{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5456205"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5456205","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Επιδημιολογική μελέτη του καρκίνου του δέρματος (μελάνωμα, bcc, scc) στην Κρήτη από το 2019 μέχρι το 2024","abstract":"Ο καρκίνος του δέρματος αποτελεί μία από τις πιο συχνές κακοήθειες παγκοσμίως, με τη συχνότητά του να αυξάνεται σταθερά τις τελευταίες δεκαετίες λόγω δημογραφικών, περιβαλλοντικών και συμπεριφορικών παραγόντων. Διακρίνεται κυρίως στον μη μελανωματικό καρκίνο δέρματος (ΜΜΚΔ), ο οποίος περιλαμβάνει το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα (ΒΚΚ) και το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα (ΑΚΚ), και στο κακόηθες μελάνωμα (ΚΜ), το οποίο, αν και σαφώς λιγότερο συχνό, ευθύνεται για τη συντριπτική πλειοψηφία των θανάτων που σχετίζονται με νεοπλάσματα του δέρματος. Η χρόνια και η διαλείπουσα έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV) αναγνωρίζεται ως ο κυριότερος περιβαλλοντικός παράγοντας κινδύνου που μπορεί να αποφευχθεί, ενώ πρόσθετοι παράγοντες περιλαμβάνουν τον ανοιχτόχρωμο φωτότυπο δέρματος, την προχωρημένη ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό με κακοήθεια του δέρματος και το ατομικό ιστορικό, την ανοσοκαταστολή, καθώς και την συνολική έκθεση στον ήλιο, ιδίως κατά την παιδική και εφηβική ηλικία. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η παρουσίαση και η ανάλυση της σχέσης μεταξύ των τύπων καρκίνου δέρματος, της ηλιακής έκθεσης και των συμπεριφορών φωτοπροστασίας, με βάση τα ευρήματα πρόσφατης ελληνικής μελέτης που διεξήχθη στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης. Στο πρώτο, γενικό μέρος της εργασίας, παρουσιάζεται αναλυτικά η παγκόσμια και ευρωπαϊκή επιδημιολογία του καρκίνου δέρματος, η κατηγοριοποίηση και τα χαρακτηριστικά των κύριων τύπων (ΒΚΚ, ΑΚΚ, ΚΜ), οι αναγνωρισμένοι παράγοντες κινδύνου, η ταξινόμηση των φωτοτύπων δέρματος κατά Fitzpatrick, οι σύγχρονες διαγνωστικές μέθοδοι (κλινική εξέταση, κανόνας ABCDE, δερματοσκόπηση, βιοψία) και οι στρατηγικές πρωτογενούς πρόληψης, με έμφαση στη φωτοπροστασία (χρήση αντηλιακού, UPF ρουχισμός, αποφυγή ηλιακής έκθεσης σε ώρες αιχμής). Στο δεύτερο, ειδικό μέρος, παρουσιάζεται ο σκοπός, η μεθοδολογία και τα αποτελέσματα με βάση τη μελέτη των Koumaki και συνεργατών (2024), η οποία συμπεριέλαβε 265 ασθενείς με καρκίνο δέρματος (50,6% ΒΚΚ, 35,1% ΑΚΚ, 14,3% ΚΜ) και 106 υγιείς μάρτυρες, συνολικά 371 συμμετέχοντες. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν ότι οι ασθενείς με καρκίνο δέρματος είχαν στατιστικά σημαντικά ανοιχτότερο φωτότυπο δέρματος, υψηλότερη ιστορική έκθεση στον ήλιο σε επαγγελματικό, ψυχαγωγικό και κατά την παιδική ηλικία, και λιγότερη φωτοπροστασία σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Η ομάδα ελέγχου χρησιμοποιούσε συχνότερα αντηλιακό, προτιμούσε προϊόντα με δείκτη προστασίας SPF άνω του 50, και υιοθετούσε συχνότερα συμπληρωματικά μέτρα προστασίας, όπως γυαλιά ηλίου, καπέλα με γείσο και μακρυμάνικα ρούχα. Ασθενείς με μελάνωμα ήταν λιγότερο πιθανό να χρησιμοποιούν προστατευτικό ρουχισμό και να αναζητήσουν σκιά σε σύγκριση με τους ασθενείς με ΒΚΚ και ΑΚΚ, υποδεικνύοντας διαφοροποιημένη συμπεριφορά ανάλογα με τον τύπο νεοπλάσματος. Τα ευρήματα της εργασίας επιβεβαιώνουν τον καθοριστικό ρόλο της συσσωρευτικής και της διαλείπουσας ηλιακής έκθεσης, καθώς και της ανεπαρκούς φωτοπροστασίας στην ανάπτυξη καρκίνου δέρματος σε πληθυσμούς με υψηλή ηλιοφάνεια, όπως αυτός της νήσου Κρήτης. Επίσης, αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη σχεδιασμού στοχευμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων και παρεμβάσεων δημόσιας υγείας, ιδίως για ευπαθείς και υψηλού κινδύνου ομάδες πληθυσμού. Η έγκαιρη ενημέρωση, η αυτοεξέταση του δέρματος με βάση τον κανόνα ABCDE για την αναγνώριση ύποπτων βλαβών και η υιοθέτηση ολιστικών πρακτικών φωτοπροστασίας κρίνονται απαραίτητες για τη μείωση της επίπτωσης και της θνησιμότητας από καρκίνο δέρματος.","abstract_html":"Ο καρκίνος του δέρματος αποτελεί μία από τις πιο συχνές κακοήθειες παγκοσμίως, με τη συχνότητά του να αυξάνεται σταθερά τις τελευταίες δεκαετίες λόγω δημογραφικών, περιβαλλοντικών και συμπεριφορικών παραγόντων. Διακρίνεται κυρίως στον μη μελανωματικό καρκίνο δέρματος (ΜΜΚΔ), ο οποίος περιλαμβάνει το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα (ΒΚΚ) και το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα (ΑΚΚ), και στο κακόηθες μελάνωμα (ΚΜ), το οποίο, αν και σαφώς λιγότερο συχνό, ευθύνεται για τη συντριπτική πλειοψηφία των θανάτων που σχετίζονται με νεοπλάσματα του δέρματος. Η χρόνια και η διαλείπουσα έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV) αναγνωρίζεται ως ο κυριότερος περιβαλλοντικός παράγοντας κινδύνου που μπορεί να αποφευχθεί, ενώ πρόσθετοι παράγοντες περιλαμβάνουν τον ανοιχτόχρωμο φωτότυπο δέρματος, την προχωρημένη ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό με κακοήθεια του δέρματος και το ατομικό ιστορικό, την ανοσοκαταστολή, καθώς και την συνολική έκθεση στον ήλιο, ιδίως κατά την παιδική και εφηβική ηλικία. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η παρουσίαση και η ανάλυση της σχέσης μεταξύ των τύπων καρκίνου δέρματος, της ηλιακής έκθεσης και των συμπεριφορών φωτοπροστασίας, με βάση τα ευρήματα πρόσφατης ελληνικής μελέτης που διεξήχθη στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης. Στο πρώτο, γενικό μέρος της εργασίας, παρουσιάζεται αναλυτικά η παγκόσμια και ευρωπαϊκή επιδημιολογία του καρκίνου δέρματος, η κατηγοριοποίηση και τα χαρακτηριστικά των κύριων τύπων (ΒΚΚ, ΑΚΚ, ΚΜ), οι αναγνωρισμένοι παράγοντες κινδύνου, η ταξινόμηση των φωτοτύπων δέρματος κατά Fitzpatrick, οι σύγχρονες διαγνωστικές μέθοδοι (κλινική εξέταση, κανόνας ABCDE, δερματοσκόπηση, βιοψία) και οι στρατηγικές πρωτογενούς πρόληψης, με έμφαση στη φωτοπροστασία (χρήση αντηλιακού, UPF ρουχισμός, αποφυγή ηλιακής έκθεσης σε ώρες αιχμής). Στο δεύτερο, ειδικό μέρος, παρουσιάζεται ο σκοπός, η μεθοδολογία και τα αποτελέσματα με βάση τη μελέτη των Koumaki και συνεργατών (2024), η οποία συμπεριέλαβε 265 ασθενείς με καρκίνο δέρματος (50,6% ΒΚΚ, 35,1% ΑΚΚ, 14,3% ΚΜ) και 106 υγιείς μάρτυρες, συνολικά 371 συμμετέχοντες. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν ότι οι ασθενείς με καρκίνο δέρματος είχαν στατιστικά σημαντικά ανοιχτότερο φωτότυπο δέρματος, υψηλότερη ιστορική έκθεση στον ήλιο σε επαγγελματικό, ψυχαγωγικό και κατά την παιδική ηλικία, και λιγότερη φωτοπροστασία σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Η ομάδα ελέγχου χρησιμοποιούσε συχνότερα αντηλιακό, προτιμούσε προϊόντα με δείκτη προστασίας SPF άνω του 50, και υιοθετούσε συχνότερα συμπληρωματικά μέτρα προστασίας, όπως γυαλιά ηλίου, καπέλα με γείσο και μακρυμάνικα ρούχα. Ασθενείς με μελάνωμα ήταν λιγότερο πιθανό να χρησιμοποιούν προστατευτικό ρουχισμό και να αναζητήσουν σκιά σε σύγκριση με τους ασθενείς με ΒΚΚ και ΑΚΚ, υποδεικνύοντας διαφοροποιημένη συμπεριφορά ανάλογα με τον τύπο νεοπλάσματος. Τα ευρήματα της εργασίας επιβεβαιώνουν τον καθοριστικό ρόλο της συσσωρευτικής και της διαλείπουσας ηλιακής έκθεσης, καθώς και της ανεπαρκούς φωτοπροστασίας στην ανάπτυξη καρκίνου δέρματος σε πληθυσμούς με υψηλή ηλιοφάνεια, όπως αυτός της νήσου Κρήτης. Επίσης, αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη σχεδιασμού στοχευμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων και παρεμβάσεων δημόσιας υγείας, ιδίως για ευπαθείς και υψηλού κινδύνου ομάδες πληθυσμού. Η έγκαιρη ενημέρωση, η αυτοεξέταση του δέρματος με βάση τον κανόνα ABCDE για την αναγνώριση ύποπτων βλαβών και η υιοθέτηση ολιστικών πρακτικών φωτοπροστασίας κρίνονται απαραίτητες για τη μείωση της επίπτωσης και της θνησιμότητας από καρκίνο δέρματος.","abstract_has_math":false,"creators":["Μαραζάκη Φαίδρα","Marazaki Faidra"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:56Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5456205"],"render_values":[{"text":"uoadl:5456205","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456205","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456205","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5456205","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μαραζάκη Φαίδρα","Marazaki Faidra"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5456205","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456205"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο καρκίνος του δέρματος αποτελεί μία από τις πιο συχνές κακοήθειες παγκοσμίως, με τη συχνότητά του να αυξάνεται σταθερά τις τελευταίες δεκαετίες λόγω δημογραφικών, περιβαλλοντικών και συμπεριφορικών παραγόντων. Διακρίνεται κυρίως στον μη μελανωματικό καρκίνο δέρματος (ΜΜΚΔ), ο οποίος περιλαμβάνει το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα (ΒΚΚ) και το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα (ΑΚΚ), και στο κακόηθες μελάνωμα (ΚΜ), το οποίο, αν και σαφώς λιγότερο συχνό, ευθύνεται για τη συντριπτική πλειοψηφία των θανάτων που σχετίζονται με νεοπλάσματα του δέρματος. Η χρόνια και η διαλείπουσα έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV) αναγνωρίζεται ως ο κυριότερος περιβαλλοντικός παράγοντας κινδύνου που μπορεί να αποφευχθεί, ενώ πρόσθετοι παράγοντες περιλαμβάνουν τον ανοιχτόχρωμο φωτότυπο δέρματος, την προχωρημένη ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό με κακοήθεια του δέρματος και το ατομικό ιστορικό, την ανοσοκαταστολή, καθώς και την συνολική έκθεση στον ήλιο, ιδίως κατά την παιδική και εφηβική ηλικία. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η παρουσίαση και η ανάλυση της σχέσης μεταξύ των τύπων καρκίνου δέρματος, της ηλιακής έκθεσης και των συμπεριφορών φωτοπροστασίας, με βάση τα ευρήματα πρόσφατης ελληνικής μελέτης που διεξήχθη στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης. Στο πρώτο, γενικό μέρος της εργασίας, παρουσιάζεται αναλυτικά η παγκόσμια και ευρωπαϊκή επιδημιολογία του καρκίνου δέρματος, η κατηγοριοποίηση και τα χαρακτηριστικά των κύριων τύπων (ΒΚΚ, ΑΚΚ, ΚΜ), οι αναγνωρισμένοι παράγοντες κινδύνου, η ταξινόμηση των φωτοτύπων δέρματος κατά Fitzpatrick, οι σύγχρονες διαγνωστικές μέθοδοι (κλινική εξέταση, κανόνας ABCDE, δερματοσκόπηση, βιοψία) και οι στρατηγικές πρωτογενούς πρόληψης, με έμφαση στη φωτοπροστασία (χρήση αντηλιακού, UPF ρουχισμός, αποφυγή ηλιακής έκθεσης σε ώρες αιχμής). Στο δεύτερο, ειδικό μέρος, παρουσιάζεται ο σκοπός, η μεθοδολογία και τα αποτελέσματα με βάση τη μελέτη των Koumaki και συνεργατών (2024), η οποία συμπεριέλαβε 265 ασθενείς με καρκίνο δέρματος (50,6% ΒΚΚ, 35,1% ΑΚΚ, 14,3% ΚΜ) και 106 υγιείς μάρτυρες, συνολικά 371 συμμετέχοντες. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν ότι οι ασθενείς με καρκίνο δέρματος είχαν στατιστικά σημαντικά ανοιχτότερο φωτότυπο δέρματος, υψηλότερη ιστορική έκθεση στον ήλιο σε επαγγελματικό, ψυχαγωγικό και κατά την παιδική ηλικία, και λιγότερη φωτοπροστασία σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Η ομάδα ελέγχου χρησιμοποιούσε συχνότερα αντηλιακό, προτιμούσε προϊόντα με δείκτη προστασίας SPF άνω του 50, και υιοθετούσε συχνότερα συμπληρωματικά μέτρα προστασίας, όπως γυαλιά ηλίου, καπέλα με γείσο και μακρυμάνικα ρούχα. Ασθενείς με μελάνωμα ήταν λιγότερο πιθανό να χρησιμοποιούν προστατευτικό ρουχισμό και να αναζητήσουν σκιά σε σύγκριση με τους ασθενείς με ΒΚΚ και ΑΚΚ, υποδεικνύοντας διαφοροποιημένη συμπεριφορά ανάλογα με τον τύπο νεοπλάσματος. Τα ευρήματα της εργασίας επιβεβαιώνουν τον καθοριστικό ρόλο της συσσωρευτικής και της διαλείπουσας ηλιακής έκθεσης, καθώς και της ανεπαρκούς φωτοπροστασίας στην ανάπτυξη καρκίνου δέρματος σε πληθυσμούς με υψηλή ηλιοφάνεια, όπως αυτός της νήσου Κρήτης. Επίσης, αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη σχεδιασμού στοχευμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων και παρεμβάσεων δημόσιας υγείας, ιδίως για ευπαθείς και υψηλού κινδύνου ομάδες πληθυσμού. Η έγκαιρη ενημέρωση, η αυτοεξέταση του δέρματος με βάση τον κανόνα ABCDE για την αναγνώριση ύποπτων βλαβών και η υιοθέτηση ολιστικών πρακτικών φωτοπροστασίας κρίνονται απαραίτητες για τη μείωση της επίπτωσης και της θνησιμότητας από καρκίνο δέρματος.","Skin cancer is among the most common malignancies worldwide, with a steadily increasing incidence over recent decades driven by demographic, environmental, and behavioral factors. It is broadly classified into non-melanoma skin cancer (NMSC), which includes basal cell carcinoma (BCC) and squamous cell carcinoma (SCC), and cutaneous malignant melanoma (MM), which, although considerably less common, accounts for the vast majority of skin-cancer-related deaths. Chronic and intermittent exposure to ultraviolet (UV) radiation is recognized as the principal modifiable environmental risk factor, while additional contributors include fair skin phototype, older age, positive personal or family history, immunosuppression, and occupational or recreational sun exposure, particularly during childhood and adolescence. The aim of this diploma thesis is to systematically present and to analyze the relationship between skin cancer subtypes, sun exposure, and photoprotective behavior, drawing on findings from a recent Greek study conducted at the University General Hospital of Heraklion, Crete. The general part of the thesis presents the global and European epidemiology of skin cancer, the classification and characteristics of its main subtypes (BCC, SCC, MM), established risk factors, the Fitzpatrick skin phototype classification, contemporary diagnostic methods (clinical examination, the ABCDE rule, dermoscopy, biopsy), and primary prevention strategies, with emphasis on photoprotection through sunscreen use, protective clothing, and avoidance of peak sun-hour exposure. The special part presents the aim, methodology, and results based on the study by Koumaki et al. (2024), which included 265 skin cancer patients (50.6% BCC, 35.1% SCC, 14.3% MM) and 106 healthy controls, totaling 371 participants. Results showed that skin cancer patients had significantly lighter skin phototypes, higher lifetime sun exposure across occupational, recreational, and childhood contexts, and fewer photoprotective habits compared to controls. Controls used sunscreen more frequently, preferred products with SPF greater than 50, and more often adopted additional protective measures such as sunglasses, broad-brimmed hats, and long-sleeved clothing. Notably, melanoma patients were less likely to use protective clothing and seek shade compared with BCC and SCC patients, suggesting subtype-specific behavioral patterns. These findings confirm the decisive role of cumulative and intermittent sun exposure, as well as inadequate photoprotection, in the development of skin cancer in high-sunshine populations such as that of Crete, and underscore the pressing need for targeted educational programs and public health interventions, particularly for vulnerable, high-risk population groups. Early education, systematic skin self-examination, and the adoption of comprehensive photoprotective practices are considered essential for reducing skin cancer incidence and mortality."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Επιδημιολογική μελέτη του καρκίνου του δέρματος (μελάνωμα, bcc, scc) στην Κρήτη από το 2019 μέχρι το 2024"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μαραζάκη Φαίδρα","Marazaki Faidra"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Ο καρκίνος του δέρματος αποτελεί μία από τις πιο συχνές κακοήθειες παγκοσμίως, με τη συχνότητά του να αυξάνεται σταθερά τις τελευταίες δεκαετίες λόγω δημογραφικών, περιβαλλοντικών και συμπεριφορικών παραγόντων. Διακρίνεται κυρίως στον μη μελανωματικό καρκίνο δέρματος (ΜΜΚΔ), ο οποίος περιλαμβάνει το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα (ΒΚΚ) και το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα (ΑΚΚ), και στο κακόηθες μελάνωμα (ΚΜ), το οποίο, αν και σαφώς λιγότερο συχνό, ευθύνεται για τη συντριπτική πλειοψηφία των θανάτων που σχετίζονται με νεοπλάσματα του δέρματος. Η χρόνια και η διαλείπουσα έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV) αναγνωρίζεται ως ο κυριότερος περιβαλλοντικός παράγοντας κινδύνου που μπορεί να αποφευχθεί, ενώ πρόσθετοι παράγοντες περιλαμβάνουν τον ανοιχτόχρωμο φωτότυπο δέρματος, την προχωρημένη ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό με κακοήθεια του δέρματος και το ατομικό ιστορικό, την ανοσοκαταστολή, καθώς και την συνολική έκθεση στον ήλιο, ιδίως κατά την παιδική και εφηβική ηλικία. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η παρουσίαση και η ανάλυση της σχέσης μεταξύ των τύπων καρκίνου δέρματος, της ηλιακής έκθεσης και των συμπεριφορών φωτοπροστασίας, με βάση τα ευρήματα πρόσφατης ελληνικής μελέτης που διεξήχθη στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης. Στο πρώτο, γενικό μέρος της εργασίας, παρουσιάζεται αναλυτικά η παγκόσμια και ευρωπαϊκή επιδημιολογία του καρκίνου δέρματος, η κατηγοριοποίηση και τα χαρακτηριστικά των κύριων τύπων (ΒΚΚ, ΑΚΚ, ΚΜ), οι αναγνωρισμένοι παράγοντες κινδύνου, η ταξινόμηση των φωτοτύπων δέρματος κατά Fitzpatrick, οι σύγχρονες διαγνωστικές μέθοδοι (κλινική εξέταση, κανόνας ABCDE, δερματοσκόπηση, βιοψία) και οι στρατηγικές πρωτογενούς πρόληψης, με έμφαση στη φωτοπροστασία (χρήση αντηλιακού, UPF ρουχισμός, αποφυγή ηλιακής έκθεσης σε ώρες αιχμής). Στο δεύτερο, ειδικό μέρος, παρουσιάζεται ο σκοπός, η μεθοδολογία και τα αποτελέσματα με βάση τη μελέτη των Koumaki και συνεργατών (2024), η οποία συμπεριέλαβε 265 ασθενείς με καρκίνο δέρματος (50,6% ΒΚΚ, 35,1% ΑΚΚ, 14,3% ΚΜ) και 106 υγιείς μάρτυρες, συνολικά 371 συμμετέχοντες. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν ότι οι ασθενείς με καρκίνο δέρματος είχαν στατιστικά σημαντικά ανοιχτότερο φωτότυπο δέρματος, υψηλότερη ιστορική έκθεση στον ήλιο σε επαγγελματικό, ψυχαγωγικό και κατά την παιδική ηλικία, και λιγότερη φωτοπροστασία σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Η ομάδα ελέγχου χρησιμοποιούσε συχνότερα αντηλιακό, προτιμούσε προϊόντα με δείκτη προστασίας SPF άνω του 50, και υιοθετούσε συχνότερα συμπληρωματικά μέτρα προστασίας, όπως γυαλιά ηλίου, καπέλα με γείσο και μακρυμάνικα ρούχα. Ασθενείς με μελάνωμα ήταν λιγότερο πιθανό να χρησιμοποιούν προστατευτικό ρουχισμό και να αναζητήσουν σκιά σε σύγκριση με τους ασθενείς με ΒΚΚ και ΑΚΚ, υποδεικνύοντας διαφοροποιημένη συμπεριφορά ανάλογα με τον τύπο νεοπλάσματος. Τα ευρήματα της εργασίας επιβεβαιώνουν τον καθοριστικό ρόλο της συσσωρευτικής και της διαλείπουσας ηλιακής έκθεσης, καθώς και της ανεπαρκούς φωτοπροστασίας στην ανάπτυξη καρκίνου δέρματος σε πληθυσμούς με υψηλή ηλιοφάνεια, όπως αυτός της νήσου Κρήτης. Επίσης, αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη σχεδιασμού στοχευμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων και παρεμβάσεων δημόσιας υγείας, ιδίως για ευπαθείς και υψηλού κινδύνου ομάδες πληθυσμού. Η έγκαιρη ενημέρωση, η αυτοεξέταση του δέρματος με βάση τον κανόνα ABCDE για την αναγνώριση ύποπτων βλαβών και η υιοθέτηση ολιστικών πρακτικών φωτοπροστασίας κρίνονται απαραίτητες για τη μείωση της επίπτωσης και της θνησιμότητας από καρκίνο δέρματος.","Skin cancer is among the most common malignancies worldwide, with a steadily increasing incidence over recent decades driven by demographic, environmental, and behavioral factors. It is broadly classified into non-melanoma skin cancer (NMSC), which includes basal cell carcinoma (BCC) and squamous cell carcinoma (SCC), and cutaneous malignant melanoma (MM), which, although considerably less common, accounts for the vast majority of skin-cancer-related deaths. Chronic and intermittent exposure to ultraviolet (UV) radiation is recognized as the principal modifiable environmental risk factor, while additional contributors include fair skin phototype, older age, positive personal or family history, immunosuppression, and occupational or recreational sun exposure, particularly during childhood and adolescence. The aim of this diploma thesis is to systematically present and to analyze the relationship between skin cancer subtypes, sun exposure, and photoprotective behavior, drawing on findings from a recent Greek study conducted at the University General Hospital of Heraklion, Crete. The general part of the thesis presents the global and European epidemiology of skin cancer, the classification and characteristics of its main subtypes (BCC, SCC, MM), established risk factors, the Fitzpatrick skin phototype classification, contemporary diagnostic methods (clinical examination, the ABCDE rule, dermoscopy, biopsy), and primary prevention strategies, with emphasis on photoprotection through sunscreen use, protective clothing, and avoidance of peak sun-hour exposure. The special part presents the aim, methodology, and results based on the study by Koumaki et al. (2024), which included 265 skin cancer patients (50.6% BCC, 35.1% SCC, 14.3% MM) and 106 healthy controls, totaling 371 participants. Results showed that skin cancer patients had significantly lighter skin phototypes, higher lifetime sun exposure across occupational, recreational, and childhood contexts, and fewer photoprotective habits compared to controls. Controls used sunscreen more frequently, preferred products with SPF greater than 50, and more often adopted additional protective measures such as sunglasses, broad-brimmed hats, and long-sleeved clothing. Notably, melanoma patients were less likely to use protective clothing and seek shade compared with BCC and SCC patients, suggesting subtype-specific behavioral patterns. These findings confirm the decisive role of cumulative and intermittent sun exposure, as well as inadequate photoprotection, in the development of skin cancer in high-sunshine populations such as that of Crete, and underscore the pressing need for targeted educational programs and public health interventions, particularly for vulnerable, high-risk population groups. Early education, systematic skin self-examination, and the adoption of comprehensive photoprotective practices are considered essential for reducing skin cancer incidence and mortality."],"dc:identifier":["uoadl:5456205","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456205"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Επιδημιολογική μελέτη του καρκίνου του δέρματος (μελάνωμα, bcc, scc) στην Κρήτη από το 2019 μέχρι το 2024"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:56Z"}