{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5452777"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5452777","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Δακρυρροούντες αυτοκράτορες. Τα δάκρυα ως εξωτερίκευση της μετάνοιας και η σύνδεσή τους με την αυτοκρατορική εικόνα στο Βυζάντιο (324-1118)","abstract":"Γενικά, τα δάκρυα και ο ρόλος τους στην ιστορία δεν έχουν μελετηθεί διεξοδικά –το αντίθετο μάλλον. Αυτό προκαλεί εντύπωση, όταν η παρουσία τους στις πηγές είναι πολύ συχνή, και πιθανόν να υποδηλώνει την τάση να ερμηνεύονται ασυνείδητα με βάση τις τρέχουσες αντιλήψεις για τα δάκρυα. Όμως, αυτό παραβλέπει την ιστορική τους διάσταση, καθώς τα δάκρυα είναι παράγωγα πολιτιστικών νοοτροπιών και διαθέτουν έντονη επικοινωνιακή λειτουργία. Έτσι, οι Βυζαντινοί διέθεταν τη δική τους θεώρηση, που προσεγγίζει τα δάκρυα ποικιλοτρόπως. Μια βασική διάσταση είναι, πάντως, τα δάκρυα της μετάνοιας για τα οποία έχει αναπτυχθεί μια ολόκληρη λογοτεχνία. Συνοπτικά, θεωρούνται δώρα Θεού, απόδειξη της ευσέβειας του δακρυρροούντος ατόμου, κομμάτι μιας επιδιωκόμενης υπερβατής αρρενωπότητας. Στο πλαίσιο αυτό, συχνά αξιοποιήθηκαν από αυτοκράτορες για την εξασφάλιση της εύνοιας του λαού, ο οποίος είχε καθοριστικό ρόλο στην ανάδειξη ενός ηγεμόνα στον θρόνο. Όλα αυτά τα ζητήματα εξετάζονται στο πρώτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας, ενώ στο δεύτερο μελετώνται περιπτώσεις δώδεκα αυτοκρατόρων και μίας αυτοκράτειρας που μετανόησαν δημόσια με δάκρυα για μια προσωπική τους απόφαση με πολιτικό, όμως, αντίκρισμα. Πρόκειται για τον Κωνσταντίνο Α΄, τον Κωνστάντιο, τον Θεοδόσιο Α΄, τον Μαυρίκιο, τον Θεόφιλο, τον Λέοντα Στ΄, τον Ρωμανό Α΄, τον Ιωάννη Α΄, τον Μιχαήλ Δ΄ και τον Μιχαήλ Ε΄, τον Κωνσταντίνο Θ΄, τον Αλέξιο Α΄ και την Ευδοξία. Στόχος της έρευνας είναι η διαμόρφωση μιας εικόνας σχετικά με τη θέση των συναισθημάτων στη βυζαντινή κοινωνία, και ειδικότερα της μετάνοιας, τη φύση των δακρύων, όπως αυτή γινόταν αντιληπτή από τους Βυζαντινούς, και κυρίως την αυτοκρατορική ιδεολογία και τις σχέσεις Εκκλησίας – κράτους, οι οποίες εξετάζονται στο τρίτο κεφάλαιο της εργασίας. Ειδικότερα, φαίνεται ότι οι εξουσίες αυτές αλληλοεξαρτώνταν, ενώ τα όριά τους ήταν ασαφή με αποτέλεσμα εναλλάξ να κυριαρχεί η μία επί της άλλης, χωρίς όμως ποτέ καμία να μπορεί να μεταβληθεί σε αυθύπαρκτη αρχή. Συμπερασματικά, η μελέτη των δακρύων προσφέρει μια διαφορετικού είδους προσέγγιση σε όλα αυτά τα θέματα που αναφέρθηκαν δίνοντας νέες ή επιβεβαιώνοντας παλιές απαντήσεις.","abstract_html":"Γενικά, τα δάκρυα και ο ρόλος τους στην ιστορία δεν έχουν μελετηθεί διεξοδικά –το αντίθετο μάλλον. Αυτό προκαλεί εντύπωση, όταν η παρουσία τους στις πηγές είναι πολύ συχνή, και πιθανόν να υποδηλώνει την τάση να ερμηνεύονται ασυνείδητα με βάση τις τρέχουσες αντιλήψεις για τα δάκρυα. Όμως, αυτό παραβλέπει την ιστορική τους διάσταση, καθώς τα δάκρυα είναι παράγωγα πολιτιστικών νοοτροπιών και διαθέτουν έντονη επικοινωνιακή λειτουργία. Έτσι, οι Βυζαντινοί διέθεταν τη δική τους θεώρηση, που προσεγγίζει τα δάκρυα ποικιλοτρόπως. Μια βασική διάσταση είναι, πάντως, τα δάκρυα της μετάνοιας για τα οποία έχει αναπτυχθεί μια ολόκληρη λογοτεχνία. Συνοπτικά, θεωρούνται δώρα Θεού, απόδειξη της ευσέβειας του δακρυρροούντος ατόμου, κομμάτι μιας επιδιωκόμενης υπερβατής αρρενωπότητας. Στο πλαίσιο αυτό, συχνά αξιοποιήθηκαν από αυτοκράτορες για την εξασφάλιση της εύνοιας του λαού, ο οποίος είχε καθοριστικό ρόλο στην ανάδειξη ενός ηγεμόνα στον θρόνο. Όλα αυτά τα ζητήματα εξετάζονται στο πρώτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας, ενώ στο δεύτερο μελετώνται περιπτώσεις δώδεκα αυτοκρατόρων και μίας αυτοκράτειρας που μετανόησαν δημόσια με δάκρυα για μια προσωπική τους απόφαση με πολιτικό, όμως, αντίκρισμα. Πρόκειται για τον Κωνσταντίνο Α΄, τον Κωνστάντιο, τον Θεοδόσιο Α΄, τον Μαυρίκιο, τον Θεόφιλο, τον Λέοντα Στ΄, τον Ρωμανό Α΄, τον Ιωάννη Α΄, τον Μιχαήλ Δ΄ και τον Μιχαήλ Ε΄, τον Κωνσταντίνο Θ΄, τον Αλέξιο Α΄ και την Ευδοξία. Στόχος της έρευνας είναι η διαμόρφωση μιας εικόνας σχετικά με τη θέση των συναισθημάτων στη βυζαντινή κοινωνία, και ειδικότερα της μετάνοιας, τη φύση των δακρύων, όπως αυτή γινόταν αντιληπτή από τους Βυζαντινούς, και κυρίως την αυτοκρατορική ιδεολογία και τις σχέσεις Εκκλησίας – κράτους, οι οποίες εξετάζονται στο τρίτο κεφάλαιο της εργασίας. Ειδικότερα, φαίνεται ότι οι εξουσίες αυτές αλληλοεξαρτώνταν, ενώ τα όριά τους ήταν ασαφή με αποτέλεσμα εναλλάξ να κυριαρχεί η μία επί της άλλης, χωρίς όμως ποτέ καμία να μπορεί να μεταβληθεί σε αυθύπαρκτη αρχή. Συμπερασματικά, η μελέτη των δακρύων προσφέρει μια διαφορετικού είδους προσέγγιση σε όλα αυτά τα θέματα που αναφέρθηκαν δίνοντας νέες ή επιβεβαιώνοντας παλιές απαντήσεις.","abstract_has_math":false,"creators":["Δανιά Σοφία","Dania Sofia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:52Z","subjects":["Ιστορία","History"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5452777"],"render_values":[{"text":"uoadl:5452777","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5452777","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5452777","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5452777","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Δανιά Σοφία","Dania Sofia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Ιστορία","History"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5452777","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5452777"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Γενικά, τα δάκρυα και ο ρόλος τους στην ιστορία δεν έχουν μελετηθεί διεξοδικά –το αντίθετο μάλλον. Αυτό προκαλεί εντύπωση, όταν η παρουσία τους στις πηγές είναι πολύ συχνή, και πιθανόν να υποδηλώνει την τάση να ερμηνεύονται ασυνείδητα με βάση τις τρέχουσες αντιλήψεις για τα δάκρυα. Όμως, αυτό παραβλέπει την ιστορική τους διάσταση, καθώς τα δάκρυα είναι παράγωγα πολιτιστικών νοοτροπιών και διαθέτουν έντονη επικοινωνιακή λειτουργία. Έτσι, οι Βυζαντινοί διέθεταν τη δική τους θεώρηση, που προσεγγίζει τα δάκρυα ποικιλοτρόπως. Μια βασική διάσταση είναι, πάντως, τα δάκρυα της μετάνοιας για τα οποία έχει αναπτυχθεί μια ολόκληρη λογοτεχνία. Συνοπτικά, θεωρούνται δώρα Θεού, απόδειξη της ευσέβειας του δακρυρροούντος ατόμου, κομμάτι μιας επιδιωκόμενης υπερβατής αρρενωπότητας. Στο πλαίσιο αυτό, συχνά αξιοποιήθηκαν από αυτοκράτορες για την εξασφάλιση της εύνοιας του λαού, ο οποίος είχε καθοριστικό ρόλο στην ανάδειξη ενός ηγεμόνα στον θρόνο. Όλα αυτά τα ζητήματα εξετάζονται στο πρώτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας, ενώ στο δεύτερο μελετώνται περιπτώσεις δώδεκα αυτοκρατόρων και μίας αυτοκράτειρας που μετανόησαν δημόσια με δάκρυα για μια προσωπική τους απόφαση με πολιτικό, όμως, αντίκρισμα. Πρόκειται για τον Κωνσταντίνο Α΄, τον Κωνστάντιο, τον Θεοδόσιο Α΄, τον Μαυρίκιο, τον Θεόφιλο, τον Λέοντα Στ΄, τον Ρωμανό Α΄, τον Ιωάννη Α΄, τον Μιχαήλ Δ΄ και τον Μιχαήλ Ε΄, τον Κωνσταντίνο Θ΄, τον Αλέξιο Α΄ και την Ευδοξία. Στόχος της έρευνας είναι η διαμόρφωση μιας εικόνας σχετικά με τη θέση των συναισθημάτων στη βυζαντινή κοινωνία, και ειδικότερα της μετάνοιας, τη φύση των δακρύων, όπως αυτή γινόταν αντιληπτή από τους Βυζαντινούς, και κυρίως την αυτοκρατορική ιδεολογία και τις σχέσεις Εκκλησίας – κράτους, οι οποίες εξετάζονται στο τρίτο κεφάλαιο της εργασίας. Ειδικότερα, φαίνεται ότι οι εξουσίες αυτές αλληλοεξαρτώνταν, ενώ τα όριά τους ήταν ασαφή με αποτέλεσμα εναλλάξ να κυριαρχεί η μία επί της άλλης, χωρίς όμως ποτέ καμία να μπορεί να μεταβληθεί σε αυθύπαρκτη αρχή. Συμπερασματικά, η μελέτη των δακρύων προσφέρει μια διαφορετικού είδους προσέγγιση σε όλα αυτά τα θέματα που αναφέρθηκαν δίνοντας νέες ή επιβεβαιώνοντας παλιές απαντήσεις.","In general, tears and their historical role have not been studied extensively. This is striking given their very frequent presence in historical sources and may suggest a tendency to interpret them unconsciously based on contemporary perceptions of tears. Such an approach, however, overlooks their historical dimension, since tears are shaped by cultural attitudes and mentalities and possess a strong communicative function. The Byzantines, therefore, had their own understanding of tears, approaching them in a variety of ways. One important aspect, however, concerns tears of repentance, for which an entire body of literature was developed. In brief, such tears were regarded as gifts from God, evidence of the piety of the individual shedding them, and part of an ideal of transcendent-spiritual masculinity. Within this context, they were often employed by emperors to secure popular support, who played a decisive role in the elevation of a ruler to the throne. All these issues are examined in the first chapter of the present study, while the second chapter investigates the cases of twelve emperors and one empress who publicly repented with tears for a personal decision that nevertheless had political repercussions. These are Constantine I, Constantius, Theodosius I, Maurice, Theophilus, Leo VI, Romanos I, John I, Michael IV, Michael V, Constantine IX, Alexios I, and Eudokia. The aim of this research is to form a picture of the role of emotions in Byzantine society, and more specifically of repentance, the nature of tears as understood by the Byzantines, and above all imperial ideology and relations between Church and state, which are examined in the third chapter of the study. More specifically, these authorities appear to have been interdependent, while the boundaries between them remained unclear, with the result that each alternately dominated the other, without either being able to establish itself as an entirely autonomous authority. In conclusion, the study of tears offers an alternative kind of approach to all these issues, providing new answers or confirming existing ones."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Δακρυρροούντες αυτοκράτορες. Τα δάκρυα ως εξωτερίκευση της μετάνοιας και η σύνδεσή τους με την αυτοκρατορική εικόνα στο Βυζάντιο (324-1118)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Δανιά Σοφία","Dania Sofia"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Γενικά, τα δάκρυα και ο ρόλος τους στην ιστορία δεν έχουν μελετηθεί διεξοδικά –το αντίθετο μάλλον. Αυτό προκαλεί εντύπωση, όταν η παρουσία τους στις πηγές είναι πολύ συχνή, και πιθανόν να υποδηλώνει την τάση να ερμηνεύονται ασυνείδητα με βάση τις τρέχουσες αντιλήψεις για τα δάκρυα. Όμως, αυτό παραβλέπει την ιστορική τους διάσταση, καθώς τα δάκρυα είναι παράγωγα πολιτιστικών νοοτροπιών και διαθέτουν έντονη επικοινωνιακή λειτουργία. Έτσι, οι Βυζαντινοί διέθεταν τη δική τους θεώρηση, που προσεγγίζει τα δάκρυα ποικιλοτρόπως. Μια βασική διάσταση είναι, πάντως, τα δάκρυα της μετάνοιας για τα οποία έχει αναπτυχθεί μια ολόκληρη λογοτεχνία. Συνοπτικά, θεωρούνται δώρα Θεού, απόδειξη της ευσέβειας του δακρυρροούντος ατόμου, κομμάτι μιας επιδιωκόμενης υπερβατής αρρενωπότητας. Στο πλαίσιο αυτό, συχνά αξιοποιήθηκαν από αυτοκράτορες για την εξασφάλιση της εύνοιας του λαού, ο οποίος είχε καθοριστικό ρόλο στην ανάδειξη ενός ηγεμόνα στον θρόνο. Όλα αυτά τα ζητήματα εξετάζονται στο πρώτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας, ενώ στο δεύτερο μελετώνται περιπτώσεις δώδεκα αυτοκρατόρων και μίας αυτοκράτειρας που μετανόησαν δημόσια με δάκρυα για μια προσωπική τους απόφαση με πολιτικό, όμως, αντίκρισμα. Πρόκειται για τον Κωνσταντίνο Α΄, τον Κωνστάντιο, τον Θεοδόσιο Α΄, τον Μαυρίκιο, τον Θεόφιλο, τον Λέοντα Στ΄, τον Ρωμανό Α΄, τον Ιωάννη Α΄, τον Μιχαήλ Δ΄ και τον Μιχαήλ Ε΄, τον Κωνσταντίνο Θ΄, τον Αλέξιο Α΄ και την Ευδοξία. Στόχος της έρευνας είναι η διαμόρφωση μιας εικόνας σχετικά με τη θέση των συναισθημάτων στη βυζαντινή κοινωνία, και ειδικότερα της μετάνοιας, τη φύση των δακρύων, όπως αυτή γινόταν αντιληπτή από τους Βυζαντινούς, και κυρίως την αυτοκρατορική ιδεολογία και τις σχέσεις Εκκλησίας – κράτους, οι οποίες εξετάζονται στο τρίτο κεφάλαιο της εργασίας. Ειδικότερα, φαίνεται ότι οι εξουσίες αυτές αλληλοεξαρτώνταν, ενώ τα όριά τους ήταν ασαφή με αποτέλεσμα εναλλάξ να κυριαρχεί η μία επί της άλλης, χωρίς όμως ποτέ καμία να μπορεί να μεταβληθεί σε αυθύπαρκτη αρχή. Συμπερασματικά, η μελέτη των δακρύων προσφέρει μια διαφορετικού είδους προσέγγιση σε όλα αυτά τα θέματα που αναφέρθηκαν δίνοντας νέες ή επιβεβαιώνοντας παλιές απαντήσεις.","In general, tears and their historical role have not been studied extensively. This is striking given their very frequent presence in historical sources and may suggest a tendency to interpret them unconsciously based on contemporary perceptions of tears. Such an approach, however, overlooks their historical dimension, since tears are shaped by cultural attitudes and mentalities and possess a strong communicative function. The Byzantines, therefore, had their own understanding of tears, approaching them in a variety of ways. One important aspect, however, concerns tears of repentance, for which an entire body of literature was developed. In brief, such tears were regarded as gifts from God, evidence of the piety of the individual shedding them, and part of an ideal of transcendent-spiritual masculinity. Within this context, they were often employed by emperors to secure popular support, who played a decisive role in the elevation of a ruler to the throne. All these issues are examined in the first chapter of the present study, while the second chapter investigates the cases of twelve emperors and one empress who publicly repented with tears for a personal decision that nevertheless had political repercussions. These are Constantine I, Constantius, Theodosius I, Maurice, Theophilus, Leo VI, Romanos I, John I, Michael IV, Michael V, Constantine IX, Alexios I, and Eudokia. The aim of this research is to form a picture of the role of emotions in Byzantine society, and more specifically of repentance, the nature of tears as understood by the Byzantines, and above all imperial ideology and relations between Church and state, which are examined in the third chapter of the study. More specifically, these authorities appear to have been interdependent, while the boundaries between them remained unclear, with the result that each alternately dominated the other, without either being able to establish itself as an entirely autonomous authority. In conclusion, the study of tears offers an alternative kind of approach to all these issues, providing new answers or confirming existing ones."],"dc:identifier":["uoadl:5452777","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5452777"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Ιστορία","History"],"dc:title":["Δακρυρροούντες αυτοκράτορες. Τα δάκρυα ως εξωτερίκευση της μετάνοιας και η σύνδεσή τους με την αυτοκρατορική εικόνα στο Βυζάντιο (324-1118)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:52Z"}