{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5456412"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5456412","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μνημειακή Ταφική Αρχιτεκτονική στην Άνω Μακεδονία κατά την Ρωμαϊκή περίοδο: Το παράδειγμα των Γρεβενών","abstract":"Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία εστιάζει στη μνημειακή ταφική αρχιτεκτονική της Άνω Μακεδονίας κατά τη ρωμαϊκή αυτοκρατορική περίοδο και την Ύστερη Αρχαιότητα, με γεωγραφικό επίκεντρο την Τυμφαία στον σημερινό νομό Γρεβενών. Βασική επιδίωξη του ερευνητικού αυτού εγχειρήματος αποτελεί η γενική προσέγγιση μιας περιοχής με εξέχουσα αρχαιολογική σημασία, η οποία ωστόσο παρέμενε μέχρι σήμερα στο περιθώριο της συστηματικής βιβλιογραφίας. Η ταφική αρχιτεκτονική προσεγγίζεται εδώ ως θεμελιώδες μεθοδολογικό εργαλείο για την αποκωδικοποίηση των κοινωνικών δομών, των μηχανισμών διαχείρισης της συλλογικής μνήμης και των ιδεολογικών ζυμώσεων των τοπικών κοινοτήτων. Πρωταρχική βαρύτητα αποδίδεται στη λεπτομερή ανάλυση της αρχιτεκτονικής μορφής, προκρίνοντας τη συστηματική επανεξέταση ταφικών συνόλων, η πλειονότητα των οποίων παρέμενε επιστημονικά παραμελημένη ή ελλιπώς δημοσιευμένη. Κεντρικό άξονα της διαπραγμάτευσης τίθεται υπό εξέταση η κατασκευαστική διαλεκτική της εποχής, με ζητούμενο τον βαθμό αφομοίωσης των νέων ρωμαϊκών τεχνολογικών μεθόδων από τα τοπικά εργαστήρια και τον βαθμό που ενσωματώνονται στο πλαίσιο της παραδοσιακής μακεδονικής ταφικής αρχιτεκτονικής. Ταυτόχρονα, πραγματοποιείται η τοπογραφική τους αξιολόγηση, διερευνώντας κυρίως τη χωροθέτησή τους σε άμεση συνάρτηση με τους υφιστάμενους οδικούς άξονες και την οργανική τους ένταξη στο φυσικό τοπίο. Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων, η ανάπτυξη της μελέτης ακολουθεί αυστηρή δομή, εκκινώντας από τον γεωγραφικό και χρονολογικό προσδιορισμό του χώρου της Άνω Μακεδονίας. Στη συνέχεια, παρατίθεται ένας αναλυτικός κατάλογος των γνωστών ταφικών μνημείων από τις γεωγραφικές ενότητες της Ελίμειας και της Ορεστίδας. Κομβικό σημείο της έρευνας αποτελεί η περιοχή των Γρεβενών, καθώς τα ταφικά οικοδομήματα της αρχαίας Τυμφαίας μελετώνται και τεκμηριώνονται αρχιτεκτονικά για πρώτη φορά. Η παράθεση αυτού του πρωτογενούς αρχαιολογικού υλικού, που περιλαμβάνει τόσο τα σωζόμενα μνημεία όσο και διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη, επιτρέπει τη διεξαγωγή μιας ενδελεχούς συγκριτικής ανάλυσης του σχεδιασμού. Μέσα από τη συγκριτική αξιολόγηση αυτών των αρχιτεκτονικών παραμέτρων, ανασυντίθεται η συνολικ","abstract_html":"Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία εστιάζει στη μνημειακή ταφική αρχιτεκτονική της Άνω Μακεδονίας κατά τη ρωμαϊκή αυτοκρατορική περίοδο και την Ύστερη Αρχαιότητα, με γεωγραφικό επίκεντρο την Τυμφαία στον σημερινό νομό Γρεβενών. Βασική επιδίωξη του ερευνητικού αυτού εγχειρήματος αποτελεί η γενική προσέγγιση μιας περιοχής με εξέχουσα αρχαιολογική σημασία, η οποία ωστόσο παρέμενε μέχρι σήμερα στο περιθώριο της συστηματικής βιβλιογραφίας. Η ταφική αρχιτεκτονική προσεγγίζεται εδώ ως θεμελιώδες μεθοδολογικό εργαλείο για την αποκωδικοποίηση των κοινωνικών δομών, των μηχανισμών διαχείρισης της συλλογικής μνήμης και των ιδεολογικών ζυμώσεων των τοπικών κοινοτήτων. Πρωταρχική βαρύτητα αποδίδεται στη λεπτομερή ανάλυση της αρχιτεκτονικής μορφής, προκρίνοντας τη συστηματική επανεξέταση ταφικών συνόλων, η πλειονότητα των οποίων παρέμενε επιστημονικά παραμελημένη ή ελλιπώς δημοσιευμένη. Κεντρικό άξονα της διαπραγμάτευσης τίθεται υπό εξέταση η κατασκευαστική διαλεκτική της εποχής, με ζητούμενο τον βαθμό αφομοίωσης των νέων ρωμαϊκών τεχνολογικών μεθόδων από τα τοπικά εργαστήρια και τον βαθμό που ενσωματώνονται στο πλαίσιο της παραδοσιακής μακεδονικής ταφικής αρχιτεκτονικής. Ταυτόχρονα, πραγματοποιείται η τοπογραφική τους αξιολόγηση, διερευνώντας κυρίως τη χωροθέτησή τους σε άμεση συνάρτηση με τους υφιστάμενους οδικούς άξονες και την οργανική τους ένταξη στο φυσικό τοπίο. Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων, η ανάπτυξη της μελέτης ακολουθεί αυστηρή δομή, εκκινώντας από τον γεωγραφικό και χρονολογικό προσδιορισμό του χώρου της Άνω Μακεδονίας. Στη συνέχεια, παρατίθεται ένας αναλυτικός κατάλογος των γνωστών ταφικών μνημείων από τις γεωγραφικές ενότητες της Ελίμειας και της Ορεστίδας. Κομβικό σημείο της έρευνας αποτελεί η περιοχή των Γρεβενών, καθώς τα ταφικά οικοδομήματα της αρχαίας Τυμφαίας μελετώνται και τεκμηριώνονται αρχιτεκτονικά για πρώτη φορά. Η παράθεση αυτού του πρωτογενούς αρχαιολογικού υλικού, που περιλαμβάνει τόσο τα σωζόμενα μνημεία όσο και διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη, επιτρέπει τη διεξαγωγή μιας ενδελεχούς συγκριτικής ανάλυσης του σχεδιασμού. Μέσα από τη συγκριτική αξιολόγηση αυτών των αρχιτεκτονικών παραμέτρων, ανασυντίθεται η συνολικ","abstract_has_math":false,"creators":["Βλάχος Βασίλειος-Άγγελος","Vlachos Vasileios-Angelos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:56Z","subjects":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5456412"],"render_values":[{"text":"uoadl:5456412","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456412","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456412","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5456412","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Βλάχος Βασίλειος-Άγγελος","Vlachos Vasileios-Angelos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Αρχαιολογία","Archaeology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5456412","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456412"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία εστιάζει στη μνημειακή ταφική αρχιτεκτονική της Άνω Μακεδονίας κατά τη ρωμαϊκή αυτοκρατορική περίοδο και την Ύστερη Αρχαιότητα, με γεωγραφικό επίκεντρο την Τυμφαία στον σημερινό νομό Γρεβενών. Βασική επιδίωξη του ερευνητικού αυτού εγχειρήματος αποτελεί η γενική προσέγγιση μιας περιοχής με εξέχουσα αρχαιολογική σημασία, η οποία ωστόσο παρέμενε μέχρι σήμερα στο περιθώριο της συστηματικής βιβλιογραφίας. Η ταφική αρχιτεκτονική προσεγγίζεται εδώ ως θεμελιώδες μεθοδολογικό εργαλείο για την αποκωδικοποίηση των κοινωνικών δομών, των μηχανισμών διαχείρισης της συλλογικής μνήμης και των ιδεολογικών ζυμώσεων των τοπικών κοινοτήτων. Πρωταρχική βαρύτητα αποδίδεται στη λεπτομερή ανάλυση της αρχιτεκτονικής μορφής, προκρίνοντας τη συστηματική επανεξέταση ταφικών συνόλων, η πλειονότητα των οποίων παρέμενε επιστημονικά παραμελημένη ή ελλιπώς δημοσιευμένη. Κεντρικό άξονα της διαπραγμάτευσης τίθεται υπό εξέταση η κατασκευαστική διαλεκτική της εποχής, με ζητούμενο τον βαθμό αφομοίωσης των νέων ρωμαϊκών τεχνολογικών μεθόδων από τα τοπικά εργαστήρια και τον βαθμό που ενσωματώνονται στο πλαίσιο της παραδοσιακής μακεδονικής ταφικής αρχιτεκτονικής. Ταυτόχρονα, πραγματοποιείται η τοπογραφική τους αξιολόγηση, διερευνώντας κυρίως τη χωροθέτησή τους σε άμεση συνάρτηση με τους υφιστάμενους οδικούς άξονες και την οργανική τους ένταξη στο φυσικό τοπίο. Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων, η ανάπτυξη της μελέτης ακολουθεί αυστηρή δομή, εκκινώντας από τον γεωγραφικό και χρονολογικό προσδιορισμό του χώρου της Άνω Μακεδονίας. Στη συνέχεια, παρατίθεται ένας αναλυτικός κατάλογος των γνωστών ταφικών μνημείων από τις γεωγραφικές ενότητες της Ελίμειας και της Ορεστίδας. Κομβικό σημείο της έρευνας αποτελεί η περιοχή των Γρεβενών, καθώς τα ταφικά οικοδομήματα της αρχαίας Τυμφαίας μελετώνται και τεκμηριώνονται αρχιτεκτονικά για πρώτη φορά. Η παράθεση αυτού του πρωτογενούς αρχαιολογικού υλικού, που περιλαμβάνει τόσο τα σωζόμενα μνημεία όσο και διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη, επιτρέπει τη διεξαγωγή μιας ενδελεχούς συγκριτικής ανάλυσης του σχεδιασμού. Μέσα από τη συγκριτική αξιολόγηση αυτών των αρχιτεκτονικών παραμέτρων, ανασυντίθεται η συνολικ","This master's thesis investigates the monumental funerary architecture of Upper Macedonia during the Roman Imperial and Late Antique periods, with a primary geographic focus on Tymphaia in the modern prefecture of Grevena. The core objective is to provide a comprehensive analysis of an archaeologically significant region that has largely remained on the periphery of systematic scholarship. Funerary architecture is employed here as a primary methodological tool to decode social structures, mechanisms of collective memory, and the ideological dynamics of local communities. Emphasis is placed on the detailed analysis of architectural form through a systematic re-evaluation of funerary assemblages that have previously been neglected or inadequately published. A central axis of this study is the constructional dialectic of the period, specifically examining the degree to which local workshops assimilated novel Roman technological advancements and integrated them into the established tradition of Macedonian funerary architecture. Concurrently, a topographical assessment is undertaken to explore the spatial distribution of these monuments, prioritizing their direct relationship with existing road networks and their organic integration into the natural landscape. To fulfill these objectives, the study is strictly structured, beginning with the geographical and chronological demarcation of Upper Macedonia. This is followed by a comprehensive catalogue of the known funerary monuments within the districts of Elimeia and Orestis. The focal point of the research, however, is the Grevena region, as the funerary edifices of ancient Tymphaia are subjected to systematic architectural study and documentation for the first time. The presentation of this primary archaeological material—comprising both standing monuments and scattered architectural members—enables a rigorous comparative analysis of architectural design. Ultimately, evaluating these parameters allows for the reconstruction of the broader evolutionary trajectory of monumental funerary production across the region."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μνημειακή Ταφική Αρχιτεκτονική στην Άνω Μακεδονία κατά την Ρωμαϊκή περίοδο: Το παράδειγμα των Γρεβενών"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Βλάχος Βασίλειος-Άγγελος","Vlachos Vasileios-Angelos"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία εστιάζει στη μνημειακή ταφική αρχιτεκτονική της Άνω Μακεδονίας κατά τη ρωμαϊκή αυτοκρατορική περίοδο και την Ύστερη Αρχαιότητα, με γεωγραφικό επίκεντρο την Τυμφαία στον σημερινό νομό Γρεβενών. Βασική επιδίωξη του ερευνητικού αυτού εγχειρήματος αποτελεί η γενική προσέγγιση μιας περιοχής με εξέχουσα αρχαιολογική σημασία, η οποία ωστόσο παρέμενε μέχρι σήμερα στο περιθώριο της συστηματικής βιβλιογραφίας. Η ταφική αρχιτεκτονική προσεγγίζεται εδώ ως θεμελιώδες μεθοδολογικό εργαλείο για την αποκωδικοποίηση των κοινωνικών δομών, των μηχανισμών διαχείρισης της συλλογικής μνήμης και των ιδεολογικών ζυμώσεων των τοπικών κοινοτήτων. Πρωταρχική βαρύτητα αποδίδεται στη λεπτομερή ανάλυση της αρχιτεκτονικής μορφής, προκρίνοντας τη συστηματική επανεξέταση ταφικών συνόλων, η πλειονότητα των οποίων παρέμενε επιστημονικά παραμελημένη ή ελλιπώς δημοσιευμένη. Κεντρικό άξονα της διαπραγμάτευσης τίθεται υπό εξέταση η κατασκευαστική διαλεκτική της εποχής, με ζητούμενο τον βαθμό αφομοίωσης των νέων ρωμαϊκών τεχνολογικών μεθόδων από τα τοπικά εργαστήρια και τον βαθμό που ενσωματώνονται στο πλαίσιο της παραδοσιακής μακεδονικής ταφικής αρχιτεκτονικής. Ταυτόχρονα, πραγματοποιείται η τοπογραφική τους αξιολόγηση, διερευνώντας κυρίως τη χωροθέτησή τους σε άμεση συνάρτηση με τους υφιστάμενους οδικούς άξονες και την οργανική τους ένταξη στο φυσικό τοπίο. Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων, η ανάπτυξη της μελέτης ακολουθεί αυστηρή δομή, εκκινώντας από τον γεωγραφικό και χρονολογικό προσδιορισμό του χώρου της Άνω Μακεδονίας. Στη συνέχεια, παρατίθεται ένας αναλυτικός κατάλογος των γνωστών ταφικών μνημείων από τις γεωγραφικές ενότητες της Ελίμειας και της Ορεστίδας. Κομβικό σημείο της έρευνας αποτελεί η περιοχή των Γρεβενών, καθώς τα ταφικά οικοδομήματα της αρχαίας Τυμφαίας μελετώνται και τεκμηριώνονται αρχιτεκτονικά για πρώτη φορά. Η παράθεση αυτού του πρωτογενούς αρχαιολογικού υλικού, που περιλαμβάνει τόσο τα σωζόμενα μνημεία όσο και διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη, επιτρέπει τη διεξαγωγή μιας ενδελεχούς συγκριτικής ανάλυσης του σχεδιασμού. Μέσα από τη συγκριτική αξιολόγηση αυτών των αρχιτεκτονικών παραμέτρων, ανασυντίθεται η συνολικ","This master's thesis investigates the monumental funerary architecture of Upper Macedonia during the Roman Imperial and Late Antique periods, with a primary geographic focus on Tymphaia in the modern prefecture of Grevena. The core objective is to provide a comprehensive analysis of an archaeologically significant region that has largely remained on the periphery of systematic scholarship. Funerary architecture is employed here as a primary methodological tool to decode social structures, mechanisms of collective memory, and the ideological dynamics of local communities. Emphasis is placed on the detailed analysis of architectural form through a systematic re-evaluation of funerary assemblages that have previously been neglected or inadequately published. A central axis of this study is the constructional dialectic of the period, specifically examining the degree to which local workshops assimilated novel Roman technological advancements and integrated them into the established tradition of Macedonian funerary architecture. Concurrently, a topographical assessment is undertaken to explore the spatial distribution of these monuments, prioritizing their direct relationship with existing road networks and their organic integration into the natural landscape. To fulfill these objectives, the study is strictly structured, beginning with the geographical and chronological demarcation of Upper Macedonia. This is followed by a comprehensive catalogue of the known funerary monuments within the districts of Elimeia and Orestis. The focal point of the research, however, is the Grevena region, as the funerary edifices of ancient Tymphaia are subjected to systematic architectural study and documentation for the first time. The presentation of this primary archaeological material—comprising both standing monuments and scattered architectural members—enables a rigorous comparative analysis of architectural design. Ultimately, evaluating these parameters allows for the reconstruction of the broader evolutionary trajectory of monumental funerary production across the region."],"dc:identifier":["uoadl:5456412","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456412"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"dc:title":["Μνημειακή Ταφική Αρχιτεκτονική στην Άνω Μακεδονία κατά την Ρωμαϊκή περίοδο: Το παράδειγμα των Γρεβενών"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:56Z"}