και χειρουργικούς ασθενείς, τις περιβαλλοντικές και βιολογικές επιπτώσεις του δεσφλουρανίου και τα χειρουργεία, τα τμήματα αναισθησιολογίας, τους χώρους ανάνηψης και συναφή νοσοκομειακά περιβάλλοντα. Τα διαθέσιμα στοιχεία αναδεικνύουν το δεσφλουράνιο ως το πτητικό αναισθητικό με το υψηλότερο περιβαλλοντικό φορτίο μεταξύ των συνήθως χρησιμοποιούμενων αλογονωμένων αναισθητικών, με υψηλό δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη και σημαντική συμβολή στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Οι άμεσες κλινικές εκπομπές αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα του ανθρακικού αποτυπώματος των πτητικών αναισθητικών, ενώ παρεμβάσεις όπως η σταδιακή κατάργηση του δεσφλουρανίου, η αναισθησία χαμηλής ροής, η εκπαίδευση και οι οργανωτικές πολιτικές μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τον περιβαλλοντικό κίνδυνο. Παράλληλα, αναδεικνύεται η επαγγελματική έκθεση σε απόβλητα αναισθητικών αερίων, ενώ οι μελέτες σε ασθενείς υποδηλώνουν πιθανές επιδράσεις στη φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες, την ανοσολογική απόκριση, τη βλάβη του DNA και τις νευροενδοκρινικές οδούς, αν και τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν ετερογενή. Συνολικά, τα δεδομένα υποστηρίζουν τον περιορισμό της χρήσης ρουτίνας του δεσφλουρανίου όταν υπάρχουν κλινικά κατάλληλες εναλλακτικές, με παράλληλη συνεκτίμηση της ασφάλειας των ασθενών, της επαγγελματικής προστασίας και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.","abstract_has_math":false,"creators":["Μπερδούση Σπυριδούλα","Mperdousi Spyridoula"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:51Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5452428"],"render_values":[{"text":"uoadl:5452428","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5452428","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5452428","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5452428","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μπερδούση Σπυριδούλα","Mperdousi Spyridoula"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5452428","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5452428"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η κλιματική αλλαγή αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως μια σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία, ενώ τα ίδια τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης συμβάλλουν σημαντικά στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Η αναισθησία παίζει ρόλο κλειδί στη βιωσιμότητα της υγειονομικής περίθαλψης, επειδή τα εισπνεόμενα αναισθητικά απελευθερώνονται απευθείας στην ατμόσφαιρα μετά την κλινική χρήση. Μεταξύ αυτών των παραγόντων, το δεσφλουράνιο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω του υψηλού δυναμικού υπερθέρμανσης του πλανήτη, της σχετικά μεγάλης διάρκειας ζωής στην ατμόσφαιρα, του ελάχιστου μεταβολισμού και της αποβολής του αμετάβλητο στην ατμόσφαιρα. Παρόλο που το δεσφλουράνιο προσφέρει κλινικά πλεονεκτήματα που σχετίζονται με την ταχεία τιτλοποίηση και αφύπνιση, ο περιβαλλοντικός αντίκτυπός του έχει οδηγήσει σε αυξημένη ανησυχία σχετικά με τη συνήθη χρήση του. Αυτή η διπλωματική εργασία είχε ως στόχο να χαρτογραφήσει την έκταση, τα χαρακτηριστικά και τα αποτελέσματα της διαθέσιμης βιβλιογραφίας σχετικά με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο του δεσφλουρανίου, την επαγγελματική έκθεση των εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και τις πιθανές βιολογικές ή τοξικολογικές επιπτώσεις στους ασθενείς. Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση πεδίου για τον εντοπισμό και τη σύνθεση της διαθέσιμης βιβλιογραφίας σχετικά με το δεσφλουράνιο, τις εκπομπές πτητικών αναισθητικών, την επαγγελματική έκθεση σε αναισθητικά αέρια και τις βιολογικές επιδράσεις σε ασθενείς. Το πλαίσιο Πληθυσμός–Έννοια–Πλαίσιο περιλάμβανε επαγγελματίες υγείας και χειρουργικούς ασθενείς, τις περιβαλλοντικές και βιολογικές επιπτώσεις του δεσφλουρανίου και τα χειρουργεία, τα τμήματα αναισθησιολογίας, τους χώρους ανάνηψης και συναφή νοσοκομειακά περιβάλλοντα. Τα διαθέσιμα στοιχεία αναδεικνύουν το δεσφλουράνιο ως το πτητικό αναισθητικό με το υψηλότερο περιβαλλοντικό φορτίο μεταξύ των συνήθως χρησιμοποιούμενων αλογονωμένων αναισθητικών, με υψηλό δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη και σημαντική συμβολή στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Οι άμεσες κλινικές εκπομπές αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα του ανθρακικού αποτυπώματος των πτητικών αναισθητικών, ενώ παρεμβάσεις όπως η σταδιακή κατάργηση του δεσφλουρανίου, η αναισθησία χαμηλής ροής, η εκπαίδευση και οι οργανωτικές πολιτικές μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τον περιβαλλοντικό κίνδυνο. Παράλληλα, αναδεικνύεται η επαγγελματική έκθεση σε απόβλητα αναισθητικών αερίων, ενώ οι μελέτες σε ασθενείς υποδηλώνουν πιθανές επιδράσεις στη φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες, την ανοσολογική απόκριση, τη βλάβη του DNA και τις νευροενδοκρινικές οδούς, αν και τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν ετερογενή. Συνολικά, τα δεδομένα υποστηρίζουν τον περιορισμό της χρήσης ρουτίνας του δεσφλουρανίου όταν υπάρχουν κλινικά κατάλληλες εναλλακτικές, με παράλληλη συνεκτίμηση της ασφάλειας των ασθενών, της επαγγελματικής προστασίας και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.","Climate change is increasingly recognized as a major public health challenge, while healthcare systems themselves contribute substantially to greenhouse gas emissions. Anesthesia is an important area of healthcare sustainability because inhaled anesthetics are released directly into the atmosphere following clinical use. Among these agents, desflurane has attracted particular attention because of its high global warming potential, relatively long atmospheric lifetime, minimal metabolism, and no elimination through waste anesthetic gas systems. Although desflurane offers clinical advantages, particularly rapid titratability and recovery, its environmental impact has raised increasing concerns regarding its routine use. This thesis aimed to map the extent, characteristics, and main findings of the available literature on the environmental impact of desflurane, occupational exposure among healthcare workers, and potential biological or toxicological effects in patients. A scoping review methodology was applied to identify and synthesize the available data on desflurane, volatile anesthetic emissions, occupational exposure to waste anesthetic gases, and biological effects in patients. The Population–Concept–Context framework included healthcare professionals and surgical patients as populations, the environmental and biological effects of desflurane as the concept, and operating rooms, anesthesiology departments, recovery rooms, and related hospital environments as the context. Available evidence identifies desflurane as the volatile anesthetic with the highest environmental burden among commonly used halogenated anesthetics, primarily due to its high global warming potential and contribution to greenhouse gas emissions. Direct clinical emissions represent the major component of the carbon footprint of volatile anesthetics, while interventions such as desflurane phase-out, low-flow anesthesia, education, and institutional policies can substantially reduce emissions. The literature also indicates that healthcare workers may experience occupational exposure to waste anesthetic gases, while studies in patients suggest potential effects on inflammation, oxidative stress, immune responses, DNA damage, and neuroendocrine pathways, although the available evidence remains heterogeneous. Overall, the findings support limiting the routine use of desflurane when clinically appropriate alternatives are available, while maintaining a balance between patient safety, occupational protection, and environmental sustainability."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Επιπτώσεις της χρήσης του πτητικού αναισθητικού δεσφλουρανίου στο περιβάλλον"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μπερδούση Σπυριδούλα","Mperdousi Spyridoula"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η κλιματική αλλαγή αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως μια σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία, ενώ τα ίδια τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης συμβάλλουν σημαντικά στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Η αναισθησία παίζει ρόλο κλειδί στη βιωσιμότητα της υγειονομικής περίθαλψης, επειδή τα εισπνεόμενα αναισθητικά απελευθερώνονται απευθείας στην ατμόσφαιρα μετά την κλινική χρήση. Μεταξύ αυτών των παραγόντων, το δεσφλουράνιο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω του υψηλού δυναμικού υπερθέρμανσης του πλανήτη, της σχετικά μεγάλης διάρκειας ζωής στην ατμόσφαιρα, του ελάχιστου μεταβολισμού και της αποβολής του αμετάβλητο στην ατμόσφαιρα. Παρόλο που το δεσφλουράνιο προσφέρει κλινικά πλεονεκτήματα που σχετίζονται με την ταχεία τιτλοποίηση και αφύπνιση, ο περιβαλλοντικός αντίκτυπός του έχει οδηγήσει σε αυξημένη ανησυχία σχετικά με τη συνήθη χρήση του. Αυτή η διπλωματική εργασία είχε ως στόχο να χαρτογραφήσει την έκταση, τα χαρακτηριστικά και τα αποτελέσματα της διαθέσιμης βιβλιογραφίας σχετικά με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο του δεσφλουρανίου, την επαγγελματική έκθεση των εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και τις πιθανές βιολογικές ή τοξικολογικές επιπτώσεις στους ασθενείς. Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση πεδίου για τον εντοπισμό και τη σύνθεση της διαθέσιμης βιβλιογραφίας σχετικά με το δεσφλουράνιο, τις εκπομπές πτητικών αναισθητικών, την επαγγελματική έκθεση σε αναισθητικά αέρια και τις βιολογικές επιδράσεις σε ασθενείς. Το πλαίσιο Πληθυσμός–Έννοια–Πλαίσιο περιλάμβανε επαγγελματίες υγείας και χειρουργικούς ασθενείς, τις περιβαλλοντικές και βιολογικές επιπτώσεις του δεσφλουρανίου και τα χειρουργεία, τα τμήματα αναισθησιολογίας, τους χώρους ανάνηψης και συναφή νοσοκομειακά περιβάλλοντα. Τα διαθέσιμα στοιχεία αναδεικνύουν το δεσφλουράνιο ως το πτητικό αναισθητικό με το υψηλότερο περιβαλλοντικό φορτίο μεταξύ των συνήθως χρησιμοποιούμενων αλογονωμένων αναισθητικών, με υψηλό δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη και σημαντική συμβολή στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Οι άμεσες κλινικές εκπομπές αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα του ανθρακικού αποτυπώματος των πτητικών αναισθητικών, ενώ παρεμβάσεις όπως η σταδιακή κατάργηση του δεσφλουρανίου, η αναισθησία χαμηλής ροής, η εκπαίδευση και οι οργανωτικές πολιτικές μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τον περιβαλλοντικό κίνδυνο. Παράλληλα, αναδεικνύεται η επαγγελματική έκθεση σε απόβλητα αναισθητικών αερίων, ενώ οι μελέτες σε ασθενείς υποδηλώνουν πιθανές επιδράσεις στη φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες, την ανοσολογική απόκριση, τη βλάβη του DNA και τις νευροενδοκρινικές οδούς, αν και τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν ετερογενή. Συνολικά, τα δεδομένα υποστηρίζουν τον περιορισμό της χρήσης ρουτίνας του δεσφλουρανίου όταν υπάρχουν κλινικά κατάλληλες εναλλακτικές, με παράλληλη συνεκτίμηση της ασφάλειας των ασθενών, της επαγγελματικής προστασίας και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.","Climate change is increasingly recognized as a major public health challenge, while healthcare systems themselves contribute substantially to greenhouse gas emissions. Anesthesia is an important area of healthcare sustainability because inhaled anesthetics are released directly into the atmosphere following clinical use. Among these agents, desflurane has attracted particular attention because of its high global warming potential, relatively long atmospheric lifetime, minimal metabolism, and no elimination through waste anesthetic gas systems. Although desflurane offers clinical advantages, particularly rapid titratability and recovery, its environmental impact has raised increasing concerns regarding its routine use. This thesis aimed to map the extent, characteristics, and main findings of the available literature on the environmental impact of desflurane, occupational exposure among healthcare workers, and potential biological or toxicological effects in patients. A scoping review methodology was applied to identify and synthesize the available data on desflurane, volatile anesthetic emissions, occupational exposure to waste anesthetic gases, and biological effects in patients. The Population–Concept–Context framework included healthcare professionals and surgical patients as populations, the environmental and biological effects of desflurane as the concept, and operating rooms, anesthesiology departments, recovery rooms, and related hospital environments as the context. Available evidence identifies desflurane as the volatile anesthetic with the highest environmental burden among commonly used halogenated anesthetics, primarily due to its high global warming potential and contribution to greenhouse gas emissions. Direct clinical emissions represent the major component of the carbon footprint of volatile anesthetics, while interventions such as desflurane phase-out, low-flow anesthesia, education, and institutional policies can substantially reduce emissions. The literature also indicates that healthcare workers may experience occupational exposure to waste anesthetic gases, while studies in patients suggest potential effects on inflammation, oxidative stress, immune responses, DNA damage, and neuroendocrine pathways, although the available evidence remains heterogeneous. Overall, the findings support limiting the routine use of desflurane when clinically appropriate alternatives are available, while maintaining a balance between patient safety, occupational protection, and environmental sustainability."],"dc:identifier":["uoadl:5452428","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5452428"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Επιπτώσεις της χρήσης του πτητικού αναισθητικού δεσφλουρανίου στο περιβάλλον"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:51Z"}