{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5456990"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5456990","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Εφαρμογές του νεογνικού προσυμπτωματικού ανιχνευτικού ελέγχου (newborn screening test) στην Ελλάδα: το παρόν και το μέλλον","abstract":"ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Ο νεογνικός προσυμπτωματικός ανιχνευτικός έλεγχος (newborn screening, NBS) αποτελεί καθιερωμένη παρέμβαση δημόσιας υγείας, καθώς επιτρέπει την ανίχνευση σοβαρών νοσημάτων πριν από την εκδήλωση συμπτωμάτων, σε στάδιο κατά το οποίο η έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά την πρόγνωση. Η ανάπτυξη νέων θεραπευτικών επιλογών, σε συνδυασμό με την πρόοδο των μοριακών και γονιδιωματικών τεχνολογιών, έχει διευρύνει το πεδίο εφαρμογής του NBS, αλλά και τα ερωτήματα που αφορούν την επιλογή των νοσημάτων, την κλινική χρησιμότητα και τη βιωσιμότητα των προγραμμάτων. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η αποτύπωση της σημερινής κατάστασης του νεογνικού προσυμπτωματικού ελέγχου στην Ελλάδα, η σύγκρισή της με τις σύγχρονες διεθνείς πρακτικές και η διερεύνηση των δυνατοτήτων περαιτέρω επέκτασής του, με ιδιαίτερη έμφαση στα θεραπεύσιμα σπάνια νοσήματα και στον ρόλο του γονιδιωματικού νεογνικού ελέγχου. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Πραγματοποιήθηκε αφηγηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, με έμφαση σε δημοσιεύσεις της περιόδου 2021–2026. Η αναζήτηση έγινε κυρίως στη βάση δεδομένων PubMed και συμπληρωματικά στις Scopus και Google Scholar, με όρους σχετικούς με το NBS, τον γονιδιωματικό έλεγχο, τη SMA, τη SCID, την οικονομική αξιολόγηση και την ελληνική εφαρμογή. Προτεραιότητα δόθηκε σε πρωτογενείς και πληθυσμιακές μελέτες, πρόσφατες ανασκοπήσεις, κατευθυντήριες οδηγίες, οικονομικές αξιολογήσεις και επίσημες ελληνικές θεσμικές πηγές. Παλαιότερες δημοσιεύσεις συμπεριλήφθηκαν όταν είχαν ιδιαίτερη ιστορική ή επιστημονική σημασία. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Η ανασκόπηση ανέδειξε τη διεύρυνση του ελληνικού Εθνικού Προγράμματος Προληπτικού Ελέγχου Νεογνών (ΕΠΠΕΝ) σε 33 νοσήματα από το 2024, καθώς και την πιλοτική εφαρμογή μοριακού ελέγχου για νωτιαία μυϊκή ατροφία (SMA),βαριά συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια (SCID) και αγαμμασφαιριναιμία. Η διεθνής εμπειρία υποστηρίζει την επιλεκτική επέκταση του NBS σε νοσήματα με σαφές όφελος από την προσυμπτωματική διάγνωση και θεραπεία. Οικονομικές αξιολογήσεις δείχνουν ότι, για επιλεγμένες παθήσεις, το NBS μπορεί να είναι οικονομικά αποδοτικό και, σε ορισμένα μοντέλα, να επιφέρει εξοικονόμηση κόστους. Οι μελέτες γονιδιωματικού NBS έχουν καταδείξει τεχνική εφικτότητα και πρόσθετη απόδοση ανίχνευσης, αλλά παραμένουν ζητήματα διεισδυτικότητας, ερμηνείας και επιβεβαίωσης των ευρημάτων, κόστους, διακυβέρνησης δεδομένων (κανόνων αποθήκευσης, πρόσβασης, χρήσης και προστασίας τους) και ισότιμης πρόσβασης στην περαιτέρω φροντίδα. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Για την Ελλάδα, άμεση προτεραιότητα έχει η αξιολόγηση της απόδοσης του διευρυμένου ΕΠΠΕΝ και των πιλοτικών προγραμμάτων για SMA και SCID. Κάθε περαιτέρω επέκταση θα πρέπει να εξετάζεται ανά νόσημα, με βάση το κλινικό όφελος, την απόδοση του προσυμπτωματικού ελέγχου, την ετοιμότητα του συστήματος υγείας και την οικονομική βιωσιμότητα. Τα διαθέσιμα δεδομένα δεν υποστηρίζουν επί του παρόντος την καθολική εφαρμογή γονιδιωματικής αλληλούχησης ως υποκατάστατου του συμβατικού NBS. Ρεαλιστικότερη φαίνεται μια υβριδική προσέγγιση, με συμπληρωματική χρήση βιοχημικών, στοχευμένων μοριακών και γονιδιωματικών μεθόδων. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ: Νεογνικός προσυμπτωματικός έλεγχος","abstract_html":"ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Ο νεογνικός προσυμπτωματικός ανιχνευτικός έλεγχος (newborn screening, NBS) αποτελεί καθιερωμένη παρέμβαση δημόσιας υγείας, καθώς επιτρέπει την ανίχνευση σοβαρών νοσημάτων πριν από την εκδήλωση συμπτωμάτων, σε στάδιο κατά το οποίο η έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά την πρόγνωση. Η ανάπτυξη νέων θεραπευτικών επιλογών, σε συνδυασμό με την πρόοδο των μοριακών και γονιδιωματικών τεχνολογιών, έχει διευρύνει το πεδίο εφαρμογής του NBS, αλλά και τα ερωτήματα που αφορούν την επιλογή των νοσημάτων, την κλινική χρησιμότητα και τη βιωσιμότητα των προγραμμάτων. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η αποτύπωση της σημερινής κατάστασης του νεογνικού προσυμπτωματικού ελέγχου στην Ελλάδα, η σύγκρισή της με τις σύγχρονες διεθνείς πρακτικές και η διερεύνηση των δυνατοτήτων περαιτέρω επέκτασής του, με ιδιαίτερη έμφαση στα θεραπεύσιμα σπάνια νοσήματα και στον ρόλο του γονιδιωματικού νεογνικού ελέγχου. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Πραγματοποιήθηκε αφηγηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, με έμφαση σε δημοσιεύσεις της περιόδου 2021–2026. Η αναζήτηση έγινε κυρίως στη βάση δεδομένων PubMed και συμπληρωματικά στις Scopus και Google Scholar, με όρους σχετικούς με το NBS, τον γονιδιωματικό έλεγχο, τη SMA, τη SCID, την οικονομική αξιολόγηση και την ελληνική εφαρμογή. Προτεραιότητα δόθηκε σε πρωτογενείς και πληθυσμιακές μελέτες, πρόσφατες ανασκοπήσεις, κατευθυντήριες οδηγίες, οικονομικές αξιολογήσεις και επίσημες ελληνικές θεσμικές πηγές. Παλαιότερες δημοσιεύσεις συμπεριλήφθηκαν όταν είχαν ιδιαίτερη ιστορική ή επιστημονική σημασία. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Η ανασκόπηση ανέδειξε τη διεύρυνση του ελληνικού Εθνικού Προγράμματος Προληπτικού Ελέγχου Νεογνών (ΕΠΠΕΝ) σε 33 νοσήματα από το 2024, καθώς και την πιλοτική εφαρμογή μοριακού ελέγχου για νωτιαία μυϊκή ατροφία (SMA),βαριά συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια (SCID) και αγαμμασφαιριναιμία. Η διεθνής εμπειρία υποστηρίζει την επιλεκτική επέκταση του NBS σε νοσήματα με σαφές όφελος από την προσυμπτωματική διάγνωση και θεραπεία. Οικονομικές αξιολογήσεις δείχνουν ότι, για επιλεγμένες παθήσεις, το NBS μπορεί να είναι οικονομικά αποδοτικό και, σε ορισμένα μοντέλα, να επιφέρει εξοικονόμηση κόστους. Οι μελέτες γονιδιωματικού NBS έχουν καταδείξει τεχνική εφικτότητα και πρόσθετη απόδοση ανίχνευσης, αλλά παραμένουν ζητήματα διεισδυτικότητας, ερμηνείας και επιβεβαίωσης των ευρημάτων, κόστους, διακυβέρνησης δεδομένων (κανόνων αποθήκευσης, πρόσβασης, χρήσης και προστασίας τους) και ισότιμης πρόσβασης στην περαιτέρω φροντίδα. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Για την Ελλάδα, άμεση προτεραιότητα έχει η αξιολόγηση της απόδοσης του διευρυμένου ΕΠΠΕΝ και των πιλοτικών προγραμμάτων για SMA και SCID. Κάθε περαιτέρω επέκταση θα πρέπει να εξετάζεται ανά νόσημα, με βάση το κλινικό όφελος, την απόδοση του προσυμπτωματικού ελέγχου, την ετοιμότητα του συστήματος υγείας και την οικονομική βιωσιμότητα. Τα διαθέσιμα δεδομένα δεν υποστηρίζουν επί του παρόντος την καθολική εφαρμογή γονιδιωματικής αλληλούχησης ως υποκατάστατου του συμβατικού NBS. Ρεαλιστικότερη φαίνεται μια υβριδική προσέγγιση, με συμπληρωματική χρήση βιοχημικών, στοχευμένων μοριακών και γονιδιωματικών μεθόδων. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ: Νεογνικός προσυμπτωματικός έλεγχος","abstract_has_math":false,"creators":["Τάντου Σοφία","Tantou Sofia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:59Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5456990"],"render_values":[{"text":"uoadl:5456990","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456990","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456990","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5456990","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τάντου Σοφία","Tantou Sofia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5456990","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456990"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Ο νεογνικός προσυμπτωματικός ανιχνευτικός έλεγχος (newborn screening, NBS) αποτελεί καθιερωμένη παρέμβαση δημόσιας υγείας, καθώς επιτρέπει την ανίχνευση σοβαρών νοσημάτων πριν από την εκδήλωση συμπτωμάτων, σε στάδιο κατά το οποίο η έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά την πρόγνωση. Η ανάπτυξη νέων θεραπευτικών επιλογών, σε συνδυασμό με την πρόοδο των μοριακών και γονιδιωματικών τεχνολογιών, έχει διευρύνει το πεδίο εφαρμογής του NBS, αλλά και τα ερωτήματα που αφορούν την επιλογή των νοσημάτων, την κλινική χρησιμότητα και τη βιωσιμότητα των προγραμμάτων. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η αποτύπωση της σημερινής κατάστασης του νεογνικού προσυμπτωματικού ελέγχου στην Ελλάδα, η σύγκρισή της με τις σύγχρονες διεθνείς πρακτικές και η διερεύνηση των δυνατοτήτων περαιτέρω επέκτασής του, με ιδιαίτερη έμφαση στα θεραπεύσιμα σπάνια νοσήματα και στον ρόλο του γονιδιωματικού νεογνικού ελέγχου. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Πραγματοποιήθηκε αφηγηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, με έμφαση σε δημοσιεύσεις της περιόδου 2021–2026. Η αναζήτηση έγινε κυρίως στη βάση δεδομένων PubMed και συμπληρωματικά στις Scopus και Google Scholar, με όρους σχετικούς με το NBS, τον γονιδιωματικό έλεγχο, τη SMA, τη SCID, την οικονομική αξιολόγηση και την ελληνική εφαρμογή. Προτεραιότητα δόθηκε σε πρωτογενείς και πληθυσμιακές μελέτες, πρόσφατες ανασκοπήσεις, κατευθυντήριες οδηγίες, οικονομικές αξιολογήσεις και επίσημες ελληνικές θεσμικές πηγές. Παλαιότερες δημοσιεύσεις συμπεριλήφθηκαν όταν είχαν ιδιαίτερη ιστορική ή επιστημονική σημασία. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Η ανασκόπηση ανέδειξε τη διεύρυνση του ελληνικού Εθνικού Προγράμματος Προληπτικού Ελέγχου Νεογνών (ΕΠΠΕΝ) σε 33 νοσήματα από το 2024, καθώς και την πιλοτική εφαρμογή μοριακού ελέγχου για νωτιαία μυϊκή ατροφία (SMA),βαριά συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια (SCID) και αγαμμασφαιριναιμία. Η διεθνής εμπειρία υποστηρίζει την επιλεκτική επέκταση του NBS σε νοσήματα με σαφές όφελος από την προσυμπτωματική διάγνωση και θεραπεία. Οικονομικές αξιολογήσεις δείχνουν ότι, για επιλεγμένες παθήσεις, το NBS μπορεί να είναι οικονομικά αποδοτικό και, σε ορισμένα μοντέλα, να επιφέρει εξοικονόμηση κόστους. Οι μελέτες γονιδιωματικού NBS έχουν καταδείξει τεχνική εφικτότητα και πρόσθετη απόδοση ανίχνευσης, αλλά παραμένουν ζητήματα διεισδυτικότητας, ερμηνείας και επιβεβαίωσης των ευρημάτων, κόστους, διακυβέρνησης δεδομένων (κανόνων αποθήκευσης, πρόσβασης, χρήσης και προστασίας τους) και ισότιμης πρόσβασης στην περαιτέρω φροντίδα. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Για την Ελλάδα, άμεση προτεραιότητα έχει η αξιολόγηση της απόδοσης του διευρυμένου ΕΠΠΕΝ και των πιλοτικών προγραμμάτων για SMA και SCID. Κάθε περαιτέρω επέκταση θα πρέπει να εξετάζεται ανά νόσημα, με βάση το κλινικό όφελος, την απόδοση του προσυμπτωματικού ελέγχου, την ετοιμότητα του συστήματος υγείας και την οικονομική βιωσιμότητα. Τα διαθέσιμα δεδομένα δεν υποστηρίζουν επί του παρόντος την καθολική εφαρμογή γονιδιωματικής αλληλούχησης ως υποκατάστατου του συμβατικού NBS. Ρεαλιστικότερη φαίνεται μια υβριδική προσέγγιση, με συμπληρωματική χρήση βιοχημικών, στοχευμένων μοριακών και γονιδιωματικών μεθόδων. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ: Νεογνικός προσυμπτωματικός έλεγχος","BACKGROUND: Newborn screening (NBS) is an established public health intervention that enables serious disorders to be detected before symptoms develop, at a stage when timely treatment can substantially improve outcomes. The emergence of new therapeutic options, together with advances in molecular and genomic technologies, has broadened the scope of NBS while also raising questions about condition selection, clinical utility, and programme sustainability. AIM: This thesis aimed to describe the current status of newborn screening in Greece, compare it with contemporary international practice, and examine options for further expansion, with particular emphasis on treatable rare disorders and the role of genomic newborn screening. METHODOLOGY: A narrative review of the literature was undertaken, with emphasis on publications from 2021 to 2026. PubMed was the primary database, supplemented by searches in Scopus and Google Scholar using terms related to NBS, genomic screening, SMA, SCID, economic evaluation, and implementation in Greece. Priority was given to primary and population-based studies, recent reviews, professional guidelines, economic evaluations, and official Greek institutional sources. Earlier publications were included when they were of particular historical or scientific relevance. RESULTS: The review identified the 2024 expansion of the Greek National Newborn Screen-ing Programme to 33 disorders, together with pilot molecular screening for spinal muscular atrophy (SMA), severe combined immunodeficiency (SCID) and agammaglobulinemia. International experience supports selective expansion of NBS to conditions for which presymptomatic diagnosis offers a clear therapeutic benefit. Economic evaluations also suggest that screening for selected conditions can be cost-effective and, in some models, cost-saving over the long term. Studies of genomic NBS have demonstrated technical feasibility and additional detection yield, but important challenges remain, including penetrance, interpretation and confirmation of findings, cost, data governance (rules for data storage, access, use, and protection), and equitable access to downstream care. CONCLUSIONS: For Greece, the immediate priority is to evaluate the performance of the expanded national programme and the pilot screening programmes for SMA and SCID. Any further expansion should be considered on a condition-by-condition basis, taking into account clinical benefit, screening performance, health-system readiness, and economic sustainability. Current evidence does not support the universal use of genomic sequencing as a replacement for conventional NBS. A hybrid model in which biochemical, targeted molecular, and genomic methods are used in a complementary manner appears to be a more realistic direction. SUBJECT AREA: Newborn screening"]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Εφαρμογές του νεογνικού προσυμπτωματικού ανιχνευτικού ελέγχου (newborn screening test) στην Ελλάδα: το παρόν και το μέλλον"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τάντου Σοφία","Tantou Sofia"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Ο νεογνικός προσυμπτωματικός ανιχνευτικός έλεγχος (newborn screening, NBS) αποτελεί καθιερωμένη παρέμβαση δημόσιας υγείας, καθώς επιτρέπει την ανίχνευση σοβαρών νοσημάτων πριν από την εκδήλωση συμπτωμάτων, σε στάδιο κατά το οποίο η έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά την πρόγνωση. Η ανάπτυξη νέων θεραπευτικών επιλογών, σε συνδυασμό με την πρόοδο των μοριακών και γονιδιωματικών τεχνολογιών, έχει διευρύνει το πεδίο εφαρμογής του NBS, αλλά και τα ερωτήματα που αφορούν την επιλογή των νοσημάτων, την κλινική χρησιμότητα και τη βιωσιμότητα των προγραμμάτων. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η αποτύπωση της σημερινής κατάστασης του νεογνικού προσυμπτωματικού ελέγχου στην Ελλάδα, η σύγκρισή της με τις σύγχρονες διεθνείς πρακτικές και η διερεύνηση των δυνατοτήτων περαιτέρω επέκτασής του, με ιδιαίτερη έμφαση στα θεραπεύσιμα σπάνια νοσήματα και στον ρόλο του γονιδιωματικού νεογνικού ελέγχου. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Πραγματοποιήθηκε αφηγηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, με έμφαση σε δημοσιεύσεις της περιόδου 2021–2026. Η αναζήτηση έγινε κυρίως στη βάση δεδομένων PubMed και συμπληρωματικά στις Scopus και Google Scholar, με όρους σχετικούς με το NBS, τον γονιδιωματικό έλεγχο, τη SMA, τη SCID, την οικονομική αξιολόγηση και την ελληνική εφαρμογή. Προτεραιότητα δόθηκε σε πρωτογενείς και πληθυσμιακές μελέτες, πρόσφατες ανασκοπήσεις, κατευθυντήριες οδηγίες, οικονομικές αξιολογήσεις και επίσημες ελληνικές θεσμικές πηγές. Παλαιότερες δημοσιεύσεις συμπεριλήφθηκαν όταν είχαν ιδιαίτερη ιστορική ή επιστημονική σημασία. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Η ανασκόπηση ανέδειξε τη διεύρυνση του ελληνικού Εθνικού Προγράμματος Προληπτικού Ελέγχου Νεογνών (ΕΠΠΕΝ) σε 33 νοσήματα από το 2024, καθώς και την πιλοτική εφαρμογή μοριακού ελέγχου για νωτιαία μυϊκή ατροφία (SMA),βαριά συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια (SCID) και αγαμμασφαιριναιμία. Η διεθνής εμπειρία υποστηρίζει την επιλεκτική επέκταση του NBS σε νοσήματα με σαφές όφελος από την προσυμπτωματική διάγνωση και θεραπεία. Οικονομικές αξιολογήσεις δείχνουν ότι, για επιλεγμένες παθήσεις, το NBS μπορεί να είναι οικονομικά αποδοτικό και, σε ορισμένα μοντέλα, να επιφέρει εξοικονόμηση κόστους. Οι μελέτες γονιδιωματικού NBS έχουν καταδείξει τεχνική εφικτότητα και πρόσθετη απόδοση ανίχνευσης, αλλά παραμένουν ζητήματα διεισδυτικότητας, ερμηνείας και επιβεβαίωσης των ευρημάτων, κόστους, διακυβέρνησης δεδομένων (κανόνων αποθήκευσης, πρόσβασης, χρήσης και προστασίας τους) και ισότιμης πρόσβασης στην περαιτέρω φροντίδα. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Για την Ελλάδα, άμεση προτεραιότητα έχει η αξιολόγηση της απόδοσης του διευρυμένου ΕΠΠΕΝ και των πιλοτικών προγραμμάτων για SMA και SCID. Κάθε περαιτέρω επέκταση θα πρέπει να εξετάζεται ανά νόσημα, με βάση το κλινικό όφελος, την απόδοση του προσυμπτωματικού ελέγχου, την ετοιμότητα του συστήματος υγείας και την οικονομική βιωσιμότητα. Τα διαθέσιμα δεδομένα δεν υποστηρίζουν επί του παρόντος την καθολική εφαρμογή γονιδιωματικής αλληλούχησης ως υποκατάστατου του συμβατικού NBS. Ρεαλιστικότερη φαίνεται μια υβριδική προσέγγιση, με συμπληρωματική χρήση βιοχημικών, στοχευμένων μοριακών και γονιδιωματικών μεθόδων. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ: Νεογνικός προσυμπτωματικός έλεγχος","BACKGROUND: Newborn screening (NBS) is an established public health intervention that enables serious disorders to be detected before symptoms develop, at a stage when timely treatment can substantially improve outcomes. The emergence of new therapeutic options, together with advances in molecular and genomic technologies, has broadened the scope of NBS while also raising questions about condition selection, clinical utility, and programme sustainability. AIM: This thesis aimed to describe the current status of newborn screening in Greece, compare it with contemporary international practice, and examine options for further expansion, with particular emphasis on treatable rare disorders and the role of genomic newborn screening. METHODOLOGY: A narrative review of the literature was undertaken, with emphasis on publications from 2021 to 2026. PubMed was the primary database, supplemented by searches in Scopus and Google Scholar using terms related to NBS, genomic screening, SMA, SCID, economic evaluation, and implementation in Greece. Priority was given to primary and population-based studies, recent reviews, professional guidelines, economic evaluations, and official Greek institutional sources. Earlier publications were included when they were of particular historical or scientific relevance. RESULTS: The review identified the 2024 expansion of the Greek National Newborn Screen-ing Programme to 33 disorders, together with pilot molecular screening for spinal muscular atrophy (SMA), severe combined immunodeficiency (SCID) and agammaglobulinemia. International experience supports selective expansion of NBS to conditions for which presymptomatic diagnosis offers a clear therapeutic benefit. Economic evaluations also suggest that screening for selected conditions can be cost-effective and, in some models, cost-saving over the long term. Studies of genomic NBS have demonstrated technical feasibility and additional detection yield, but important challenges remain, including penetrance, interpretation and confirmation of findings, cost, data governance (rules for data storage, access, use, and protection), and equitable access to downstream care. CONCLUSIONS: For Greece, the immediate priority is to evaluate the performance of the expanded national programme and the pilot screening programmes for SMA and SCID. Any further expansion should be considered on a condition-by-condition basis, taking into account clinical benefit, screening performance, health-system readiness, and economic sustainability. Current evidence does not support the universal use of genomic sequencing as a replacement for conventional NBS. A hybrid model in which biochemical, targeted molecular, and genomic methods are used in a complementary manner appears to be a more realistic direction. SUBJECT AREA: Newborn screening"],"dc:identifier":["uoadl:5456990","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456990"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Εφαρμογές του νεογνικού προσυμπτωματικού ανιχνευτικού ελέγχου (newborn screening test) στην Ελλάδα: το παρόν και το μέλλον"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:59Z"}