{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5453399"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5453399","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Χαρτογράφηση των εναλλακτικών μεταγράφων της ανθρώπινης καρδιάς","abstract":"Οι τέσσερις κοιλότητες της ανθρώπινης καρδιάς παρουσιάζουν διαφορές ως προς τη δομή, τη λειτουργία και τη μοριακή τους οργάνωση. Το εναλλακτικό μάτισμα (alternative splicing) επιτρέπει σε ένα γονίδιο να παράγει διαφορετικές ισομορφές μεταγράφων και πρωτεϊνών, ωστόσο η συμβολή του στη λειτουργική εξειδίκευση των καρδιακών κοιλοτήτων δεν έχει χαρακτηριστεί πλήρως. Η παρούσα μελέτη διερεύνησε τις διαφορές στο εναλλακτικό μάτισμα μεταξύ του αριστερού κόλπου (LA), του δεξιού κόλπου (RA), της αριστερής κοιλίας (LV) και της δεξιάς κοιλίας (RV), καθώς και τις σχετιζόμενες βιολογικές διεργασίες και τις προβλεπόμενες μοριακές συνέπειές τους. Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν δημόσια διαθέσιμα δεδομένα αλληλούχησης RNA (RNA-seq) από 10 ενήλικες δότες χωρίς καρδιακή ανεπάρκεια, τα οποία προέρχονταν από το υποσύνολο δεδομένων GSE161472 της συλλογής GSE161473. Από τα 40 αρχικά δείγματα των τεσσάρων καρδιακών κοιλοτήτων, 33 πληρούσαν τα κριτήρια ποιοτικού ελέγχου. Η ανάλυση κύριων συνιστωσών (Principal Component Analysis, PCA) των διαφορετικών τύπων εναλλακτικού ματίσματος ανέδειξε την παράλειψη εξονίων (exon skipping) ως τον τύπο που παρουσίαζε τη σαφέστερη κατανομή των δειγμάτων ανά καρδιακή κοιλότητα. Η ανάλυση διαφορικής παράλειψης εξονίων πραγματοποιήθηκε στις συγκρίσεις LV_LA, RV_RA, RV_LV και RA_LA, με κριτήρια |ΔPSI| > 10 και προσαρμοσμένη τιμή p < 0,05. Τα συμβάντα ταξινομήθηκαν με βάση την παρουσία τους στις επιμέρους συγκρίσεις και χαρακτηρίστηκαν ως προς τους όρους βιολογικών διεργασιών της Γονιδιακής Οντολογίας (Gene Ontology, GO) και τις προβλεπόμενες συνέπειές τους στα μετάγραφα. Συνολικά, εντοπίστηκαν 313 στατιστικά σημαντικά συμβάντα παράλειψης εξονίων, τα οποία αφορούσαν 265 γονίδια. Από αυτά, 212 (67,7%) ήταν ειδικά για μία μόνο σύγκριση, ενώ 101 (32,3%) ήταν κοινά σε δύο ή περισσότερες συγκρίσεις. Τα συμβάντα που ήταν ειδικά για μία σύγκριση κατανέμονταν ως εξής: 121 στη σύγκριση LV_LA, 50 στη RV_RA, 23 στη RV_LV και 18 στη RA_LA. Συνεπώς, οι κολποκοιλιακές συγκρίσεις περιλάμβαναν 171 από τα 212 συμβάντα (80,7%), ενώ 41 συμβάντα ανέδειξαν επιπλέον διαφοροποιήσεις μεταξύ της αριστερής και της δεξιάς πλευράς, τόσο στους κόλπους όσο και στις κοιλίες. Τα γονίδια που επηρεάζονταν σχετίζονταν με διεργασίες κυτταρικής οργάνωσης, συστολής, μεταβολισμού, σηματοδότησης, ενδοκυττάριας μεταφοράς, επεξεργασίας RNA και κυτταρικής ομοιόστασης. Η παραγωγή εναλλακτικών πρωτεϊνικών ισομορφών αποτελούσε τη συχνότερη κατηγορία προβλεπόμενων συνεπειών, περιλαμβάνοντας 156 συμβάντα, ενώ 29 συμβάντα αντιστοιχίστηκαν σε τουλάχιστον ένα μοντέλο μεταγράφου χαρακτηρισμένο ως πιθανό στόχο του μηχανισμού αποικοδόμησης RNA μέσω πρόωρου κωδικονίου λήξης (nonsense-mediated decay, NMD). Επιλεγμένα γονίδια με γνωστή σημασία για την καρδιακή λειτουργία, όπως τα TTN και CAMK2D, παρουσίασαν υποψήφια πρότυπα ισομορφών που σχετίζονταν με συγκεκριμένες καρδιακές κοιλότητες. Επιπλέον, από τα 225 συμβάντα που περιλαμβάνονταν σε συγκρίσεις με την αριστερή κοιλία, 76 (33,8%) παρουσίαζαν συμβατές εξονικές δομές σε ανεξάρτητο άτλαντα ισομορφών της αριστερής κοιλίας ενήλικης ανθρώπινης καρδιάς. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η μοριακή διαφοροποίηση μεταξύ των καρδιακών κοιλοτήτων δεν περιορίζεται στο επίπεδο της γονιδιακής έκφρασης, αλλά επεκτείνεται και στη διαφορική χρήση εξονίων και ισομορφών μεταγράφων. Παρότι το εναλλακτικό μάτισμα δεν αποτελεί τον μοναδικό καθοριστικό παράγοντα της ταυτότητας των καρδιακών κοιλοτήτων, τα οργανωμένα πρότυπα διαφοροποίησης τόσο μεταξύ κόλπων και κοιλιών όσο και μεταξύ της αριστερής και της δεξιάς πλευράς υποστηρίζουν τη δυνητική συμβολή του στη μοριακή εξειδίκευση της καρδιάς. Αν και οι προβλεπόμενες ισομορφές απαιτούν πειραματική επιβεβαίωση, η παρούσα μελέτη θέτει τις αρχικές βάσεις για τη δημιουργία ενός προτύπου αναφοράς της φυσιολογικής χρήσης εξονίων και της ποικιλομορφίας των υποψήφιων ισομορφών στις τέσσερις κοιλότητες της ανθρώπινης καρδιάς. Το πρότυπο αυτό μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την αναγνώριση παθολογικών μεταβολών του εναλλακτικού ματίσματος και να υποστηρίξει τη μελλοντική ανάπτυξη ενός πειραματικά επικυρωμένου άτλαντα καρδιακών ισομορφών μεταγράφων και πρωτεϊνών.","abstract_html":"Οι τέσσερις κοιλότητες της ανθρώπινης καρδιάς παρουσιάζουν διαφορές ως προς τη δομή, τη λειτουργία και τη μοριακή τους οργάνωση. Το εναλλακτικό μάτισμα (alternative splicing) επιτρέπει σε ένα γονίδιο να παράγει διαφορετικές ισομορφές μεταγράφων και πρωτεϊνών, ωστόσο η συμβολή του στη λειτουργική εξειδίκευση των καρδιακών κοιλοτήτων δεν έχει χαρακτηριστεί πλήρως. Η παρούσα μελέτη διερεύνησε τις διαφορές στο εναλλακτικό μάτισμα μεταξύ του αριστερού κόλπου (LA), του δεξιού κόλπου (RA), της αριστερής κοιλίας (LV) και της δεξιάς κοιλίας (RV), καθώς και τις σχετιζόμενες βιολογικές διεργασίες και τις προβλεπόμενες μοριακές συνέπειές τους. Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν δημόσια διαθέσιμα δεδομένα αλληλούχησης RNA (RNA-seq) από 10 ενήλικες δότες χωρίς καρδιακή ανεπάρκεια, τα οποία προέρχονταν από το υποσύνολο δεδομένων GSE161472 της συλλογής GSE161473. Από τα 40 αρχικά δείγματα των τεσσάρων καρδιακών κοιλοτήτων, 33 πληρούσαν τα κριτήρια ποιοτικού ελέγχου. Η ανάλυση κύριων συνιστωσών (Principal Component Analysis, PCA) των διαφορετικών τύπων εναλλακτικού ματίσματος ανέδειξε την παράλειψη εξονίων (exon skipping) ως τον τύπο που παρουσίαζε τη σαφέστερη κατανομή των δειγμάτων ανά καρδιακή κοιλότητα. Η ανάλυση διαφορικής παράλειψης εξονίων πραγματοποιήθηκε στις συγκρίσεις LV_LA, RV_RA, RV_LV και RA_LA, με κριτήρια |ΔPSI| &gt; 10 και προσαρμοσμένη τιμή p &lt; 0,05. Τα συμβάντα ταξινομήθηκαν με βάση την παρουσία τους στις επιμέρους συγκρίσεις και χαρακτηρίστηκαν ως προς τους όρους βιολογικών διεργασιών της Γονιδιακής Οντολογίας (Gene Ontology, GO) και τις προβλεπόμενες συνέπειές τους στα μετάγραφα. Συνολικά, εντοπίστηκαν 313 στατιστικά σημαντικά συμβάντα παράλειψης εξονίων, τα οποία αφορούσαν 265 γονίδια. Από αυτά, 212 (67,7%) ήταν ειδικά για μία μόνο σύγκριση, ενώ 101 (32,3%) ήταν κοινά σε δύο ή περισσότερες συγκρίσεις. Τα συμβάντα που ήταν ειδικά για μία σύγκριση κατανέμονταν ως εξής: 121 στη σύγκριση LV_LA, 50 στη RV_RA, 23 στη RV_LV και 18 στη RA_LA. Συνεπώς, οι κολποκοιλιακές συγκρίσεις περιλάμβαναν 171 από τα 212 συμβάντα (80,7%), ενώ 41 συμβάντα ανέδειξαν επιπλέον διαφοροποιήσεις μεταξύ της αριστερής και της δεξιάς πλευράς, τόσο στους κόλπους όσο και στις κοιλίες. Τα γονίδια που επηρεάζονταν σχετίζονταν με διεργασίες κυτταρικής οργάνωσης, συστολής, μεταβολισμού, σηματοδότησης, ενδοκυττάριας μεταφοράς, επεξεργασίας RNA και κυτταρικής ομοιόστασης. Η παραγωγή εναλλακτικών πρωτεϊνικών ισομορφών αποτελούσε τη συχνότερη κατηγορία προβλεπόμενων συνεπειών, περιλαμβάνοντας 156 συμβάντα, ενώ 29 συμβάντα αντιστοιχίστηκαν σε τουλάχιστον ένα μοντέλο μεταγράφου χαρακτηρισμένο ως πιθανό στόχο του μηχανισμού αποικοδόμησης RNA μέσω πρόωρου κωδικονίου λήξης (nonsense-mediated decay, NMD). Επιλεγμένα γονίδια με γνωστή σημασία για την καρδιακή λειτουργία, όπως τα TTN και CAMK2D, παρουσίασαν υποψήφια πρότυπα ισομορφών που σχετίζονταν με συγκεκριμένες καρδιακές κοιλότητες. Επιπλέον, από τα 225 συμβάντα που περιλαμβάνονταν σε συγκρίσεις με την αριστερή κοιλία, 76 (33,8%) παρουσίαζαν συμβατές εξονικές δομές σε ανεξάρτητο άτλαντα ισομορφών της αριστερής κοιλίας ενήλικης ανθρώπινης καρδιάς. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η μοριακή διαφοροποίηση μεταξύ των καρδιακών κοιλοτήτων δεν περιορίζεται στο επίπεδο της γονιδιακής έκφρασης, αλλά επεκτείνεται και στη διαφορική χρήση εξονίων και ισομορφών μεταγράφων. Παρότι το εναλλακτικό μάτισμα δεν αποτελεί τον μοναδικό καθοριστικό παράγοντα της ταυτότητας των καρδιακών κοιλοτήτων, τα οργανωμένα πρότυπα διαφοροποίησης τόσο μεταξύ κόλπων και κοιλιών όσο και μεταξύ της αριστερής και της δεξιάς πλευράς υποστηρίζουν τη δυνητική συμβολή του στη μοριακή εξειδίκευση της καρδιάς. Αν και οι προβλεπόμενες ισομορφές απαιτούν πειραματική επιβεβαίωση, η παρούσα μελέτη θέτει τις αρχικές βάσεις για τη δημιουργία ενός προτύπου αναφοράς της φυσιολογικής χρήσης εξονίων και της ποικιλομορφίας των υποψήφιων ισομορφών στις τέσσερις κοιλότητες της ανθρώπινης καρδιάς. Το πρότυπο αυτό μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την αναγνώριση παθολογικών μεταβολών του εναλλακτικού ματίσματος και να υποστηρίξει τη μελλοντική ανάπτυξη ενός πειραματικά επικυρωμένου άτλαντα καρδιακών ισομορφών μεταγράφων και πρωτεϊνών.","abstract_has_math":false,"creators":["Τούλιου Ελένη","Touliou Eleni"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:55Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5453399"],"render_values":[{"text":"uoadl:5453399","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5453399","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5453399","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5453399","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τούλιου Ελένη","Touliou Eleni"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5453399","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5453399"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι τέσσερις κοιλότητες της ανθρώπινης καρδιάς παρουσιάζουν διαφορές ως προς τη δομή, τη λειτουργία και τη μοριακή τους οργάνωση. Το εναλλακτικό μάτισμα (alternative splicing) επιτρέπει σε ένα γονίδιο να παράγει διαφορετικές ισομορφές μεταγράφων και πρωτεϊνών, ωστόσο η συμβολή του στη λειτουργική εξειδίκευση των καρδιακών κοιλοτήτων δεν έχει χαρακτηριστεί πλήρως. Η παρούσα μελέτη διερεύνησε τις διαφορές στο εναλλακτικό μάτισμα μεταξύ του αριστερού κόλπου (LA), του δεξιού κόλπου (RA), της αριστερής κοιλίας (LV) και της δεξιάς κοιλίας (RV), καθώς και τις σχετιζόμενες βιολογικές διεργασίες και τις προβλεπόμενες μοριακές συνέπειές τους. Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν δημόσια διαθέσιμα δεδομένα αλληλούχησης RNA (RNA-seq) από 10 ενήλικες δότες χωρίς καρδιακή ανεπάρκεια, τα οποία προέρχονταν από το υποσύνολο δεδομένων GSE161472 της συλλογής GSE161473. Από τα 40 αρχικά δείγματα των τεσσάρων καρδιακών κοιλοτήτων, 33 πληρούσαν τα κριτήρια ποιοτικού ελέγχου. Η ανάλυση κύριων συνιστωσών (Principal Component Analysis, PCA) των διαφορετικών τύπων εναλλακτικού ματίσματος ανέδειξε την παράλειψη εξονίων (exon skipping) ως τον τύπο που παρουσίαζε τη σαφέστερη κατανομή των δειγμάτων ανά καρδιακή κοιλότητα. Η ανάλυση διαφορικής παράλειψης εξονίων πραγματοποιήθηκε στις συγκρίσεις LV_LA, RV_RA, RV_LV και RA_LA, με κριτήρια |ΔPSI| > 10 και προσαρμοσμένη τιμή p < 0,05. Τα συμβάντα ταξινομήθηκαν με βάση την παρουσία τους στις επιμέρους συγκρίσεις και χαρακτηρίστηκαν ως προς τους όρους βιολογικών διεργασιών της Γονιδιακής Οντολογίας (Gene Ontology, GO) και τις προβλεπόμενες συνέπειές τους στα μετάγραφα. Συνολικά, εντοπίστηκαν 313 στατιστικά σημαντικά συμβάντα παράλειψης εξονίων, τα οποία αφορούσαν 265 γονίδια. Από αυτά, 212 (67,7%) ήταν ειδικά για μία μόνο σύγκριση, ενώ 101 (32,3%) ήταν κοινά σε δύο ή περισσότερες συγκρίσεις. Τα συμβάντα που ήταν ειδικά για μία σύγκριση κατανέμονταν ως εξής: 121 στη σύγκριση LV_LA, 50 στη RV_RA, 23 στη RV_LV και 18 στη RA_LA. Συνεπώς, οι κολποκοιλιακές συγκρίσεις περιλάμβαναν 171 από τα 212 συμβάντα (80,7%), ενώ 41 συμβάντα ανέδειξαν επιπλέον διαφοροποιήσεις μεταξύ της αριστερής και της δεξιάς πλευράς, τόσο στους κόλπους όσο και στις κοιλίες. Τα γονίδια που επηρεάζονταν σχετίζονταν με διεργασίες κυτταρικής οργάνωσης, συστολής, μεταβολισμού, σηματοδότησης, ενδοκυττάριας μεταφοράς, επεξεργασίας RNA και κυτταρικής ομοιόστασης. Η παραγωγή εναλλακτικών πρωτεϊνικών ισομορφών αποτελούσε τη συχνότερη κατηγορία προβλεπόμενων συνεπειών, περιλαμβάνοντας 156 συμβάντα, ενώ 29 συμβάντα αντιστοιχίστηκαν σε τουλάχιστον ένα μοντέλο μεταγράφου χαρακτηρισμένο ως πιθανό στόχο του μηχανισμού αποικοδόμησης RNA μέσω πρόωρου κωδικονίου λήξης (nonsense-mediated decay, NMD). Επιλεγμένα γονίδια με γνωστή σημασία για την καρδιακή λειτουργία, όπως τα TTN και CAMK2D, παρουσίασαν υποψήφια πρότυπα ισομορφών που σχετίζονταν με συγκεκριμένες καρδιακές κοιλότητες. Επιπλέον, από τα 225 συμβάντα που περιλαμβάνονταν σε συγκρίσεις με την αριστερή κοιλία, 76 (33,8%) παρουσίαζαν συμβατές εξονικές δομές σε ανεξάρτητο άτλαντα ισομορφών της αριστερής κοιλίας ενήλικης ανθρώπινης καρδιάς. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η μοριακή διαφοροποίηση μεταξύ των καρδιακών κοιλοτήτων δεν περιορίζεται στο επίπεδο της γονιδιακής έκφρασης, αλλά επεκτείνεται και στη διαφορική χρήση εξονίων και ισομορφών μεταγράφων. Παρότι το εναλλακτικό μάτισμα δεν αποτελεί τον μοναδικό καθοριστικό παράγοντα της ταυτότητας των καρδιακών κοιλοτήτων, τα οργανωμένα πρότυπα διαφοροποίησης τόσο μεταξύ κόλπων και κοιλιών όσο και μεταξύ της αριστερής και της δεξιάς πλευράς υποστηρίζουν τη δυνητική συμβολή του στη μοριακή εξειδίκευση της καρδιάς. Αν και οι προβλεπόμενες ισομορφές απαιτούν πειραματική επιβεβαίωση, η παρούσα μελέτη θέτει τις αρχικές βάσεις για τη δημιουργία ενός προτύπου αναφοράς της φυσιολογικής χρήσης εξονίων και της ποικιλομορφίας των υποψήφιων ισομορφών στις τέσσερις κοιλότητες της ανθρώπινης καρδιάς. Το πρότυπο αυτό μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την αναγνώριση παθολογικών μεταβολών του εναλλακτικού ματίσματος και να υποστηρίξει τη μελλοντική ανάπτυξη ενός πειραματικά επικυρωμένου άτλαντα καρδιακών ισομορφών μεταγράφων και πρωτεϊνών.","The four chambers of the human heart differ in structure, function, and molecular organization. Alternative splicing allows individual genes to generate different transcript and protein isoforms, but its contribution to chamber specialization remains incompletely characterized. This study investigated chamber-associated alternative splicing across the left atrium (LA), right atrium (RA), left ventricle (LV), and right ventricle (RV), together with its associated biological processes and predicted molecular consequences. Publicly available bulk RNA-sequencing data from 10 non-failing adult human hearts were analyzed using SubSeries GSE161472 within SuperSeries GSE161473. Of 40 initial chamber samples, 33 passed quality control. Principal component analysis across alternative-splicing event types identified exon skipping as providing the clearest chamber-associated distribution. Differential exon skipping was assessed in LV_LA, RV_RA, RV_LV, and RA_LA using |ΔPSI| > 10 and adjusted p < 0.05. Events were classified by comparison membership and annotated for Gene Ontology Biological Process terms and predicted transcript consequences. In total, 313 significant exon-skipping events, involving 265 genes, were identified. Of these, 212 (67.7%) were specific to one comparison and 101 (32.3%) were shared by two or more comparisons. The unique set comprised 121 LV_LA, 50 RV_RA, 23 RV_LV, and 18 RA_LA events. The atrioventricular comparisons therefore accounted for 171 of the 212 events (80.7%), while 41 events showed additional left–right variation within the atrial and ventricular compartments. The affected genes represented structural, contractile, metabolic, signaling, trafficking, RNA-processing, and homeostatic processes. Alternative-protein-isoform production was the largest predicted-consequence class, comprising 156 events, while 29 events mapped to at least one nonsense-mediated-decay-annotated transcript model. Selected cardiac genes, including TTN and CAMK2D, showed candidate chamber-associated isoform patterns. Of 225 events involving an LV comparison, 76 (33.8%) were also represented in an independent adult human LV isoform atlas. These findings indicate that chamber-associated molecular variation extends beyond gene-level expression to differential exon and transcript-isoform usage. Alternative splicing is not the sole determinant of chamber identity, but its organized atrioventricular and left–right patterns support its contribution to cardiac molecular specialization. Although the predicted isoforms require experimental validation, this study establishes an initial four-chamber baseline of physiological exon usage and candidate isoform diversity in the healthy human heart. This baseline can provide a reference for identifying disease-associated splicing alterations and supports the future development of an experimentally validated atlas of cardiac transcript and protein isoforms."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Χαρτογράφηση των εναλλακτικών μεταγράφων της ανθρώπινης καρδιάς"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τούλιου Ελένη","Touliou Eleni"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Οι τέσσερις κοιλότητες της ανθρώπινης καρδιάς παρουσιάζουν διαφορές ως προς τη δομή, τη λειτουργία και τη μοριακή τους οργάνωση. Το εναλλακτικό μάτισμα (alternative splicing) επιτρέπει σε ένα γονίδιο να παράγει διαφορετικές ισομορφές μεταγράφων και πρωτεϊνών, ωστόσο η συμβολή του στη λειτουργική εξειδίκευση των καρδιακών κοιλοτήτων δεν έχει χαρακτηριστεί πλήρως. Η παρούσα μελέτη διερεύνησε τις διαφορές στο εναλλακτικό μάτισμα μεταξύ του αριστερού κόλπου (LA), του δεξιού κόλπου (RA), της αριστερής κοιλίας (LV) και της δεξιάς κοιλίας (RV), καθώς και τις σχετιζόμενες βιολογικές διεργασίες και τις προβλεπόμενες μοριακές συνέπειές τους. Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν δημόσια διαθέσιμα δεδομένα αλληλούχησης RNA (RNA-seq) από 10 ενήλικες δότες χωρίς καρδιακή ανεπάρκεια, τα οποία προέρχονταν από το υποσύνολο δεδομένων GSE161472 της συλλογής GSE161473. Από τα 40 αρχικά δείγματα των τεσσάρων καρδιακών κοιλοτήτων, 33 πληρούσαν τα κριτήρια ποιοτικού ελέγχου. Η ανάλυση κύριων συνιστωσών (Principal Component Analysis, PCA) των διαφορετικών τύπων εναλλακτικού ματίσματος ανέδειξε την παράλειψη εξονίων (exon skipping) ως τον τύπο που παρουσίαζε τη σαφέστερη κατανομή των δειγμάτων ανά καρδιακή κοιλότητα. Η ανάλυση διαφορικής παράλειψης εξονίων πραγματοποιήθηκε στις συγκρίσεις LV_LA, RV_RA, RV_LV και RA_LA, με κριτήρια |ΔPSI| > 10 και προσαρμοσμένη τιμή p < 0,05. Τα συμβάντα ταξινομήθηκαν με βάση την παρουσία τους στις επιμέρους συγκρίσεις και χαρακτηρίστηκαν ως προς τους όρους βιολογικών διεργασιών της Γονιδιακής Οντολογίας (Gene Ontology, GO) και τις προβλεπόμενες συνέπειές τους στα μετάγραφα. Συνολικά, εντοπίστηκαν 313 στατιστικά σημαντικά συμβάντα παράλειψης εξονίων, τα οποία αφορούσαν 265 γονίδια. Από αυτά, 212 (67,7%) ήταν ειδικά για μία μόνο σύγκριση, ενώ 101 (32,3%) ήταν κοινά σε δύο ή περισσότερες συγκρίσεις. Τα συμβάντα που ήταν ειδικά για μία σύγκριση κατανέμονταν ως εξής: 121 στη σύγκριση LV_LA, 50 στη RV_RA, 23 στη RV_LV και 18 στη RA_LA. Συνεπώς, οι κολποκοιλιακές συγκρίσεις περιλάμβαναν 171 από τα 212 συμβάντα (80,7%), ενώ 41 συμβάντα ανέδειξαν επιπλέον διαφοροποιήσεις μεταξύ της αριστερής και της δεξιάς πλευράς, τόσο στους κόλπους όσο και στις κοιλίες. Τα γονίδια που επηρεάζονταν σχετίζονταν με διεργασίες κυτταρικής οργάνωσης, συστολής, μεταβολισμού, σηματοδότησης, ενδοκυττάριας μεταφοράς, επεξεργασίας RNA και κυτταρικής ομοιόστασης. Η παραγωγή εναλλακτικών πρωτεϊνικών ισομορφών αποτελούσε τη συχνότερη κατηγορία προβλεπόμενων συνεπειών, περιλαμβάνοντας 156 συμβάντα, ενώ 29 συμβάντα αντιστοιχίστηκαν σε τουλάχιστον ένα μοντέλο μεταγράφου χαρακτηρισμένο ως πιθανό στόχο του μηχανισμού αποικοδόμησης RNA μέσω πρόωρου κωδικονίου λήξης (nonsense-mediated decay, NMD). Επιλεγμένα γονίδια με γνωστή σημασία για την καρδιακή λειτουργία, όπως τα TTN και CAMK2D, παρουσίασαν υποψήφια πρότυπα ισομορφών που σχετίζονταν με συγκεκριμένες καρδιακές κοιλότητες. Επιπλέον, από τα 225 συμβάντα που περιλαμβάνονταν σε συγκρίσεις με την αριστερή κοιλία, 76 (33,8%) παρουσίαζαν συμβατές εξονικές δομές σε ανεξάρτητο άτλαντα ισομορφών της αριστερής κοιλίας ενήλικης ανθρώπινης καρδιάς. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η μοριακή διαφοροποίηση μεταξύ των καρδιακών κοιλοτήτων δεν περιορίζεται στο επίπεδο της γονιδιακής έκφρασης, αλλά επεκτείνεται και στη διαφορική χρήση εξονίων και ισομορφών μεταγράφων. Παρότι το εναλλακτικό μάτισμα δεν αποτελεί τον μοναδικό καθοριστικό παράγοντα της ταυτότητας των καρδιακών κοιλοτήτων, τα οργανωμένα πρότυπα διαφοροποίησης τόσο μεταξύ κόλπων και κοιλιών όσο και μεταξύ της αριστερής και της δεξιάς πλευράς υποστηρίζουν τη δυνητική συμβολή του στη μοριακή εξειδίκευση της καρδιάς. Αν και οι προβλεπόμενες ισομορφές απαιτούν πειραματική επιβεβαίωση, η παρούσα μελέτη θέτει τις αρχικές βάσεις για τη δημιουργία ενός προτύπου αναφοράς της φυσιολογικής χρήσης εξονίων και της ποικιλομορφίας των υποψήφιων ισομορφών στις τέσσερις κοιλότητες της ανθρώπινης καρδιάς. Το πρότυπο αυτό μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την αναγνώριση παθολογικών μεταβολών του εναλλακτικού ματίσματος και να υποστηρίξει τη μελλοντική ανάπτυξη ενός πειραματικά επικυρωμένου άτλαντα καρδιακών ισομορφών μεταγράφων και πρωτεϊνών.","The four chambers of the human heart differ in structure, function, and molecular organization. Alternative splicing allows individual genes to generate different transcript and protein isoforms, but its contribution to chamber specialization remains incompletely characterized. This study investigated chamber-associated alternative splicing across the left atrium (LA), right atrium (RA), left ventricle (LV), and right ventricle (RV), together with its associated biological processes and predicted molecular consequences. Publicly available bulk RNA-sequencing data from 10 non-failing adult human hearts were analyzed using SubSeries GSE161472 within SuperSeries GSE161473. Of 40 initial chamber samples, 33 passed quality control. Principal component analysis across alternative-splicing event types identified exon skipping as providing the clearest chamber-associated distribution. Differential exon skipping was assessed in LV_LA, RV_RA, RV_LV, and RA_LA using |ΔPSI| > 10 and adjusted p < 0.05. Events were classified by comparison membership and annotated for Gene Ontology Biological Process terms and predicted transcript consequences. In total, 313 significant exon-skipping events, involving 265 genes, were identified. Of these, 212 (67.7%) were specific to one comparison and 101 (32.3%) were shared by two or more comparisons. The unique set comprised 121 LV_LA, 50 RV_RA, 23 RV_LV, and 18 RA_LA events. The atrioventricular comparisons therefore accounted for 171 of the 212 events (80.7%), while 41 events showed additional left–right variation within the atrial and ventricular compartments. The affected genes represented structural, contractile, metabolic, signaling, trafficking, RNA-processing, and homeostatic processes. Alternative-protein-isoform production was the largest predicted-consequence class, comprising 156 events, while 29 events mapped to at least one nonsense-mediated-decay-annotated transcript model. Selected cardiac genes, including TTN and CAMK2D, showed candidate chamber-associated isoform patterns. Of 225 events involving an LV comparison, 76 (33.8%) were also represented in an independent adult human LV isoform atlas. These findings indicate that chamber-associated molecular variation extends beyond gene-level expression to differential exon and transcript-isoform usage. Alternative splicing is not the sole determinant of chamber identity, but its organized atrioventricular and left–right patterns support its contribution to cardiac molecular specialization. Although the predicted isoforms require experimental validation, this study establishes an initial four-chamber baseline of physiological exon usage and candidate isoform diversity in the healthy human heart. This baseline can provide a reference for identifying disease-associated splicing alterations and supports the future development of an experimentally validated atlas of cardiac transcript and protein isoforms."],"dc:identifier":["uoadl:5453399","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5453399"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Χαρτογράφηση των εναλλακτικών μεταγράφων της ανθρώπινης καρδιάς"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:55Z"}