{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5453450"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5453450","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Δημιουργία διαδικτυακής εφαρμογής για την οπτικοποίηση δικτύων που σχετίζονται με αμυλοειδώσεις","abstract":"Οι πρωτεΐνες, προκειμένου να είναι λειτουργικές, πρέπει να διπλώνονται με τέτοιο τρόπο, ώστε να δημιουργείται μια σταθερή ενεργειακά τρισδιάστατη σφαιρική μορφή. Κάτω από ορισμένες συνθήκες, όμως, οι πρωτεΐνες χάνουν τη σταθερότητά τους και τη δομή τους, γεγονός που οδηγεί στη συσσωμάτωσή τους και στη δημιουργία ινώδων δομών, προκαλώντας, έτσι, παθολογικές καταστάσεις όπως οι αμυλοειδώσεις. Ως αμυλοειδώσεις χαρακτηρίζονται μια σειρά ετερογενών ασθενειών, οι οποίες προκύπτουν εξαιτίας λανθασμένου πρωτεϊνικού διπλώματος. Στην κατηγορία των αμυλοειδώσεων ανήκουν μερικές από τις σοβαρότερες ασθένειες της σύγχρονης εποχής, όπως η νόσος του Alzheimer και η νόσος του Parkinson. Τα αμυλοειδή ινίδια, που προκαλούν τις αμυλοειδώσεις, είναι αδιάλυτες ίνες πρωτεϊνικής φύσης, αποτελούν αποτέλεσμα του λανθασμένου διπλώματος των πρωτεϊνών και μοιράζονται ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά, ανεξαρτήτως προέλευσης. Η διαδικασία της αυτοσυγκρότησης των πρωτεϊνών σε σταθερές, αδιάσπαστες ινώδεις δομές, δηλαδή σε αμυλοειδή ινίδια, ονομάζεται αμυλοειδογένεση. Για να γίνει ευρύτερα αντιληπτός ο ρόλος των αμυλοειδών πρωτεϊνών, είναι απαραίτητο να γίνει κατανοητός αρχικά ο ρόλος των πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων, καθώς οι πρωτεΐνες δεν δρουν μεμονωμένα σε έναν οργανισμό, αλλά αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και με άλλα μόρια για να επιτελέσουν μια σειρά λειτουργιών. Οι λειτουργίες αυτές αφορούν το μεταβολισμό, τη μεταφορά σήματος και την κυτταρική δομή. Οι πρωτεϊνικές αλληλεπιδράσεις, επίσης, διαδραματίζουν καίριο ρόλο και στη μελέτη ασθενειών και φαρμακευτικών στόχων. Για την ευκολότερη μελέτη και κατανόησή τους, οι πρωτεϊνικές αλληλεπιδράσεις σχηματίζουν δίκτυα, τα οποία απεικονίζουν τις συσχετίσεις μεταξύ πρωτεϊνών. Μέσω των δικτύων λαμβάνεται μία πληθώρα πληροφοριών σχετικά με τις λειτουργίες των πρωτεϊνών. Επίσης, για την καλύτερη διαχείριση των δεδομένων αυτών, έχουν δημιουργηθεί βάσεις δεδομένων πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων, όπως η STRING. Όσον αφορά τα δίκτυα, αποτελούνται από ένα σύνολο κόμβων και ένα σύνολο ακμών, που απεικονίζουν τις σχέσεις μεταξύ των κόμβων του εκάστοτε δικτύου. Τα δίκτυα σχετίζονται με μια πληθώρα διαφορετικών αντικειμένων μελέτης, όπως για παράδειγμα κοινωνικά, οικονομικά ή βιολογικά συστήματα. Η παρούσα εργασία πραγματεύεται τα βιολογικά συστήματα και ειδικότερα τα δίκτυα πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων, όπως έχει ήδη αναφερθεί. Επιπρόσθετα, η θεωρία γράφων αποτελεί το βασικό μαθηματικό εργαλείο για την αναπαράσταση και την ανάλυση δικτύων, επιτρέποντας την οπτικοποίησή τους, μέσω κόμβων και ακμών. Τέλος, για την οπτική αναπαράσταση των δικτύων υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός εργαλείων οπτικοποίησης και ανάλυσης τους, μεταξύ των οποίων βρίσκεται και το Cytoscape. Το θέμα της παρούσας διπλωματικής είναι η δημιουργία διαδικτυακής εφαρμογής για την οπτικοποίηση δικτύων αμυλοειδώσεων, δηλαδή δικτύων πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων που επικεντρώνονται στις αμυλοειδογόνες πρωτεΐνες. Για τη δημιουργία της εφαρμογής, αρχικά, πραγματοποιήθηκε συλλογή δικτύων από δημοσιευμένα επιστημονικά άρθρα, που σχετίζονται με δίκτυα και αμυλοειδώσεις. Τα δίκτυα αυτά, στη συνέχεια, ανακατασκευάστηκαν μέσω Cytoscape, όπου εφαρμόστηκαν και οι κατάλληλες τροποποιήσεις, ώστε να αναδειχθεί ο χαρακτήρας της εφαρμογής. Συγχρόνως, πραγματοποιήθηκε και κατηγοριοποίηση των πρωτεϊνών με βάση δεδομένα που προήλθαν από τη UniProt. Τέλος, τα δίκτυα αυτά ενσωματώθηκαν στην εφαρμογή, η οποία διευκολύνει τη μελέτη και κατανόησή τους. Στο τελευταίο τμήμα της εργασίας, στην ενότητα των αποτελεσμάτων, παρουσιάζονται οι κώδικες που είναι υπεύθυνοι για την υλοποίηση της εφαρμογής, οι αλλαγές και οι προσθήκες που πραγματοποιήθηκαν, ώστε η εφαρμογή να γίνει περισσότερο λειτουργική. Η εφαρμογή βασίστηκε στη βιβλιοθήκη του Cytoscape JavaScript, μετά από εξαγωγή δικτύων ως διαδικτυακή εφαρμογή από την εφαρμογή του Cytoscape. Οι κώδικες έχουν τροποποιηθεί, ώστε να υποστηρίζονται νέες λειτουργίες. Ρόλος της συγκεκριμένης εφαρμογής είναι αφενός να παρέχει στους επισκέπτες τη δυνατότητα να περιηγούνται και να αλληλεπιδρούν με τα διαθέσιμα δίκτυα και αφετέρου να παρέχει τη δυνατότητα στα μέλη του εργαστηρίου να προσθέτουν τις δικές τους διαδραστικές οπτικοποιήσεις και αναλύσεις δικτύων. Συνολικά, η παρούσα εργασία αναδεικνύει τη συμβολή της οπτικοποίησης βιολογικών δεδομένων στη μελέτη πολύπλοκων ασθενειών, όπως οι αμυλοειδώσεις, και παρουσιάζει μια διαδικτυακή εφαρμογή η οποία μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς σκοπούς. Συγχρόνως, θέτει τις βάσεις για τη μελλοντική επέκταση και αξιοποίηση της εφαρμογής, μέσω της προσθήκης νέων δικτύων και λειτουργιών που θα συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών αμυλοειδογένεσης και των πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων.","abstract_html":"Οι πρωτεΐνες, προκειμένου να είναι λειτουργικές, πρέπει να διπλώνονται με τέτοιο τρόπο, ώστε να δημιουργείται μια σταθερή ενεργειακά τρισδιάστατη σφαιρική μορφή. Κάτω από ορισμένες συνθήκες, όμως, οι πρωτεΐνες χάνουν τη σταθερότητά τους και τη δομή τους, γεγονός που οδηγεί στη συσσωμάτωσή τους και στη δημιουργία ινώδων δομών, προκαλώντας, έτσι, παθολογικές καταστάσεις όπως οι αμυλοειδώσεις. Ως αμυλοειδώσεις χαρακτηρίζονται μια σειρά ετερογενών ασθενειών, οι οποίες προκύπτουν εξαιτίας λανθασμένου πρωτεϊνικού διπλώματος. Στην κατηγορία των αμυλοειδώσεων ανήκουν μερικές από τις σοβαρότερες ασθένειες της σύγχρονης εποχής, όπως η νόσος του Alzheimer και η νόσος του Parkinson. Τα αμυλοειδή ινίδια, που προκαλούν τις αμυλοειδώσεις, είναι αδιάλυτες ίνες πρωτεϊνικής φύσης, αποτελούν αποτέλεσμα του λανθασμένου διπλώματος των πρωτεϊνών και μοιράζονται ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά, ανεξαρτήτως προέλευσης. Η διαδικασία της αυτοσυγκρότησης των πρωτεϊνών σε σταθερές, αδιάσπαστες ινώδεις δομές, δηλαδή σε αμυλοειδή ινίδια, ονομάζεται αμυλοειδογένεση. Για να γίνει ευρύτερα αντιληπτός ο ρόλος των αμυλοειδών πρωτεϊνών, είναι απαραίτητο να γίνει κατανοητός αρχικά ο ρόλος των πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων, καθώς οι πρωτεΐνες δεν δρουν μεμονωμένα σε έναν οργανισμό, αλλά αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και με άλλα μόρια για να επιτελέσουν μια σειρά λειτουργιών. Οι λειτουργίες αυτές αφορούν το μεταβολισμό, τη μεταφορά σήματος και την κυτταρική δομή. Οι πρωτεϊνικές αλληλεπιδράσεις, επίσης, διαδραματίζουν καίριο ρόλο και στη μελέτη ασθενειών και φαρμακευτικών στόχων. Για την ευκολότερη μελέτη και κατανόησή τους, οι πρωτεϊνικές αλληλεπιδράσεις σχηματίζουν δίκτυα, τα οποία απεικονίζουν τις συσχετίσεις μεταξύ πρωτεϊνών. Μέσω των δικτύων λαμβάνεται μία πληθώρα πληροφοριών σχετικά με τις λειτουργίες των πρωτεϊνών. Επίσης, για την καλύτερη διαχείριση των δεδομένων αυτών, έχουν δημιουργηθεί βάσεις δεδομένων πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων, όπως η STRING. Όσον αφορά τα δίκτυα, αποτελούνται από ένα σύνολο κόμβων και ένα σύνολο ακμών, που απεικονίζουν τις σχέσεις μεταξύ των κόμβων του εκάστοτε δικτύου. Τα δίκτυα σχετίζονται με μια πληθώρα διαφορετικών αντικειμένων μελέτης, όπως για παράδειγμα κοινωνικά, οικονομικά ή βιολογικά συστήματα. Η παρούσα εργασία πραγματεύεται τα βιολογικά συστήματα και ειδικότερα τα δίκτυα πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων, όπως έχει ήδη αναφερθεί. Επιπρόσθετα, η θεωρία γράφων αποτελεί το βασικό μαθηματικό εργαλείο για την αναπαράσταση και την ανάλυση δικτύων, επιτρέποντας την οπτικοποίησή τους, μέσω κόμβων και ακμών. Τέλος, για την οπτική αναπαράσταση των δικτύων υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός εργαλείων οπτικοποίησης και ανάλυσης τους, μεταξύ των οποίων βρίσκεται και το Cytoscape. Το θέμα της παρούσας διπλωματικής είναι η δημιουργία διαδικτυακής εφαρμογής για την οπτικοποίηση δικτύων αμυλοειδώσεων, δηλαδή δικτύων πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων που επικεντρώνονται στις αμυλοειδογόνες πρωτεΐνες. Για τη δημιουργία της εφαρμογής, αρχικά, πραγματοποιήθηκε συλλογή δικτύων από δημοσιευμένα επιστημονικά άρθρα, που σχετίζονται με δίκτυα και αμυλοειδώσεις. Τα δίκτυα αυτά, στη συνέχεια, ανακατασκευάστηκαν μέσω Cytoscape, όπου εφαρμόστηκαν και οι κατάλληλες τροποποιήσεις, ώστε να αναδειχθεί ο χαρακτήρας της εφαρμογής. Συγχρόνως, πραγματοποιήθηκε και κατηγοριοποίηση των πρωτεϊνών με βάση δεδομένα που προήλθαν από τη UniProt. Τέλος, τα δίκτυα αυτά ενσωματώθηκαν στην εφαρμογή, η οποία διευκολύνει τη μελέτη και κατανόησή τους. Στο τελευταίο τμήμα της εργασίας, στην ενότητα των αποτελεσμάτων, παρουσιάζονται οι κώδικες που είναι υπεύθυνοι για την υλοποίηση της εφαρμογής, οι αλλαγές και οι προσθήκες που πραγματοποιήθηκαν, ώστε η εφαρμογή να γίνει περισσότερο λειτουργική. Η εφαρμογή βασίστηκε στη βιβλιοθήκη του Cytoscape JavaScript, μετά από εξαγωγή δικτύων ως διαδικτυακή εφαρμογή από την εφαρμογή του Cytoscape. Οι κώδικες έχουν τροποποιηθεί, ώστε να υποστηρίζονται νέες λειτουργίες. Ρόλος της συγκεκριμένης εφαρμογής είναι αφενός να παρέχει στους επισκέπτες τη δυνατότητα να περιηγούνται και να αλληλεπιδρούν με τα διαθέσιμα δίκτυα και αφετέρου να παρέχει τη δυνατότητα στα μέλη του εργαστηρίου να προσθέτουν τις δικές τους διαδραστικές οπτικοποιήσεις και αναλύσεις δικτύων. Συνολικά, η παρούσα εργασία αναδεικνύει τη συμβολή της οπτικοποίησης βιολογικών δεδομένων στη μελέτη πολύπλοκων ασθενειών, όπως οι αμυλοειδώσεις, και παρουσιάζει μια διαδικτυακή εφαρμογή η οποία μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς σκοπούς. Συγχρόνως, θέτει τις βάσεις για τη μελλοντική επέκταση και αξιοποίηση της εφαρμογής, μέσω της προσθήκης νέων δικτύων και λειτουργιών που θα συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών αμυλοειδογένεσης και των πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων.","abstract_has_math":false,"creators":["Ράπτη Νικολέττα","Rapti Nikoletta"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:55Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5453450"],"render_values":[{"text":"uoadl:5453450","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5453450","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5453450","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5453450","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ράπτη Νικολέττα","Rapti Nikoletta"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5453450","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5453450"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι πρωτεΐνες, προκειμένου να είναι λειτουργικές, πρέπει να διπλώνονται με τέτοιο τρόπο, ώστε να δημιουργείται μια σταθερή ενεργειακά τρισδιάστατη σφαιρική μορφή. Κάτω από ορισμένες συνθήκες, όμως, οι πρωτεΐνες χάνουν τη σταθερότητά τους και τη δομή τους, γεγονός που οδηγεί στη συσσωμάτωσή τους και στη δημιουργία ινώδων δομών, προκαλώντας, έτσι, παθολογικές καταστάσεις όπως οι αμυλοειδώσεις. Ως αμυλοειδώσεις χαρακτηρίζονται μια σειρά ετερογενών ασθενειών, οι οποίες προκύπτουν εξαιτίας λανθασμένου πρωτεϊνικού διπλώματος. Στην κατηγορία των αμυλοειδώσεων ανήκουν μερικές από τις σοβαρότερες ασθένειες της σύγχρονης εποχής, όπως η νόσος του Alzheimer και η νόσος του Parkinson. Τα αμυλοειδή ινίδια, που προκαλούν τις αμυλοειδώσεις, είναι αδιάλυτες ίνες πρωτεϊνικής φύσης, αποτελούν αποτέλεσμα του λανθασμένου διπλώματος των πρωτεϊνών και μοιράζονται ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά, ανεξαρτήτως προέλευσης. Η διαδικασία της αυτοσυγκρότησης των πρωτεϊνών σε σταθερές, αδιάσπαστες ινώδεις δομές, δηλαδή σε αμυλοειδή ινίδια, ονομάζεται αμυλοειδογένεση. Για να γίνει ευρύτερα αντιληπτός ο ρόλος των αμυλοειδών πρωτεϊνών, είναι απαραίτητο να γίνει κατανοητός αρχικά ο ρόλος των πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων, καθώς οι πρωτεΐνες δεν δρουν μεμονωμένα σε έναν οργανισμό, αλλά αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και με άλλα μόρια για να επιτελέσουν μια σειρά λειτουργιών. Οι λειτουργίες αυτές αφορούν το μεταβολισμό, τη μεταφορά σήματος και την κυτταρική δομή. Οι πρωτεϊνικές αλληλεπιδράσεις, επίσης, διαδραματίζουν καίριο ρόλο και στη μελέτη ασθενειών και φαρμακευτικών στόχων. Για την ευκολότερη μελέτη και κατανόησή τους, οι πρωτεϊνικές αλληλεπιδράσεις σχηματίζουν δίκτυα, τα οποία απεικονίζουν τις συσχετίσεις μεταξύ πρωτεϊνών. Μέσω των δικτύων λαμβάνεται μία πληθώρα πληροφοριών σχετικά με τις λειτουργίες των πρωτεϊνών. Επίσης, για την καλύτερη διαχείριση των δεδομένων αυτών, έχουν δημιουργηθεί βάσεις δεδομένων πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων, όπως η STRING. Όσον αφορά τα δίκτυα, αποτελούνται από ένα σύνολο κόμβων και ένα σύνολο ακμών, που απεικονίζουν τις σχέσεις μεταξύ των κόμβων του εκάστοτε δικτύου. Τα δίκτυα σχετίζονται με μια πληθώρα διαφορετικών αντικειμένων μελέτης, όπως για παράδειγμα κοινωνικά, οικονομικά ή βιολογικά συστήματα. Η παρούσα εργασία πραγματεύεται τα βιολογικά συστήματα και ειδικότερα τα δίκτυα πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων, όπως έχει ήδη αναφερθεί. Επιπρόσθετα, η θεωρία γράφων αποτελεί το βασικό μαθηματικό εργαλείο για την αναπαράσταση και την ανάλυση δικτύων, επιτρέποντας την οπτικοποίησή τους, μέσω κόμβων και ακμών. Τέλος, για την οπτική αναπαράσταση των δικτύων υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός εργαλείων οπτικοποίησης και ανάλυσης τους, μεταξύ των οποίων βρίσκεται και το Cytoscape. Το θέμα της παρούσας διπλωματικής είναι η δημιουργία διαδικτυακής εφαρμογής για την οπτικοποίηση δικτύων αμυλοειδώσεων, δηλαδή δικτύων πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων που επικεντρώνονται στις αμυλοειδογόνες πρωτεΐνες. Για τη δημιουργία της εφαρμογής, αρχικά, πραγματοποιήθηκε συλλογή δικτύων από δημοσιευμένα επιστημονικά άρθρα, που σχετίζονται με δίκτυα και αμυλοειδώσεις. Τα δίκτυα αυτά, στη συνέχεια, ανακατασκευάστηκαν μέσω Cytoscape, όπου εφαρμόστηκαν και οι κατάλληλες τροποποιήσεις, ώστε να αναδειχθεί ο χαρακτήρας της εφαρμογής. Συγχρόνως, πραγματοποιήθηκε και κατηγοριοποίηση των πρωτεϊνών με βάση δεδομένα που προήλθαν από τη UniProt. Τέλος, τα δίκτυα αυτά ενσωματώθηκαν στην εφαρμογή, η οποία διευκολύνει τη μελέτη και κατανόησή τους. Στο τελευταίο τμήμα της εργασίας, στην ενότητα των αποτελεσμάτων, παρουσιάζονται οι κώδικες που είναι υπεύθυνοι για την υλοποίηση της εφαρμογής, οι αλλαγές και οι προσθήκες που πραγματοποιήθηκαν, ώστε η εφαρμογή να γίνει περισσότερο λειτουργική. Η εφαρμογή βασίστηκε στη βιβλιοθήκη του Cytoscape JavaScript, μετά από εξαγωγή δικτύων ως διαδικτυακή εφαρμογή από την εφαρμογή του Cytoscape. Οι κώδικες έχουν τροποποιηθεί, ώστε να υποστηρίζονται νέες λειτουργίες. Ρόλος της συγκεκριμένης εφαρμογής είναι αφενός να παρέχει στους επισκέπτες τη δυνατότητα να περιηγούνται και να αλληλεπιδρούν με τα διαθέσιμα δίκτυα και αφετέρου να παρέχει τη δυνατότητα στα μέλη του εργαστηρίου να προσθέτουν τις δικές τους διαδραστικές οπτικοποιήσεις και αναλύσεις δικτύων. Συνολικά, η παρούσα εργασία αναδεικνύει τη συμβολή της οπτικοποίησης βιολογικών δεδομένων στη μελέτη πολύπλοκων ασθενειών, όπως οι αμυλοειδώσεις, και παρουσιάζει μια διαδικτυακή εφαρμογή η οποία μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς σκοπούς. Συγχρόνως, θέτει τις βάσεις για τη μελλοντική επέκταση και αξιοποίηση της εφαρμογής, μέσω της προσθήκης νέων δικτύων και λειτουργιών που θα συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών αμυλοειδογένεσης και των πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων.","Proteins, in order to become functional, must fold into a stable three-dimensional globular structure. Under certain conditions, however, proteins lose their stability and native conformation, leading to their aggregation and the formation of fibrillar structures, thereby giving rise to pathological conditions known as amyloidoses. Amyloidoses comprise a heterogeneous group of diseases caused by protein misfolding. Some of the most severe diseases of modern times belong to this category, including Alzheimer’s disease and Parkinson’s disease. Amyloid fibrils, which are responsible for amyloidoses, are insoluble proteinaceous fibers formed as a result of protein misfolding and share common structural characteristics regardless of their origin. The process through which proteins self-assemble into stable, highly ordered fibrillar structures, known as amyloid fibrils, is referred to as amyloidogenesis. To better understand the role of amyloid proteins, it is first necessary to understand the significance of protein interactions, since proteins do not act independently within an organism, but interact with one another and with other molecules in order to perform a wide range of biological functions. These functions include metabolism, signal transduction and cellular structure. Protein interactions also play a crucial role in the study of diseases and the identification of potential therapeutic targets. To facilitate their analysis and interpretation, protein interactions are represented as networks that depict the relationships between proteins. These networks provide valuable information regarding protein functions and biological processes. Furthermore, specialized protein interaction databases, such as STRING, have been developed to facilitate the storage, management and exploitation of such data. Networks consist of a set of nodes and a set of edges representing the relationships among the nodes. They are widely used to describe a variety of systems, including social, economic and biological systems. The present study focuses on biological systems and, more specifically, on protein-protein interaction networks. In addition, graph theory constitutes the fundamental mathematical framework for network representation and analysis, enabling their visualization through nodes and edges. Various tools have been developed for network visualization and analysis, among which Cytoscape is one of the most widely used. The aim of this thesis is the development of a web-based application for the visualization of amyloidosis-related networks, namely protein-protein interaction networks centered on amyloidogenic proteins. For the development of the application, networks associated with amyloidoses were initially collected from the public scientific literature. These networks were subsequently reconstructed using Cytoscape and appropriately modified in order to support the objectives and functionality of the application. At the same time, proteins were categorized based on the information retrieved from the UniProt database. The resulting networks were then integrated into the application, which facilitates their exploration, study and interpretation. The final part of the thesis, namely the results, presents the source code responsible for the implementation of the application, along with the modifications and the additions introduced to enhance its functionality. The application was developed using the Cytoscape.js library, following the export of Cytoscape networks into a web-based environment. The original codebase was further customized to support additional features and functionalities. The application serves a dual purpose. On the one hand, it enables visitors to browse and interact with the available networks. On the other hand, it allows laboratory members to contribute and integrate their own interactive visualizations and networks’ analysis. Overall, this thesis highlights the importance of biological data visualization in the study of complex diseases such as amyloidoses and presents a web-based application that can serve as a useful educational and research tool. Furthermore, it establishes a foundation for the future expansion and utilization of the application through the incorporation of additional networks and functionalities, thereby contributing to a deeper understanding of amyloidogenesis and protein-protein interactions."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Δημιουργία διαδικτυακής εφαρμογής για την οπτικοποίηση δικτύων που σχετίζονται με αμυλοειδώσεις"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ράπτη Νικολέττα","Rapti Nikoletta"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Οι πρωτεΐνες, προκειμένου να είναι λειτουργικές, πρέπει να διπλώνονται με τέτοιο τρόπο, ώστε να δημιουργείται μια σταθερή ενεργειακά τρισδιάστατη σφαιρική μορφή. Κάτω από ορισμένες συνθήκες, όμως, οι πρωτεΐνες χάνουν τη σταθερότητά τους και τη δομή τους, γεγονός που οδηγεί στη συσσωμάτωσή τους και στη δημιουργία ινώδων δομών, προκαλώντας, έτσι, παθολογικές καταστάσεις όπως οι αμυλοειδώσεις. Ως αμυλοειδώσεις χαρακτηρίζονται μια σειρά ετερογενών ασθενειών, οι οποίες προκύπτουν εξαιτίας λανθασμένου πρωτεϊνικού διπλώματος. Στην κατηγορία των αμυλοειδώσεων ανήκουν μερικές από τις σοβαρότερες ασθένειες της σύγχρονης εποχής, όπως η νόσος του Alzheimer και η νόσος του Parkinson. Τα αμυλοειδή ινίδια, που προκαλούν τις αμυλοειδώσεις, είναι αδιάλυτες ίνες πρωτεϊνικής φύσης, αποτελούν αποτέλεσμα του λανθασμένου διπλώματος των πρωτεϊνών και μοιράζονται ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά, ανεξαρτήτως προέλευσης. Η διαδικασία της αυτοσυγκρότησης των πρωτεϊνών σε σταθερές, αδιάσπαστες ινώδεις δομές, δηλαδή σε αμυλοειδή ινίδια, ονομάζεται αμυλοειδογένεση. Για να γίνει ευρύτερα αντιληπτός ο ρόλος των αμυλοειδών πρωτεϊνών, είναι απαραίτητο να γίνει κατανοητός αρχικά ο ρόλος των πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων, καθώς οι πρωτεΐνες δεν δρουν μεμονωμένα σε έναν οργανισμό, αλλά αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και με άλλα μόρια για να επιτελέσουν μια σειρά λειτουργιών. Οι λειτουργίες αυτές αφορούν το μεταβολισμό, τη μεταφορά σήματος και την κυτταρική δομή. Οι πρωτεϊνικές αλληλεπιδράσεις, επίσης, διαδραματίζουν καίριο ρόλο και στη μελέτη ασθενειών και φαρμακευτικών στόχων. Για την ευκολότερη μελέτη και κατανόησή τους, οι πρωτεϊνικές αλληλεπιδράσεις σχηματίζουν δίκτυα, τα οποία απεικονίζουν τις συσχετίσεις μεταξύ πρωτεϊνών. Μέσω των δικτύων λαμβάνεται μία πληθώρα πληροφοριών σχετικά με τις λειτουργίες των πρωτεϊνών. Επίσης, για την καλύτερη διαχείριση των δεδομένων αυτών, έχουν δημιουργηθεί βάσεις δεδομένων πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων, όπως η STRING. Όσον αφορά τα δίκτυα, αποτελούνται από ένα σύνολο κόμβων και ένα σύνολο ακμών, που απεικονίζουν τις σχέσεις μεταξύ των κόμβων του εκάστοτε δικτύου. Τα δίκτυα σχετίζονται με μια πληθώρα διαφορετικών αντικειμένων μελέτης, όπως για παράδειγμα κοινωνικά, οικονομικά ή βιολογικά συστήματα. Η παρούσα εργασία πραγματεύεται τα βιολογικά συστήματα και ειδικότερα τα δίκτυα πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων, όπως έχει ήδη αναφερθεί. Επιπρόσθετα, η θεωρία γράφων αποτελεί το βασικό μαθηματικό εργαλείο για την αναπαράσταση και την ανάλυση δικτύων, επιτρέποντας την οπτικοποίησή τους, μέσω κόμβων και ακμών. Τέλος, για την οπτική αναπαράσταση των δικτύων υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός εργαλείων οπτικοποίησης και ανάλυσης τους, μεταξύ των οποίων βρίσκεται και το Cytoscape. Το θέμα της παρούσας διπλωματικής είναι η δημιουργία διαδικτυακής εφαρμογής για την οπτικοποίηση δικτύων αμυλοειδώσεων, δηλαδή δικτύων πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων που επικεντρώνονται στις αμυλοειδογόνες πρωτεΐνες. Για τη δημιουργία της εφαρμογής, αρχικά, πραγματοποιήθηκε συλλογή δικτύων από δημοσιευμένα επιστημονικά άρθρα, που σχετίζονται με δίκτυα και αμυλοειδώσεις. Τα δίκτυα αυτά, στη συνέχεια, ανακατασκευάστηκαν μέσω Cytoscape, όπου εφαρμόστηκαν και οι κατάλληλες τροποποιήσεις, ώστε να αναδειχθεί ο χαρακτήρας της εφαρμογής. Συγχρόνως, πραγματοποιήθηκε και κατηγοριοποίηση των πρωτεϊνών με βάση δεδομένα που προήλθαν από τη UniProt. Τέλος, τα δίκτυα αυτά ενσωματώθηκαν στην εφαρμογή, η οποία διευκολύνει τη μελέτη και κατανόησή τους. Στο τελευταίο τμήμα της εργασίας, στην ενότητα των αποτελεσμάτων, παρουσιάζονται οι κώδικες που είναι υπεύθυνοι για την υλοποίηση της εφαρμογής, οι αλλαγές και οι προσθήκες που πραγματοποιήθηκαν, ώστε η εφαρμογή να γίνει περισσότερο λειτουργική. Η εφαρμογή βασίστηκε στη βιβλιοθήκη του Cytoscape JavaScript, μετά από εξαγωγή δικτύων ως διαδικτυακή εφαρμογή από την εφαρμογή του Cytoscape. Οι κώδικες έχουν τροποποιηθεί, ώστε να υποστηρίζονται νέες λειτουργίες. Ρόλος της συγκεκριμένης εφαρμογής είναι αφενός να παρέχει στους επισκέπτες τη δυνατότητα να περιηγούνται και να αλληλεπιδρούν με τα διαθέσιμα δίκτυα και αφετέρου να παρέχει τη δυνατότητα στα μέλη του εργαστηρίου να προσθέτουν τις δικές τους διαδραστικές οπτικοποιήσεις και αναλύσεις δικτύων. Συνολικά, η παρούσα εργασία αναδεικνύει τη συμβολή της οπτικοποίησης βιολογικών δεδομένων στη μελέτη πολύπλοκων ασθενειών, όπως οι αμυλοειδώσεις, και παρουσιάζει μια διαδικτυακή εφαρμογή η οποία μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς σκοπούς. Συγχρόνως, θέτει τις βάσεις για τη μελλοντική επέκταση και αξιοποίηση της εφαρμογής, μέσω της προσθήκης νέων δικτύων και λειτουργιών που θα συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών αμυλοειδογένεσης και των πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων.","Proteins, in order to become functional, must fold into a stable three-dimensional globular structure. Under certain conditions, however, proteins lose their stability and native conformation, leading to their aggregation and the formation of fibrillar structures, thereby giving rise to pathological conditions known as amyloidoses. Amyloidoses comprise a heterogeneous group of diseases caused by protein misfolding. Some of the most severe diseases of modern times belong to this category, including Alzheimer’s disease and Parkinson’s disease. Amyloid fibrils, which are responsible for amyloidoses, are insoluble proteinaceous fibers formed as a result of protein misfolding and share common structural characteristics regardless of their origin. The process through which proteins self-assemble into stable, highly ordered fibrillar structures, known as amyloid fibrils, is referred to as amyloidogenesis. To better understand the role of amyloid proteins, it is first necessary to understand the significance of protein interactions, since proteins do not act independently within an organism, but interact with one another and with other molecules in order to perform a wide range of biological functions. These functions include metabolism, signal transduction and cellular structure. Protein interactions also play a crucial role in the study of diseases and the identification of potential therapeutic targets. To facilitate their analysis and interpretation, protein interactions are represented as networks that depict the relationships between proteins. These networks provide valuable information regarding protein functions and biological processes. Furthermore, specialized protein interaction databases, such as STRING, have been developed to facilitate the storage, management and exploitation of such data. Networks consist of a set of nodes and a set of edges representing the relationships among the nodes. They are widely used to describe a variety of systems, including social, economic and biological systems. The present study focuses on biological systems and, more specifically, on protein-protein interaction networks. In addition, graph theory constitutes the fundamental mathematical framework for network representation and analysis, enabling their visualization through nodes and edges. Various tools have been developed for network visualization and analysis, among which Cytoscape is one of the most widely used. The aim of this thesis is the development of a web-based application for the visualization of amyloidosis-related networks, namely protein-protein interaction networks centered on amyloidogenic proteins. For the development of the application, networks associated with amyloidoses were initially collected from the public scientific literature. These networks were subsequently reconstructed using Cytoscape and appropriately modified in order to support the objectives and functionality of the application. At the same time, proteins were categorized based on the information retrieved from the UniProt database. The resulting networks were then integrated into the application, which facilitates their exploration, study and interpretation. The final part of the thesis, namely the results, presents the source code responsible for the implementation of the application, along with the modifications and the additions introduced to enhance its functionality. The application was developed using the Cytoscape.js library, following the export of Cytoscape networks into a web-based environment. The original codebase was further customized to support additional features and functionalities. The application serves a dual purpose. On the one hand, it enables visitors to browse and interact with the available networks. On the other hand, it allows laboratory members to contribute and integrate their own interactive visualizations and networks’ analysis. Overall, this thesis highlights the importance of biological data visualization in the study of complex diseases such as amyloidoses and presents a web-based application that can serve as a useful educational and research tool. Furthermore, it establishes a foundation for the future expansion and utilization of the application through the incorporation of additional networks and functionalities, thereby contributing to a deeper understanding of amyloidogenesis and protein-protein interactions."],"dc:identifier":["uoadl:5453450","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5453450"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Δημιουργία διαδικτυακής εφαρμογής για την οπτικοποίηση δικτύων που σχετίζονται με αμυλοειδώσεις"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:55Z"}