{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5461985"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5461985","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Φαινόμενα βίας του όχλου με θρησκευτικά κίνητρα κατά τους πρώτους βυζαντινούς αιώνες","abstract":"Θέμα της παραπάνω μελέτης είναι η βία του όχλου με θρησκευτικά κίνητρα κατά την πρώιμη βυζαντινή περίοδο, ένα επαναλαμβανόμενο φαινόμενο σε μια εποχή έντονων πολιτισμικών, πολιτικών και κοινωνικών αλλαγών. Πώς εκδηλώνονταν αυτά τα φαινόμενα, ποιοι τα υποκινούσαν, ποιοι απάρτιζαν το πλήθος και ποια τα κίνητρα και οι εκλογικεύσεις τέτοιων φαινομένων όπως καταγράφονταν στις πηγές; Οι αρχαίοι και οι χριστιανοί συγγραφείς είχαν μια αφ’υψηλού αντιμετώπιση τέτοιων συμβάντων και της γενικότερης τάσης του απαίδευτου πλήθους να εκδηλώνει την οργή του μέσω πράξεων άλογης βίας. Παρόμοιες απόψεις θα επιβίωναν για αιώνες. Στο θέμα των θρησκευτικών κινήτρων της βίας, η εφεύρεση λογοτεχνικών προτύπων από τον Λακτάντιο και τον Ευσέβιο που δόξαζαν τη βία, αποτέλεσε σημείο καμπής που αντανακλούσε τον εκμιλιταρισμό της κοινωνίας κατά τον τρίτο αιώνα και την θρησκευτική πολιτική του Κωνσταντίνου. Στο τρίτο κεφάλαιο καταγράφηκαν τα γεγονότα βίας του όχλου που σημάδεψαν τις θεολογικές αντιπαραθέσεις και τις οικουμενικές συνόδους κατά τον τέταρτο και πέμπτο αιώνα. Από την υπόθεση του Άρειου ως και τη ληστρική σύνοδο της Εφέσου πολιτικές μηχανορραφίες χαρακτήρισαν τις διεργασίες και η ανάμιξη του κράτους προκάλεσε εν πολλοίς τη βία. Τα γεγονότα που οδηγούν ως και τη σύνοδο της Χαλκηδόνας σκιαγραφούν βαθύτερες αλλαγές όπως την αυξανόμενη πολιτική ισχύ του επισκόπου που δημιουργούσε ένα δίκτυο φανατισμένων οπαδών εντός της πόλης και την εντεινόμενη δυσαρέσκεια της Αντιόχειας και της Αλεξάνδρειας απέναντι στην ανάμιξη της κεντρικής εξουσίας και την αύξηση του κύρους της Κωνσταντινούπολης. Ο φόνος της Υπατίας, όπως κι άλλα παρόμοια περιστατικά, μαρτυρά τις πολιτικές ισορροπίες και τις θρησκευτικές συγκρούσεις στην πόλη της Αλεξάνδρειας καθώς και την συμμετοχή των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων που αποτελούσαν τον όχλο, όπως τους «παραβαλανείς». Τέλος, μέσω της εξιστόρησης των γεγονότων βίας διαπραχθείσας από μοναστικές κοινότητες σκιαγραφείται η ζωή εκτός των αστικών κέντρων και η αυξανόμενη παρουσία των ασκητών. Βρίσκοντας απαντήσεις στο ερώτημα της βίας του όχλου με θρησκευτικά κίνητρα εγείρεται ένα άλλο ερώτημα που αφορά το κατά πόσον τα γεγονότα αυτά αποτελούν τον κανόνα ενδεικτικό μιας καταπιεστικής και έντονα βίαιης εποχής. Παρότι επ’αυτού δεν δύναται να προσφερθεί ένα τελεσίδικο συμπέρασμα, ερευνώνται ενδιαφέρουσες απόψεις και επιχειρήματα.","abstract_html":"Θέμα της παραπάνω μελέτης είναι η βία του όχλου με θρησκευτικά κίνητρα κατά την πρώιμη βυζαντινή περίοδο, ένα επαναλαμβανόμενο φαινόμενο σε μια εποχή έντονων πολιτισμικών, πολιτικών και κοινωνικών αλλαγών. Πώς εκδηλώνονταν αυτά τα φαινόμενα, ποιοι τα υποκινούσαν, ποιοι απάρτιζαν το πλήθος και ποια τα κίνητρα και οι εκλογικεύσεις τέτοιων φαινομένων όπως καταγράφονταν στις πηγές; Οι αρχαίοι και οι χριστιανοί συγγραφείς είχαν μια αφ’υψηλού αντιμετώπιση τέτοιων συμβάντων και της γενικότερης τάσης του απαίδευτου πλήθους να εκδηλώνει την οργή του μέσω πράξεων άλογης βίας. Παρόμοιες απόψεις θα επιβίωναν για αιώνες. Στο θέμα των θρησκευτικών κινήτρων της βίας, η εφεύρεση λογοτεχνικών προτύπων από τον Λακτάντιο και τον Ευσέβιο που δόξαζαν τη βία, αποτέλεσε σημείο καμπής που αντανακλούσε τον εκμιλιταρισμό της κοινωνίας κατά τον τρίτο αιώνα και την θρησκευτική πολιτική του Κωνσταντίνου. Στο τρίτο κεφάλαιο καταγράφηκαν τα γεγονότα βίας του όχλου που σημάδεψαν τις θεολογικές αντιπαραθέσεις και τις οικουμενικές συνόδους κατά τον τέταρτο και πέμπτο αιώνα. Από την υπόθεση του Άρειου ως και τη ληστρική σύνοδο της Εφέσου πολιτικές μηχανορραφίες χαρακτήρισαν τις διεργασίες και η ανάμιξη του κράτους προκάλεσε εν πολλοίς τη βία. Τα γεγονότα που οδηγούν ως και τη σύνοδο της Χαλκηδόνας σκιαγραφούν βαθύτερες αλλαγές όπως την αυξανόμενη πολιτική ισχύ του επισκόπου που δημιουργούσε ένα δίκτυο φανατισμένων οπαδών εντός της πόλης και την εντεινόμενη δυσαρέσκεια της Αντιόχειας και της Αλεξάνδρειας απέναντι στην ανάμιξη της κεντρικής εξουσίας και την αύξηση του κύρους της Κωνσταντινούπολης. Ο φόνος της Υπατίας, όπως κι άλλα παρόμοια περιστατικά, μαρτυρά τις πολιτικές ισορροπίες και τις θρησκευτικές συγκρούσεις στην πόλη της Αλεξάνδρειας καθώς και την συμμετοχή των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων που αποτελούσαν τον όχλο, όπως τους «παραβαλανείς». Τέλος, μέσω της εξιστόρησης των γεγονότων βίας διαπραχθείσας από μοναστικές κοινότητες σκιαγραφείται η ζωή εκτός των αστικών κέντρων και η αυξανόμενη παρουσία των ασκητών. Βρίσκοντας απαντήσεις στο ερώτημα της βίας του όχλου με θρησκευτικά κίνητρα εγείρεται ένα άλλο ερώτημα που αφορά το κατά πόσον τα γεγονότα αυτά αποτελούν τον κανόνα ενδεικτικό μιας καταπιεστικής και έντονα βίαιης εποχής. Παρότι επ’αυτού δεν δύναται να προσφερθεί ένα τελεσίδικο συμπέρασμα, ερευνώνται ενδιαφέρουσες απόψεις και επιχειρήματα.","abstract_has_math":false,"creators":["Καρδάσης Ελευθέριος-Ιάσων","Kardasis Eleftherios-Iason"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:21:17Z","subjects":["Ιστορία","History"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5461985"],"render_values":[{"text":"uoadl:5461985","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5461985","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5461985","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5461985","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Καρδάσης Ελευθέριος-Ιάσων","Kardasis Eleftherios-Iason"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Ιστορία","History"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5461985","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5461985"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Θέμα της παραπάνω μελέτης είναι η βία του όχλου με θρησκευτικά κίνητρα κατά την πρώιμη βυζαντινή περίοδο, ένα επαναλαμβανόμενο φαινόμενο σε μια εποχή έντονων πολιτισμικών, πολιτικών και κοινωνικών αλλαγών. Πώς εκδηλώνονταν αυτά τα φαινόμενα, ποιοι τα υποκινούσαν, ποιοι απάρτιζαν το πλήθος και ποια τα κίνητρα και οι εκλογικεύσεις τέτοιων φαινομένων όπως καταγράφονταν στις πηγές; Οι αρχαίοι και οι χριστιανοί συγγραφείς είχαν μια αφ’υψηλού αντιμετώπιση τέτοιων συμβάντων και της γενικότερης τάσης του απαίδευτου πλήθους να εκδηλώνει την οργή του μέσω πράξεων άλογης βίας. Παρόμοιες απόψεις θα επιβίωναν για αιώνες. Στο θέμα των θρησκευτικών κινήτρων της βίας, η εφεύρεση λογοτεχνικών προτύπων από τον Λακτάντιο και τον Ευσέβιο που δόξαζαν τη βία, αποτέλεσε σημείο καμπής που αντανακλούσε τον εκμιλιταρισμό της κοινωνίας κατά τον τρίτο αιώνα και την θρησκευτική πολιτική του Κωνσταντίνου. Στο τρίτο κεφάλαιο καταγράφηκαν τα γεγονότα βίας του όχλου που σημάδεψαν τις θεολογικές αντιπαραθέσεις και τις οικουμενικές συνόδους κατά τον τέταρτο και πέμπτο αιώνα. Από την υπόθεση του Άρειου ως και τη ληστρική σύνοδο της Εφέσου πολιτικές μηχανορραφίες χαρακτήρισαν τις διεργασίες και η ανάμιξη του κράτους προκάλεσε εν πολλοίς τη βία. Τα γεγονότα που οδηγούν ως και τη σύνοδο της Χαλκηδόνας σκιαγραφούν βαθύτερες αλλαγές όπως την αυξανόμενη πολιτική ισχύ του επισκόπου που δημιουργούσε ένα δίκτυο φανατισμένων οπαδών εντός της πόλης και την εντεινόμενη δυσαρέσκεια της Αντιόχειας και της Αλεξάνδρειας απέναντι στην ανάμιξη της κεντρικής εξουσίας και την αύξηση του κύρους της Κωνσταντινούπολης. Ο φόνος της Υπατίας, όπως κι άλλα παρόμοια περιστατικά, μαρτυρά τις πολιτικές ισορροπίες και τις θρησκευτικές συγκρούσεις στην πόλη της Αλεξάνδρειας καθώς και την συμμετοχή των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων που αποτελούσαν τον όχλο, όπως τους «παραβαλανείς». Τέλος, μέσω της εξιστόρησης των γεγονότων βίας διαπραχθείσας από μοναστικές κοινότητες σκιαγραφείται η ζωή εκτός των αστικών κέντρων και η αυξανόμενη παρουσία των ασκητών. Βρίσκοντας απαντήσεις στο ερώτημα της βίας του όχλου με θρησκευτικά κίνητρα εγείρεται ένα άλλο ερώτημα που αφορά το κατά πόσον τα γεγονότα αυτά αποτελούν τον κανόνα ενδεικτικό μιας καταπιεστικής και έντονα βίαιης εποχής. Παρότι επ’αυτού δεν δύναται να προσφερθεί ένα τελεσίδικο συμπέρασμα, ερευνώνται ενδιαφέρουσες απόψεις και επιχειρήματα.","The subject of the above study is religiously motivated mob violence in the early Byzantine era, a recurring phenomenon at a time of sweeping cultural, political and social transformations. The main prerogative was how such incidents occured, who were the social actors instigating them as well as those comprising the crowd (as hard as that may be to discern), and particularly the motives behind them and the rationalizations given in written sources. Ancient, as well as early Christian, writers had quite an elitist view of such incidents and the propensity of an ill-educated crowd to erupt in “mindless” violence. Similar views from the top down permeated public and academic discourse on the topic for centuries to come. On the topic of religious motivations for violence, the invention of literary models glorifying violence by Lactance and Eusebius was a turning point that also reflected the militarization caused by the events of the turbulent third century and legitimized Constantine religious policies in his quest for unity and stability. Events of mob violence surrounding the theological controversies and ecumenical councils of the fourth and fifth century were explored in the third chapter. From the Arian controversy to the Robber Council of Ephesus political machinations marked proceedings and the involvement of the state facilitated much of the violence. The events leading up to the Council of Chalcedon and the brutal murder of Proterius, illustrate changes such as the rising power of the bishop in creating a network of passionate supporters inside his city, to the growing malaise of Antioch and Alexandria towards imperial encroachment and the increasing power of Constantinople. Hypatia’s murder, as well as other instances of intercommunal violence in Alexandria, provides a view into the political dynamic and religious discord inside the city as well as a glance at the urban lower classes comprising the mob, as is the case with the parabalani. Lastly, the violence and destruction inflicted by monastic communities paints a vivid depiction of rural life in the Syrian and Egyptian countryside and eluminates the increasing role of these holy men for better or worse. By finding answers on the question of religious-motivated mob violence, another question is naturally raised ; whether and to what extent such events can be taken at face value as the norm of a repressive and intolerant world and while definitive answers cannot be confidently reached, interesting points are raised."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Φαινόμενα βίας του όχλου με θρησκευτικά κίνητρα κατά τους πρώτους βυζαντινούς αιώνες"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Καρδάσης Ελευθέριος-Ιάσων","Kardasis Eleftherios-Iason"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Θέμα της παραπάνω μελέτης είναι η βία του όχλου με θρησκευτικά κίνητρα κατά την πρώιμη βυζαντινή περίοδο, ένα επαναλαμβανόμενο φαινόμενο σε μια εποχή έντονων πολιτισμικών, πολιτικών και κοινωνικών αλλαγών. Πώς εκδηλώνονταν αυτά τα φαινόμενα, ποιοι τα υποκινούσαν, ποιοι απάρτιζαν το πλήθος και ποια τα κίνητρα και οι εκλογικεύσεις τέτοιων φαινομένων όπως καταγράφονταν στις πηγές; Οι αρχαίοι και οι χριστιανοί συγγραφείς είχαν μια αφ’υψηλού αντιμετώπιση τέτοιων συμβάντων και της γενικότερης τάσης του απαίδευτου πλήθους να εκδηλώνει την οργή του μέσω πράξεων άλογης βίας. Παρόμοιες απόψεις θα επιβίωναν για αιώνες. Στο θέμα των θρησκευτικών κινήτρων της βίας, η εφεύρεση λογοτεχνικών προτύπων από τον Λακτάντιο και τον Ευσέβιο που δόξαζαν τη βία, αποτέλεσε σημείο καμπής που αντανακλούσε τον εκμιλιταρισμό της κοινωνίας κατά τον τρίτο αιώνα και την θρησκευτική πολιτική του Κωνσταντίνου. Στο τρίτο κεφάλαιο καταγράφηκαν τα γεγονότα βίας του όχλου που σημάδεψαν τις θεολογικές αντιπαραθέσεις και τις οικουμενικές συνόδους κατά τον τέταρτο και πέμπτο αιώνα. Από την υπόθεση του Άρειου ως και τη ληστρική σύνοδο της Εφέσου πολιτικές μηχανορραφίες χαρακτήρισαν τις διεργασίες και η ανάμιξη του κράτους προκάλεσε εν πολλοίς τη βία. Τα γεγονότα που οδηγούν ως και τη σύνοδο της Χαλκηδόνας σκιαγραφούν βαθύτερες αλλαγές όπως την αυξανόμενη πολιτική ισχύ του επισκόπου που δημιουργούσε ένα δίκτυο φανατισμένων οπαδών εντός της πόλης και την εντεινόμενη δυσαρέσκεια της Αντιόχειας και της Αλεξάνδρειας απέναντι στην ανάμιξη της κεντρικής εξουσίας και την αύξηση του κύρους της Κωνσταντινούπολης. Ο φόνος της Υπατίας, όπως κι άλλα παρόμοια περιστατικά, μαρτυρά τις πολιτικές ισορροπίες και τις θρησκευτικές συγκρούσεις στην πόλη της Αλεξάνδρειας καθώς και την συμμετοχή των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων που αποτελούσαν τον όχλο, όπως τους «παραβαλανείς». Τέλος, μέσω της εξιστόρησης των γεγονότων βίας διαπραχθείσας από μοναστικές κοινότητες σκιαγραφείται η ζωή εκτός των αστικών κέντρων και η αυξανόμενη παρουσία των ασκητών. Βρίσκοντας απαντήσεις στο ερώτημα της βίας του όχλου με θρησκευτικά κίνητρα εγείρεται ένα άλλο ερώτημα που αφορά το κατά πόσον τα γεγονότα αυτά αποτελούν τον κανόνα ενδεικτικό μιας καταπιεστικής και έντονα βίαιης εποχής. Παρότι επ’αυτού δεν δύναται να προσφερθεί ένα τελεσίδικο συμπέρασμα, ερευνώνται ενδιαφέρουσες απόψεις και επιχειρήματα.","The subject of the above study is religiously motivated mob violence in the early Byzantine era, a recurring phenomenon at a time of sweeping cultural, political and social transformations. The main prerogative was how such incidents occured, who were the social actors instigating them as well as those comprising the crowd (as hard as that may be to discern), and particularly the motives behind them and the rationalizations given in written sources. Ancient, as well as early Christian, writers had quite an elitist view of such incidents and the propensity of an ill-educated crowd to erupt in “mindless” violence. Similar views from the top down permeated public and academic discourse on the topic for centuries to come. On the topic of religious motivations for violence, the invention of literary models glorifying violence by Lactance and Eusebius was a turning point that also reflected the militarization caused by the events of the turbulent third century and legitimized Constantine religious policies in his quest for unity and stability. Events of mob violence surrounding the theological controversies and ecumenical councils of the fourth and fifth century were explored in the third chapter. From the Arian controversy to the Robber Council of Ephesus political machinations marked proceedings and the involvement of the state facilitated much of the violence. The events leading up to the Council of Chalcedon and the brutal murder of Proterius, illustrate changes such as the rising power of the bishop in creating a network of passionate supporters inside his city, to the growing malaise of Antioch and Alexandria towards imperial encroachment and the increasing power of Constantinople. Hypatia’s murder, as well as other instances of intercommunal violence in Alexandria, provides a view into the political dynamic and religious discord inside the city as well as a glance at the urban lower classes comprising the mob, as is the case with the parabalani. Lastly, the violence and destruction inflicted by monastic communities paints a vivid depiction of rural life in the Syrian and Egyptian countryside and eluminates the increasing role of these holy men for better or worse. By finding answers on the question of religious-motivated mob violence, another question is naturally raised ; whether and to what extent such events can be taken at face value as the norm of a repressive and intolerant world and while definitive answers cannot be confidently reached, interesting points are raised."],"dc:identifier":["uoadl:5461985","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5461985"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Ιστορία","History"],"dc:title":["Φαινόμενα βίας του όχλου με θρησκευτικά κίνητρα κατά τους πρώτους βυζαντινούς αιώνες"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:21:17Z"}