{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5462137"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5462137","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Προσδιορισμός οργανικών μικρορύπων σε περιβαλλοντικά δείγματα από παράκτιες περιοχές της Μαύρης Θάλασσας με τεχνικές φασματομετρίας μάζας υψηλής διακριτικής ικανότητας","abstract":"Οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες έχουν οδηγήσει στην εκτεταμένη είσοδο ρύπων προτεραιότητας και αναδυόμενων ρύπων στα θαλάσσια οικοσυστήματα, με δυνητικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την ανθρώπινη υγεία. Η Μαύρη Θάλασσα, ως ημίκλειστη θαλάσσια λεκάνη, αποτελεί ιδιαίτερα ευάλωτο οικοσύστημα, με κύριες πηγές οργανικών μικρορύπων τις ποτάμιες εισροές, τις γεωργικές απορροές, τις εκροές αστικών και βιομηχανικών λυμάτων, την ατμοσφαιρική εναπόθεση και τις θαλάσσιες δραστηριότητες. Οι μακροχρόνιες περιβαλλοντικές πιέσεις έχουν ενταθεί περαιτέρω κατά την περίοδο της ένοπλης σύγκρουσης, λόγω γεγονότων όπως η καταστροφή του φράγματος Nova Kakhovka, περιστατικά πετρελαϊκής ρύπανσης και η υπολειτουργία εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων. Οι συνθήκες αυτές εγείρουν ανησυχία σχετικά με την απελευθέρωση, ανακατανομή και διασπορά των οργανικών μικρορύπων και αναδεικνύουν την ανάγκη για συντονισμένη και συστηματική παρακολούθηση της χημικής ρύπανσης στην περιοχή. Σκοπός της παρούσας ερευνητικής μελέτης αποτελεί η διερεύνηση της περιβαλλοντικής παρουσίας και της χωρικής κατανομής των οργανικών μικρορύπων στις παράκτιες περιοχές του βορειοδυτικού τμήματος της Μαύρης Θάλασσας. Δείγματα επιφανειακών υδάτων, ιζημάτων και υδρόβιων οργανισμών συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια περιβαλλοντικής μελέτης παρακολούθησης που διεξήχθη το 2025. Η ανάλυση των δειγμάτων βασίστηκε σε εφαρμογή γενικευμένων τεχνικών προετοιμασίας και συμπληρωματικών χρωματογραφικών τεχνικών συζευγμένων με φασματομετρία μάζας υψηλής διακριτικής ικανότητας. Η επεξεργασία των πρωτογενών δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω στοχευμένης ανάλυσης ευρείας σάρωσης, επιτρέποντας τη διερεύνηση της παρουσίας περισσότερων από 2,800 οργανικών μικρορύπων. Συνολικά ανιχνεύθηκαν 207 οργανικοί μικρορύποι. Τα παρασιτοκτόνα αποτέλεσαν την επικρατέστερη κατηγορία ενώσεων, ενώ ακολούθησαν οι φαρμακευτικές ουσίες στα δείγματα επιφανειακών υδάτων, οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (polycyclic aromatic hydrocarbons, PAHs) στα δείγματα ιζημάτων και οι χημικές ουσίες βιομηχανικής προέλευσης στα δείγματα υδρόβιων οργανισμών. Επτά από τους 15 PAHs που ανιχνεύθηκαν εντοπίστηκαν τόσο σε δείγματα ιζημάτων όσο και σε δείγματα βενθικών ασπόνδυλων, ενώ 9 από τις 22 υπερ- και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες (per- and polyfluoroalkyl substances, PFAS) ανιχνεύθηκαν τόσο σε δείγματα επιφανειακών υδάτων όσο και σε δείγματα ιχθύων ή/και στο δείγμα θαλάσσιου θηλαστικού, υποδεικνύοντας πιθανές οδούς έκθεσης. Η παρούσα μελέτη παρέχει ένα πολύτιμο σύνολο δεδομένων αναφοράς για σύγκριση με προηγούμενες και μελλοντικές μελέτες παρακολούθησης, με σκοπό την αξιολόγηση των χρονικών τάσεων όσον αφορά την παρουσία οργανικών μικρορύπων στην περιοχή της βορειοδυτικής Μαύρης Θάλασσας.","abstract_html":"Οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες έχουν οδηγήσει στην εκτεταμένη είσοδο ρύπων προτεραιότητας και αναδυόμενων ρύπων στα θαλάσσια οικοσυστήματα, με δυνητικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την ανθρώπινη υγεία. Η Μαύρη Θάλασσα, ως ημίκλειστη θαλάσσια λεκάνη, αποτελεί ιδιαίτερα ευάλωτο οικοσύστημα, με κύριες πηγές οργανικών μικρορύπων τις ποτάμιες εισροές, τις γεωργικές απορροές, τις εκροές αστικών και βιομηχανικών λυμάτων, την ατμοσφαιρική εναπόθεση και τις θαλάσσιες δραστηριότητες. Οι μακροχρόνιες περιβαλλοντικές πιέσεις έχουν ενταθεί περαιτέρω κατά την περίοδο της ένοπλης σύγκρουσης, λόγω γεγονότων όπως η καταστροφή του φράγματος Nova Kakhovka, περιστατικά πετρελαϊκής ρύπανσης και η υπολειτουργία εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων. Οι συνθήκες αυτές εγείρουν ανησυχία σχετικά με την απελευθέρωση, ανακατανομή και διασπορά των οργανικών μικρορύπων και αναδεικνύουν την ανάγκη για συντονισμένη και συστηματική παρακολούθηση της χημικής ρύπανσης στην περιοχή. Σκοπός της παρούσας ερευνητικής μελέτης αποτελεί η διερεύνηση της περιβαλλοντικής παρουσίας και της χωρικής κατανομής των οργανικών μικρορύπων στις παράκτιες περιοχές του βορειοδυτικού τμήματος της Μαύρης Θάλασσας. Δείγματα επιφανειακών υδάτων, ιζημάτων και υδρόβιων οργανισμών συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια περιβαλλοντικής μελέτης παρακολούθησης που διεξήχθη το 2025. Η ανάλυση των δειγμάτων βασίστηκε σε εφαρμογή γενικευμένων τεχνικών προετοιμασίας και συμπληρωματικών χρωματογραφικών τεχνικών συζευγμένων με φασματομετρία μάζας υψηλής διακριτικής ικανότητας. Η επεξεργασία των πρωτογενών δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω στοχευμένης ανάλυσης ευρείας σάρωσης, επιτρέποντας τη διερεύνηση της παρουσίας περισσότερων από 2,800 οργανικών μικρορύπων. Συνολικά ανιχνεύθηκαν 207 οργανικοί μικρορύποι. Τα παρασιτοκτόνα αποτέλεσαν την επικρατέστερη κατηγορία ενώσεων, ενώ ακολούθησαν οι φαρμακευτικές ουσίες στα δείγματα επιφανειακών υδάτων, οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (polycyclic aromatic hydrocarbons, PAHs) στα δείγματα ιζημάτων και οι χημικές ουσίες βιομηχανικής προέλευσης στα δείγματα υδρόβιων οργανισμών. Επτά από τους 15 PAHs που ανιχνεύθηκαν εντοπίστηκαν τόσο σε δείγματα ιζημάτων όσο και σε δείγματα βενθικών ασπόνδυλων, ενώ 9 από τις 22 υπερ- και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες (per- and polyfluoroalkyl substances, PFAS) ανιχνεύθηκαν τόσο σε δείγματα επιφανειακών υδάτων όσο και σε δείγματα ιχθύων ή/και στο δείγμα θαλάσσιου θηλαστικού, υποδεικνύοντας πιθανές οδούς έκθεσης. Η παρούσα μελέτη παρέχει ένα πολύτιμο σύνολο δεδομένων αναφοράς για σύγκριση με προηγούμενες και μελλοντικές μελέτες παρακολούθησης, με σκοπό την αξιολόγηση των χρονικών τάσεων όσον αφορά την παρουσία οργανικών μικρορύπων στην περιοχή της βορειοδυτικής Μαύρης Θάλασσας.","abstract_has_math":false,"creators":["Σκέντζου Ελπινίκη-Μαρία","Skentzou Elpiniki-Maria"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:21:17Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5462137"],"render_values":[{"text":"uoadl:5462137","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462137","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462137","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5462137","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σκέντζου Ελπινίκη-Μαρία","Skentzou Elpiniki-Maria"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5462137","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462137"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες έχουν οδηγήσει στην εκτεταμένη είσοδο ρύπων προτεραιότητας και αναδυόμενων ρύπων στα θαλάσσια οικοσυστήματα, με δυνητικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την ανθρώπινη υγεία. Η Μαύρη Θάλασσα, ως ημίκλειστη θαλάσσια λεκάνη, αποτελεί ιδιαίτερα ευάλωτο οικοσύστημα, με κύριες πηγές οργανικών μικρορύπων τις ποτάμιες εισροές, τις γεωργικές απορροές, τις εκροές αστικών και βιομηχανικών λυμάτων, την ατμοσφαιρική εναπόθεση και τις θαλάσσιες δραστηριότητες. Οι μακροχρόνιες περιβαλλοντικές πιέσεις έχουν ενταθεί περαιτέρω κατά την περίοδο της ένοπλης σύγκρουσης, λόγω γεγονότων όπως η καταστροφή του φράγματος Nova Kakhovka, περιστατικά πετρελαϊκής ρύπανσης και η υπολειτουργία εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων. Οι συνθήκες αυτές εγείρουν ανησυχία σχετικά με την απελευθέρωση, ανακατανομή και διασπορά των οργανικών μικρορύπων και αναδεικνύουν την ανάγκη για συντονισμένη και συστηματική παρακολούθηση της χημικής ρύπανσης στην περιοχή. Σκοπός της παρούσας ερευνητικής μελέτης αποτελεί η διερεύνηση της περιβαλλοντικής παρουσίας και της χωρικής κατανομής των οργανικών μικρορύπων στις παράκτιες περιοχές του βορειοδυτικού τμήματος της Μαύρης Θάλασσας. Δείγματα επιφανειακών υδάτων, ιζημάτων και υδρόβιων οργανισμών συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια περιβαλλοντικής μελέτης παρακολούθησης που διεξήχθη το 2025. Η ανάλυση των δειγμάτων βασίστηκε σε εφαρμογή γενικευμένων τεχνικών προετοιμασίας και συμπληρωματικών χρωματογραφικών τεχνικών συζευγμένων με φασματομετρία μάζας υψηλής διακριτικής ικανότητας. Η επεξεργασία των πρωτογενών δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω στοχευμένης ανάλυσης ευρείας σάρωσης, επιτρέποντας τη διερεύνηση της παρουσίας περισσότερων από 2,800 οργανικών μικρορύπων. Συνολικά ανιχνεύθηκαν 207 οργανικοί μικρορύποι. Τα παρασιτοκτόνα αποτέλεσαν την επικρατέστερη κατηγορία ενώσεων, ενώ ακολούθησαν οι φαρμακευτικές ουσίες στα δείγματα επιφανειακών υδάτων, οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (polycyclic aromatic hydrocarbons, PAHs) στα δείγματα ιζημάτων και οι χημικές ουσίες βιομηχανικής προέλευσης στα δείγματα υδρόβιων οργανισμών. Επτά από τους 15 PAHs που ανιχνεύθηκαν εντοπίστηκαν τόσο σε δείγματα ιζημάτων όσο και σε δείγματα βενθικών ασπόνδυλων, ενώ 9 από τις 22 υπερ- και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες (per- and polyfluoroalkyl substances, PFAS) ανιχνεύθηκαν τόσο σε δείγματα επιφανειακών υδάτων όσο και σε δείγματα ιχθύων ή/και στο δείγμα θαλάσσιου θηλαστικού, υποδεικνύοντας πιθανές οδούς έκθεσης. Η παρούσα μελέτη παρέχει ένα πολύτιμο σύνολο δεδομένων αναφοράς για σύγκριση με προηγούμενες και μελλοντικές μελέτες παρακολούθησης, με σκοπό την αξιολόγηση των χρονικών τάσεων όσον αφορά την παρουσία οργανικών μικρορύπων στην περιοχή της βορειοδυτικής Μαύρης Θάλασσας.","Anthropogenic activities have led to the widespread introduction of numerous priority pollutants and emerging contaminants into marine ecosystems, posing potential risks to aquatic biodiversity and human health. The Black Sea, a semi-enclosed marine basin, is particularly susceptible to pollution. The basin receives anthropogenic chemicals from major riverine inputs, agricultural runoff, wastewater discharges, atmospheric deposition and maritime activities. These long-term environmental pressures have been further intensified during wartime by recent military operations, including the destruction of the Nova Kakhovka Dam, oil spills and reduced wastewater treatment capacity, raising concerns about the release of environmental micropollutants across the region and underscoring the need for coordinated and systematic monitoring of chemical pollution. The aim of this study is the investigation of the occurrence and spatial distribution of organic micropollutants in the northwestern Black Sea marine environment. In this framework, surface water, sediment and biota samples were collected during a monitoring campaign conducted in 2025. Generic sample preparation protocols were applied, followed by instrumental analysis using complementary chromatographic techniques coupled with high-resolution mass spectrometry. Post-acquisition data treatment included a wide-scope target screening workflow, enabling the investigation of more than 2,800 environmentally relevant chemicals across diverse chemical classes. A total of 207 organic micropollutants were detected, with pesticides being the most prevalent class, followed by pharmaceuticals in surface water, polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in sediments, and industrial chemicals in biota. Seven out of 15 detected PAHs were identified in both sediments and benthic invertebrates, while 9 out of 22 detected per- and polyfluoroalkyl substances (PFAS) were determined in both surface water and fish and/or marine mammal samples, reflecting potential exposure pathways. This study provides a valuable dataset for comparison with previous and future monitoring campaigns to assess temporal trends in the occurrence of organic micropollutants in the northwestern Black Sea region."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Προσδιορισμός οργανικών μικρορύπων σε περιβαλλοντικά δείγματα από παράκτιες περιοχές της Μαύρης Θάλασσας με τεχνικές φασματομετρίας μάζας υψηλής διακριτικής ικανότητας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σκέντζου Ελπινίκη-Μαρία","Skentzou Elpiniki-Maria"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες έχουν οδηγήσει στην εκτεταμένη είσοδο ρύπων προτεραιότητας και αναδυόμενων ρύπων στα θαλάσσια οικοσυστήματα, με δυνητικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την ανθρώπινη υγεία. Η Μαύρη Θάλασσα, ως ημίκλειστη θαλάσσια λεκάνη, αποτελεί ιδιαίτερα ευάλωτο οικοσύστημα, με κύριες πηγές οργανικών μικρορύπων τις ποτάμιες εισροές, τις γεωργικές απορροές, τις εκροές αστικών και βιομηχανικών λυμάτων, την ατμοσφαιρική εναπόθεση και τις θαλάσσιες δραστηριότητες. Οι μακροχρόνιες περιβαλλοντικές πιέσεις έχουν ενταθεί περαιτέρω κατά την περίοδο της ένοπλης σύγκρουσης, λόγω γεγονότων όπως η καταστροφή του φράγματος Nova Kakhovka, περιστατικά πετρελαϊκής ρύπανσης και η υπολειτουργία εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων. Οι συνθήκες αυτές εγείρουν ανησυχία σχετικά με την απελευθέρωση, ανακατανομή και διασπορά των οργανικών μικρορύπων και αναδεικνύουν την ανάγκη για συντονισμένη και συστηματική παρακολούθηση της χημικής ρύπανσης στην περιοχή. Σκοπός της παρούσας ερευνητικής μελέτης αποτελεί η διερεύνηση της περιβαλλοντικής παρουσίας και της χωρικής κατανομής των οργανικών μικρορύπων στις παράκτιες περιοχές του βορειοδυτικού τμήματος της Μαύρης Θάλασσας. Δείγματα επιφανειακών υδάτων, ιζημάτων και υδρόβιων οργανισμών συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια περιβαλλοντικής μελέτης παρακολούθησης που διεξήχθη το 2025. Η ανάλυση των δειγμάτων βασίστηκε σε εφαρμογή γενικευμένων τεχνικών προετοιμασίας και συμπληρωματικών χρωματογραφικών τεχνικών συζευγμένων με φασματομετρία μάζας υψηλής διακριτικής ικανότητας. Η επεξεργασία των πρωτογενών δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω στοχευμένης ανάλυσης ευρείας σάρωσης, επιτρέποντας τη διερεύνηση της παρουσίας περισσότερων από 2,800 οργανικών μικρορύπων. Συνολικά ανιχνεύθηκαν 207 οργανικοί μικρορύποι. Τα παρασιτοκτόνα αποτέλεσαν την επικρατέστερη κατηγορία ενώσεων, ενώ ακολούθησαν οι φαρμακευτικές ουσίες στα δείγματα επιφανειακών υδάτων, οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (polycyclic aromatic hydrocarbons, PAHs) στα δείγματα ιζημάτων και οι χημικές ουσίες βιομηχανικής προέλευσης στα δείγματα υδρόβιων οργανισμών. Επτά από τους 15 PAHs που ανιχνεύθηκαν εντοπίστηκαν τόσο σε δείγματα ιζημάτων όσο και σε δείγματα βενθικών ασπόνδυλων, ενώ 9 από τις 22 υπερ- και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες (per- and polyfluoroalkyl substances, PFAS) ανιχνεύθηκαν τόσο σε δείγματα επιφανειακών υδάτων όσο και σε δείγματα ιχθύων ή/και στο δείγμα θαλάσσιου θηλαστικού, υποδεικνύοντας πιθανές οδούς έκθεσης. Η παρούσα μελέτη παρέχει ένα πολύτιμο σύνολο δεδομένων αναφοράς για σύγκριση με προηγούμενες και μελλοντικές μελέτες παρακολούθησης, με σκοπό την αξιολόγηση των χρονικών τάσεων όσον αφορά την παρουσία οργανικών μικρορύπων στην περιοχή της βορειοδυτικής Μαύρης Θάλασσας.","Anthropogenic activities have led to the widespread introduction of numerous priority pollutants and emerging contaminants into marine ecosystems, posing potential risks to aquatic biodiversity and human health. The Black Sea, a semi-enclosed marine basin, is particularly susceptible to pollution. The basin receives anthropogenic chemicals from major riverine inputs, agricultural runoff, wastewater discharges, atmospheric deposition and maritime activities. These long-term environmental pressures have been further intensified during wartime by recent military operations, including the destruction of the Nova Kakhovka Dam, oil spills and reduced wastewater treatment capacity, raising concerns about the release of environmental micropollutants across the region and underscoring the need for coordinated and systematic monitoring of chemical pollution. The aim of this study is the investigation of the occurrence and spatial distribution of organic micropollutants in the northwestern Black Sea marine environment. In this framework, surface water, sediment and biota samples were collected during a monitoring campaign conducted in 2025. Generic sample preparation protocols were applied, followed by instrumental analysis using complementary chromatographic techniques coupled with high-resolution mass spectrometry. Post-acquisition data treatment included a wide-scope target screening workflow, enabling the investigation of more than 2,800 environmentally relevant chemicals across diverse chemical classes. A total of 207 organic micropollutants were detected, with pesticides being the most prevalent class, followed by pharmaceuticals in surface water, polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in sediments, and industrial chemicals in biota. Seven out of 15 detected PAHs were identified in both sediments and benthic invertebrates, while 9 out of 22 detected per- and polyfluoroalkyl substances (PFAS) were determined in both surface water and fish and/or marine mammal samples, reflecting potential exposure pathways. This study provides a valuable dataset for comparison with previous and future monitoring campaigns to assess temporal trends in the occurrence of organic micropollutants in the northwestern Black Sea region."],"dc:identifier":["uoadl:5462137","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462137"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Προσδιορισμός οργανικών μικρορύπων σε περιβαλλοντικά δείγματα από παράκτιες περιοχές της Μαύρης Θάλασσας με τεχνικές φασματομετρίας μάζας υψηλής διακριτικής ικανότητας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:21:17Z"}