{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5453124"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5453124","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Συναισθηματικές διαταραχές και υποβοηθούμενη αναπαραγωγή: ανασκόπηση των ενδείξεων για την κατάθλιψη, το άγχος και τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης","abstract":"Η υπογονιμότητα αποτελεί ένα αυξανόμενο παγκόσμιο πρόβλημα υγείας, και οι τεχνολογίες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ART), ιδίως η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), προσφέρουν αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές αλλά συνοδεύονται από σοβαρές ψυχολογικές προκλήσεις. Η κατάθλιψη και το άγχος εμφανίζονται με πολύ υψηλότερα ποσοστά στους υπογόνιμους πληθυσμούς σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, ενώ νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι οι διαταραχές της διάθεσης επηρεάζουν όχι μόνο την ποιότητα ζωής αλλά και τα αποτελέσματα της IVF. Στόχος της παρούσας διατριβής ήταν η συστηματική διερεύνηση της επικράτησης, των μηχανισμών και των συνεπειών της κατάθλιψης και του άγχους σε άτομα που υποβάλλονται σε IVF, καθώς και η εξέταση κοινωνικοπολιτισμικών παραγόντων, ομάδων υψηλού κινδύνου και τεκμηριωμένων παρεμβάσεων, με στόχο τη διατύπωση συστάσεων για την ενσωμάτωση της ψυχολογικής φροντίδας στην κλινική πρακτική. Υιοθετήθηκε μεθοδολογία αφηγηματικής ανασκόπησης, με αξιοποίηση διεθνών μελετών, συστηματικών ανασκοπήσεων και μετα-αναλύσεων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα ποσοστά άγχους συχνά υπερβαίνουν το 50% και της κατάθλιψης το 30-40%, με τη δυσφορία να κορυφώνεται σε κρίσιμες φάσεις της θεραπείας, όπως η διέγερση των ωοθηκών, η μεταφορά εμβρύων και η περίοδος αναμονής δύο εβδομάδων. Η συννοσηρότητα άγχους και κατάθλιψης είναι συχνή και συνδέεται με χειρότερες εκβάσεις. Βιολογικοί μηχανισμοί όπως η δυσλειτουργία του άξονα υποθαλάμου- υπόφυσης-επινεφριδίων, η αυξημένη κορτιζόλη, η ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού και οι διαταραχές του ύπνου εξηγούν τη σύνδεση ψυχικής δυσφορίας και μειωμένης γονιμότητας. Παράλληλα, κοινωνικοπολιτισμικοί παράγοντες, όπως το στίγμα, οι νόρμες φύλου και το οικονομικό βάρος, επιδεινώνουν το πρόβλημα, ιδιαίτερα σε χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα. Δεδομένα από τυχαιοποιημένες δοκιμές και μετα-αναλύσεις τεκμηριώνουν ότι η γνωστική-συμπεριφορική θεραπεία, οι παρεμβάσεις ενσυνειδητότητας, οι τεχνικές χαλάρωσης και τα ψηφιακά προγράμματα ηλεκτρονικής υγείας μειώνουν σημαντικά το άγχος και την κατάθλιψη, ενισχύουν τη συμμόρφωση και πιθανώς βελτιώνουν τα ποσοστά κύησης. Η εργασία καταλήγει ότι οι διαταραχές διάθεσης είναι συχνές, κλινικά σημαντικές και τροποποιήσιμες, και ότι ο ψυχολογικός έλεγχος και η υποστήριξη πρέπει να ενσωματωθούν συστηματικά στην πρακτική της IVF. Οι μελλοντικές έρευνες πρέπει να δώσουν έμφαση σε διαχρονικές, πολυκεντρικές και πολιτισμικά ευαίσθητες μελέτες, με ιδιαίτερη προσοχή σε ομάδες υψηλού κινδύνου και σε σχεδιασμούς που περιλαμβάνουν και τα δύο μέλη του ζευγαριού.","abstract_html":"Η υπογονιμότητα αποτελεί ένα αυξανόμενο παγκόσμιο πρόβλημα υγείας, και οι τεχνολογίες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ART), ιδίως η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), προσφέρουν αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές αλλά συνοδεύονται από σοβαρές ψυχολογικές προκλήσεις. Η κατάθλιψη και το άγχος εμφανίζονται με πολύ υψηλότερα ποσοστά στους υπογόνιμους πληθυσμούς σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, ενώ νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι οι διαταραχές της διάθεσης επηρεάζουν όχι μόνο την ποιότητα ζωής αλλά και τα αποτελέσματα της IVF. Στόχος της παρούσας διατριβής ήταν η συστηματική διερεύνηση της επικράτησης, των μηχανισμών και των συνεπειών της κατάθλιψης και του άγχους σε άτομα που υποβάλλονται σε IVF, καθώς και η εξέταση κοινωνικοπολιτισμικών παραγόντων, ομάδων υψηλού κινδύνου και τεκμηριωμένων παρεμβάσεων, με στόχο τη διατύπωση συστάσεων για την ενσωμάτωση της ψυχολογικής φροντίδας στην κλινική πρακτική. Υιοθετήθηκε μεθοδολογία αφηγηματικής ανασκόπησης, με αξιοποίηση διεθνών μελετών, συστηματικών ανασκοπήσεων και μετα-αναλύσεων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα ποσοστά άγχους συχνά υπερβαίνουν το 50% και της κατάθλιψης το 30-40%, με τη δυσφορία να κορυφώνεται σε κρίσιμες φάσεις της θεραπείας, όπως η διέγερση των ωοθηκών, η μεταφορά εμβρύων και η περίοδος αναμονής δύο εβδομάδων. Η συννοσηρότητα άγχους και κατάθλιψης είναι συχνή και συνδέεται με χειρότερες εκβάσεις. Βιολογικοί μηχανισμοί όπως η δυσλειτουργία του άξονα υποθαλάμου- υπόφυσης-επινεφριδίων, η αυξημένη κορτιζόλη, η ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού και οι διαταραχές του ύπνου εξηγούν τη σύνδεση ψυχικής δυσφορίας και μειωμένης γονιμότητας. Παράλληλα, κοινωνικοπολιτισμικοί παράγοντες, όπως το στίγμα, οι νόρμες φύλου και το οικονομικό βάρος, επιδεινώνουν το πρόβλημα, ιδιαίτερα σε χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα. Δεδομένα από τυχαιοποιημένες δοκιμές και μετα-αναλύσεις τεκμηριώνουν ότι η γνωστική-συμπεριφορική θεραπεία, οι παρεμβάσεις ενσυνειδητότητας, οι τεχνικές χαλάρωσης και τα ψηφιακά προγράμματα ηλεκτρονικής υγείας μειώνουν σημαντικά το άγχος και την κατάθλιψη, ενισχύουν τη συμμόρφωση και πιθανώς βελτιώνουν τα ποσοστά κύησης. Η εργασία καταλήγει ότι οι διαταραχές διάθεσης είναι συχνές, κλινικά σημαντικές και τροποποιήσιμες, και ότι ο ψυχολογικός έλεγχος και η υποστήριξη πρέπει να ενσωματωθούν συστηματικά στην πρακτική της IVF. Οι μελλοντικές έρευνες πρέπει να δώσουν έμφαση σε διαχρονικές, πολυκεντρικές και πολιτισμικά ευαίσθητες μελέτες, με ιδιαίτερη προσοχή σε ομάδες υψηλού κινδύνου και σε σχεδιασμούς που περιλαμβάνουν και τα δύο μέλη του ζευγαριού.","abstract_has_math":false,"creators":["Τσουτσουλοπούλου Αθανασία","Tsoutsoulopoulou Athanasia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:55Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5453124"],"render_values":[{"text":"uoadl:5453124","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5453124","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5453124","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5453124","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσουτσουλοπούλου Αθανασία","Tsoutsoulopoulou Athanasia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5453124","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5453124"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η υπογονιμότητα αποτελεί ένα αυξανόμενο παγκόσμιο πρόβλημα υγείας, και οι τεχνολογίες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ART), ιδίως η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), προσφέρουν αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές αλλά συνοδεύονται από σοβαρές ψυχολογικές προκλήσεις. Η κατάθλιψη και το άγχος εμφανίζονται με πολύ υψηλότερα ποσοστά στους υπογόνιμους πληθυσμούς σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, ενώ νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι οι διαταραχές της διάθεσης επηρεάζουν όχι μόνο την ποιότητα ζωής αλλά και τα αποτελέσματα της IVF. Στόχος της παρούσας διατριβής ήταν η συστηματική διερεύνηση της επικράτησης, των μηχανισμών και των συνεπειών της κατάθλιψης και του άγχους σε άτομα που υποβάλλονται σε IVF, καθώς και η εξέταση κοινωνικοπολιτισμικών παραγόντων, ομάδων υψηλού κινδύνου και τεκμηριωμένων παρεμβάσεων, με στόχο τη διατύπωση συστάσεων για την ενσωμάτωση της ψυχολογικής φροντίδας στην κλινική πρακτική. Υιοθετήθηκε μεθοδολογία αφηγηματικής ανασκόπησης, με αξιοποίηση διεθνών μελετών, συστηματικών ανασκοπήσεων και μετα-αναλύσεων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα ποσοστά άγχους συχνά υπερβαίνουν το 50% και της κατάθλιψης το 30-40%, με τη δυσφορία να κορυφώνεται σε κρίσιμες φάσεις της θεραπείας, όπως η διέγερση των ωοθηκών, η μεταφορά εμβρύων και η περίοδος αναμονής δύο εβδομάδων. Η συννοσηρότητα άγχους και κατάθλιψης είναι συχνή και συνδέεται με χειρότερες εκβάσεις. Βιολογικοί μηχανισμοί όπως η δυσλειτουργία του άξονα υποθαλάμου- υπόφυσης-επινεφριδίων, η αυξημένη κορτιζόλη, η ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού και οι διαταραχές του ύπνου εξηγούν τη σύνδεση ψυχικής δυσφορίας και μειωμένης γονιμότητας. Παράλληλα, κοινωνικοπολιτισμικοί παράγοντες, όπως το στίγμα, οι νόρμες φύλου και το οικονομικό βάρος, επιδεινώνουν το πρόβλημα, ιδιαίτερα σε χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα. Δεδομένα από τυχαιοποιημένες δοκιμές και μετα-αναλύσεις τεκμηριώνουν ότι η γνωστική-συμπεριφορική θεραπεία, οι παρεμβάσεις ενσυνειδητότητας, οι τεχνικές χαλάρωσης και τα ψηφιακά προγράμματα ηλεκτρονικής υγείας μειώνουν σημαντικά το άγχος και την κατάθλιψη, ενισχύουν τη συμμόρφωση και πιθανώς βελτιώνουν τα ποσοστά κύησης. Η εργασία καταλήγει ότι οι διαταραχές διάθεσης είναι συχνές, κλινικά σημαντικές και τροποποιήσιμες, και ότι ο ψυχολογικός έλεγχος και η υποστήριξη πρέπει να ενσωματωθούν συστηματικά στην πρακτική της IVF. Οι μελλοντικές έρευνες πρέπει να δώσουν έμφαση σε διαχρονικές, πολυκεντρικές και πολιτισμικά ευαίσθητες μελέτες, με ιδιαίτερη προσοχή σε ομάδες υψηλού κινδύνου και σε σχεδιασμούς που περιλαμβάνουν και τα δύο μέλη του ζευγαριού.","Infertility is an increasing global health problem, and assisted reproductive technologies (ART), particularly in vitro fertilization (IVF), provide effective treatment options but are also accompanied by serious psychological challenges. Depression and anxiety occur at much higher rates among infertile populations compared to the general population, while recent evidence suggests that mood disorders affect not only quality of life but also IVF outcomes. This thesis aimed to systematically investigate the prevalence, mechanisms, and consequences of depression and anxiety in individuals undergoing IVF, as well as to examine sociocultural determinants, high-risk groups, and evidence-based interventions, to formulate recommendations for the integration of psychological care into clinical practice. A narrative review methodology was adopted, drawing on international studies, systematic reviews, and meta-analyses. The findings show that anxiety rates often exceed 50% and depression rates 30-40%, with distress peaking at critical phases of treatment such as ovarian stimulation, embryo transfer, and the two-week waiting period. Comorbidity of anxiety and depression is frequent and is associated with worse outcomes. Biological mechanisms such as hypothalamic-pituitary- adrenal axis dysfunction, elevated cortisol, immune activation, and sleep disturbances explain the link between psychological distress and reduced fertility. At the same time, sociocultural factors such as stigma, gender norms, and financial burden further exacerbate the problem, particularly in low- and middle-income countries. Data from randomized controlled trials and meta-analyses confirm that cognitive-behavioral therapy, mindfulness-based interventions, relaxation techniques, and digital e-health programs significantly reduce anxiety and depression, enhance adherence, and may improve pregnancy rates. The dissertation concludes that mood disorders are frequent, clinically significant, and modifiable determinants of the IVF experience, and that psychological screening and support should be systematically integrated into IVF practice through validated tools and multidisciplinary teams. Digital interventions offer scalable solutions for addressing inequities in access, and culturally sensitive models are needed to support diverse populations. Future research should prioritize longitudinal, multicenter, and biologically integrated studies, with particular attention to high-risk groups and to study designs that include both members of the couple."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Συναισθηματικές διαταραχές και υποβοηθούμενη αναπαραγωγή: ανασκόπηση των ενδείξεων για την κατάθλιψη, το άγχος και τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσουτσουλοπούλου Αθανασία","Tsoutsoulopoulou Athanasia"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η υπογονιμότητα αποτελεί ένα αυξανόμενο παγκόσμιο πρόβλημα υγείας, και οι τεχνολογίες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ART), ιδίως η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), προσφέρουν αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές αλλά συνοδεύονται από σοβαρές ψυχολογικές προκλήσεις. Η κατάθλιψη και το άγχος εμφανίζονται με πολύ υψηλότερα ποσοστά στους υπογόνιμους πληθυσμούς σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, ενώ νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι οι διαταραχές της διάθεσης επηρεάζουν όχι μόνο την ποιότητα ζωής αλλά και τα αποτελέσματα της IVF. Στόχος της παρούσας διατριβής ήταν η συστηματική διερεύνηση της επικράτησης, των μηχανισμών και των συνεπειών της κατάθλιψης και του άγχους σε άτομα που υποβάλλονται σε IVF, καθώς και η εξέταση κοινωνικοπολιτισμικών παραγόντων, ομάδων υψηλού κινδύνου και τεκμηριωμένων παρεμβάσεων, με στόχο τη διατύπωση συστάσεων για την ενσωμάτωση της ψυχολογικής φροντίδας στην κλινική πρακτική. Υιοθετήθηκε μεθοδολογία αφηγηματικής ανασκόπησης, με αξιοποίηση διεθνών μελετών, συστηματικών ανασκοπήσεων και μετα-αναλύσεων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα ποσοστά άγχους συχνά υπερβαίνουν το 50% και της κατάθλιψης το 30-40%, με τη δυσφορία να κορυφώνεται σε κρίσιμες φάσεις της θεραπείας, όπως η διέγερση των ωοθηκών, η μεταφορά εμβρύων και η περίοδος αναμονής δύο εβδομάδων. Η συννοσηρότητα άγχους και κατάθλιψης είναι συχνή και συνδέεται με χειρότερες εκβάσεις. Βιολογικοί μηχανισμοί όπως η δυσλειτουργία του άξονα υποθαλάμου- υπόφυσης-επινεφριδίων, η αυξημένη κορτιζόλη, η ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού και οι διαταραχές του ύπνου εξηγούν τη σύνδεση ψυχικής δυσφορίας και μειωμένης γονιμότητας. Παράλληλα, κοινωνικοπολιτισμικοί παράγοντες, όπως το στίγμα, οι νόρμες φύλου και το οικονομικό βάρος, επιδεινώνουν το πρόβλημα, ιδιαίτερα σε χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα. Δεδομένα από τυχαιοποιημένες δοκιμές και μετα-αναλύσεις τεκμηριώνουν ότι η γνωστική-συμπεριφορική θεραπεία, οι παρεμβάσεις ενσυνειδητότητας, οι τεχνικές χαλάρωσης και τα ψηφιακά προγράμματα ηλεκτρονικής υγείας μειώνουν σημαντικά το άγχος και την κατάθλιψη, ενισχύουν τη συμμόρφωση και πιθανώς βελτιώνουν τα ποσοστά κύησης. Η εργασία καταλήγει ότι οι διαταραχές διάθεσης είναι συχνές, κλινικά σημαντικές και τροποποιήσιμες, και ότι ο ψυχολογικός έλεγχος και η υποστήριξη πρέπει να ενσωματωθούν συστηματικά στην πρακτική της IVF. Οι μελλοντικές έρευνες πρέπει να δώσουν έμφαση σε διαχρονικές, πολυκεντρικές και πολιτισμικά ευαίσθητες μελέτες, με ιδιαίτερη προσοχή σε ομάδες υψηλού κινδύνου και σε σχεδιασμούς που περιλαμβάνουν και τα δύο μέλη του ζευγαριού.","Infertility is an increasing global health problem, and assisted reproductive technologies (ART), particularly in vitro fertilization (IVF), provide effective treatment options but are also accompanied by serious psychological challenges. Depression and anxiety occur at much higher rates among infertile populations compared to the general population, while recent evidence suggests that mood disorders affect not only quality of life but also IVF outcomes. This thesis aimed to systematically investigate the prevalence, mechanisms, and consequences of depression and anxiety in individuals undergoing IVF, as well as to examine sociocultural determinants, high-risk groups, and evidence-based interventions, to formulate recommendations for the integration of psychological care into clinical practice. A narrative review methodology was adopted, drawing on international studies, systematic reviews, and meta-analyses. The findings show that anxiety rates often exceed 50% and depression rates 30-40%, with distress peaking at critical phases of treatment such as ovarian stimulation, embryo transfer, and the two-week waiting period. Comorbidity of anxiety and depression is frequent and is associated with worse outcomes. Biological mechanisms such as hypothalamic-pituitary- adrenal axis dysfunction, elevated cortisol, immune activation, and sleep disturbances explain the link between psychological distress and reduced fertility. At the same time, sociocultural factors such as stigma, gender norms, and financial burden further exacerbate the problem, particularly in low- and middle-income countries. Data from randomized controlled trials and meta-analyses confirm that cognitive-behavioral therapy, mindfulness-based interventions, relaxation techniques, and digital e-health programs significantly reduce anxiety and depression, enhance adherence, and may improve pregnancy rates. The dissertation concludes that mood disorders are frequent, clinically significant, and modifiable determinants of the IVF experience, and that psychological screening and support should be systematically integrated into IVF practice through validated tools and multidisciplinary teams. Digital interventions offer scalable solutions for addressing inequities in access, and culturally sensitive models are needed to support diverse populations. Future research should prioritize longitudinal, multicenter, and biologically integrated studies, with particular attention to high-risk groups and to study designs that include both members of the couple."],"dc:identifier":["uoadl:5453124","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5453124"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Συναισθηματικές διαταραχές και υποβοηθούμενη αναπαραγωγή: ανασκόπηση των ενδείξεων για την κατάθλιψη, το άγχος και τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:55Z"}