{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5462682"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5462682","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"«Οι αντίρροπες τάσεις της πρώιμης νεωτερικής Αγγλοσαξονικής Ρεπουμπλικανικής Παράδοσης (1500-1800)»","abstract":"Στην Ελλάδα, στον δημόσιο λόγο, η αρχαία ελληνική γραμματεία, η γλωσσική μνήμη και η εθνική ιδεολογία επιτάσσουν την λειτουργική χρήση του όρου «δημοκρατία» με πολλές και διαφορετικές ερμηνευτικές συνδηλώσεις. Συχνά δε διαφορετική είναι η ερμηνεία του όρου δημοκρατία για τον πομπό και διαφορετική για τον δέκτη ενός μηνύματος. Εντούτοις σε άλλες ευρωπαϊκές και δυτικές δημόσιες σφαίρες, εκτός από τον όρο «δημοκρατία» υφίσταται και ένας άλλος διαφορετικός όρος που συγκροτεί μία διακριτή έννοια δημόσιας εξουσίας και μη μοναρχικής διακυβέρνησης. Ο λόγος είναι για τον όρο Res Publica/Republic ο οποίος είναι δημοφιλέστερος της δημοκρατίας σε πολλές πολιτικές παραδόσεις και εκφράζει μορφές εξουσίας οι οποίες σε αυτές τις περιοχές θεωρούνται συγγενείς ίσως, αλλά σίγουρα όχι ταυτόσημες με την δημοκρατία. Τι εννοούν όμως με τον όρο Res Publica; Την απάντηση έρχεται να δώσει η φιλοσοφική παράδοση του ρεπουμπλικανισμού. Ο όρος ρεπουμπλικανισμός είναι με την σειρά του και αυτός, ένας αμφίσημος και πολύσημος όρος, διαφιλονικούμενος για το περιεχόμενό του. Η έννοια Res Publica προέρχεται από το Ρωμαϊκό Πολίτευμα της περιόδου μετά την πτώση του ημι-μυθικού βασιλείου της Ρώμης( ~509πΧ )και πριν την εγκαθίδρυση της Αυτοκρατορίας του Αυγούστου (~27 πΧ). Υποδηλώνει το «κοινό» των Ρωμαίων, δηλαδή στην ουσία την πολιτεία, το κράτος ευρύτερα και όχι μία συγκεκριμένη πολιτειακή μορφή. Ο όρος συνέχισε να χρησιμοποιείται όχι μόνον την εποχή της πρώιμης Αυτοκρατορίας αλλά ανιχνεύεται μέχρι και στους Νόμους του Ιουστινιανού. Συχνά στην ελληνική γλώσσα μεταφραζόταν ως «πολιτεία» και αντιπαραβαλλόταν με το μεικτό πολίτευμα που είχε προτείνει ο Αριστοτέλης ως την θετική εκδοχή δημοκρατίας. Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη η διάκριση των πολιτευμάτων (Πολιτικά, Βιβλίο Γ', (1279a 22 – 1279b 10)) ήταν δυνατόν να γίνει με βάση το ποσοτικό κριτήριο (πόσοι είναι οι κυβερνώντες, ένας, λίγοι ή οι περισσότεροι) και με βάση το ποιοτικό κριτήριο (προς το συμφέρον ποιου γίνεται η διακυβέρνηση). Αυτή η τυπολογία οδηγεί στην κατάταξη των αγαθών πολιτευμάτων ως βασιλεία, αριστοκρατία και πολιτεία και των φαύλων εκδοχών τους ως τυραννία, ολιγαρχία και δημοκρατία αντίστοιχα. Η δημοκρατία ήταν η αρνητική και διεφθαρμένη εκδοχή της «πολιτείας». Στην αριστοτελική «δημοκρατία», το πλήθος κυβερνούσε τυραννικά με γνώμονα μόνον το δικό του συμφέρον. Αντίθετα στην «πολιτεία» που περιελάβανε σημαντικές εγγυήσεις απέναντι την παντοδυναμία του πλήθους και η διακυβέρνησή της πόλεως ήταν προς όφελος του συνόλου. Η περιγραφή της «πολιτείας» ως πολίτευμα μεσότητας γίνεται κυρίως στο έργο Αριστοτέλους Πολιτικά στο Βιβλίο Δ', (1293b 30 – 1294a 25) και (1294a 30 – 1294b 40). Εμείς θα αναφέρουμε την «Πολιτεία» ως «Κοινοπολιτεία» κατά αναλογία του αγγλικού «Commonwealth». Στο ίδιο το Ρωμαϊκό πολίτευμα κυριαρχούσαν θεσμικά τα ολιγαρχικά στοιχεία, ιδίως η Σύγκλητος που στελεχωνόταν από ευγενείς, ενώ τα δημοκρατικά στοιχεία με τις λαϊκές συνελεύσεις και τους τριβούνους (δημάρχους) καταστέλλονταν την στιγμή που αποκτούσαν κρίσιμη ισχύ (βλ. τις μεταρρυθμίσεις των Γράκχων). Τέλος, τα μοναρχικά στοιχεία με τους δύο Ύπατους και αργότερα τους Δικτάτορες έγιναν ισχυρότερα την περίοδο πριν την εγκαθίδρυση της Αυτοκρατορίας. Στην Δυτική μνήμη όμως η Res Publica έχει μείνει ως μνημείο ελευθερίας, πολιτικής αρετής, προστασίας από τυράννους, ισχυρά κληρονομικά συμφέροντα και εξωτερικούς αντιπάλους με μία επιμονή που είναι ανάλογη με την χροιά που έχει η έννοια «Δημοκρατία» για την ελληνική δημόσια σφαίρα. Η Res Publica ως κλασσικός ορισμός ήταν λοιπόν εκείνο το μεικτό πολίτευμα μοναρχίας, ολιγαρχίας και δημοκρατίας όπου το κοινό συμφέρον ήταν ανώτερο του ατομικού. Είχε όλα τα θετικά στοιχεία κάθε πολιτεύματος και κανένα από τα αρνητικά. Λειτουργούσε ενοποιητικά για τα διαφορετικά συμφέροντα της πόλεως και παρήγαγε ενάρετους πολίτες. Αυτός ο ορισμός δεν είναι ιστορικά ακριβής, είναι όμως ακριβής με βάση το πώς οι αρχαίοι και νεότεροι στοχαστές θα έβλεπαν αυτό το πολίτευμα. Στην περίοδο των μετακλασικών και μεσαιωνικών χρόνων το πολίτευμα αυτό επιβίωσε σε τοπικό μόνο επίπεδο και κατέληξε να σημαίνει απλά οποιοδήποτε μη μοναρχικό πολίτευμα τοποθετώντας εντός του όλες τις ολιγαρχίες και τις δημοκρατίες. Κατά τον ύστερο όμως μεσαίωνα, η κοινοπολιτεία επανήλθε ως βιώσιμη επιλογή και άνθισε στις ναυτικές κοινοπολιτείες της Ιταλίας (κυρίως Βενετία, Φλωρεντία, Γένοβα) που όμως υποσκελίστηκαν στην Αναγέννηση από την ανακάλυψη νέων εμπορικών δρόμων μέσω των Ωκεανών, στο Νόβγκοροντ της Ρωσίας που όμως σύντομα προσαρτήθηκε από το μοναρχικό μοσχοβίτικο βασίλειο και σε πολλές αυτόνομες πόλεις της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, από τις οποίες στην Νεωτερική εποχή θα επιβίωναν και θα ανεξαρτητοποιούνταν ως ομόσπονδες Κοινοπολιτείες η Ομοσπονδία των Κάτω Χωρών και η Ελβετική Ομοσπονδία πόλεων. Το βασικό πρόβλημα της Κοινοπολιτείας στα προνεωτερικά αλλά ως έναν βαθμό και στα πρώιμα νεωτερικά χρόνια είναι ότι η ανάγκη προσωπικής παρουσίας για συμμετοχή στην άσκηση της εξουσίας που ήταν προϋπόθεση της ύπαρξής της, μείωνε σημαντικά το εύρος που θα μπορούσε ένα τέτοιο κράτος να έχει. Λόγω αυτού του περιορισμού τα μοναρχικά κράτη μπορούσαν να γίνουν αυτοκρατορίες αλλά τα ρεπουμπλικανικά παρέμειναν πόλεις ή περιορισμένες ομοσπονδίες πόλεων, ανίκανες να αξιοποιήσουν τις οικονομίες κλίμακας που προσφέρει η μεγάλη έκταση για να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, οδηγώντας τις Κοινοπολιτείες σε μειονέκτημα έναντι των μοναρχιών. Η μεταμόρφωση της λαϊκής συμμετοχής σε λαϊκή κυριαρχία και το αντιπροσωπευτικό σύστημα έλυσαν σταδιακά αυτό το πρόβλημα και επέτρεψαν την μεγέθυνση αυτών των κρατών. Τελικά με την έλευση της Γαλλικής Επανάστασης, η Res Publica έγινε το κατεξοχήν πολίτευμα της νεωτερικής εποχής και άλλαξε ουσιωδώς και στην μορφή και στο περιεχόμενό του. Σημαντική στιγμή αυτή της αλλαγής θεωρούμε την μεταβατική περίοδο που ονομάζουμε «Πρώιμη Νεωτερικότητα» (~1500-1800) και πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα μεταβολής των εννοιών την Αγγλική Κοινοπολιτεία και το Προτεκτοράτο της περιόδου 1649-1660 καθώς και τις Πουριτανικές αποικίες στην Νέα Αγγλία (1628-1691), την συνταγματική μοναρχία που επικράτησε στην Αγγλία μετά το 1688 και την Αμερικανική Επανάσταση 1763-1783, καθώς και τις Συνταγματικές διαμάχες έως το έτος 1800. Εντούτοις ο ίδιος ο Αγγλοσαξονικός Ρεπουμπλικανισμός που εκφράστηκε στην Κοινοπολιτεία δύναται να διαχωριστεί σε τρεις διαφορετικές εκδοχές. Πρώτος ο ρεπουμπλικανισμός του μεικτού πολιτεύματος, με δύο νομοθετικά σώματα και προσπάθεια εξισορρόπησης αντίρροπων συμφερόντων, με κύριο εκπρόσωπο τον Harrington. Έπειτα ο δημοκρατικός ρεπουμπλικανισμός (commonwealth and free government) που εφαρμόστηκε στην περίοδο του «Ακρωτηριασμένου Κοινοβουλίου» (Rump Parliament, 1648-1653) με ένα μοναδικό νομοθετικό σώμα αλλά και συγκεκριμένες τάσεις προστασίας απέναντι την μικρή και μεσαία ιδιοκτησία και τέλος ο ριζοσπαστικός ρεπουμπλικανισμός των άκληρων όπως του Winstanley που είχε έντονο κοινωνικό-ανατρεπτικό χαρακτήρα και ήθελε να εγκαθιδρύσει την κοινοκτημοσύνη. Όλες οι παραπάνω είναι φυσικά ανόμοιες πολιτικές κατασκευές που όμως επιχειρούσαν να απαντήσουν στα ίδια ερωτήματα του συγκερασμού της πολιτικής αποτελεσματικότητας της πολιτικής ελευθερίας και του περιορισμού της απόλυτης μοναρχικής εξουσίας. Αναφέρουμε εντούτοις το μοναρχικό μεικτό πολίτευμα της περιορισμένης αγγλικής μοναρχίας που ασκείτο με την βοήθεια του Κοινοβούλιο ως «εστεμμένο ρεπουμπλικανισμό» καθώς μέσα στα πλαίσια αυτού αναπτύχθηκε ο νεώτερος αγγλοσαξονικός ρεπουμπλικανισμός με την έννοια του μεικτού πολιτεύματος. Κάνουμε δηλαδή την επιλογή να θεωρούμε ως πρόγονο και συγγενή κάθε ρεπουμπλικανικού πειραματισμού στον αγγλοσαξoνικό χώρο το γεγονός ότι υπήρχε για αιώνες μία παράδοση παράλληλης εξουσίας ισχυρότερου μονάρχη και πιο αδύναμου κοινοβουλίου στην Αγγλία. Βεβαίως η ρεπουμπλικανική παράδοση διαφοροποιείται σε μεικτό ρεπουμπλικανισμό (πχ Harrington), δημοκρατικό ρεπουμπλικανισμό (πχ. Rump Parliament) και ριζοσπαστικό ρεπουμπλικανισμό (πχ. Winstanley). Σε κάθε περίπτωση, η καθοριστική στιγμή πνευματικής ενηλικίωσης και αυτονόμησης του ρεπουμπλικανικού στοχασμού είναι η χειραφέτηση από την μοναρχία μετά από την οποία αρχίζει να λαμβάνει την ανεξάρτητη από άλλες πολιτικές παραδόσεις μορφή του. Εντούτοις ο αγγλικός ρεπουμπλικανισμός ως μορφή πολιτικού στοχασμού θα δούμε ότι ξεκίνησε σε ένα μοναρχικό πλαίσιο προσπαθώντας να εισάγει στο αγγλικό πολίτευμα στοιχεία από το ρωμαϊκό παράδειγμα όπως αυτό γινόταν αντιληπτό. Η Res Publica εδώ δεν θεωρείται ως αντίθετη της μοναρχίας αλλά ως αντίθετη της αυθαιρεσίας ανεξαρτήτως φορέα της εξουσίας. Σταδιακά ο ρεπουμπλικανισμός θα λάμβανε αντιμοναρχική μορφή κάτι που δεν ήταν εξ ορισμού αυτονόητο. Παραδείγματος χάριν η ρεπουμπλικανική Βενετία είχε έναν μοναρχικό θεσμό, αυτόν του Δόγη. Τον αγγλοσαξονικό ρεπουμπλικανισμό της πρώιμης νεώτερης περιόδου, θα μελετήσουμε στην παρούσα εργασία με στόχο την ανάδειξη συνέχειας και την απόδειξη ότι πρόκειται για μία γέφυρα ανάμεσα στον κλασσικό και νεώτερο ρεπουμπλικανισμό, με την τελευταία περίοδο να χαρακτηρίζεται από ανάμειξη ρεπουμπλικανικών και φιλελεύθερων ιδεών και πρακτικών. Σε αυτήν την περίπτωση ορίζουμε και αντιλαμβανόμαστε τον φιλελευθερισμό ως ένα πλέγμα εννοιών όπως τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, η πολιτική εκπροσώπηση έναντι της άμεσης πολιτικής συμμετοχής, η ελεύθερη αγορά και μία ευρύτερη εστίαση στην ατομικότητα και τις νομικές προστασίες της από την δημόσια εξουσία. Η σύζευξη ρεπουμπλικανισμού και φιλελευθερισμού συνέβη κυρίως προς όφελος του φιλελευθερισμού, με το κοινοτικό ρεπουμπλικανικό ιδεώδες να αντικαθίσταται από ένα ατομικιστικό φιλελεύθερο ιδεώδες διατηρώντας όμως στοιχεία της παλαιότερης ρεπουμπλικανικής φιλοσοφικής παράδοσης.","abstract_html":"Στην Ελλάδα, στον δημόσιο λόγο, η αρχαία ελληνική γραμματεία, η γλωσσική μνήμη και η εθνική ιδεολογία επιτάσσουν την λειτουργική χρήση του όρου «δημοκρατία» με πολλές και διαφορετικές ερμηνευτικές συνδηλώσεις. Συχνά δε διαφορετική είναι η ερμηνεία του όρου δημοκρατία για τον πομπό και διαφορετική για τον δέκτη ενός μηνύματος. Εντούτοις σε άλλες ευρωπαϊκές και δυτικές δημόσιες σφαίρες, εκτός από τον όρο «δημοκρατία» υφίσταται και ένας άλλος διαφορετικός όρος που συγκροτεί μία διακριτή έννοια δημόσιας εξουσίας και μη μοναρχικής διακυβέρνησης. Ο λόγος είναι για τον όρο Res Publica/Republic ο οποίος είναι δημοφιλέστερος της δημοκρατίας σε πολλές πολιτικές παραδόσεις και εκφράζει μορφές εξουσίας οι οποίες σε αυτές τις περιοχές θεωρούνται συγγενείς ίσως, αλλά σίγουρα όχι ταυτόσημες με την δημοκρατία. Τι εννοούν όμως με τον όρο Res Publica; Την απάντηση έρχεται να δώσει η φιλοσοφική παράδοση του ρεπουμπλικανισμού. Ο όρος ρεπουμπλικανισμός είναι με την σειρά του και αυτός, ένας αμφίσημος και πολύσημος όρος, διαφιλονικούμενος για το περιεχόμενό του. Η έννοια Res Publica προέρχεται από το Ρωμαϊκό Πολίτευμα της περιόδου μετά την πτώση του ημι-μυθικού βασιλείου της Ρώμης( ~509πΧ )και πριν την εγκαθίδρυση της Αυτοκρατορίας του Αυγούστου (~27 πΧ). Υποδηλώνει το «κοινό» των Ρωμαίων, δηλαδή στην ουσία την πολιτεία, το κράτος ευρύτερα και όχι μία συγκεκριμένη πολιτειακή μορφή. Ο όρος συνέχισε να χρησιμοποιείται όχι μόνον την εποχή της πρώιμης Αυτοκρατορίας αλλά ανιχνεύεται μέχρι και στους Νόμους του Ιουστινιανού. Συχνά στην ελληνική γλώσσα μεταφραζόταν ως «πολιτεία» και αντιπαραβαλλόταν με το μεικτό πολίτευμα που είχε προτείνει ο Αριστοτέλης ως την θετική εκδοχή δημοκρατίας. Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη η διάκριση των πολιτευμάτων (Πολιτικά, Βιβλίο Γ&#x27;, (1279a 22 – 1279b 10)) ήταν δυνατόν να γίνει με βάση το ποσοτικό κριτήριο (πόσοι είναι οι κυβερνώντες, ένας, λίγοι ή οι περισσότεροι) και με βάση το ποιοτικό κριτήριο (προς το συμφέρον ποιου γίνεται η διακυβέρνηση). Αυτή η τυπολογία οδηγεί στην κατάταξη των αγαθών πολιτευμάτων ως βασιλεία, αριστοκρατία και πολιτεία και των φαύλων εκδοχών τους ως τυραννία, ολιγαρχία και δημοκρατία αντίστοιχα. Η δημοκρατία ήταν η αρνητική και διεφθαρμένη εκδοχή της «πολιτείας». Στην αριστοτελική «δημοκρατία», το πλήθος κυβερνούσε τυραννικά με γνώμονα μόνον το δικό του συμφέρον. Αντίθετα στην «πολιτεία» που περιελάβανε σημαντικές εγγυήσεις απέναντι την παντοδυναμία του πλήθους και η διακυβέρνησή της πόλεως ήταν προς όφελος του συνόλου. Η περιγραφή της «πολιτείας» ως πολίτευμα μεσότητας γίνεται κυρίως στο έργο Αριστοτέλους Πολιτικά στο Βιβλίο Δ&#x27;, (1293b 30 – 1294a 25) και (1294a 30 – 1294b 40). Εμείς θα αναφέρουμε την «Πολιτεία» ως «Κοινοπολιτεία» κατά αναλογία του αγγλικού «Commonwealth». Στο ίδιο το Ρωμαϊκό πολίτευμα κυριαρχούσαν θεσμικά τα ολιγαρχικά στοιχεία, ιδίως η Σύγκλητος που στελεχωνόταν από ευγενείς, ενώ τα δημοκρατικά στοιχεία με τις λαϊκές συνελεύσεις και τους τριβούνους (δημάρχους) καταστέλλονταν την στιγμή που αποκτούσαν κρίσιμη ισχύ (βλ. τις μεταρρυθμίσεις των Γράκχων). Τέλος, τα μοναρχικά στοιχεία με τους δύο Ύπατους και αργότερα τους Δικτάτορες έγιναν ισχυρότερα την περίοδο πριν την εγκαθίδρυση της Αυτοκρατορίας. Στην Δυτική μνήμη όμως η Res Publica έχει μείνει ως μνημείο ελευθερίας, πολιτικής αρετής, προστασίας από τυράννους, ισχυρά κληρονομικά συμφέροντα και εξωτερικούς αντιπάλους με μία επιμονή που είναι ανάλογη με την χροιά που έχει η έννοια «Δημοκρατία» για την ελληνική δημόσια σφαίρα. Η Res Publica ως κλασσικός ορισμός ήταν λοιπόν εκείνο το μεικτό πολίτευμα μοναρχίας, ολιγαρχίας και δημοκρατίας όπου το κοινό συμφέρον ήταν ανώτερο του ατομικού. Είχε όλα τα θετικά στοιχεία κάθε πολιτεύματος και κανένα από τα αρνητικά. Λειτουργούσε ενοποιητικά για τα διαφορετικά συμφέροντα της πόλεως και παρήγαγε ενάρετους πολίτες. Αυτός ο ορισμός δεν είναι ιστορικά ακριβής, είναι όμως ακριβής με βάση το πώς οι αρχαίοι και νεότεροι στοχαστές θα έβλεπαν αυτό το πολίτευμα. Στην περίοδο των μετακλασικών και μεσαιωνικών χρόνων το πολίτευμα αυτό επιβίωσε σε τοπικό μόνο επίπεδο και κατέληξε να σημαίνει απλά οποιοδήποτε μη μοναρχικό πολίτευμα τοποθετώντας εντός του όλες τις ολιγαρχίες και τις δημοκρατίες. Κατά τον ύστερο όμως μεσαίωνα, η κοινοπολιτεία επανήλθε ως βιώσιμη επιλογή και άνθισε στις ναυτικές κοινοπολιτείες της Ιταλίας (κυρίως Βενετία, Φλωρεντία, Γένοβα) που όμως υποσκελίστηκαν στην Αναγέννηση από την ανακάλυψη νέων εμπορικών δρόμων μέσω των Ωκεανών, στο Νόβγκοροντ της Ρωσίας που όμως σύντομα προσαρτήθηκε από το μοναρχικό μοσχοβίτικο βασίλειο και σε πολλές αυτόνομες πόλεις της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, από τις οποίες στην Νεωτερική εποχή θα επιβίωναν και θα ανεξαρτητοποιούνταν ως ομόσπονδες Κοινοπολιτείες η Ομοσπονδία των Κάτω Χωρών και η Ελβετική Ομοσπονδία πόλεων. Το βασικό πρόβλημα της Κοινοπολιτείας στα προνεωτερικά αλλά ως έναν βαθμό και στα πρώιμα νεωτερικά χρόνια είναι ότι η ανάγκη προσωπικής παρουσίας για συμμετοχή στην άσκηση της εξουσίας που ήταν προϋπόθεση της ύπαρξής της, μείωνε σημαντικά το εύρος που θα μπορούσε ένα τέτοιο κράτος να έχει. Λόγω αυτού του περιορισμού τα μοναρχικά κράτη μπορούσαν να γίνουν αυτοκρατορίες αλλά τα ρεπουμπλικανικά παρέμειναν πόλεις ή περιορισμένες ομοσπονδίες πόλεων, ανίκανες να αξιοποιήσουν τις οικονομίες κλίμακας που προσφέρει η μεγάλη έκταση για να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, οδηγώντας τις Κοινοπολιτείες σε μειονέκτημα έναντι των μοναρχιών. Η μεταμόρφωση της λαϊκής συμμετοχής σε λαϊκή κυριαρχία και το αντιπροσωπευτικό σύστημα έλυσαν σταδιακά αυτό το πρόβλημα και επέτρεψαν την μεγέθυνση αυτών των κρατών. Τελικά με την έλευση της Γαλλικής Επανάστασης, η Res Publica έγινε το κατεξοχήν πολίτευμα της νεωτερικής εποχής και άλλαξε ουσιωδώς και στην μορφή και στο περιεχόμενό του. Σημαντική στιγμή αυτή της αλλαγής θεωρούμε την μεταβατική περίοδο που ονομάζουμε «Πρώιμη Νεωτερικότητα» (~1500-1800) και πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα μεταβολής των εννοιών την Αγγλική Κοινοπολιτεία και το Προτεκτοράτο της περιόδου 1649-1660 καθώς και τις Πουριτανικές αποικίες στην Νέα Αγγλία (1628-1691), την συνταγματική μοναρχία που επικράτησε στην Αγγλία μετά το 1688 και την Αμερικανική Επανάσταση 1763-1783, καθώς και τις Συνταγματικές διαμάχες έως το έτος 1800. Εντούτοις ο ίδιος ο Αγγλοσαξονικός Ρεπουμπλικανισμός που εκφράστηκε στην Κοινοπολιτεία δύναται να διαχωριστεί σε τρεις διαφορετικές εκδοχές. Πρώτος ο ρεπουμπλικανισμός του μεικτού πολιτεύματος, με δύο νομοθετικά σώματα και προσπάθεια εξισορρόπησης αντίρροπων συμφερόντων, με κύριο εκπρόσωπο τον Harrington. Έπειτα ο δημοκρατικός ρεπουμπλικανισμός (commonwealth and free government) που εφαρμόστηκε στην περίοδο του «Ακρωτηριασμένου Κοινοβουλίου» (Rump Parliament, 1648-1653) με ένα μοναδικό νομοθετικό σώμα αλλά και συγκεκριμένες τάσεις προστασίας απέναντι την μικρή και μεσαία ιδιοκτησία και τέλος ο ριζοσπαστικός ρεπουμπλικανισμός των άκληρων όπως του Winstanley που είχε έντονο κοινωνικό-ανατρεπτικό χαρακτήρα και ήθελε να εγκαθιδρύσει την κοινοκτημοσύνη. Όλες οι παραπάνω είναι φυσικά ανόμοιες πολιτικές κατασκευές που όμως επιχειρούσαν να απαντήσουν στα ίδια ερωτήματα του συγκερασμού της πολιτικής αποτελεσματικότητας της πολιτικής ελευθερίας και του περιορισμού της απόλυτης μοναρχικής εξουσίας. Αναφέρουμε εντούτοις το μοναρχικό μεικτό πολίτευμα της περιορισμένης αγγλικής μοναρχίας που ασκείτο με την βοήθεια του Κοινοβούλιο ως «εστεμμένο ρεπουμπλικανισμό» καθώς μέσα στα πλαίσια αυτού αναπτύχθηκε ο νεώτερος αγγλοσαξονικός ρεπουμπλικανισμός με την έννοια του μεικτού πολιτεύματος. Κάνουμε δηλαδή την επιλογή να θεωρούμε ως πρόγονο και συγγενή κάθε ρεπουμπλικανικού πειραματισμού στον αγγλοσαξoνικό χώρο το γεγονός ότι υπήρχε για αιώνες μία παράδοση παράλληλης εξουσίας ισχυρότερου μονάρχη και πιο αδύναμου κοινοβουλίου στην Αγγλία. Βεβαίως η ρεπουμπλικανική παράδοση διαφοροποιείται σε μεικτό ρεπουμπλικανισμό (πχ Harrington), δημοκρατικό ρεπουμπλικανισμό (πχ. Rump Parliament) και ριζοσπαστικό ρεπουμπλικανισμό (πχ. Winstanley). Σε κάθε περίπτωση, η καθοριστική στιγμή πνευματικής ενηλικίωσης και αυτονόμησης του ρεπουμπλικανικού στοχασμού είναι η χειραφέτηση από την μοναρχία μετά από την οποία αρχίζει να λαμβάνει την ανεξάρτητη από άλλες πολιτικές παραδόσεις μορφή του. Εντούτοις ο αγγλικός ρεπουμπλικανισμός ως μορφή πολιτικού στοχασμού θα δούμε ότι ξεκίνησε σε ένα μοναρχικό πλαίσιο προσπαθώντας να εισάγει στο αγγλικό πολίτευμα στοιχεία από το ρωμαϊκό παράδειγμα όπως αυτό γινόταν αντιληπτό. Η Res Publica εδώ δεν θεωρείται ως αντίθετη της μοναρχίας αλλά ως αντίθετη της αυθαιρεσίας ανεξαρτήτως φορέα της εξουσίας. Σταδιακά ο ρεπουμπλικανισμός θα λάμβανε αντιμοναρχική μορφή κάτι που δεν ήταν εξ ορισμού αυτονόητο. Παραδείγματος χάριν η ρεπουμπλικανική Βενετία είχε έναν μοναρχικό θεσμό, αυτόν του Δόγη. Τον αγγλοσαξονικό ρεπουμπλικανισμό της πρώιμης νεώτερης περιόδου, θα μελετήσουμε στην παρούσα εργασία με στόχο την ανάδειξη συνέχειας και την απόδειξη ότι πρόκειται για μία γέφυρα ανάμεσα στον κλασσικό και νεώτερο ρεπουμπλικανισμό, με την τελευταία περίοδο να χαρακτηρίζεται από ανάμειξη ρεπουμπλικανικών και φιλελεύθερων ιδεών και πρακτικών. Σε αυτήν την περίπτωση ορίζουμε και αντιλαμβανόμαστε τον φιλελευθερισμό ως ένα πλέγμα εννοιών όπως τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, η πολιτική εκπροσώπηση έναντι της άμεσης πολιτικής συμμετοχής, η ελεύθερη αγορά και μία ευρύτερη εστίαση στην ατομικότητα και τις νομικές προστασίες της από την δημόσια εξουσία. Η σύζευξη ρεπουμπλικανισμού και φιλελευθερισμού συνέβη κυρίως προς όφελος του φιλελευθερισμού, με το κοινοτικό ρεπουμπλικανικό ιδεώδες να αντικαθίσταται από ένα ατομικιστικό φιλελεύθερο ιδεώδες διατηρώντας όμως στοιχεία της παλαιότερης ρεπουμπλικανικής φιλοσοφικής παράδοσης.","abstract_has_math":false,"creators":["Κουκουβιτάκης Ιωάννης","Koukouvitakis Ioannis"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:21:17Z","subjects":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5462682"],"render_values":[{"text":"uoadl:5462682","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462682","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462682","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5462682","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κουκουβιτάκης Ιωάννης","Koukouvitakis Ioannis"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5462682","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462682"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στην Ελλάδα, στον δημόσιο λόγο, η αρχαία ελληνική γραμματεία, η γλωσσική μνήμη και η εθνική ιδεολογία επιτάσσουν την λειτουργική χρήση του όρου «δημοκρατία» με πολλές και διαφορετικές ερμηνευτικές συνδηλώσεις. Συχνά δε διαφορετική είναι η ερμηνεία του όρου δημοκρατία για τον πομπό και διαφορετική για τον δέκτη ενός μηνύματος. Εντούτοις σε άλλες ευρωπαϊκές και δυτικές δημόσιες σφαίρες, εκτός από τον όρο «δημοκρατία» υφίσταται και ένας άλλος διαφορετικός όρος που συγκροτεί μία διακριτή έννοια δημόσιας εξουσίας και μη μοναρχικής διακυβέρνησης. Ο λόγος είναι για τον όρο Res Publica/Republic ο οποίος είναι δημοφιλέστερος της δημοκρατίας σε πολλές πολιτικές παραδόσεις και εκφράζει μορφές εξουσίας οι οποίες σε αυτές τις περιοχές θεωρούνται συγγενείς ίσως, αλλά σίγουρα όχι ταυτόσημες με την δημοκρατία. Τι εννοούν όμως με τον όρο Res Publica; Την απάντηση έρχεται να δώσει η φιλοσοφική παράδοση του ρεπουμπλικανισμού. Ο όρος ρεπουμπλικανισμός είναι με την σειρά του και αυτός, ένας αμφίσημος και πολύσημος όρος, διαφιλονικούμενος για το περιεχόμενό του. Η έννοια Res Publica προέρχεται από το Ρωμαϊκό Πολίτευμα της περιόδου μετά την πτώση του ημι-μυθικού βασιλείου της Ρώμης( ~509πΧ )και πριν την εγκαθίδρυση της Αυτοκρατορίας του Αυγούστου (~27 πΧ). Υποδηλώνει το «κοινό» των Ρωμαίων, δηλαδή στην ουσία την πολιτεία, το κράτος ευρύτερα και όχι μία συγκεκριμένη πολιτειακή μορφή. Ο όρος συνέχισε να χρησιμοποιείται όχι μόνον την εποχή της πρώιμης Αυτοκρατορίας αλλά ανιχνεύεται μέχρι και στους Νόμους του Ιουστινιανού. Συχνά στην ελληνική γλώσσα μεταφραζόταν ως «πολιτεία» και αντιπαραβαλλόταν με το μεικτό πολίτευμα που είχε προτείνει ο Αριστοτέλης ως την θετική εκδοχή δημοκρατίας. Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη η διάκριση των πολιτευμάτων (Πολιτικά, Βιβλίο Γ', (1279a 22 – 1279b 10)) ήταν δυνατόν να γίνει με βάση το ποσοτικό κριτήριο (πόσοι είναι οι κυβερνώντες, ένας, λίγοι ή οι περισσότεροι) και με βάση το ποιοτικό κριτήριο (προς το συμφέρον ποιου γίνεται η διακυβέρνηση). Αυτή η τυπολογία οδηγεί στην κατάταξη των αγαθών πολιτευμάτων ως βασιλεία, αριστοκρατία και πολιτεία και των φαύλων εκδοχών τους ως τυραννία, ολιγαρχία και δημοκρατία αντίστοιχα. Η δημοκρατία ήταν η αρνητική και διεφθαρμένη εκδοχή της «πολιτείας». Στην αριστοτελική «δημοκρατία», το πλήθος κυβερνούσε τυραννικά με γνώμονα μόνον το δικό του συμφέρον. Αντίθετα στην «πολιτεία» που περιελάβανε σημαντικές εγγυήσεις απέναντι την παντοδυναμία του πλήθους και η διακυβέρνησή της πόλεως ήταν προς όφελος του συνόλου. Η περιγραφή της «πολιτείας» ως πολίτευμα μεσότητας γίνεται κυρίως στο έργο Αριστοτέλους Πολιτικά στο Βιβλίο Δ', (1293b 30 – 1294a 25) και (1294a 30 – 1294b 40). Εμείς θα αναφέρουμε την «Πολιτεία» ως «Κοινοπολιτεία» κατά αναλογία του αγγλικού «Commonwealth». Στο ίδιο το Ρωμαϊκό πολίτευμα κυριαρχούσαν θεσμικά τα ολιγαρχικά στοιχεία, ιδίως η Σύγκλητος που στελεχωνόταν από ευγενείς, ενώ τα δημοκρατικά στοιχεία με τις λαϊκές συνελεύσεις και τους τριβούνους (δημάρχους) καταστέλλονταν την στιγμή που αποκτούσαν κρίσιμη ισχύ (βλ. τις μεταρρυθμίσεις των Γράκχων). Τέλος, τα μοναρχικά στοιχεία με τους δύο Ύπατους και αργότερα τους Δικτάτορες έγιναν ισχυρότερα την περίοδο πριν την εγκαθίδρυση της Αυτοκρατορίας. Στην Δυτική μνήμη όμως η Res Publica έχει μείνει ως μνημείο ελευθερίας, πολιτικής αρετής, προστασίας από τυράννους, ισχυρά κληρονομικά συμφέροντα και εξωτερικούς αντιπάλους με μία επιμονή που είναι ανάλογη με την χροιά που έχει η έννοια «Δημοκρατία» για την ελληνική δημόσια σφαίρα. Η Res Publica ως κλασσικός ορισμός ήταν λοιπόν εκείνο το μεικτό πολίτευμα μοναρχίας, ολιγαρχίας και δημοκρατίας όπου το κοινό συμφέρον ήταν ανώτερο του ατομικού. Είχε όλα τα θετικά στοιχεία κάθε πολιτεύματος και κανένα από τα αρνητικά. Λειτουργούσε ενοποιητικά για τα διαφορετικά συμφέροντα της πόλεως και παρήγαγε ενάρετους πολίτες. Αυτός ο ορισμός δεν είναι ιστορικά ακριβής, είναι όμως ακριβής με βάση το πώς οι αρχαίοι και νεότεροι στοχαστές θα έβλεπαν αυτό το πολίτευμα. Στην περίοδο των μετακλασικών και μεσαιωνικών χρόνων το πολίτευμα αυτό επιβίωσε σε τοπικό μόνο επίπεδο και κατέληξε να σημαίνει απλά οποιοδήποτε μη μοναρχικό πολίτευμα τοποθετώντας εντός του όλες τις ολιγαρχίες και τις δημοκρατίες. Κατά τον ύστερο όμως μεσαίωνα, η κοινοπολιτεία επανήλθε ως βιώσιμη επιλογή και άνθισε στις ναυτικές κοινοπολιτείες της Ιταλίας (κυρίως Βενετία, Φλωρεντία, Γένοβα) που όμως υποσκελίστηκαν στην Αναγέννηση από την ανακάλυψη νέων εμπορικών δρόμων μέσω των Ωκεανών, στο Νόβγκοροντ της Ρωσίας που όμως σύντομα προσαρτήθηκε από το μοναρχικό μοσχοβίτικο βασίλειο και σε πολλές αυτόνομες πόλεις της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, από τις οποίες στην Νεωτερική εποχή θα επιβίωναν και θα ανεξαρτητοποιούνταν ως ομόσπονδες Κοινοπολιτείες η Ομοσπονδία των Κάτω Χωρών και η Ελβετική Ομοσπονδία πόλεων. Το βασικό πρόβλημα της Κοινοπολιτείας στα προνεωτερικά αλλά ως έναν βαθμό και στα πρώιμα νεωτερικά χρόνια είναι ότι η ανάγκη προσωπικής παρουσίας για συμμετοχή στην άσκηση της εξουσίας που ήταν προϋπόθεση της ύπαρξής της, μείωνε σημαντικά το εύρος που θα μπορούσε ένα τέτοιο κράτος να έχει. Λόγω αυτού του περιορισμού τα μοναρχικά κράτη μπορούσαν να γίνουν αυτοκρατορίες αλλά τα ρεπουμπλικανικά παρέμειναν πόλεις ή περιορισμένες ομοσπονδίες πόλεων, ανίκανες να αξιοποιήσουν τις οικονομίες κλίμακας που προσφέρει η μεγάλη έκταση για να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, οδηγώντας τις Κοινοπολιτείες σε μειονέκτημα έναντι των μοναρχιών. Η μεταμόρφωση της λαϊκής συμμετοχής σε λαϊκή κυριαρχία και το αντιπροσωπευτικό σύστημα έλυσαν σταδιακά αυτό το πρόβλημα και επέτρεψαν την μεγέθυνση αυτών των κρατών. Τελικά με την έλευση της Γαλλικής Επανάστασης, η Res Publica έγινε το κατεξοχήν πολίτευμα της νεωτερικής εποχής και άλλαξε ουσιωδώς και στην μορφή και στο περιεχόμενό του. Σημαντική στιγμή αυτή της αλλαγής θεωρούμε την μεταβατική περίοδο που ονομάζουμε «Πρώιμη Νεωτερικότητα» (~1500-1800) και πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα μεταβολής των εννοιών την Αγγλική Κοινοπολιτεία και το Προτεκτοράτο της περιόδου 1649-1660 καθώς και τις Πουριτανικές αποικίες στην Νέα Αγγλία (1628-1691), την συνταγματική μοναρχία που επικράτησε στην Αγγλία μετά το 1688 και την Αμερικανική Επανάσταση 1763-1783, καθώς και τις Συνταγματικές διαμάχες έως το έτος 1800. Εντούτοις ο ίδιος ο Αγγλοσαξονικός Ρεπουμπλικανισμός που εκφράστηκε στην Κοινοπολιτεία δύναται να διαχωριστεί σε τρεις διαφορετικές εκδοχές. Πρώτος ο ρεπουμπλικανισμός του μεικτού πολιτεύματος, με δύο νομοθετικά σώματα και προσπάθεια εξισορρόπησης αντίρροπων συμφερόντων, με κύριο εκπρόσωπο τον Harrington. Έπειτα ο δημοκρατικός ρεπουμπλικανισμός (commonwealth and free government) που εφαρμόστηκε στην περίοδο του «Ακρωτηριασμένου Κοινοβουλίου» (Rump Parliament, 1648-1653) με ένα μοναδικό νομοθετικό σώμα αλλά και συγκεκριμένες τάσεις προστασίας απέναντι την μικρή και μεσαία ιδιοκτησία και τέλος ο ριζοσπαστικός ρεπουμπλικανισμός των άκληρων όπως του Winstanley που είχε έντονο κοινωνικό-ανατρεπτικό χαρακτήρα και ήθελε να εγκαθιδρύσει την κοινοκτημοσύνη. Όλες οι παραπάνω είναι φυσικά ανόμοιες πολιτικές κατασκευές που όμως επιχειρούσαν να απαντήσουν στα ίδια ερωτήματα του συγκερασμού της πολιτικής αποτελεσματικότητας της πολιτικής ελευθερίας και του περιορισμού της απόλυτης μοναρχικής εξουσίας. Αναφέρουμε εντούτοις το μοναρχικό μεικτό πολίτευμα της περιορισμένης αγγλικής μοναρχίας που ασκείτο με την βοήθεια του Κοινοβούλιο ως «εστεμμένο ρεπουμπλικανισμό» καθώς μέσα στα πλαίσια αυτού αναπτύχθηκε ο νεώτερος αγγλοσαξονικός ρεπουμπλικανισμός με την έννοια του μεικτού πολιτεύματος. Κάνουμε δηλαδή την επιλογή να θεωρούμε ως πρόγονο και συγγενή κάθε ρεπουμπλικανικού πειραματισμού στον αγγλοσαξoνικό χώρο το γεγονός ότι υπήρχε για αιώνες μία παράδοση παράλληλης εξουσίας ισχυρότερου μονάρχη και πιο αδύναμου κοινοβουλίου στην Αγγλία. Βεβαίως η ρεπουμπλικανική παράδοση διαφοροποιείται σε μεικτό ρεπουμπλικανισμό (πχ Harrington), δημοκρατικό ρεπουμπλικανισμό (πχ. Rump Parliament) και ριζοσπαστικό ρεπουμπλικανισμό (πχ. Winstanley). Σε κάθε περίπτωση, η καθοριστική στιγμή πνευματικής ενηλικίωσης και αυτονόμησης του ρεπουμπλικανικού στοχασμού είναι η χειραφέτηση από την μοναρχία μετά από την οποία αρχίζει να λαμβάνει την ανεξάρτητη από άλλες πολιτικές παραδόσεις μορφή του. Εντούτοις ο αγγλικός ρεπουμπλικανισμός ως μορφή πολιτικού στοχασμού θα δούμε ότι ξεκίνησε σε ένα μοναρχικό πλαίσιο προσπαθώντας να εισάγει στο αγγλικό πολίτευμα στοιχεία από το ρωμαϊκό παράδειγμα όπως αυτό γινόταν αντιληπτό. Η Res Publica εδώ δεν θεωρείται ως αντίθετη της μοναρχίας αλλά ως αντίθετη της αυθαιρεσίας ανεξαρτήτως φορέα της εξουσίας. Σταδιακά ο ρεπουμπλικανισμός θα λάμβανε αντιμοναρχική μορφή κάτι που δεν ήταν εξ ορισμού αυτονόητο. Παραδείγματος χάριν η ρεπουμπλικανική Βενετία είχε έναν μοναρχικό θεσμό, αυτόν του Δόγη. Τον αγγλοσαξονικό ρεπουμπλικανισμό της πρώιμης νεώτερης περιόδου, θα μελετήσουμε στην παρούσα εργασία με στόχο την ανάδειξη συνέχειας και την απόδειξη ότι πρόκειται για μία γέφυρα ανάμεσα στον κλασσικό και νεώτερο ρεπουμπλικανισμό, με την τελευταία περίοδο να χαρακτηρίζεται από ανάμειξη ρεπουμπλικανικών και φιλελεύθερων ιδεών και πρακτικών. Σε αυτήν την περίπτωση ορίζουμε και αντιλαμβανόμαστε τον φιλελευθερισμό ως ένα πλέγμα εννοιών όπως τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, η πολιτική εκπροσώπηση έναντι της άμεσης πολιτικής συμμετοχής, η ελεύθερη αγορά και μία ευρύτερη εστίαση στην ατομικότητα και τις νομικές προστασίες της από την δημόσια εξουσία. Η σύζευξη ρεπουμπλικανισμού και φιλελευθερισμού συνέβη κυρίως προς όφελος του φιλελευθερισμού, με το κοινοτικό ρεπουμπλικανικό ιδεώδες να αντικαθίσταται από ένα ατομικιστικό φιλελεύθερο ιδεώδες διατηρώντας όμως στοιχεία της παλαιότερης ρεπουμπλικανικής φιλοσοφικής παράδοσης.","In Greece, within public discourse, the legacy of ancient Greek literature, linguistic memory, and national ideology dictate the functional use of the term \"demokratia\" (democracy)—a term that carries a wide array of distinct interpretive connotations. Often, the interpretation of the term \"demokratia\" differs between the sender and the receiver of a message. In other European and Western public spheres, however, alongside the term \"democracy,\" there exists a distinct term that establishes a separate concept of public authority and non-monarchical governance. This refers to the term \"Res Publica\" (or \"republic\"), which, in many national and philosophical political traditions, is more prevalent than \"democracy.\" It denotes forms of authority that—while perhaps related to democracy—are certainly not identical to it. But what is meant by the term \"Res Publica\"? The philosophical tradition of \"republicanism\" provides the answer. Yet, the term \"republicanism\" is itself ambiguous and polysemous—a concept whose very content remains a subject of ongoing debate. The concept of \"res publica\" originates from the Roman political system of the period following the fall of the semi-mythical Roman kingdom (c. 509 BC) and preceding the establishment of the Empire under Augustus (c. 27 BC). It denotes the \"common\" realm of the Romans—essentially the \"politeia\" (polity) or the state in a broad sense—rather than any specific form of government. The term remained in use not only during the early Empire but can even be traced as far as the laws of Justinian. In Greek, it was frequently translated as *politeia* and contrasted with the \"mixed constitution\" (\"mikton politeuma\") that Aristotle proposed as the ideal form of government. According to Aristotle, political systems could be classified (\"Politics\", Book III, 1279a 22 – 1279b 10) based on both a quantitative criterion—the number of rulers (one, a few, or the many)—and a qualitative criterion—the interest for whose sake they govern. This typology categorizes \"good\" forms of government as monarchy, aristocracy, and \"politeia\", while their \"flawed\" or corrupt counterparts are classified as tyranny, oligarchy, and \"demokratia\" (democracy), respectively. In this framework, \"demokratia\" represents the negative and corrupted version of the \"politeia\". In the Aristotelian \"democracy,\" the multitude ruled tyrannically, guided solely by its own self-interest. In contrast, the \"polity\" (\"politeia\") incorporated significant safeguards against the absolute power of the multitude, and the governance of the city-state was directed toward the common good of the entire community. The description of the \"polity\" as a regime of the \"mean\" (or middle ground) is found primarily in Aristotle’s *Politics*, Book IV (1293b 30 – 1294a 25 and 1294a 30 – 1294b 40). In our analysis of the English term \"Commonwealth,\" we shall refer to this \"polity\" (\"politeia\") as a \"commonwealth.\" Within the Roman political system itself, oligarchic elements—most notably the Senate, composed of aristocrats—were institutionally dominant. Meanwhile, democratic elements—represented by popular assemblies and tribunes—were suppressed whenever they began to wield significant power (as seen in the reforms of the Gracchi). Finally, monarchical elements—embodied by the two Consuls and, later, the Dictators—grew increasingly powerful in the period leading up to the establishment of the Empire. In Western memory, however, the \"Res Publica\" has endured as a monument to liberty, political virtue, and protection against tyrants, entrenched hereditary interests, and adversaries—with a tenacity comparable to the resonance the term \"Democracy\" holds within the Greek public sphere. As a classical definition, the \"Res Publica\" was a mixed constitution—combining monarchy, oligarchy, and democracy—in which the common interest took precedence over individual interests. It supposedly incorporated all the positive attributes of each form of government while excluding their negative aspects. It served to unify the diverse interests of the \"polis\" and fostered virtuous citizens. While this definition may not be historically precise, it accurately reflects how both ancient and modern thinkers perceived this form of government. During the post-classical and medieval periods, this model survived only at a local level, eventually coming to signify, in a broad sense, any non-monarchical system—thereby encompassing various forms of both oligarchy and democracy. During the late Middle Ages, however, the \"commonwealth\" (or \"communal polity\") re-emerged as a viable option. It appeared among the maritime communes of Italy—most notably Venice, Florence, and Genoa—though these were eventually eclipsed during the Renaissance by the discovery of new oceanic trade routes and the development of the northern route to Russia. It also manifested in many autonomous cities within the Holy Roman Empire. In the modern era, some of these entities persisted and eventually gained independence as federations of such commonwealths—namely, the Federation of the Low Countries and the Swiss Confederation of cities. The fundamental problem for the Commonwealth—in pre-modern times, and to some extent in the early modern period as well—was that the requirement for personal presence in order to participate in the exercise of power (a prerequisite for its very existence) significantly limited the potential scale of such a state. Due to this constraint, monarchical states could evolve into empires, whereas republican states remained confined to individual cities or limited federations of cities; unable to leverage the economies of scale afforded by vast territory for their own defense, these Commonwealths found themselves at a disadvantage compared to monarchies. The transformation of popular participation into popular sovereignty, combined with the development of a representative system, gradually resolved this issue and enabled the expansion of such states. Ultimately, with the advent of the French Revolution, the \"Res Publica\" emerged as the quintessential form of government for the modern era, undergoing a fundamental transformation in both its structure and its substance. We consider the transitional period termed \"Early Modernity\" (~1500–1800) to be a significant moment in this process of change. Particularly illustrative examples of the transformation of concepts include the English Commonwealth and the Protectorate (1649–1660), the Puritan colonies in New England (1628–1691), the constitutional monarchy that emerged in England after 1688, the American Revolution (1763–1783), and the various constitutional disputes that persisted up to the year 1800. Furthermore, the Anglo-Saxon republicanism manifested during the Commonwealth can be subdivided into three distinct versions. The first is the republicanism of the \"mixed constitution\"—characterized by a bicameral legislature and an effort to balance competing interests—with Harrington as its primary exponent. Then there is the democratic republicanism (a \"commonwealth\" and \"free government\") implemented during the period of the \"Rump Parliament\" (1648–1653)—characterized by a unicameral legislative body and specific tendencies toward protecting small and medium-sized property—and, finally, the radical republicanism of the dispossessed, such as that of Winstanley, which possessed a radical social character and sought to establish communal ownership. While these are, of course, disparate political constructs, they all attempted to address the same fundamental questions: how to reconcile political efficacy with political liberty, and how to limit absolute monarchical power. Furthermore, we may characterize the \"mixed\" monarchical system—the limited English monarchy, which functioned with the assistance of Parliament—as a form of \"crowned republicanism\"; it was within this framework that modern Anglo-Saxon republicanism, understood as a \"mixed constitution,\" evolved. In other words, we choose to view the centuries-old English tradition of a dual power structure—comprising a stronger monarch and a weaker parliament—as both a precursor and a relative to every republican experiment within the Anglo-Saxon world. Certainly, the republican tradition branches out into mixed republicanism (e.g., Harrington), democratic republicanism (e.g., the Rump Parliament), and radical republicanism (e.g., Winstanley). In any case, the defining moment of intellectual maturity and the attainment of autonomy for republican thought is its emancipation from monarchy—a point at which it begins to assume a form independent of other political traditions. Nevertheless, we shall see that English republicanism, as a mode of political thought, originated within a monarchical framework, seeking to incorporate elements from the Roman model—as that model was then understood—into the English polity. Here, the \"res publica\" is not conceived as the antithesis of monarchy, but rather as the antithesis of arbitrary power, regardless of who holds that power. Gradually, republicanism would take on an anti-monarchical character—a development that was not, by definition, a foregone conclusion. For instance, the republican state of Venice featured a monarchical institution: that of the Doge. In this study, we examine Anglo-Saxon republicanism during the early modern period, aiming to highlight its continuity and demonstrate that it serves as a bridge between classical and modern republicanism—the latter being characterized by a blend of republican and liberal ideas and practices. In this context, we define and understand liberalism as a complex of concepts—such as individual and civil rights, political representation (as opposed to direct political participation), the free market, and a broader focus on the individual and the legal protections afforded to them against public authority. The synthesis of republicanism and liberalism unfolded primarily to the benefit of liberalism; the communitarian republican ideal was superseded by an individualistic liberal ideal, which nonetheless retained certain elements of the earlier republican philosophical tradition."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["«Οι αντίρροπες τάσεις της πρώιμης νεωτερικής Αγγλοσαξονικής Ρεπουμπλικανικής Παράδοσης (1500-1800)»"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κουκουβιτάκης Ιωάννης","Koukouvitakis Ioannis"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Στην Ελλάδα, στον δημόσιο λόγο, η αρχαία ελληνική γραμματεία, η γλωσσική μνήμη και η εθνική ιδεολογία επιτάσσουν την λειτουργική χρήση του όρου «δημοκρατία» με πολλές και διαφορετικές ερμηνευτικές συνδηλώσεις. Συχνά δε διαφορετική είναι η ερμηνεία του όρου δημοκρατία για τον πομπό και διαφορετική για τον δέκτη ενός μηνύματος. Εντούτοις σε άλλες ευρωπαϊκές και δυτικές δημόσιες σφαίρες, εκτός από τον όρο «δημοκρατία» υφίσταται και ένας άλλος διαφορετικός όρος που συγκροτεί μία διακριτή έννοια δημόσιας εξουσίας και μη μοναρχικής διακυβέρνησης. Ο λόγος είναι για τον όρο Res Publica/Republic ο οποίος είναι δημοφιλέστερος της δημοκρατίας σε πολλές πολιτικές παραδόσεις και εκφράζει μορφές εξουσίας οι οποίες σε αυτές τις περιοχές θεωρούνται συγγενείς ίσως, αλλά σίγουρα όχι ταυτόσημες με την δημοκρατία. Τι εννοούν όμως με τον όρο Res Publica; Την απάντηση έρχεται να δώσει η φιλοσοφική παράδοση του ρεπουμπλικανισμού. Ο όρος ρεπουμπλικανισμός είναι με την σειρά του και αυτός, ένας αμφίσημος και πολύσημος όρος, διαφιλονικούμενος για το περιεχόμενό του. Η έννοια Res Publica προέρχεται από το Ρωμαϊκό Πολίτευμα της περιόδου μετά την πτώση του ημι-μυθικού βασιλείου της Ρώμης( ~509πΧ )και πριν την εγκαθίδρυση της Αυτοκρατορίας του Αυγούστου (~27 πΧ). Υποδηλώνει το «κοινό» των Ρωμαίων, δηλαδή στην ουσία την πολιτεία, το κράτος ευρύτερα και όχι μία συγκεκριμένη πολιτειακή μορφή. Ο όρος συνέχισε να χρησιμοποιείται όχι μόνον την εποχή της πρώιμης Αυτοκρατορίας αλλά ανιχνεύεται μέχρι και στους Νόμους του Ιουστινιανού. Συχνά στην ελληνική γλώσσα μεταφραζόταν ως «πολιτεία» και αντιπαραβαλλόταν με το μεικτό πολίτευμα που είχε προτείνει ο Αριστοτέλης ως την θετική εκδοχή δημοκρατίας. Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη η διάκριση των πολιτευμάτων (Πολιτικά, Βιβλίο Γ', (1279a 22 – 1279b 10)) ήταν δυνατόν να γίνει με βάση το ποσοτικό κριτήριο (πόσοι είναι οι κυβερνώντες, ένας, λίγοι ή οι περισσότεροι) και με βάση το ποιοτικό κριτήριο (προς το συμφέρον ποιου γίνεται η διακυβέρνηση). Αυτή η τυπολογία οδηγεί στην κατάταξη των αγαθών πολιτευμάτων ως βασιλεία, αριστοκρατία και πολιτεία και των φαύλων εκδοχών τους ως τυραννία, ολιγαρχία και δημοκρατία αντίστοιχα. Η δημοκρατία ήταν η αρνητική και διεφθαρμένη εκδοχή της «πολιτείας». Στην αριστοτελική «δημοκρατία», το πλήθος κυβερνούσε τυραννικά με γνώμονα μόνον το δικό του συμφέρον. Αντίθετα στην «πολιτεία» που περιελάβανε σημαντικές εγγυήσεις απέναντι την παντοδυναμία του πλήθους και η διακυβέρνησή της πόλεως ήταν προς όφελος του συνόλου. Η περιγραφή της «πολιτείας» ως πολίτευμα μεσότητας γίνεται κυρίως στο έργο Αριστοτέλους Πολιτικά στο Βιβλίο Δ', (1293b 30 – 1294a 25) και (1294a 30 – 1294b 40). Εμείς θα αναφέρουμε την «Πολιτεία» ως «Κοινοπολιτεία» κατά αναλογία του αγγλικού «Commonwealth». Στο ίδιο το Ρωμαϊκό πολίτευμα κυριαρχούσαν θεσμικά τα ολιγαρχικά στοιχεία, ιδίως η Σύγκλητος που στελεχωνόταν από ευγενείς, ενώ τα δημοκρατικά στοιχεία με τις λαϊκές συνελεύσεις και τους τριβούνους (δημάρχους) καταστέλλονταν την στιγμή που αποκτούσαν κρίσιμη ισχύ (βλ. τις μεταρρυθμίσεις των Γράκχων). Τέλος, τα μοναρχικά στοιχεία με τους δύο Ύπατους και αργότερα τους Δικτάτορες έγιναν ισχυρότερα την περίοδο πριν την εγκαθίδρυση της Αυτοκρατορίας. Στην Δυτική μνήμη όμως η Res Publica έχει μείνει ως μνημείο ελευθερίας, πολιτικής αρετής, προστασίας από τυράννους, ισχυρά κληρονομικά συμφέροντα και εξωτερικούς αντιπάλους με μία επιμονή που είναι ανάλογη με την χροιά που έχει η έννοια «Δημοκρατία» για την ελληνική δημόσια σφαίρα. Η Res Publica ως κλασσικός ορισμός ήταν λοιπόν εκείνο το μεικτό πολίτευμα μοναρχίας, ολιγαρχίας και δημοκρατίας όπου το κοινό συμφέρον ήταν ανώτερο του ατομικού. Είχε όλα τα θετικά στοιχεία κάθε πολιτεύματος και κανένα από τα αρνητικά. Λειτουργούσε ενοποιητικά για τα διαφορετικά συμφέροντα της πόλεως και παρήγαγε ενάρετους πολίτες. Αυτός ο ορισμός δεν είναι ιστορικά ακριβής, είναι όμως ακριβής με βάση το πώς οι αρχαίοι και νεότεροι στοχαστές θα έβλεπαν αυτό το πολίτευμα. Στην περίοδο των μετακλασικών και μεσαιωνικών χρόνων το πολίτευμα αυτό επιβίωσε σε τοπικό μόνο επίπεδο και κατέληξε να σημαίνει απλά οποιοδήποτε μη μοναρχικό πολίτευμα τοποθετώντας εντός του όλες τις ολιγαρχίες και τις δημοκρατίες. Κατά τον ύστερο όμως μεσαίωνα, η κοινοπολιτεία επανήλθε ως βιώσιμη επιλογή και άνθισε στις ναυτικές κοινοπολιτείες της Ιταλίας (κυρίως Βενετία, Φλωρεντία, Γένοβα) που όμως υποσκελίστηκαν στην Αναγέννηση από την ανακάλυψη νέων εμπορικών δρόμων μέσω των Ωκεανών, στο Νόβγκοροντ της Ρωσίας που όμως σύντομα προσαρτήθηκε από το μοναρχικό μοσχοβίτικο βασίλειο και σε πολλές αυτόνομες πόλεις της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, από τις οποίες στην Νεωτερική εποχή θα επιβίωναν και θα ανεξαρτητοποιούνταν ως ομόσπονδες Κοινοπολιτείες η Ομοσπονδία των Κάτω Χωρών και η Ελβετική Ομοσπονδία πόλεων. Το βασικό πρόβλημα της Κοινοπολιτείας στα προνεωτερικά αλλά ως έναν βαθμό και στα πρώιμα νεωτερικά χρόνια είναι ότι η ανάγκη προσωπικής παρουσίας για συμμετοχή στην άσκηση της εξουσίας που ήταν προϋπόθεση της ύπαρξής της, μείωνε σημαντικά το εύρος που θα μπορούσε ένα τέτοιο κράτος να έχει. Λόγω αυτού του περιορισμού τα μοναρχικά κράτη μπορούσαν να γίνουν αυτοκρατορίες αλλά τα ρεπουμπλικανικά παρέμειναν πόλεις ή περιορισμένες ομοσπονδίες πόλεων, ανίκανες να αξιοποιήσουν τις οικονομίες κλίμακας που προσφέρει η μεγάλη έκταση για να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, οδηγώντας τις Κοινοπολιτείες σε μειονέκτημα έναντι των μοναρχιών. Η μεταμόρφωση της λαϊκής συμμετοχής σε λαϊκή κυριαρχία και το αντιπροσωπευτικό σύστημα έλυσαν σταδιακά αυτό το πρόβλημα και επέτρεψαν την μεγέθυνση αυτών των κρατών. Τελικά με την έλευση της Γαλλικής Επανάστασης, η Res Publica έγινε το κατεξοχήν πολίτευμα της νεωτερικής εποχής και άλλαξε ουσιωδώς και στην μορφή και στο περιεχόμενό του. Σημαντική στιγμή αυτή της αλλαγής θεωρούμε την μεταβατική περίοδο που ονομάζουμε «Πρώιμη Νεωτερικότητα» (~1500-1800) και πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα μεταβολής των εννοιών την Αγγλική Κοινοπολιτεία και το Προτεκτοράτο της περιόδου 1649-1660 καθώς και τις Πουριτανικές αποικίες στην Νέα Αγγλία (1628-1691), την συνταγματική μοναρχία που επικράτησε στην Αγγλία μετά το 1688 και την Αμερικανική Επανάσταση 1763-1783, καθώς και τις Συνταγματικές διαμάχες έως το έτος 1800. Εντούτοις ο ίδιος ο Αγγλοσαξονικός Ρεπουμπλικανισμός που εκφράστηκε στην Κοινοπολιτεία δύναται να διαχωριστεί σε τρεις διαφορετικές εκδοχές. Πρώτος ο ρεπουμπλικανισμός του μεικτού πολιτεύματος, με δύο νομοθετικά σώματα και προσπάθεια εξισορρόπησης αντίρροπων συμφερόντων, με κύριο εκπρόσωπο τον Harrington. Έπειτα ο δημοκρατικός ρεπουμπλικανισμός (commonwealth and free government) που εφαρμόστηκε στην περίοδο του «Ακρωτηριασμένου Κοινοβουλίου» (Rump Parliament, 1648-1653) με ένα μοναδικό νομοθετικό σώμα αλλά και συγκεκριμένες τάσεις προστασίας απέναντι την μικρή και μεσαία ιδιοκτησία και τέλος ο ριζοσπαστικός ρεπουμπλικανισμός των άκληρων όπως του Winstanley που είχε έντονο κοινωνικό-ανατρεπτικό χαρακτήρα και ήθελε να εγκαθιδρύσει την κοινοκτημοσύνη. Όλες οι παραπάνω είναι φυσικά ανόμοιες πολιτικές κατασκευές που όμως επιχειρούσαν να απαντήσουν στα ίδια ερωτήματα του συγκερασμού της πολιτικής αποτελεσματικότητας της πολιτικής ελευθερίας και του περιορισμού της απόλυτης μοναρχικής εξουσίας. Αναφέρουμε εντούτοις το μοναρχικό μεικτό πολίτευμα της περιορισμένης αγγλικής μοναρχίας που ασκείτο με την βοήθεια του Κοινοβούλιο ως «εστεμμένο ρεπουμπλικανισμό» καθώς μέσα στα πλαίσια αυτού αναπτύχθηκε ο νεώτερος αγγλοσαξονικός ρεπουμπλικανισμός με την έννοια του μεικτού πολιτεύματος. Κάνουμε δηλαδή την επιλογή να θεωρούμε ως πρόγονο και συγγενή κάθε ρεπουμπλικανικού πειραματισμού στον αγγλοσαξoνικό χώρο το γεγονός ότι υπήρχε για αιώνες μία παράδοση παράλληλης εξουσίας ισχυρότερου μονάρχη και πιο αδύναμου κοινοβουλίου στην Αγγλία. Βεβαίως η ρεπουμπλικανική παράδοση διαφοροποιείται σε μεικτό ρεπουμπλικανισμό (πχ Harrington), δημοκρατικό ρεπουμπλικανισμό (πχ. Rump Parliament) και ριζοσπαστικό ρεπουμπλικανισμό (πχ. Winstanley). Σε κάθε περίπτωση, η καθοριστική στιγμή πνευματικής ενηλικίωσης και αυτονόμησης του ρεπουμπλικανικού στοχασμού είναι η χειραφέτηση από την μοναρχία μετά από την οποία αρχίζει να λαμβάνει την ανεξάρτητη από άλλες πολιτικές παραδόσεις μορφή του. Εντούτοις ο αγγλικός ρεπουμπλικανισμός ως μορφή πολιτικού στοχασμού θα δούμε ότι ξεκίνησε σε ένα μοναρχικό πλαίσιο προσπαθώντας να εισάγει στο αγγλικό πολίτευμα στοιχεία από το ρωμαϊκό παράδειγμα όπως αυτό γινόταν αντιληπτό. Η Res Publica εδώ δεν θεωρείται ως αντίθετη της μοναρχίας αλλά ως αντίθετη της αυθαιρεσίας ανεξαρτήτως φορέα της εξουσίας. Σταδιακά ο ρεπουμπλικανισμός θα λάμβανε αντιμοναρχική μορφή κάτι που δεν ήταν εξ ορισμού αυτονόητο. Παραδείγματος χάριν η ρεπουμπλικανική Βενετία είχε έναν μοναρχικό θεσμό, αυτόν του Δόγη. Τον αγγλοσαξονικό ρεπουμπλικανισμό της πρώιμης νεώτερης περιόδου, θα μελετήσουμε στην παρούσα εργασία με στόχο την ανάδειξη συνέχειας και την απόδειξη ότι πρόκειται για μία γέφυρα ανάμεσα στον κλασσικό και νεώτερο ρεπουμπλικανισμό, με την τελευταία περίοδο να χαρακτηρίζεται από ανάμειξη ρεπουμπλικανικών και φιλελεύθερων ιδεών και πρακτικών. Σε αυτήν την περίπτωση ορίζουμε και αντιλαμβανόμαστε τον φιλελευθερισμό ως ένα πλέγμα εννοιών όπως τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, η πολιτική εκπροσώπηση έναντι της άμεσης πολιτικής συμμετοχής, η ελεύθερη αγορά και μία ευρύτερη εστίαση στην ατομικότητα και τις νομικές προστασίες της από την δημόσια εξουσία. Η σύζευξη ρεπουμπλικανισμού και φιλελευθερισμού συνέβη κυρίως προς όφελος του φιλελευθερισμού, με το κοινοτικό ρεπουμπλικανικό ιδεώδες να αντικαθίσταται από ένα ατομικιστικό φιλελεύθερο ιδεώδες διατηρώντας όμως στοιχεία της παλαιότερης ρεπουμπλικανικής φιλοσοφικής παράδοσης.","In Greece, within public discourse, the legacy of ancient Greek literature, linguistic memory, and national ideology dictate the functional use of the term \"demokratia\" (democracy)—a term that carries a wide array of distinct interpretive connotations. Often, the interpretation of the term \"demokratia\" differs between the sender and the receiver of a message. In other European and Western public spheres, however, alongside the term \"democracy,\" there exists a distinct term that establishes a separate concept of public authority and non-monarchical governance. This refers to the term \"Res Publica\" (or \"republic\"), which, in many national and philosophical political traditions, is more prevalent than \"democracy.\" It denotes forms of authority that—while perhaps related to democracy—are certainly not identical to it. But what is meant by the term \"Res Publica\"? The philosophical tradition of \"republicanism\" provides the answer. Yet, the term \"republicanism\" is itself ambiguous and polysemous—a concept whose very content remains a subject of ongoing debate. The concept of \"res publica\" originates from the Roman political system of the period following the fall of the semi-mythical Roman kingdom (c. 509 BC) and preceding the establishment of the Empire under Augustus (c. 27 BC). It denotes the \"common\" realm of the Romans—essentially the \"politeia\" (polity) or the state in a broad sense—rather than any specific form of government. The term remained in use not only during the early Empire but can even be traced as far as the laws of Justinian. In Greek, it was frequently translated as *politeia* and contrasted with the \"mixed constitution\" (\"mikton politeuma\") that Aristotle proposed as the ideal form of government. According to Aristotle, political systems could be classified (\"Politics\", Book III, 1279a 22 – 1279b 10) based on both a quantitative criterion—the number of rulers (one, a few, or the many)—and a qualitative criterion—the interest for whose sake they govern. This typology categorizes \"good\" forms of government as monarchy, aristocracy, and \"politeia\", while their \"flawed\" or corrupt counterparts are classified as tyranny, oligarchy, and \"demokratia\" (democracy), respectively. In this framework, \"demokratia\" represents the negative and corrupted version of the \"politeia\". In the Aristotelian \"democracy,\" the multitude ruled tyrannically, guided solely by its own self-interest. In contrast, the \"polity\" (\"politeia\") incorporated significant safeguards against the absolute power of the multitude, and the governance of the city-state was directed toward the common good of the entire community. The description of the \"polity\" as a regime of the \"mean\" (or middle ground) is found primarily in Aristotle’s *Politics*, Book IV (1293b 30 – 1294a 25 and 1294a 30 – 1294b 40). In our analysis of the English term \"Commonwealth,\" we shall refer to this \"polity\" (\"politeia\") as a \"commonwealth.\" Within the Roman political system itself, oligarchic elements—most notably the Senate, composed of aristocrats—were institutionally dominant. Meanwhile, democratic elements—represented by popular assemblies and tribunes—were suppressed whenever they began to wield significant power (as seen in the reforms of the Gracchi). Finally, monarchical elements—embodied by the two Consuls and, later, the Dictators—grew increasingly powerful in the period leading up to the establishment of the Empire. In Western memory, however, the \"Res Publica\" has endured as a monument to liberty, political virtue, and protection against tyrants, entrenched hereditary interests, and adversaries—with a tenacity comparable to the resonance the term \"Democracy\" holds within the Greek public sphere. As a classical definition, the \"Res Publica\" was a mixed constitution—combining monarchy, oligarchy, and democracy—in which the common interest took precedence over individual interests. It supposedly incorporated all the positive attributes of each form of government while excluding their negative aspects. It served to unify the diverse interests of the \"polis\" and fostered virtuous citizens. While this definition may not be historically precise, it accurately reflects how both ancient and modern thinkers perceived this form of government. During the post-classical and medieval periods, this model survived only at a local level, eventually coming to signify, in a broad sense, any non-monarchical system—thereby encompassing various forms of both oligarchy and democracy. During the late Middle Ages, however, the \"commonwealth\" (or \"communal polity\") re-emerged as a viable option. It appeared among the maritime communes of Italy—most notably Venice, Florence, and Genoa—though these were eventually eclipsed during the Renaissance by the discovery of new oceanic trade routes and the development of the northern route to Russia. It also manifested in many autonomous cities within the Holy Roman Empire. In the modern era, some of these entities persisted and eventually gained independence as federations of such commonwealths—namely, the Federation of the Low Countries and the Swiss Confederation of cities. The fundamental problem for the Commonwealth—in pre-modern times, and to some extent in the early modern period as well—was that the requirement for personal presence in order to participate in the exercise of power (a prerequisite for its very existence) significantly limited the potential scale of such a state. Due to this constraint, monarchical states could evolve into empires, whereas republican states remained confined to individual cities or limited federations of cities; unable to leverage the economies of scale afforded by vast territory for their own defense, these Commonwealths found themselves at a disadvantage compared to monarchies. The transformation of popular participation into popular sovereignty, combined with the development of a representative system, gradually resolved this issue and enabled the expansion of such states. Ultimately, with the advent of the French Revolution, the \"Res Publica\" emerged as the quintessential form of government for the modern era, undergoing a fundamental transformation in both its structure and its substance. We consider the transitional period termed \"Early Modernity\" (~1500–1800) to be a significant moment in this process of change. Particularly illustrative examples of the transformation of concepts include the English Commonwealth and the Protectorate (1649–1660), the Puritan colonies in New England (1628–1691), the constitutional monarchy that emerged in England after 1688, the American Revolution (1763–1783), and the various constitutional disputes that persisted up to the year 1800. Furthermore, the Anglo-Saxon republicanism manifested during the Commonwealth can be subdivided into three distinct versions. The first is the republicanism of the \"mixed constitution\"—characterized by a bicameral legislature and an effort to balance competing interests—with Harrington as its primary exponent. Then there is the democratic republicanism (a \"commonwealth\" and \"free government\") implemented during the period of the \"Rump Parliament\" (1648–1653)—characterized by a unicameral legislative body and specific tendencies toward protecting small and medium-sized property—and, finally, the radical republicanism of the dispossessed, such as that of Winstanley, which possessed a radical social character and sought to establish communal ownership. While these are, of course, disparate political constructs, they all attempted to address the same fundamental questions: how to reconcile political efficacy with political liberty, and how to limit absolute monarchical power. Furthermore, we may characterize the \"mixed\" monarchical system—the limited English monarchy, which functioned with the assistance of Parliament—as a form of \"crowned republicanism\"; it was within this framework that modern Anglo-Saxon republicanism, understood as a \"mixed constitution,\" evolved. In other words, we choose to view the centuries-old English tradition of a dual power structure—comprising a stronger monarch and a weaker parliament—as both a precursor and a relative to every republican experiment within the Anglo-Saxon world. Certainly, the republican tradition branches out into mixed republicanism (e.g., Harrington), democratic republicanism (e.g., the Rump Parliament), and radical republicanism (e.g., Winstanley). In any case, the defining moment of intellectual maturity and the attainment of autonomy for republican thought is its emancipation from monarchy—a point at which it begins to assume a form independent of other political traditions. Nevertheless, we shall see that English republicanism, as a mode of political thought, originated within a monarchical framework, seeking to incorporate elements from the Roman model—as that model was then understood—into the English polity. Here, the \"res publica\" is not conceived as the antithesis of monarchy, but rather as the antithesis of arbitrary power, regardless of who holds that power. Gradually, republicanism would take on an anti-monarchical character—a development that was not, by definition, a foregone conclusion. For instance, the republican state of Venice featured a monarchical institution: that of the Doge. In this study, we examine Anglo-Saxon republicanism during the early modern period, aiming to highlight its continuity and demonstrate that it serves as a bridge between classical and modern republicanism—the latter being characterized by a blend of republican and liberal ideas and practices. In this context, we define and understand liberalism as a complex of concepts—such as individual and civil rights, political representation (as opposed to direct political participation), the free market, and a broader focus on the individual and the legal protections afforded to them against public authority. The synthesis of republicanism and liberalism unfolded primarily to the benefit of liberalism; the communitarian republican ideal was superseded by an individualistic liberal ideal, which nonetheless retained certain elements of the earlier republican philosophical tradition."],"dc:identifier":["uoadl:5462682","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462682"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"dc:title":["«Οι αντίρροπες τάσεις της πρώιμης νεωτερικής Αγγλοσαξονικής Ρεπουμπλικανικής Παράδοσης (1500-1800)»"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:21:17Z"}