{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5456502"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5456502","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο περιορισμός της αναδρομικότητας του ακυρωτικού αποτελέσματος κατά το άρθρο 50 παρ. 3β π.δ. 18/1989: Η νομολογιακή επέκταση της σχετικής εξουσίας και τα συνταγματικά της όρια","abstract":"Η ex tunc ενέργεια της ακυρωτικής δικαστικής απόφασης δεν είναι πάντοτε απαλλαγμένη από συνέπειες. Η εξισορρόπηση μεταξύ της ανάγκης πλήρους αποκατάστασης της νομιμότητας, αφενός, και της ασφάλειας δικαίου, αφετέρου, κατοχυρώθηκε νομοθετικά με το άρθρο 22 του ν. 4274/2014. Με την προσθήκη στο άρθρο 50 του π.δ. 18/1989 της παρ. 3β, προβλέφθηκε εξαίρεση από τον παραδοσιακό κανόνα της πλήρους αναδρομικής ενέργειας του ακυρωτικού αποτελέσματος, κατόπιν στάθμισης από τον διοικητικό δικαστή των πραγματικών καταστάσεων που δημιουργήθηκαν κατά τον χρόνο εφαρμογής της πράξης –ιδίως υπέρ των καλόπιστων διοικουμένων– και του δημόσιου συμφέροντος. Η εξουσία αυτή αξιοποιήθηκε, ωστόσο, από το Συμβούλιο της Επικρατείας για πρώτη φορά εκτός του δικονομικού πλαισίου της αίτησης ακύρωσης, αλλά στο πλαίσιο διαφορών ουσίας, και ιδίως σε υποθέσεις με δυνητικά σοβαρές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά. Και συνδέθηκε όχι με τα αποτελέσματα της ακυρωτικής απόφασης, αλλά με τις χρονικές συνέπειες της παρεμπίπτουσας κρίσης του δικαστηρίου περί αντισυνταγματικότητας νομοθετικών διατάξεων. Από την αναλογική αυτή εφαρμογή, η οποία έλαβε χώρα στο πλαίσιο πιλοτικών δικών, γεννήθηκαν ζητήματα αναφορικά με τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά του συστήματος δικαστικού ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων στην ελληνική έννομη τάξη και την ειδική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου να κηρύσσει έναντι όλων διάταξη νόμου αντισυνταγματική, προσδιορίζοντας παράλληλα τον χρόνο επέλευσης του ανισχύρου.","abstract_html":"Η ex tunc ενέργεια της ακυρωτικής δικαστικής απόφασης δεν είναι πάντοτε απαλλαγμένη από συνέπειες. Η εξισορρόπηση μεταξύ της ανάγκης πλήρους αποκατάστασης της νομιμότητας, αφενός, και της ασφάλειας δικαίου, αφετέρου, κατοχυρώθηκε νομοθετικά με το άρθρο 22 του ν. 4274/2014. Με την προσθήκη στο άρθρο 50 του π.δ. 18/1989 της παρ. 3β, προβλέφθηκε εξαίρεση από τον παραδοσιακό κανόνα της πλήρους αναδρομικής ενέργειας του ακυρωτικού αποτελέσματος, κατόπιν στάθμισης από τον διοικητικό δικαστή των πραγματικών καταστάσεων που δημιουργήθηκαν κατά τον χρόνο εφαρμογής της πράξης –ιδίως υπέρ των καλόπιστων διοικουμένων– και του δημόσιου συμφέροντος. Η εξουσία αυτή αξιοποιήθηκε, ωστόσο, από το Συμβούλιο της Επικρατείας για πρώτη φορά εκτός του δικονομικού πλαισίου της αίτησης ακύρωσης, αλλά στο πλαίσιο διαφορών ουσίας, και ιδίως σε υποθέσεις με δυνητικά σοβαρές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά. Και συνδέθηκε όχι με τα αποτελέσματα της ακυρωτικής απόφασης, αλλά με τις χρονικές συνέπειες της παρεμπίπτουσας κρίσης του δικαστηρίου περί αντισυνταγματικότητας νομοθετικών διατάξεων. Από την αναλογική αυτή εφαρμογή, η οποία έλαβε χώρα στο πλαίσιο πιλοτικών δικών, γεννήθηκαν ζητήματα αναφορικά με τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά του συστήματος δικαστικού ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων στην ελληνική έννομη τάξη και την ειδική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου να κηρύσσει έναντι όλων διάταξη νόμου αντισυνταγματική, προσδιορίζοντας παράλληλα τον χρόνο επέλευσης του ανισχύρου.","abstract_has_math":false,"creators":["ΚΡΕΜΜΥΔΑΣ ΘΑΝΑΣΗΣ-ΜΥΡΩΝ","KREMMYDAS THANASIS-MYRON"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:56Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5456502"],"render_values":[{"text":"uoadl:5456502","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456502","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456502","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5456502","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΚΡΕΜΜΥΔΑΣ ΘΑΝΑΣΗΣ-ΜΥΡΩΝ","KREMMYDAS THANASIS-MYRON"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5456502","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456502"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η ex tunc ενέργεια της ακυρωτικής δικαστικής απόφασης δεν είναι πάντοτε απαλλαγμένη από συνέπειες. Η εξισορρόπηση μεταξύ της ανάγκης πλήρους αποκατάστασης της νομιμότητας, αφενός, και της ασφάλειας δικαίου, αφετέρου, κατοχυρώθηκε νομοθετικά με το άρθρο 22 του ν. 4274/2014. Με την προσθήκη στο άρθρο 50 του π.δ. 18/1989 της παρ. 3β, προβλέφθηκε εξαίρεση από τον παραδοσιακό κανόνα της πλήρους αναδρομικής ενέργειας του ακυρωτικού αποτελέσματος, κατόπιν στάθμισης από τον διοικητικό δικαστή των πραγματικών καταστάσεων που δημιουργήθηκαν κατά τον χρόνο εφαρμογής της πράξης –ιδίως υπέρ των καλόπιστων διοικουμένων– και του δημόσιου συμφέροντος. Η εξουσία αυτή αξιοποιήθηκε, ωστόσο, από το Συμβούλιο της Επικρατείας για πρώτη φορά εκτός του δικονομικού πλαισίου της αίτησης ακύρωσης, αλλά στο πλαίσιο διαφορών ουσίας, και ιδίως σε υποθέσεις με δυνητικά σοβαρές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά. Και συνδέθηκε όχι με τα αποτελέσματα της ακυρωτικής απόφασης, αλλά με τις χρονικές συνέπειες της παρεμπίπτουσας κρίσης του δικαστηρίου περί αντισυνταγματικότητας νομοθετικών διατάξεων. Από την αναλογική αυτή εφαρμογή, η οποία έλαβε χώρα στο πλαίσιο πιλοτικών δικών, γεννήθηκαν ζητήματα αναφορικά με τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά του συστήματος δικαστικού ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων στην ελληνική έννομη τάξη και την ειδική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου να κηρύσσει έναντι όλων διάταξη νόμου αντισυνταγματική, προσδιορίζοντας παράλληλα τον χρόνο επέλευσης του ανισχύρου.","The ex tunc effect of a judicial annulment is not always without consequences. A mechanism for striking a balance between the full restoration of legality, on the one hand, and legal certainty, on the other, was established by Article 22 of Law 4274/2014. The insertion of paragraph 3b into Article 50 of Presidential Decree 18/1989 introduced an exception to the traditional rule of the fully retroactive effect of annulment, allowing the administrative court to weigh the situations that have arisen during the application of the administrative act –particularly those involving individuals who acted in good faith– against considerations of public interest. However, this power was first exercised by the Hellenic Council of State outside the procedural framework of an action for annulment, namely in proceedings involving disputes of full jurisdiction, particularly in cases with potentially serious implications for public finances. Moreover, its application was linked not to the effects of a judgment annulling an administrative act, but to the temporal effects of the court’s incidental determination that certain statutory provisions were unconstitutional. This application by analogy, which took place in the context of pilot proceedings, gave rise to questions concerning the fundamental characteristics of the system of judicial review of the constitutionality of legislation in the Greek legal order, as well as the special jurisdiction of the Supreme Special Court to declare a statutory provision unconstitutional with erga omnes effect, while also determining the point in time from which that provision ceases to have legal force."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο περιορισμός της αναδρομικότητας του ακυρωτικού αποτελέσματος κατά το άρθρο 50 παρ. 3β π.δ. 18/1989: Η νομολογιακή επέκταση της σχετικής εξουσίας και τα συνταγματικά της όρια"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΚΡΕΜΜΥΔΑΣ ΘΑΝΑΣΗΣ-ΜΥΡΩΝ","KREMMYDAS THANASIS-MYRON"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η ex tunc ενέργεια της ακυρωτικής δικαστικής απόφασης δεν είναι πάντοτε απαλλαγμένη από συνέπειες. Η εξισορρόπηση μεταξύ της ανάγκης πλήρους αποκατάστασης της νομιμότητας, αφενός, και της ασφάλειας δικαίου, αφετέρου, κατοχυρώθηκε νομοθετικά με το άρθρο 22 του ν. 4274/2014. Με την προσθήκη στο άρθρο 50 του π.δ. 18/1989 της παρ. 3β, προβλέφθηκε εξαίρεση από τον παραδοσιακό κανόνα της πλήρους αναδρομικής ενέργειας του ακυρωτικού αποτελέσματος, κατόπιν στάθμισης από τον διοικητικό δικαστή των πραγματικών καταστάσεων που δημιουργήθηκαν κατά τον χρόνο εφαρμογής της πράξης –ιδίως υπέρ των καλόπιστων διοικουμένων– και του δημόσιου συμφέροντος. Η εξουσία αυτή αξιοποιήθηκε, ωστόσο, από το Συμβούλιο της Επικρατείας για πρώτη φορά εκτός του δικονομικού πλαισίου της αίτησης ακύρωσης, αλλά στο πλαίσιο διαφορών ουσίας, και ιδίως σε υποθέσεις με δυνητικά σοβαρές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά. Και συνδέθηκε όχι με τα αποτελέσματα της ακυρωτικής απόφασης, αλλά με τις χρονικές συνέπειες της παρεμπίπτουσας κρίσης του δικαστηρίου περί αντισυνταγματικότητας νομοθετικών διατάξεων. Από την αναλογική αυτή εφαρμογή, η οποία έλαβε χώρα στο πλαίσιο πιλοτικών δικών, γεννήθηκαν ζητήματα αναφορικά με τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά του συστήματος δικαστικού ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων στην ελληνική έννομη τάξη και την ειδική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου να κηρύσσει έναντι όλων διάταξη νόμου αντισυνταγματική, προσδιορίζοντας παράλληλα τον χρόνο επέλευσης του ανισχύρου.","The ex tunc effect of a judicial annulment is not always without consequences. A mechanism for striking a balance between the full restoration of legality, on the one hand, and legal certainty, on the other, was established by Article 22 of Law 4274/2014. The insertion of paragraph 3b into Article 50 of Presidential Decree 18/1989 introduced an exception to the traditional rule of the fully retroactive effect of annulment, allowing the administrative court to weigh the situations that have arisen during the application of the administrative act –particularly those involving individuals who acted in good faith– against considerations of public interest. However, this power was first exercised by the Hellenic Council of State outside the procedural framework of an action for annulment, namely in proceedings involving disputes of full jurisdiction, particularly in cases with potentially serious implications for public finances. Moreover, its application was linked not to the effects of a judgment annulling an administrative act, but to the temporal effects of the court’s incidental determination that certain statutory provisions were unconstitutional. This application by analogy, which took place in the context of pilot proceedings, gave rise to questions concerning the fundamental characteristics of the system of judicial review of the constitutionality of legislation in the Greek legal order, as well as the special jurisdiction of the Supreme Special Court to declare a statutory provision unconstitutional with erga omnes effect, while also determining the point in time from which that provision ceases to have legal force."],"dc:identifier":["uoadl:5456502","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456502"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Ο περιορισμός της αναδρομικότητας του ακυρωτικού αποτελέσματος κατά το άρθρο 50 παρ. 3β π.δ. 18/1989: Η νομολογιακή επέκταση της σχετικής εξουσίας και τα συνταγματικά της όρια"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:56Z"}