{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5453208"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5453208","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Συγκριτική αξιολόγηση δύο συστημάτων GC-MS/MS για τον ποσοτικό προσδιορισμό ενδογενών στεροειδών σε υγρά δείγματα και ξηρές κηλίδες ούρων για έλεγχο αντιντόπινγκ","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία αφορά τη συγκριτική αξιολόγηση δύο αναλυτικών συστημάτων GC-MS/MS για τον ποσοτικό προσδιορισμό παραμέτρων του ενδογενούς στεροειδικού προφίλ σε δείγματα ούρων, στο πλαίσιο ελέγχου αντιντόπινγκ. Παράλληλα, μελετήθηκε πιλοτικά η χρήση ξηρών κηλίδων ούρων (Dried Urine Spots, DUS) ως εναλλακτικού υποστρώματος έναντι των υγρών δειγμάτων, βάσει επικυρωμένων μεθόδων. Συνολικά μελετήθηκαν 71 ανθρώπινα δείγματα ούρων, εκ των οποίων 45 είναι ανώνυμα δείγματα ελέγχου ντόπινγκ και 26 προέρχονται από το πρόγραμμα εξωτερικού ποιοτικού ελέγχου της WADA (EQAS). Οι αναλύσεις αφορούσαν επτά στεροειδείς δείκτες: ανδροστερόνη, ετιοχολανολόνη, τεστοστερόνη, επιτεστοστερόνη, 5α- και 5β-ανδροστανη-3α,17β-διόλη, και υπολογίσθηκε ο λόγος τεστοστερόνης/επιτεστοστερόνης (T/E). Τα αποτελέσματα αξιολογήθηκαν με χρήση στατιστικών εργαλείων όπως z-score, t-test, γραμμική παλινδρόμηση και διάγραμμα Bland–Altman. Για τα δείγματα EQAS πραγματοποιήθηκε επιπλέον σύγκριση με θεωρητικές τιμές. Στο πλαίσιο της σύγκρισης των δύο συστημάτων GC-MS/MS, το z- score υπολογίστηκε για την πλατφόρμα Thermo TSQ9610, με σημείο αναφοράς την επικυρωμένη πλατφόρμα Shimadzu TQ6040NX. Τα αποτελέσματα δεν ανέδειξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο συστημάτων, επιβεβαιώνοντας την αξιοπιστία και τη συγκρισιμότητα των μετρήσεων. Ο δείκτης T/E παρουσίασε τη χαμηλότερη συσχέτιση και τη μεγαλύτερη ποσοστιαία απόκλιση μεταξύ των συστημάτων, γεγονός που αποδίδεται πιθανώς στη φύση του ως λόγου μικρών τιμών. Αντίθετα, η εφαρμογή της μεθόδου DUS ανέδειξε μεγαλύτερη μεταβλητότητα σε ορισμένους αναλύτες. Καθώς πρόκειται για πιλοτική διερεύνηση, απαιτείται περαιτέρω μελέτη και επικύρωση προκειμένου να αξιολογηθεί η καταλληλότητά της για χρήση σε ελέγχους αντιντόπινγκ.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία αφορά τη συγκριτική αξιολόγηση δύο αναλυτικών συστημάτων GC-MS/MS για τον ποσοτικό προσδιορισμό παραμέτρων του ενδογενούς στεροειδικού προφίλ σε δείγματα ούρων, στο πλαίσιο ελέγχου αντιντόπινγκ. Παράλληλα, μελετήθηκε πιλοτικά η χρήση ξηρών κηλίδων ούρων (Dried Urine Spots, DUS) ως εναλλακτικού υποστρώματος έναντι των υγρών δειγμάτων, βάσει επικυρωμένων μεθόδων. Συνολικά μελετήθηκαν 71 ανθρώπινα δείγματα ούρων, εκ των οποίων 45 είναι ανώνυμα δείγματα ελέγχου ντόπινγκ και 26 προέρχονται από το πρόγραμμα εξωτερικού ποιοτικού ελέγχου της WADA (EQAS). Οι αναλύσεις αφορούσαν επτά στεροειδείς δείκτες: ανδροστερόνη, ετιοχολανολόνη, τεστοστερόνη, επιτεστοστερόνη, 5α- και 5β-ανδροστανη-3α,17β-διόλη, και υπολογίσθηκε ο λόγος τεστοστερόνης/επιτεστοστερόνης (T/E). Τα αποτελέσματα αξιολογήθηκαν με χρήση στατιστικών εργαλείων όπως z-score, t-test, γραμμική παλινδρόμηση και διάγραμμα Bland–Altman. Για τα δείγματα EQAS πραγματοποιήθηκε επιπλέον σύγκριση με θεωρητικές τιμές. Στο πλαίσιο της σύγκρισης των δύο συστημάτων GC-MS/MS, το z- score υπολογίστηκε για την πλατφόρμα Thermo TSQ9610, με σημείο αναφοράς την επικυρωμένη πλατφόρμα Shimadzu TQ6040NX. Τα αποτελέσματα δεν ανέδειξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο συστημάτων, επιβεβαιώνοντας την αξιοπιστία και τη συγκρισιμότητα των μετρήσεων. Ο δείκτης T/E παρουσίασε τη χαμηλότερη συσχέτιση και τη μεγαλύτερη ποσοστιαία απόκλιση μεταξύ των συστημάτων, γεγονός που αποδίδεται πιθανώς στη φύση του ως λόγου μικρών τιμών. Αντίθετα, η εφαρμογή της μεθόδου DUS ανέδειξε μεγαλύτερη μεταβλητότητα σε ορισμένους αναλύτες. Καθώς πρόκειται για πιλοτική διερεύνηση, απαιτείται περαιτέρω μελέτη και επικύρωση προκειμένου να αξιολογηθεί η καταλληλότητά της για χρήση σε ελέγχους αντιντόπινγκ.","abstract_has_math":false,"creators":["ΝΙΚΟΛΑΚΑΚΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ","NIKOLAKAKIS PANAGIOTIS"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:55Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5453208"],"render_values":[{"text":"uoadl:5453208","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5453208","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5453208","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5453208","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΝΙΚΟΛΑΚΑΚΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ","NIKOLAKAKIS PANAGIOTIS"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5453208","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5453208"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία αφορά τη συγκριτική αξιολόγηση δύο αναλυτικών συστημάτων GC-MS/MS για τον ποσοτικό προσδιορισμό παραμέτρων του ενδογενούς στεροειδικού προφίλ σε δείγματα ούρων, στο πλαίσιο ελέγχου αντιντόπινγκ. Παράλληλα, μελετήθηκε πιλοτικά η χρήση ξηρών κηλίδων ούρων (Dried Urine Spots, DUS) ως εναλλακτικού υποστρώματος έναντι των υγρών δειγμάτων, βάσει επικυρωμένων μεθόδων. Συνολικά μελετήθηκαν 71 ανθρώπινα δείγματα ούρων, εκ των οποίων 45 είναι ανώνυμα δείγματα ελέγχου ντόπινγκ και 26 προέρχονται από το πρόγραμμα εξωτερικού ποιοτικού ελέγχου της WADA (EQAS). Οι αναλύσεις αφορούσαν επτά στεροειδείς δείκτες: ανδροστερόνη, ετιοχολανολόνη, τεστοστερόνη, επιτεστοστερόνη, 5α- και 5β-ανδροστανη-3α,17β-διόλη, και υπολογίσθηκε ο λόγος τεστοστερόνης/επιτεστοστερόνης (T/E). Τα αποτελέσματα αξιολογήθηκαν με χρήση στατιστικών εργαλείων όπως z-score, t-test, γραμμική παλινδρόμηση και διάγραμμα Bland–Altman. Για τα δείγματα EQAS πραγματοποιήθηκε επιπλέον σύγκριση με θεωρητικές τιμές. Στο πλαίσιο της σύγκρισης των δύο συστημάτων GC-MS/MS, το z- score υπολογίστηκε για την πλατφόρμα Thermo TSQ9610, με σημείο αναφοράς την επικυρωμένη πλατφόρμα Shimadzu TQ6040NX. Τα αποτελέσματα δεν ανέδειξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο συστημάτων, επιβεβαιώνοντας την αξιοπιστία και τη συγκρισιμότητα των μετρήσεων. Ο δείκτης T/E παρουσίασε τη χαμηλότερη συσχέτιση και τη μεγαλύτερη ποσοστιαία απόκλιση μεταξύ των συστημάτων, γεγονός που αποδίδεται πιθανώς στη φύση του ως λόγου μικρών τιμών. Αντίθετα, η εφαρμογή της μεθόδου DUS ανέδειξε μεγαλύτερη μεταβλητότητα σε ορισμένους αναλύτες. Καθώς πρόκειται για πιλοτική διερεύνηση, απαιτείται περαιτέρω μελέτη και επικύρωση προκειμένου να αξιολογηθεί η καταλληλότητά της για χρήση σε ελέγχους αντιντόπινγκ.","This MSc thesis presents a comparative evaluation of two GC-MS/MS analytical systems for the quantification of endogenous steroid profile markers in urine samples, in the context of anti-doping testing. In parallel, the potential use of dried urine spots (DUS) as an alternative sampling matrix to liquid urine was explored on a pilot basis, using validated methodologies. A total of 71 human urine samples were analyzed, including 45 anonymized doping control samples and 26 samples from the WADA External Quality Assessment Scheme (EQAS). Seven steroid markers were measured: androsterone, etiocholanolone, testosterone, epitestosterone, 5α- and 5β-androstane-3α,17β-diol, along with the testosterone/epitestosterone ratio (T/E). Results were evaluated using statistical tools such as z-scores, t-tests, linear regression, and Bland–Altman plots. For the EQAS samples, a comparison with reference (theoretical) values was also performed. In the comparison of the two GC-MS/MS systems, z-scores were calculated for the Thermo TSQ9610 platform, using the validated Shimadzu TQ6040NX system as the reference. No statistically significant differences were observed between the two systems, confirming the reliability and consistency of the measurements. The T/E ratio showed the lowest correlation and the highest percentage deviation, likely due to its nature as a ratio of low-concentration analytes. On the other hand, the application of the DUS method showed increased variability for certain analytes. As this was a preliminary investigation, further research and validation are needed to assess its suitability for routine use in anti-doping analysis."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Συγκριτική αξιολόγηση δύο συστημάτων GC-MS/MS για τον ποσοτικό προσδιορισμό ενδογενών στεροειδών σε υγρά δείγματα και ξηρές κηλίδες ούρων για έλεγχο αντιντόπινγκ"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΝΙΚΟΛΑΚΑΚΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ","NIKOLAKAKIS PANAGIOTIS"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία αφορά τη συγκριτική αξιολόγηση δύο αναλυτικών συστημάτων GC-MS/MS για τον ποσοτικό προσδιορισμό παραμέτρων του ενδογενούς στεροειδικού προφίλ σε δείγματα ούρων, στο πλαίσιο ελέγχου αντιντόπινγκ. Παράλληλα, μελετήθηκε πιλοτικά η χρήση ξηρών κηλίδων ούρων (Dried Urine Spots, DUS) ως εναλλακτικού υποστρώματος έναντι των υγρών δειγμάτων, βάσει επικυρωμένων μεθόδων. Συνολικά μελετήθηκαν 71 ανθρώπινα δείγματα ούρων, εκ των οποίων 45 είναι ανώνυμα δείγματα ελέγχου ντόπινγκ και 26 προέρχονται από το πρόγραμμα εξωτερικού ποιοτικού ελέγχου της WADA (EQAS). Οι αναλύσεις αφορούσαν επτά στεροειδείς δείκτες: ανδροστερόνη, ετιοχολανολόνη, τεστοστερόνη, επιτεστοστερόνη, 5α- και 5β-ανδροστανη-3α,17β-διόλη, και υπολογίσθηκε ο λόγος τεστοστερόνης/επιτεστοστερόνης (T/E). Τα αποτελέσματα αξιολογήθηκαν με χρήση στατιστικών εργαλείων όπως z-score, t-test, γραμμική παλινδρόμηση και διάγραμμα Bland–Altman. Για τα δείγματα EQAS πραγματοποιήθηκε επιπλέον σύγκριση με θεωρητικές τιμές. Στο πλαίσιο της σύγκρισης των δύο συστημάτων GC-MS/MS, το z- score υπολογίστηκε για την πλατφόρμα Thermo TSQ9610, με σημείο αναφοράς την επικυρωμένη πλατφόρμα Shimadzu TQ6040NX. Τα αποτελέσματα δεν ανέδειξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο συστημάτων, επιβεβαιώνοντας την αξιοπιστία και τη συγκρισιμότητα των μετρήσεων. Ο δείκτης T/E παρουσίασε τη χαμηλότερη συσχέτιση και τη μεγαλύτερη ποσοστιαία απόκλιση μεταξύ των συστημάτων, γεγονός που αποδίδεται πιθανώς στη φύση του ως λόγου μικρών τιμών. Αντίθετα, η εφαρμογή της μεθόδου DUS ανέδειξε μεγαλύτερη μεταβλητότητα σε ορισμένους αναλύτες. Καθώς πρόκειται για πιλοτική διερεύνηση, απαιτείται περαιτέρω μελέτη και επικύρωση προκειμένου να αξιολογηθεί η καταλληλότητά της για χρήση σε ελέγχους αντιντόπινγκ.","This MSc thesis presents a comparative evaluation of two GC-MS/MS analytical systems for the quantification of endogenous steroid profile markers in urine samples, in the context of anti-doping testing. In parallel, the potential use of dried urine spots (DUS) as an alternative sampling matrix to liquid urine was explored on a pilot basis, using validated methodologies. A total of 71 human urine samples were analyzed, including 45 anonymized doping control samples and 26 samples from the WADA External Quality Assessment Scheme (EQAS). Seven steroid markers were measured: androsterone, etiocholanolone, testosterone, epitestosterone, 5α- and 5β-androstane-3α,17β-diol, along with the testosterone/epitestosterone ratio (T/E). Results were evaluated using statistical tools such as z-scores, t-tests, linear regression, and Bland–Altman plots. For the EQAS samples, a comparison with reference (theoretical) values was also performed. In the comparison of the two GC-MS/MS systems, z-scores were calculated for the Thermo TSQ9610 platform, using the validated Shimadzu TQ6040NX system as the reference. No statistically significant differences were observed between the two systems, confirming the reliability and consistency of the measurements. The T/E ratio showed the lowest correlation and the highest percentage deviation, likely due to its nature as a ratio of low-concentration analytes. On the other hand, the application of the DUS method showed increased variability for certain analytes. As this was a preliminary investigation, further research and validation are needed to assess its suitability for routine use in anti-doping analysis."],"dc:identifier":["uoadl:5453208","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5453208"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Συγκριτική αξιολόγηση δύο συστημάτων GC-MS/MS για τον ποσοτικό προσδιορισμό ενδογενών στεροειδών σε υγρά δείγματα και ξηρές κηλίδες ούρων για έλεγχο αντιντόπινγκ"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:55Z"}