{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5461739"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5461739","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η αξιολόγηση των περιστατικών γονικής αποξένωσης από τους ειδικούς ψυχικής υγείας στο πλαίσιο ψυχιατροδικαστικής διερεύνησης. Στάσεις των Ελλήνων ειδικών ψυχικής υγείας","abstract":"Η γονική αποξένωση αποτελεί πολυπαραγοντικό ψυχοκοινωνικό φαινόμενο κατά το οποίο το παιδί, στο πλαίσιο έντονης γονικής σύγκρουσης, απορρίπτει αδικαιολόγητα τον έναν γονέα ως αποτέλεσμα συστηματικής χειραγώγησης από τον άλλο. Το φαινόμενο οδηγεί σε σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού, στη ψυχική υγεία του γονέα-στόχου και στη λειτουργικότητα της οικογένειας συνολικά. Παρά τη διεθνή αναγνώρισή του και την αυξανόμενη βιβλιογραφική τεκμηρίωση, η ψυχιατροδικαστική αξιολόγησή του παραμένει ένα από τα πιο απαιτητικά ζητήματα του πεδίου, καθώς απουσιάζουν κοινά πρωτόκολλα, τυποποιημένα εργαλεία και σαφής κατανομή ρόλων μεταξύ των εμπλεκόμενων επαγγελματιών και της δικαιοσύνης. Στην Ελλάδα, τα ελλείμματα αυτά επιτείνονται από την απουσία εξειδικευμένων δομών, την κατακερματισμένη δικαστική διαδικασία και τη χαμηλή διεισδυτικότητα της σχετικής βιβλιογραφίας στην επαγγελματική κατάρτιση. Η παρούσα εργασία διερεύνησε την αξιολόγηση περιστατικών γονικής αποξένωσης στο πλαίσιο της ψυχιατροδικαστικής πρακτικής στην Ελλάδα, μέσα από δύο συμπληρωματικούς ερευνητικούς άξονες. Ο Άξονας Α αφορούσε τις στάσεις, γνώσεις και αντιλήψεις 60 επαγγελματιών ψυχικής υγείας από Κέντρα Ψυχικής Υγείας της 1ης και 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής, ενώ ο Άξονας Β περιελάμβανε τη συστηματική καταγραφή και ανάλυση δεδομένων από 17 γονείς-στόχους. Εφαρμόστηκε μεθοδολογία μεικτών μεθόδων με σχεδιασμό εξηγητικής διαδοχής, ενώ η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με χρήση του στατιστικού πακέτου SPSS. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι η πλειονότητα των επαγγελματιών καταλήγει στο συμπέρασμα περί γονικής αποξένωσης βάσει επαγγελματικής εμπειρίας, χωρίς αξιοποίηση δομημένων διαγνωστικών εργαλείων, ενώ σημαντικό τμήμα του δείγματος δηλώνει ελλιπή ή καμία εκπαίδευση στο πεδίο. Η επαγγελματική κατεύθυνση διαμορφώνει καθοριστικά τον τρόπο αξιολόγησης, με τη θεραπευτική και συμβουλευτική εμπειρία να κυριαρχεί έναντι της ψυχιατροδικαστικής. Αναφορικά με τις στάσεις, οι μισοί επαγγελματίες αντιλαμβάνονται τη γονική αποξένωση ως αποξενωτικές πρακτικές του υποκινητή-γονέα και όχι ως σύνδρομο, ενώ η πλειονότητα τη θεωρεί μορφή ενδοοικογενειακής βίας. Ως κυριότερα προβλήματα αναδείχθηκαν η έλλειψη ψυχιατροδικαστικής εκπαίδευσης, η απουσία συνεργασίας μεταξύ ειδικών ψυχικής υγείας και δικαιοσύνης και ο κίνδυνος μηνύσεων. Από τα δεδομένα των γονέων-στόχων διαπιστώθηκε συστηματική υποαναγνώριση του φαινομένου από τους κοινωνικούς λειτουργούς, καθώς οι κοινωνικές έρευνες απέδιδαν τις δυσκολίες σε γονικές συγκρούσεις ακόμη και όταν υπήρχαν πολλαπλές ενδείξεις αποξένωσης. Αντίθετα, οι πραγματογνωμοσύνες παιδιού αναγνώρισαν το φαινόμενο στην πλειονότητα των περιπτώσεων. Το κεντρικό εύρημα της μελέτης αφορά το χάσμα μεταξύ κλινικής εκτίμησης και δικαστικής απόφασης: ακόμη και όταν η πραγματογνωμοσύνη αναγνώρισε γονική αποξένωση, η δικαστική απόφαση δεν αποφάσιζε θεραπευτικό μέτρο. Στις αφηγήσεις των γονέων-στόχων κυριάρχησαν τρία μοτίβα: η μη τήρηση δικαστικών αποφάσεων από τον αποξενωτή-γονέα, η αποτυχία υλοποίησης θεραπευτικών εντολών στην πράξη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η αυτόβουλη επανασύνδεση παιδιού και γονέα-στόχου μετά την ενηλικίωση. Συμπερασματικά, η αξιολόγηση της γονικής αποξένωσης στην Ελλάδα παραμένει αποσπασματική, ατεκμηρίωτη και θεσμικά ανεπαρκής. Η μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη για δομημένα πρωτόκολλα αξιολόγησης, εξειδικευμένη εκπαίδευση επαγγελματιών και ενίσχυση της διεπιστημονικής συνεργασίας μεταξύ ψυχικής υγείας και δικαιοσύνης.","abstract_html":"Η γονική αποξένωση αποτελεί πολυπαραγοντικό ψυχοκοινωνικό φαινόμενο κατά το οποίο το παιδί, στο πλαίσιο έντονης γονικής σύγκρουσης, απορρίπτει αδικαιολόγητα τον έναν γονέα ως αποτέλεσμα συστηματικής χειραγώγησης από τον άλλο. Το φαινόμενο οδηγεί σε σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού, στη ψυχική υγεία του γονέα-στόχου και στη λειτουργικότητα της οικογένειας συνολικά. Παρά τη διεθνή αναγνώρισή του και την αυξανόμενη βιβλιογραφική τεκμηρίωση, η ψυχιατροδικαστική αξιολόγησή του παραμένει ένα από τα πιο απαιτητικά ζητήματα του πεδίου, καθώς απουσιάζουν κοινά πρωτόκολλα, τυποποιημένα εργαλεία και σαφής κατανομή ρόλων μεταξύ των εμπλεκόμενων επαγγελματιών και της δικαιοσύνης. Στην Ελλάδα, τα ελλείμματα αυτά επιτείνονται από την απουσία εξειδικευμένων δομών, την κατακερματισμένη δικαστική διαδικασία και τη χαμηλή διεισδυτικότητα της σχετικής βιβλιογραφίας στην επαγγελματική κατάρτιση. Η παρούσα εργασία διερεύνησε την αξιολόγηση περιστατικών γονικής αποξένωσης στο πλαίσιο της ψυχιατροδικαστικής πρακτικής στην Ελλάδα, μέσα από δύο συμπληρωματικούς ερευνητικούς άξονες. Ο Άξονας Α αφορούσε τις στάσεις, γνώσεις και αντιλήψεις 60 επαγγελματιών ψυχικής υγείας από Κέντρα Ψυχικής Υγείας της 1ης και 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής, ενώ ο Άξονας Β περιελάμβανε τη συστηματική καταγραφή και ανάλυση δεδομένων από 17 γονείς-στόχους. Εφαρμόστηκε μεθοδολογία μεικτών μεθόδων με σχεδιασμό εξηγητικής διαδοχής, ενώ η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με χρήση του στατιστικού πακέτου SPSS. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι η πλειονότητα των επαγγελματιών καταλήγει στο συμπέρασμα περί γονικής αποξένωσης βάσει επαγγελματικής εμπειρίας, χωρίς αξιοποίηση δομημένων διαγνωστικών εργαλείων, ενώ σημαντικό τμήμα του δείγματος δηλώνει ελλιπή ή καμία εκπαίδευση στο πεδίο. Η επαγγελματική κατεύθυνση διαμορφώνει καθοριστικά τον τρόπο αξιολόγησης, με τη θεραπευτική και συμβουλευτική εμπειρία να κυριαρχεί έναντι της ψυχιατροδικαστικής. Αναφορικά με τις στάσεις, οι μισοί επαγγελματίες αντιλαμβάνονται τη γονική αποξένωση ως αποξενωτικές πρακτικές του υποκινητή-γονέα και όχι ως σύνδρομο, ενώ η πλειονότητα τη θεωρεί μορφή ενδοοικογενειακής βίας. Ως κυριότερα προβλήματα αναδείχθηκαν η έλλειψη ψυχιατροδικαστικής εκπαίδευσης, η απουσία συνεργασίας μεταξύ ειδικών ψυχικής υγείας και δικαιοσύνης και ο κίνδυνος μηνύσεων. Από τα δεδομένα των γονέων-στόχων διαπιστώθηκε συστηματική υποαναγνώριση του φαινομένου από τους κοινωνικούς λειτουργούς, καθώς οι κοινωνικές έρευνες απέδιδαν τις δυσκολίες σε γονικές συγκρούσεις ακόμη και όταν υπήρχαν πολλαπλές ενδείξεις αποξένωσης. Αντίθετα, οι πραγματογνωμοσύνες παιδιού αναγνώρισαν το φαινόμενο στην πλειονότητα των περιπτώσεων. Το κεντρικό εύρημα της μελέτης αφορά το χάσμα μεταξύ κλινικής εκτίμησης και δικαστικής απόφασης: ακόμη και όταν η πραγματογνωμοσύνη αναγνώρισε γονική αποξένωση, η δικαστική απόφαση δεν αποφάσιζε θεραπευτικό μέτρο. Στις αφηγήσεις των γονέων-στόχων κυριάρχησαν τρία μοτίβα: η μη τήρηση δικαστικών αποφάσεων από τον αποξενωτή-γονέα, η αποτυχία υλοποίησης θεραπευτικών εντολών στην πράξη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η αυτόβουλη επανασύνδεση παιδιού και γονέα-στόχου μετά την ενηλικίωση. Συμπερασματικά, η αξιολόγηση της γονικής αποξένωσης στην Ελλάδα παραμένει αποσπασματική, ατεκμηρίωτη και θεσμικά ανεπαρκής. Η μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη για δομημένα πρωτόκολλα αξιολόγησης, εξειδικευμένη εκπαίδευση επαγγελματιών και ενίσχυση της διεπιστημονικής συνεργασίας μεταξύ ψυχικής υγείας και δικαιοσύνης.","abstract_has_math":false,"creators":["Χαντζοπούλου Μαρία","Chantzopoulou Maria"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:59Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5461739"],"render_values":[{"text":"uoadl:5461739","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5461739","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5461739","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5461739","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Χαντζοπούλου Μαρία","Chantzopoulou Maria"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5461739","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5461739"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η γονική αποξένωση αποτελεί πολυπαραγοντικό ψυχοκοινωνικό φαινόμενο κατά το οποίο το παιδί, στο πλαίσιο έντονης γονικής σύγκρουσης, απορρίπτει αδικαιολόγητα τον έναν γονέα ως αποτέλεσμα συστηματικής χειραγώγησης από τον άλλο. Το φαινόμενο οδηγεί σε σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού, στη ψυχική υγεία του γονέα-στόχου και στη λειτουργικότητα της οικογένειας συνολικά. Παρά τη διεθνή αναγνώρισή του και την αυξανόμενη βιβλιογραφική τεκμηρίωση, η ψυχιατροδικαστική αξιολόγησή του παραμένει ένα από τα πιο απαιτητικά ζητήματα του πεδίου, καθώς απουσιάζουν κοινά πρωτόκολλα, τυποποιημένα εργαλεία και σαφής κατανομή ρόλων μεταξύ των εμπλεκόμενων επαγγελματιών και της δικαιοσύνης. Στην Ελλάδα, τα ελλείμματα αυτά επιτείνονται από την απουσία εξειδικευμένων δομών, την κατακερματισμένη δικαστική διαδικασία και τη χαμηλή διεισδυτικότητα της σχετικής βιβλιογραφίας στην επαγγελματική κατάρτιση. Η παρούσα εργασία διερεύνησε την αξιολόγηση περιστατικών γονικής αποξένωσης στο πλαίσιο της ψυχιατροδικαστικής πρακτικής στην Ελλάδα, μέσα από δύο συμπληρωματικούς ερευνητικούς άξονες. Ο Άξονας Α αφορούσε τις στάσεις, γνώσεις και αντιλήψεις 60 επαγγελματιών ψυχικής υγείας από Κέντρα Ψυχικής Υγείας της 1ης και 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής, ενώ ο Άξονας Β περιελάμβανε τη συστηματική καταγραφή και ανάλυση δεδομένων από 17 γονείς-στόχους. Εφαρμόστηκε μεθοδολογία μεικτών μεθόδων με σχεδιασμό εξηγητικής διαδοχής, ενώ η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με χρήση του στατιστικού πακέτου SPSS. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι η πλειονότητα των επαγγελματιών καταλήγει στο συμπέρασμα περί γονικής αποξένωσης βάσει επαγγελματικής εμπειρίας, χωρίς αξιοποίηση δομημένων διαγνωστικών εργαλείων, ενώ σημαντικό τμήμα του δείγματος δηλώνει ελλιπή ή καμία εκπαίδευση στο πεδίο. Η επαγγελματική κατεύθυνση διαμορφώνει καθοριστικά τον τρόπο αξιολόγησης, με τη θεραπευτική και συμβουλευτική εμπειρία να κυριαρχεί έναντι της ψυχιατροδικαστικής. Αναφορικά με τις στάσεις, οι μισοί επαγγελματίες αντιλαμβάνονται τη γονική αποξένωση ως αποξενωτικές πρακτικές του υποκινητή-γονέα και όχι ως σύνδρομο, ενώ η πλειονότητα τη θεωρεί μορφή ενδοοικογενειακής βίας. Ως κυριότερα προβλήματα αναδείχθηκαν η έλλειψη ψυχιατροδικαστικής εκπαίδευσης, η απουσία συνεργασίας μεταξύ ειδικών ψυχικής υγείας και δικαιοσύνης και ο κίνδυνος μηνύσεων. Από τα δεδομένα των γονέων-στόχων διαπιστώθηκε συστηματική υποαναγνώριση του φαινομένου από τους κοινωνικούς λειτουργούς, καθώς οι κοινωνικές έρευνες απέδιδαν τις δυσκολίες σε γονικές συγκρούσεις ακόμη και όταν υπήρχαν πολλαπλές ενδείξεις αποξένωσης. Αντίθετα, οι πραγματογνωμοσύνες παιδιού αναγνώρισαν το φαινόμενο στην πλειονότητα των περιπτώσεων. Το κεντρικό εύρημα της μελέτης αφορά το χάσμα μεταξύ κλινικής εκτίμησης και δικαστικής απόφασης: ακόμη και όταν η πραγματογνωμοσύνη αναγνώρισε γονική αποξένωση, η δικαστική απόφαση δεν αποφάσιζε θεραπευτικό μέτρο. Στις αφηγήσεις των γονέων-στόχων κυριάρχησαν τρία μοτίβα: η μη τήρηση δικαστικών αποφάσεων από τον αποξενωτή-γονέα, η αποτυχία υλοποίησης θεραπευτικών εντολών στην πράξη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η αυτόβουλη επανασύνδεση παιδιού και γονέα-στόχου μετά την ενηλικίωση. Συμπερασματικά, η αξιολόγηση της γονικής αποξένωσης στην Ελλάδα παραμένει αποσπασματική, ατεκμηρίωτη και θεσμικά ανεπαρκής. Η μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη για δομημένα πρωτόκολλα αξιολόγησης, εξειδικευμένη εκπαίδευση επαγγελματιών και ενίσχυση της διεπιστημονικής συνεργασίας μεταξύ ψυχικής υγείας και δικαιοσύνης.","Parental alienation is a multifactorial psychosocial phenomenon in which a child, in the context of intense parental conflict, unjustifiably rejects one parent as a result of systematic manipulation by the other. The phenomenon is associated with serious consequences for the child's psychoemotional development, the mental health of the targeted parent, and the overall functioning of the family. Despite its international recognition and growing empirical documentation, its forensic psychiatric assessment remains one of the most demanding issues in the field, as common protocols, standardized tools, and a clear delineation of roles between mental health professionals and the judiciary are largely absent. In Greece, these deficits are compounded by the lack of specialized structures, fragmented judicial procedures, and the limited penetration of relevant research into professional training. The present study investigated the assessment of parental alienation cases within the context of forensic psychiatric practice in Greece, through two complementary research axes. Axis A examined the attitudes, knowledge, and perceptions of 60 mental health professionals from Community Mental Health Centers of the 1st and 2nd Health Districts of Attica, while Axis B involved the systematic recording and analysis of data from 17 targeted parents. A mixed methods design with an explanatory sequential approach was applied, and data analysis was conducted using SPSS. The findings indicate that the majority of professionals reach conclusions regarding parental alienation based on clinical experience, without the use of structured diagnostic tools, while a significant proportion of the sample reported insufficient or no training in the field. Professional background critically shapes the assessment approach, with therapeutic and counseling experience predominating over forensic psychiatric expertise. Regarding attitudes, half of the professionals perceive parental alienation as alienating practices of the instigating parent rather than as a syndrome, while the majority consider it a form of domestic violence. The most prominent problems identified were the lack of forensic psychiatric training, the absence of collaboration between mental health professionals and the judiciary, and the risk of legal complaints. Data from targeted parents revealed systematic underrecognition of the phenomenon by social workers, as social investigation reports attributed difficulties to parental conflict even when multiple indicators of alienation were present. In contrast, forensic evaluations of children recognized the phenomenon in the majority of cases. The central finding of the study concerns the gap between clinical assessment and judicial decision: even when a forensic evaluation identified parental alienation, the court ruling did not order any therapeutic measure. Three recurring patterns emerged from the narratives of targeted parents: non-compliance with court decisions by the alienating parent, failure to implement therapeutic orders in practice, and in some cases, voluntary reconnection between the child and the targeted parent following the child's transition to adulthood. In conclusion, the assessment of parental alienation in Greece remains fragmented, undocumented, and institutionally inadequate. The study highlights the need for structured assessment protocols, specialized professional training, and strengthened interdisciplinary collaboration between mental health and the judiciary."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η αξιολόγηση των περιστατικών γονικής αποξένωσης από τους ειδικούς ψυχικής υγείας στο πλαίσιο ψυχιατροδικαστικής διερεύνησης. Στάσεις των Ελλήνων ειδικών ψυχικής υγείας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Χαντζοπούλου Μαρία","Chantzopoulou Maria"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η γονική αποξένωση αποτελεί πολυπαραγοντικό ψυχοκοινωνικό φαινόμενο κατά το οποίο το παιδί, στο πλαίσιο έντονης γονικής σύγκρουσης, απορρίπτει αδικαιολόγητα τον έναν γονέα ως αποτέλεσμα συστηματικής χειραγώγησης από τον άλλο. Το φαινόμενο οδηγεί σε σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού, στη ψυχική υγεία του γονέα-στόχου και στη λειτουργικότητα της οικογένειας συνολικά. Παρά τη διεθνή αναγνώρισή του και την αυξανόμενη βιβλιογραφική τεκμηρίωση, η ψυχιατροδικαστική αξιολόγησή του παραμένει ένα από τα πιο απαιτητικά ζητήματα του πεδίου, καθώς απουσιάζουν κοινά πρωτόκολλα, τυποποιημένα εργαλεία και σαφής κατανομή ρόλων μεταξύ των εμπλεκόμενων επαγγελματιών και της δικαιοσύνης. Στην Ελλάδα, τα ελλείμματα αυτά επιτείνονται από την απουσία εξειδικευμένων δομών, την κατακερματισμένη δικαστική διαδικασία και τη χαμηλή διεισδυτικότητα της σχετικής βιβλιογραφίας στην επαγγελματική κατάρτιση. Η παρούσα εργασία διερεύνησε την αξιολόγηση περιστατικών γονικής αποξένωσης στο πλαίσιο της ψυχιατροδικαστικής πρακτικής στην Ελλάδα, μέσα από δύο συμπληρωματικούς ερευνητικούς άξονες. Ο Άξονας Α αφορούσε τις στάσεις, γνώσεις και αντιλήψεις 60 επαγγελματιών ψυχικής υγείας από Κέντρα Ψυχικής Υγείας της 1ης και 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής, ενώ ο Άξονας Β περιελάμβανε τη συστηματική καταγραφή και ανάλυση δεδομένων από 17 γονείς-στόχους. Εφαρμόστηκε μεθοδολογία μεικτών μεθόδων με σχεδιασμό εξηγητικής διαδοχής, ενώ η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με χρήση του στατιστικού πακέτου SPSS. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι η πλειονότητα των επαγγελματιών καταλήγει στο συμπέρασμα περί γονικής αποξένωσης βάσει επαγγελματικής εμπειρίας, χωρίς αξιοποίηση δομημένων διαγνωστικών εργαλείων, ενώ σημαντικό τμήμα του δείγματος δηλώνει ελλιπή ή καμία εκπαίδευση στο πεδίο. Η επαγγελματική κατεύθυνση διαμορφώνει καθοριστικά τον τρόπο αξιολόγησης, με τη θεραπευτική και συμβουλευτική εμπειρία να κυριαρχεί έναντι της ψυχιατροδικαστικής. Αναφορικά με τις στάσεις, οι μισοί επαγγελματίες αντιλαμβάνονται τη γονική αποξένωση ως αποξενωτικές πρακτικές του υποκινητή-γονέα και όχι ως σύνδρομο, ενώ η πλειονότητα τη θεωρεί μορφή ενδοοικογενειακής βίας. Ως κυριότερα προβλήματα αναδείχθηκαν η έλλειψη ψυχιατροδικαστικής εκπαίδευσης, η απουσία συνεργασίας μεταξύ ειδικών ψυχικής υγείας και δικαιοσύνης και ο κίνδυνος μηνύσεων. Από τα δεδομένα των γονέων-στόχων διαπιστώθηκε συστηματική υποαναγνώριση του φαινομένου από τους κοινωνικούς λειτουργούς, καθώς οι κοινωνικές έρευνες απέδιδαν τις δυσκολίες σε γονικές συγκρούσεις ακόμη και όταν υπήρχαν πολλαπλές ενδείξεις αποξένωσης. Αντίθετα, οι πραγματογνωμοσύνες παιδιού αναγνώρισαν το φαινόμενο στην πλειονότητα των περιπτώσεων. Το κεντρικό εύρημα της μελέτης αφορά το χάσμα μεταξύ κλινικής εκτίμησης και δικαστικής απόφασης: ακόμη και όταν η πραγματογνωμοσύνη αναγνώρισε γονική αποξένωση, η δικαστική απόφαση δεν αποφάσιζε θεραπευτικό μέτρο. Στις αφηγήσεις των γονέων-στόχων κυριάρχησαν τρία μοτίβα: η μη τήρηση δικαστικών αποφάσεων από τον αποξενωτή-γονέα, η αποτυχία υλοποίησης θεραπευτικών εντολών στην πράξη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η αυτόβουλη επανασύνδεση παιδιού και γονέα-στόχου μετά την ενηλικίωση. Συμπερασματικά, η αξιολόγηση της γονικής αποξένωσης στην Ελλάδα παραμένει αποσπασματική, ατεκμηρίωτη και θεσμικά ανεπαρκής. Η μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη για δομημένα πρωτόκολλα αξιολόγησης, εξειδικευμένη εκπαίδευση επαγγελματιών και ενίσχυση της διεπιστημονικής συνεργασίας μεταξύ ψυχικής υγείας και δικαιοσύνης.","Parental alienation is a multifactorial psychosocial phenomenon in which a child, in the context of intense parental conflict, unjustifiably rejects one parent as a result of systematic manipulation by the other. The phenomenon is associated with serious consequences for the child's psychoemotional development, the mental health of the targeted parent, and the overall functioning of the family. Despite its international recognition and growing empirical documentation, its forensic psychiatric assessment remains one of the most demanding issues in the field, as common protocols, standardized tools, and a clear delineation of roles between mental health professionals and the judiciary are largely absent. In Greece, these deficits are compounded by the lack of specialized structures, fragmented judicial procedures, and the limited penetration of relevant research into professional training. The present study investigated the assessment of parental alienation cases within the context of forensic psychiatric practice in Greece, through two complementary research axes. Axis A examined the attitudes, knowledge, and perceptions of 60 mental health professionals from Community Mental Health Centers of the 1st and 2nd Health Districts of Attica, while Axis B involved the systematic recording and analysis of data from 17 targeted parents. A mixed methods design with an explanatory sequential approach was applied, and data analysis was conducted using SPSS. The findings indicate that the majority of professionals reach conclusions regarding parental alienation based on clinical experience, without the use of structured diagnostic tools, while a significant proportion of the sample reported insufficient or no training in the field. Professional background critically shapes the assessment approach, with therapeutic and counseling experience predominating over forensic psychiatric expertise. Regarding attitudes, half of the professionals perceive parental alienation as alienating practices of the instigating parent rather than as a syndrome, while the majority consider it a form of domestic violence. The most prominent problems identified were the lack of forensic psychiatric training, the absence of collaboration between mental health professionals and the judiciary, and the risk of legal complaints. Data from targeted parents revealed systematic underrecognition of the phenomenon by social workers, as social investigation reports attributed difficulties to parental conflict even when multiple indicators of alienation were present. In contrast, forensic evaluations of children recognized the phenomenon in the majority of cases. The central finding of the study concerns the gap between clinical assessment and judicial decision: even when a forensic evaluation identified parental alienation, the court ruling did not order any therapeutic measure. Three recurring patterns emerged from the narratives of targeted parents: non-compliance with court decisions by the alienating parent, failure to implement therapeutic orders in practice, and in some cases, voluntary reconnection between the child and the targeted parent following the child's transition to adulthood. In conclusion, the assessment of parental alienation in Greece remains fragmented, undocumented, and institutionally inadequate. The study highlights the need for structured assessment protocols, specialized professional training, and strengthened interdisciplinary collaboration between mental health and the judiciary."],"dc:identifier":["uoadl:5461739","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5461739"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Η αξιολόγηση των περιστατικών γονικής αποξένωσης από τους ειδικούς ψυχικής υγείας στο πλαίσιο ψυχιατροδικαστικής διερεύνησης. Στάσεις των Ελλήνων ειδικών ψυχικής υγείας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:59Z"}