{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5462293"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5462293","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ανάλυση της γονιδιακής έκφρασης σε σχέση με την ακτινική τοποθέτηση των γονιδίων στον τρισδιάστατο πυρήνα του S. cerevisiae","abstract":"Η τρισδιάστατη οργάνωση του ευκαρυωτικού γονιδιώματος εντός του πυρήνα είναι ένα βασικό καθοριστικό στοιχείο της μεταγραφικής δραστηριότητας, του συντονισμού αντιγραφής του γονιδιώματος, και γενικά της σταθερότητας του. Στον Saccharomyces cerevisiae, η οργάνωση του γονιδιώματος καθορίζεται από την ύπαρξη της Rabl διατάξεως, μιας πολωμένης δομής οργάνωσης στην οποία τα κεντρομερίδια συγκλίνουν κοντά στο spindle pole body (SPB) ενώ απέναντί τους βρίσκεται ο πυρηνίσκος προς τον οποίο εκτείνονται τα άκρα των χρωμοσωμάτων. Κατά τη διάρκεια της παρούσας εργασίας κατασκευάστηκε ένα τρισδιάστατο μοντέλο του γονιδιώματος του S. cerevisiae μέσω του συνδυασμού διαθέσιμων δεδομένων προερχόμενων από 3C πειράματα, και των γονιδιωματικών γραμμικών συντεταγμένων περισσότερων από 6000 γονιδίων που κωδικοποιούν πρωτεΐνες. Ο ενδοπυρηνικός χώρος διαιρέθηκε σε ξεχωριστά, μη αλληλοεπικαλυπτόμενα και ισομεγέθη διαμερίσματα με τη χρήση δύο διαφορετικών μεθόδων που χρησιμοποιούν διαφορετικά σημεία αναφοράς. Στην πρώτη περίπτωση, το σημείο αναφοράς είναι το πυρηνικό κέντρο όπου υπολογίστηκαν Ευκλείδειες αποστάσεις από την περιφέρεια. Στη δεύτερη περίπτωση πρόκειται για μια μέση υπολογισμένη τοποθεσία βάσει του συνόλου των κεντρομεριδίων, κατά την οποία έγινε προσπάθεια περιγραφής της γονιδιακής έκφρασης υπό το πρίσμα της Rabl οργάνωσης. Ο αλγόριθμος GenCut, ένα εργαλείο το οποίο συνεισφέρει στον εντοπισμό ομάδων διαφόρων τύπων παραγόντων βασιζόμενο στην εγγύτητα στον τρισδιάστατο χώρο και τις ιδιότητες των παραγόντων, χρησιμοποιήθηκε για την ταυτοποίηση γειτονικών γονιδίων που σχηματίζουν ομάδες με παρόμοιες ιδιότητες, όπως η συν-έκφραση, το ποσοστό GC νουκλεοτιδίων, η ακετυλίωση ιστόνων και ορισμένα εξελικτικά μέτρα. Το GenCut εντόπισε επιτυχώς ομάδες γονιδίων βάσει σκορ συν-έκφρασης, τα οποία είχαν συλλεχθεί από την βάση δεδομένων SPELL. Συνολικά η έκφραση 1431 διαφορετικών γονιδίων (clustering gene-seeds) επιτρέπει στο GenCut να εντοπίσει ομάδες άλλων γονιδίων που συν-εκφράζονται μαζί τους. Υπήρξε εμπλουτισμός gene-seeds στα πυρηνικά διαμερίσματα τα οποία ήταν πιο απομακρυσμένα από τα κεντρομερίδια (p < 0.001), αλλά όχι στα διαμερίσματα τα οποία ορίζονται βάσει του πυρηνικού κέντρου, υποδηλώνοντας πιο ουσιαστικό ρόλο των κεντρομεριδίων και της πολωμένης οργάνωσης του πυρήνα, συγκριτικά με την απόσταση από την περιφέρεια. Ο λειτουργικός εμπλουτισμός έδειξε αυξημένη παρουσία γονιδίων συσχετιζόμενων με επιδιόρθωση DNA, τροποποιήσεις της χρωματίνης και αντιγραφή DNA. Τα πιο κοινά γονίδια εντός των συν-εκφραζόμενων ομάδων παρουσίαζαν μοτίβα για την στρατολόγηση συγκεκριμένων μεταγραφικών παραγόντων, υποδηλώνοντας κοινή ρύθμιση. Δε βρέθηκαν ομαδοποιήσεις από το GenCut ή εμπλουτισμός συγκεκριμένων πυρηνικών διαμερισμάτων για τους παράγοντες ακετυλίωσης ιστονών και εξελικτικών μέτρων. Μια μικρή, αλλά στατιστικά σημαντική ελάττωση παρατηρήθηκε όσον αφορά το ποσοστό GC στο πιο απομακρυσμένο διαμέρισμα. Τα παραπάνω αποτελέσματα υποδηλώνουν την ύπαρξη ενός μοντέλου στο οποίο η Rabl οργάνωση του ζυμομύκητα, του επιτρέπει να πλάθει τη συν-έκφραση γονιδίων με τον άξονα κεντρομερίδια-περιφέρεια να παρουσιάζει μια οργανωτική κλίση, όπως συμβαίνει στα θηλαστικά λόγω της παρουσίας της πυρηνικής μεμβράνης και των πρωτεϊνών της.","abstract_html":"Η τρισδιάστατη οργάνωση του ευκαρυωτικού γονιδιώματος εντός του πυρήνα είναι ένα βασικό καθοριστικό στοιχείο της μεταγραφικής δραστηριότητας, του συντονισμού αντιγραφής του γονιδιώματος, και γενικά της σταθερότητας του. Στον Saccharomyces cerevisiae, η οργάνωση του γονιδιώματος καθορίζεται από την ύπαρξη της Rabl διατάξεως, μιας πολωμένης δομής οργάνωσης στην οποία τα κεντρομερίδια συγκλίνουν κοντά στο spindle pole body (SPB) ενώ απέναντί τους βρίσκεται ο πυρηνίσκος προς τον οποίο εκτείνονται τα άκρα των χρωμοσωμάτων. Κατά τη διάρκεια της παρούσας εργασίας κατασκευάστηκε ένα τρισδιάστατο μοντέλο του γονιδιώματος του S. cerevisiae μέσω του συνδυασμού διαθέσιμων δεδομένων προερχόμενων από 3C πειράματα, και των γονιδιωματικών γραμμικών συντεταγμένων περισσότερων από 6000 γονιδίων που κωδικοποιούν πρωτεΐνες. Ο ενδοπυρηνικός χώρος διαιρέθηκε σε ξεχωριστά, μη αλληλοεπικαλυπτόμενα και ισομεγέθη διαμερίσματα με τη χρήση δύο διαφορετικών μεθόδων που χρησιμοποιούν διαφορετικά σημεία αναφοράς. Στην πρώτη περίπτωση, το σημείο αναφοράς είναι το πυρηνικό κέντρο όπου υπολογίστηκαν Ευκλείδειες αποστάσεις από την περιφέρεια. Στη δεύτερη περίπτωση πρόκειται για μια μέση υπολογισμένη τοποθεσία βάσει του συνόλου των κεντρομεριδίων, κατά την οποία έγινε προσπάθεια περιγραφής της γονιδιακής έκφρασης υπό το πρίσμα της Rabl οργάνωσης. Ο αλγόριθμος GenCut, ένα εργαλείο το οποίο συνεισφέρει στον εντοπισμό ομάδων διαφόρων τύπων παραγόντων βασιζόμενο στην εγγύτητα στον τρισδιάστατο χώρο και τις ιδιότητες των παραγόντων, χρησιμοποιήθηκε για την ταυτοποίηση γειτονικών γονιδίων που σχηματίζουν ομάδες με παρόμοιες ιδιότητες, όπως η συν-έκφραση, το ποσοστό GC νουκλεοτιδίων, η ακετυλίωση ιστόνων και ορισμένα εξελικτικά μέτρα. Το GenCut εντόπισε επιτυχώς ομάδες γονιδίων βάσει σκορ συν-έκφρασης, τα οποία είχαν συλλεχθεί από την βάση δεδομένων SPELL. Συνολικά η έκφραση 1431 διαφορετικών γονιδίων (clustering gene-seeds) επιτρέπει στο GenCut να εντοπίσει ομάδες άλλων γονιδίων που συν-εκφράζονται μαζί τους. Υπήρξε εμπλουτισμός gene-seeds στα πυρηνικά διαμερίσματα τα οποία ήταν πιο απομακρυσμένα από τα κεντρομερίδια (p &lt; 0.001), αλλά όχι στα διαμερίσματα τα οποία ορίζονται βάσει του πυρηνικού κέντρου, υποδηλώνοντας πιο ουσιαστικό ρόλο των κεντρομεριδίων και της πολωμένης οργάνωσης του πυρήνα, συγκριτικά με την απόσταση από την περιφέρεια. Ο λειτουργικός εμπλουτισμός έδειξε αυξημένη παρουσία γονιδίων συσχετιζόμενων με επιδιόρθωση DNA, τροποποιήσεις της χρωματίνης και αντιγραφή DNA. Τα πιο κοινά γονίδια εντός των συν-εκφραζόμενων ομάδων παρουσίαζαν μοτίβα για την στρατολόγηση συγκεκριμένων μεταγραφικών παραγόντων, υποδηλώνοντας κοινή ρύθμιση. Δε βρέθηκαν ομαδοποιήσεις από το GenCut ή εμπλουτισμός συγκεκριμένων πυρηνικών διαμερισμάτων για τους παράγοντες ακετυλίωσης ιστονών και εξελικτικών μέτρων. Μια μικρή, αλλά στατιστικά σημαντική ελάττωση παρατηρήθηκε όσον αφορά το ποσοστό GC στο πιο απομακρυσμένο διαμέρισμα. Τα παραπάνω αποτελέσματα υποδηλώνουν την ύπαρξη ενός μοντέλου στο οποίο η Rabl οργάνωση του ζυμομύκητα, του επιτρέπει να πλάθει τη συν-έκφραση γονιδίων με τον άξονα κεντρομερίδια-περιφέρεια να παρουσιάζει μια οργανωτική κλίση, όπως συμβαίνει στα θηλαστικά λόγω της παρουσίας της πυρηνικής μεμβράνης και των πρωτεϊνών της.","abstract_has_math":false,"creators":["ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ ΑΝΝΑ","OIKONOMIDOU ANNA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:21:17Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","English","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5462293"],"render_values":[{"text":"uoadl:5462293","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462293","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462293","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5462293","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ ΑΝΝΑ","OIKONOMIDOU ANNA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","English","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5462293","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462293"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η τρισδιάστατη οργάνωση του ευκαρυωτικού γονιδιώματος εντός του πυρήνα είναι ένα βασικό καθοριστικό στοιχείο της μεταγραφικής δραστηριότητας, του συντονισμού αντιγραφής του γονιδιώματος, και γενικά της σταθερότητας του. Στον Saccharomyces cerevisiae, η οργάνωση του γονιδιώματος καθορίζεται από την ύπαρξη της Rabl διατάξεως, μιας πολωμένης δομής οργάνωσης στην οποία τα κεντρομερίδια συγκλίνουν κοντά στο spindle pole body (SPB) ενώ απέναντί τους βρίσκεται ο πυρηνίσκος προς τον οποίο εκτείνονται τα άκρα των χρωμοσωμάτων. Κατά τη διάρκεια της παρούσας εργασίας κατασκευάστηκε ένα τρισδιάστατο μοντέλο του γονιδιώματος του S. cerevisiae μέσω του συνδυασμού διαθέσιμων δεδομένων προερχόμενων από 3C πειράματα, και των γονιδιωματικών γραμμικών συντεταγμένων περισσότερων από 6000 γονιδίων που κωδικοποιούν πρωτεΐνες. Ο ενδοπυρηνικός χώρος διαιρέθηκε σε ξεχωριστά, μη αλληλοεπικαλυπτόμενα και ισομεγέθη διαμερίσματα με τη χρήση δύο διαφορετικών μεθόδων που χρησιμοποιούν διαφορετικά σημεία αναφοράς. Στην πρώτη περίπτωση, το σημείο αναφοράς είναι το πυρηνικό κέντρο όπου υπολογίστηκαν Ευκλείδειες αποστάσεις από την περιφέρεια. Στη δεύτερη περίπτωση πρόκειται για μια μέση υπολογισμένη τοποθεσία βάσει του συνόλου των κεντρομεριδίων, κατά την οποία έγινε προσπάθεια περιγραφής της γονιδιακής έκφρασης υπό το πρίσμα της Rabl οργάνωσης. Ο αλγόριθμος GenCut, ένα εργαλείο το οποίο συνεισφέρει στον εντοπισμό ομάδων διαφόρων τύπων παραγόντων βασιζόμενο στην εγγύτητα στον τρισδιάστατο χώρο και τις ιδιότητες των παραγόντων, χρησιμοποιήθηκε για την ταυτοποίηση γειτονικών γονιδίων που σχηματίζουν ομάδες με παρόμοιες ιδιότητες, όπως η συν-έκφραση, το ποσοστό GC νουκλεοτιδίων, η ακετυλίωση ιστόνων και ορισμένα εξελικτικά μέτρα. Το GenCut εντόπισε επιτυχώς ομάδες γονιδίων βάσει σκορ συν-έκφρασης, τα οποία είχαν συλλεχθεί από την βάση δεδομένων SPELL. Συνολικά η έκφραση 1431 διαφορετικών γονιδίων (clustering gene-seeds) επιτρέπει στο GenCut να εντοπίσει ομάδες άλλων γονιδίων που συν-εκφράζονται μαζί τους. Υπήρξε εμπλουτισμός gene-seeds στα πυρηνικά διαμερίσματα τα οποία ήταν πιο απομακρυσμένα από τα κεντρομερίδια (p < 0.001), αλλά όχι στα διαμερίσματα τα οποία ορίζονται βάσει του πυρηνικού κέντρου, υποδηλώνοντας πιο ουσιαστικό ρόλο των κεντρομεριδίων και της πολωμένης οργάνωσης του πυρήνα, συγκριτικά με την απόσταση από την περιφέρεια. Ο λειτουργικός εμπλουτισμός έδειξε αυξημένη παρουσία γονιδίων συσχετιζόμενων με επιδιόρθωση DNA, τροποποιήσεις της χρωματίνης και αντιγραφή DNA. Τα πιο κοινά γονίδια εντός των συν-εκφραζόμενων ομάδων παρουσίαζαν μοτίβα για την στρατολόγηση συγκεκριμένων μεταγραφικών παραγόντων, υποδηλώνοντας κοινή ρύθμιση. Δε βρέθηκαν ομαδοποιήσεις από το GenCut ή εμπλουτισμός συγκεκριμένων πυρηνικών διαμερισμάτων για τους παράγοντες ακετυλίωσης ιστονών και εξελικτικών μέτρων. Μια μικρή, αλλά στατιστικά σημαντική ελάττωση παρατηρήθηκε όσον αφορά το ποσοστό GC στο πιο απομακρυσμένο διαμέρισμα. Τα παραπάνω αποτελέσματα υποδηλώνουν την ύπαρξη ενός μοντέλου στο οποίο η Rabl οργάνωση του ζυμομύκητα, του επιτρέπει να πλάθει τη συν-έκφραση γονιδίων με τον άξονα κεντρομερίδια-περιφέρεια να παρουσιάζει μια οργανωτική κλίση, όπως συμβαίνει στα θηλαστικά λόγω της παρουσίας της πυρηνικής μεμβράνης και των πρωτεϊνών της.","The three-dimensional organisation of the eukaryotic genome within the nucleus is a fundamental determinant of transcriptional activity, replication timing and genome stability in general. In Saccharomyces cerevisiae, the genome organisation is dictated in part by the existence of the Rabl configuration, a polarised organisational structure in which all centromeres are clustered together near the spindle pole body and opposite the nucleolus towards which the chromosomal arms extend. In this work, a three-dimensional model of the S. cerevisiae genome was constructed through the integration of a publicly available 3C dataset with the genomic coordinates of over 6000 protein-coding genes. The nuclear space was partitioned into distinct, non-overlapping and equal-sized compartments by using two separate reference points. The first was the nuclear centre, through which, Euclidean distance patterns relative to the periphery were investigated. The second, used an averaged centromeric position and attempted to describe gene expression in relation to the Rabl-like configuration. The GenCut algorithm, a tool that manages to detect clustering groups of elements based on three-dimensional proximity and element properties, was implemented in order to identify groups of co-localised genes that present similar properties, including co-expression, GC content, histone acetylation and evolutionary conservation. GenCut successfully detected clustering genes based in co-expression scores collected through the SPELL database. A total of 1431 clustering gene-seeds were identified. They were enriched in compartments further away from the centromeric pole (p <0.001), but not from the geometric nuclear centre, suggesting a more biologically meaningful role for the Rabl configuration compared to proximity to the periphery. Functional enrichment indicated an over-representation of terms related to DNA repair, chromatin remodelling and DNA replication. The most frequently co-clustered genes were enriched in specific binding motifs suggesting shared transcriptional regulation. No spatial clustering or compartment-dependent over-representation was found regarding histone acetylations and evolutionary conservation. A modest, but statistically significant depletion of GC content was present at the furthest from the centromeres nuclear compartment. These results support a model in which the Rabl configuration of the yeast nucleus helps shape co-expression of protein-coding genes with the centromere to periphery axis acting as an organisational gradient, similar to the nuclear lamina in mammalian cells."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ανάλυση της γονιδιακής έκφρασης σε σχέση με την ακτινική τοποθέτηση των γονιδίων στον τρισδιάστατο πυρήνα του S. cerevisiae"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ ΑΝΝΑ","OIKONOMIDOU ANNA"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η τρισδιάστατη οργάνωση του ευκαρυωτικού γονιδιώματος εντός του πυρήνα είναι ένα βασικό καθοριστικό στοιχείο της μεταγραφικής δραστηριότητας, του συντονισμού αντιγραφής του γονιδιώματος, και γενικά της σταθερότητας του. Στον Saccharomyces cerevisiae, η οργάνωση του γονιδιώματος καθορίζεται από την ύπαρξη της Rabl διατάξεως, μιας πολωμένης δομής οργάνωσης στην οποία τα κεντρομερίδια συγκλίνουν κοντά στο spindle pole body (SPB) ενώ απέναντί τους βρίσκεται ο πυρηνίσκος προς τον οποίο εκτείνονται τα άκρα των χρωμοσωμάτων. Κατά τη διάρκεια της παρούσας εργασίας κατασκευάστηκε ένα τρισδιάστατο μοντέλο του γονιδιώματος του S. cerevisiae μέσω του συνδυασμού διαθέσιμων δεδομένων προερχόμενων από 3C πειράματα, και των γονιδιωματικών γραμμικών συντεταγμένων περισσότερων από 6000 γονιδίων που κωδικοποιούν πρωτεΐνες. Ο ενδοπυρηνικός χώρος διαιρέθηκε σε ξεχωριστά, μη αλληλοεπικαλυπτόμενα και ισομεγέθη διαμερίσματα με τη χρήση δύο διαφορετικών μεθόδων που χρησιμοποιούν διαφορετικά σημεία αναφοράς. Στην πρώτη περίπτωση, το σημείο αναφοράς είναι το πυρηνικό κέντρο όπου υπολογίστηκαν Ευκλείδειες αποστάσεις από την περιφέρεια. Στη δεύτερη περίπτωση πρόκειται για μια μέση υπολογισμένη τοποθεσία βάσει του συνόλου των κεντρομεριδίων, κατά την οποία έγινε προσπάθεια περιγραφής της γονιδιακής έκφρασης υπό το πρίσμα της Rabl οργάνωσης. Ο αλγόριθμος GenCut, ένα εργαλείο το οποίο συνεισφέρει στον εντοπισμό ομάδων διαφόρων τύπων παραγόντων βασιζόμενο στην εγγύτητα στον τρισδιάστατο χώρο και τις ιδιότητες των παραγόντων, χρησιμοποιήθηκε για την ταυτοποίηση γειτονικών γονιδίων που σχηματίζουν ομάδες με παρόμοιες ιδιότητες, όπως η συν-έκφραση, το ποσοστό GC νουκλεοτιδίων, η ακετυλίωση ιστόνων και ορισμένα εξελικτικά μέτρα. Το GenCut εντόπισε επιτυχώς ομάδες γονιδίων βάσει σκορ συν-έκφρασης, τα οποία είχαν συλλεχθεί από την βάση δεδομένων SPELL. Συνολικά η έκφραση 1431 διαφορετικών γονιδίων (clustering gene-seeds) επιτρέπει στο GenCut να εντοπίσει ομάδες άλλων γονιδίων που συν-εκφράζονται μαζί τους. Υπήρξε εμπλουτισμός gene-seeds στα πυρηνικά διαμερίσματα τα οποία ήταν πιο απομακρυσμένα από τα κεντρομερίδια (p < 0.001), αλλά όχι στα διαμερίσματα τα οποία ορίζονται βάσει του πυρηνικού κέντρου, υποδηλώνοντας πιο ουσιαστικό ρόλο των κεντρομεριδίων και της πολωμένης οργάνωσης του πυρήνα, συγκριτικά με την απόσταση από την περιφέρεια. Ο λειτουργικός εμπλουτισμός έδειξε αυξημένη παρουσία γονιδίων συσχετιζόμενων με επιδιόρθωση DNA, τροποποιήσεις της χρωματίνης και αντιγραφή DNA. Τα πιο κοινά γονίδια εντός των συν-εκφραζόμενων ομάδων παρουσίαζαν μοτίβα για την στρατολόγηση συγκεκριμένων μεταγραφικών παραγόντων, υποδηλώνοντας κοινή ρύθμιση. Δε βρέθηκαν ομαδοποιήσεις από το GenCut ή εμπλουτισμός συγκεκριμένων πυρηνικών διαμερισμάτων για τους παράγοντες ακετυλίωσης ιστονών και εξελικτικών μέτρων. Μια μικρή, αλλά στατιστικά σημαντική ελάττωση παρατηρήθηκε όσον αφορά το ποσοστό GC στο πιο απομακρυσμένο διαμέρισμα. Τα παραπάνω αποτελέσματα υποδηλώνουν την ύπαρξη ενός μοντέλου στο οποίο η Rabl οργάνωση του ζυμομύκητα, του επιτρέπει να πλάθει τη συν-έκφραση γονιδίων με τον άξονα κεντρομερίδια-περιφέρεια να παρουσιάζει μια οργανωτική κλίση, όπως συμβαίνει στα θηλαστικά λόγω της παρουσίας της πυρηνικής μεμβράνης και των πρωτεϊνών της.","The three-dimensional organisation of the eukaryotic genome within the nucleus is a fundamental determinant of transcriptional activity, replication timing and genome stability in general. In Saccharomyces cerevisiae, the genome organisation is dictated in part by the existence of the Rabl configuration, a polarised organisational structure in which all centromeres are clustered together near the spindle pole body and opposite the nucleolus towards which the chromosomal arms extend. In this work, a three-dimensional model of the S. cerevisiae genome was constructed through the integration of a publicly available 3C dataset with the genomic coordinates of over 6000 protein-coding genes. The nuclear space was partitioned into distinct, non-overlapping and equal-sized compartments by using two separate reference points. The first was the nuclear centre, through which, Euclidean distance patterns relative to the periphery were investigated. The second, used an averaged centromeric position and attempted to describe gene expression in relation to the Rabl-like configuration. The GenCut algorithm, a tool that manages to detect clustering groups of elements based on three-dimensional proximity and element properties, was implemented in order to identify groups of co-localised genes that present similar properties, including co-expression, GC content, histone acetylation and evolutionary conservation. GenCut successfully detected clustering genes based in co-expression scores collected through the SPELL database. A total of 1431 clustering gene-seeds were identified. They were enriched in compartments further away from the centromeric pole (p <0.001), but not from the geometric nuclear centre, suggesting a more biologically meaningful role for the Rabl configuration compared to proximity to the periphery. Functional enrichment indicated an over-representation of terms related to DNA repair, chromatin remodelling and DNA replication. The most frequently co-clustered genes were enriched in specific binding motifs suggesting shared transcriptional regulation. No spatial clustering or compartment-dependent over-representation was found regarding histone acetylations and evolutionary conservation. A modest, but statistically significant depletion of GC content was present at the furthest from the centromeres nuclear compartment. These results support a model in which the Rabl configuration of the yeast nucleus helps shape co-expression of protein-coding genes with the centromere to periphery axis acting as an organisational gradient, similar to the nuclear lamina in mammalian cells."],"dc:identifier":["uoadl:5462293","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462293"],"dc:language":["Ελληνικά","English","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Ανάλυση της γονιδιακής έκφρασης σε σχέση με την ακτινική τοποθέτηση των γονιδίων στον τρισδιάστατο πυρήνα του S. cerevisiae"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:21:17Z"}