{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5462784"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5462784","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Νέα Φαινοθειαζινικά παράγωγα: Σύνθεση και In Vitro/In Vivo Φαρμακολογική Αξιολόγηση Αντιοξειδωτικής και Αντιφλεγμονώδους δράσης τους","abstract":"Οι πολυπαραγοντικές ασθένειες, όπως η αθηροσκλήρωση και οι νευροεκφυλιστικές νόσοι, χαρακτηρίζονται από την ταυτόχρονη εμπλοκή πολλαπλών παθοφυσιολογικών μηχανισμών, κυρίως του οξειδωτικού στρες και της χρόνιας φλεγμονής, γεγονός που καθιστά την κλασική φαρμακευτική προσέγγιση «ένας στόχος-μία νόσος» ανεπαρκή. Στο πλαίσιο αυτό, η ανάπτυξη πολυλειτουργικών μορίων (Multi-Target-Directed Ligands, MTDLs), ικανών να παρεμβαίνουν ταυτόχρονα σε περισσότερους από έναν μοριακούς στόχους, αναδεικνύεται ως ελπιδοφόρα θεραπευτική στρατηγική. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η σύνθεση και η φαρμακολογική αξιολόγηση νέων παραγώγων με βασικό σκελετό τη φαινοθειαζίνη (PTZ) και τη 1,4-βενζοθειαζίνη, με έμφαση στην αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση τους. Σχεδιάστηκαν και συντέθηκαν 10-Ν υποκατεστημένες φαινοθειαζίνες (ενώσεις 4-6), 2-υποκατεστημένες φαινοθειαζίνες με ενσωματωμένο θειομορφολινικό σκελετό (ενώσεις 8-10), καθώς και 1,4-βενζοθειαζινικά παράγωγα διφαινυλίου (ενώσεις 14-15), βασισμένα σε δομικά ανάλογα της βιταμίνης Ε (Trolox). Η ταυτοποίηση των οκτώ τελικών ενώσεων πραγματοποιήθηκε με φασματοσκοπία ¹Η- και ¹³C-NMR, ενώ υπολογίστηκε και η λιποφιλικότητά τους (cLogP). Η αντιοξειδωτική δράση αξιολογήθηκε με τη δοκιμασία σάρωσης της ελεύθερης ρίζας DPPH και τη δοκιμασία δέσμευσης ιόντων Fe²⁺ (φερροζίνη). Στη δοκιμασία DPPH, οι ενώσεις 5, 6 και 10 εμφάνισαν σημαντικά βελτιωμένη δράση σε σχέση με την ένωση αναφοράς Ι (IC₅₀=187 μΜ), με τιμές IC₅₀ 130, 85 και 131 μΜ αντίστοιχα, με την ένωση 6 να ξεχωρίζει για τη δράση της. Αντίθετα, στη δοκιμασία δέσμευσης Fe²⁺ όλες οι ενώσεις εμφάνισαν ασθενή δράση (0-47%), με τις ενώσεις 8 και 10 να παρουσιάζουν τη σχετικά καλύτερη ικανότητα χηλικής συμπλοκοποίησης λόγω πιθανώς πιο εκτεταμένου αρωματικού συστήματος. Συνδυάζοντας τα αποτελέσματα των των δύο δοκιμασιών, η ένωση 10 ανέδειξε το πιο ισορροπημένο συνολικό αντιοξειδωτικό προφίλ, συνδυάζοντας ικανοποιητική σάρωση ελευθέρων ριζών με τη σχετικά καλύτερη ικανότητα δέσμευσης ιόντων σιδήρου. Η αντιφλεγμονώδης δράση εξετάστηκε in vitro μέσω αναστολής του ενζύμου λιποξυγονάσης (LOX), όπου τα Ν-υποκατεστημένα παράγωγα φαινοθειαζίνης 4, 5 και 6 εμφάνισαν σημαντική ανασταλτική δράση (IC₅₀ 72, 70 και 60 μΜ αντίστοιχα). Από τα θειαζινικά παράγωγα, ξεχώρισε το ανάλογο 8 με τιμή IC₅₀ 100 μΜ ενώ οι υπόλοιπες ενώσεις δεν ήταν ουσιαστικά δραστικές (IC₅₀ ≥ 200 μΜ). Στο in vivo πρότυπο οξείας φλεγμονής άκρου ποδός μυός επαγόμενης από καραγενίνη, οι πιο δραστικές ενώσεις ήταν οι 4, 6 και 14, με μείωση του οιδήματος κατά 51%, 68% και 44% αντίστοιχα. Η συνέπεια μεταξύ των in vitro και in vivo αποτελεσμάτων για τις ενώσεις 4 και 6 ενισχύει την αξιοπιστία της αντιφλεγμονώδους δράσης τους. Συνολικά, η ένωση 6 αναδείχθηκε ο πλέον υποσχόμενος υποψήφιος, καθώς ήταν η μόνη ένωση που συνδύασε την καλύτερη επίδοση σχεδόν σε όλες τις δοκιμασίες (DPPH, LOX και οίδημα καραγενίνης), αποτελώντας παράδειγμα ουσιαστικής πολυλειτουργικής δράσης δηλαδή ταυτόχρονης παρέμβασης σε οξειδωτικό στρες και φλεγμονή, σε συνδυασμό με ευνοϊκές φυσικοχημικές ιδιότητες (cLogP=3,66). Αξίζει να σημειωθεί ότι, ενώ η ένωση 10 παρουσίασε το καλύτερο αμιγώς αντιοξειδωτικό προφίλ, η ένωση 6 υπερτερεί ως συνολικά πολυλειτουργικό υποψήφιο μόριο, αναδεικνύοντας τη διαφορά ανάμεσα σε αποτελεσματικότητα σε έναν μεμονωμένο στόχο και σε ισορροπημένη, πολυδιάστατη δράση.","abstract_html":"Οι πολυπαραγοντικές ασθένειες, όπως η αθηροσκλήρωση και οι νευροεκφυλιστικές νόσοι, χαρακτηρίζονται από την ταυτόχρονη εμπλοκή πολλαπλών παθοφυσιολογικών μηχανισμών, κυρίως του οξειδωτικού στρες και της χρόνιας φλεγμονής, γεγονός που καθιστά την κλασική φαρμακευτική προσέγγιση «ένας στόχος-μία νόσος» ανεπαρκή. Στο πλαίσιο αυτό, η ανάπτυξη πολυλειτουργικών μορίων (Multi-Target-Directed Ligands, MTDLs), ικανών να παρεμβαίνουν ταυτόχρονα σε περισσότερους από έναν μοριακούς στόχους, αναδεικνύεται ως ελπιδοφόρα θεραπευτική στρατηγική. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η σύνθεση και η φαρμακολογική αξιολόγηση νέων παραγώγων με βασικό σκελετό τη φαινοθειαζίνη (PTZ) και τη 1,4-βενζοθειαζίνη, με έμφαση στην αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση τους. Σχεδιάστηκαν και συντέθηκαν 10-Ν υποκατεστημένες φαινοθειαζίνες (ενώσεις 4-6), 2-υποκατεστημένες φαινοθειαζίνες με ενσωματωμένο θειομορφολινικό σκελετό (ενώσεις 8-10), καθώς και 1,4-βενζοθειαζινικά παράγωγα διφαινυλίου (ενώσεις 14-15), βασισμένα σε δομικά ανάλογα της βιταμίνης Ε (Trolox). Η ταυτοποίηση των οκτώ τελικών ενώσεων πραγματοποιήθηκε με φασματοσκοπία ¹Η- και ¹³C-NMR, ενώ υπολογίστηκε και η λιποφιλικότητά τους (cLogP). Η αντιοξειδωτική δράση αξιολογήθηκε με τη δοκιμασία σάρωσης της ελεύθερης ρίζας DPPH και τη δοκιμασία δέσμευσης ιόντων Fe²⁺ (φερροζίνη). Στη δοκιμασία DPPH, οι ενώσεις 5, 6 και 10 εμφάνισαν σημαντικά βελτιωμένη δράση σε σχέση με την ένωση αναφοράς Ι (IC₅₀=187 μΜ), με τιμές IC₅₀ 130, 85 και 131 μΜ αντίστοιχα, με την ένωση 6 να ξεχωρίζει για τη δράση της. Αντίθετα, στη δοκιμασία δέσμευσης Fe²⁺ όλες οι ενώσεις εμφάνισαν ασθενή δράση (0-47%), με τις ενώσεις 8 και 10 να παρουσιάζουν τη σχετικά καλύτερη ικανότητα χηλικής συμπλοκοποίησης λόγω πιθανώς πιο εκτεταμένου αρωματικού συστήματος. Συνδυάζοντας τα αποτελέσματα των των δύο δοκιμασιών, η ένωση 10 ανέδειξε το πιο ισορροπημένο συνολικό αντιοξειδωτικό προφίλ, συνδυάζοντας ικανοποιητική σάρωση ελευθέρων ριζών με τη σχετικά καλύτερη ικανότητα δέσμευσης ιόντων σιδήρου. Η αντιφλεγμονώδης δράση εξετάστηκε in vitro μέσω αναστολής του ενζύμου λιποξυγονάσης (LOX), όπου τα Ν-υποκατεστημένα παράγωγα φαινοθειαζίνης 4, 5 και 6 εμφάνισαν σημαντική ανασταλτική δράση (IC₅₀ 72, 70 και 60 μΜ αντίστοιχα). Από τα θειαζινικά παράγωγα, ξεχώρισε το ανάλογο 8 με τιμή IC₅₀ 100 μΜ ενώ οι υπόλοιπες ενώσεις δεν ήταν ουσιαστικά δραστικές (IC₅₀ ≥ 200 μΜ). Στο in vivo πρότυπο οξείας φλεγμονής άκρου ποδός μυός επαγόμενης από καραγενίνη, οι πιο δραστικές ενώσεις ήταν οι 4, 6 και 14, με μείωση του οιδήματος κατά 51%, 68% και 44% αντίστοιχα. Η συνέπεια μεταξύ των in vitro και in vivo αποτελεσμάτων για τις ενώσεις 4 και 6 ενισχύει την αξιοπιστία της αντιφλεγμονώδους δράσης τους. Συνολικά, η ένωση 6 αναδείχθηκε ο πλέον υποσχόμενος υποψήφιος, καθώς ήταν η μόνη ένωση που συνδύασε την καλύτερη επίδοση σχεδόν σε όλες τις δοκιμασίες (DPPH, LOX και οίδημα καραγενίνης), αποτελώντας παράδειγμα ουσιαστικής πολυλειτουργικής δράσης δηλαδή ταυτόχρονης παρέμβασης σε οξειδωτικό στρες και φλεγμονή, σε συνδυασμό με ευνοϊκές φυσικοχημικές ιδιότητες (cLogP=3,66). Αξίζει να σημειωθεί ότι, ενώ η ένωση 10 παρουσίασε το καλύτερο αμιγώς αντιοξειδωτικό προφίλ, η ένωση 6 υπερτερεί ως συνολικά πολυλειτουργικό υποψήφιο μόριο, αναδεικνύοντας τη διαφορά ανάμεσα σε αποτελεσματικότητα σε έναν μεμονωμένο στόχο και σε ισορροπημένη, πολυδιάστατη δράση.","abstract_has_math":false,"creators":["ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΜΑΡΙΑ","KEFALOGIANNI MARIA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:21:19Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5462784"],"render_values":[{"text":"uoadl:5462784","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462784","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462784","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5462784","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΜΑΡΙΑ","KEFALOGIANNI MARIA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5462784","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462784"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι πολυπαραγοντικές ασθένειες, όπως η αθηροσκλήρωση και οι νευροεκφυλιστικές νόσοι, χαρακτηρίζονται από την ταυτόχρονη εμπλοκή πολλαπλών παθοφυσιολογικών μηχανισμών, κυρίως του οξειδωτικού στρες και της χρόνιας φλεγμονής, γεγονός που καθιστά την κλασική φαρμακευτική προσέγγιση «ένας στόχος-μία νόσος» ανεπαρκή. Στο πλαίσιο αυτό, η ανάπτυξη πολυλειτουργικών μορίων (Multi-Target-Directed Ligands, MTDLs), ικανών να παρεμβαίνουν ταυτόχρονα σε περισσότερους από έναν μοριακούς στόχους, αναδεικνύεται ως ελπιδοφόρα θεραπευτική στρατηγική. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η σύνθεση και η φαρμακολογική αξιολόγηση νέων παραγώγων με βασικό σκελετό τη φαινοθειαζίνη (PTZ) και τη 1,4-βενζοθειαζίνη, με έμφαση στην αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση τους. Σχεδιάστηκαν και συντέθηκαν 10-Ν υποκατεστημένες φαινοθειαζίνες (ενώσεις 4-6), 2-υποκατεστημένες φαινοθειαζίνες με ενσωματωμένο θειομορφολινικό σκελετό (ενώσεις 8-10), καθώς και 1,4-βενζοθειαζινικά παράγωγα διφαινυλίου (ενώσεις 14-15), βασισμένα σε δομικά ανάλογα της βιταμίνης Ε (Trolox). Η ταυτοποίηση των οκτώ τελικών ενώσεων πραγματοποιήθηκε με φασματοσκοπία ¹Η- και ¹³C-NMR, ενώ υπολογίστηκε και η λιποφιλικότητά τους (cLogP). Η αντιοξειδωτική δράση αξιολογήθηκε με τη δοκιμασία σάρωσης της ελεύθερης ρίζας DPPH και τη δοκιμασία δέσμευσης ιόντων Fe²⁺ (φερροζίνη). Στη δοκιμασία DPPH, οι ενώσεις 5, 6 και 10 εμφάνισαν σημαντικά βελτιωμένη δράση σε σχέση με την ένωση αναφοράς Ι (IC₅₀=187 μΜ), με τιμές IC₅₀ 130, 85 και 131 μΜ αντίστοιχα, με την ένωση 6 να ξεχωρίζει για τη δράση της. Αντίθετα, στη δοκιμασία δέσμευσης Fe²⁺ όλες οι ενώσεις εμφάνισαν ασθενή δράση (0-47%), με τις ενώσεις 8 και 10 να παρουσιάζουν τη σχετικά καλύτερη ικανότητα χηλικής συμπλοκοποίησης λόγω πιθανώς πιο εκτεταμένου αρωματικού συστήματος. Συνδυάζοντας τα αποτελέσματα των των δύο δοκιμασιών, η ένωση 10 ανέδειξε το πιο ισορροπημένο συνολικό αντιοξειδωτικό προφίλ, συνδυάζοντας ικανοποιητική σάρωση ελευθέρων ριζών με τη σχετικά καλύτερη ικανότητα δέσμευσης ιόντων σιδήρου. Η αντιφλεγμονώδης δράση εξετάστηκε in vitro μέσω αναστολής του ενζύμου λιποξυγονάσης (LOX), όπου τα Ν-υποκατεστημένα παράγωγα φαινοθειαζίνης 4, 5 και 6 εμφάνισαν σημαντική ανασταλτική δράση (IC₅₀ 72, 70 και 60 μΜ αντίστοιχα). Από τα θειαζινικά παράγωγα, ξεχώρισε το ανάλογο 8 με τιμή IC₅₀ 100 μΜ ενώ οι υπόλοιπες ενώσεις δεν ήταν ουσιαστικά δραστικές (IC₅₀ ≥ 200 μΜ). Στο in vivo πρότυπο οξείας φλεγμονής άκρου ποδός μυός επαγόμενης από καραγενίνη, οι πιο δραστικές ενώσεις ήταν οι 4, 6 και 14, με μείωση του οιδήματος κατά 51%, 68% και 44% αντίστοιχα. Η συνέπεια μεταξύ των in vitro και in vivo αποτελεσμάτων για τις ενώσεις 4 και 6 ενισχύει την αξιοπιστία της αντιφλεγμονώδους δράσης τους. Συνολικά, η ένωση 6 αναδείχθηκε ο πλέον υποσχόμενος υποψήφιος, καθώς ήταν η μόνη ένωση που συνδύασε την καλύτερη επίδοση σχεδόν σε όλες τις δοκιμασίες (DPPH, LOX και οίδημα καραγενίνης), αποτελώντας παράδειγμα ουσιαστικής πολυλειτουργικής δράσης δηλαδή ταυτόχρονης παρέμβασης σε οξειδωτικό στρες και φλεγμονή, σε συνδυασμό με ευνοϊκές φυσικοχημικές ιδιότητες (cLogP=3,66). Αξίζει να σημειωθεί ότι, ενώ η ένωση 10 παρουσίασε το καλύτερο αμιγώς αντιοξειδωτικό προφίλ, η ένωση 6 υπερτερεί ως συνολικά πολυλειτουργικό υποψήφιο μόριο, αναδεικνύοντας τη διαφορά ανάμεσα σε αποτελεσματικότητα σε έναν μεμονωμένο στόχο και σε ισορροπημένη, πολυδιάστατη δράση.","Multifactorial diseases, such as atherosclerosis and neurodegenerative disorders, are characterized by the simultaneous involvement of multiple pathophysiological mechanisms, chiefly oxidative stress and chronic inflammation, which renders the classical “one target–one disease” pharmacological approach inadequate. In this context, the development of multifunctional molecules (Multi-Target-Directed Ligands, MTDLs), capable of acting simultaneously on more than one molecular target, is emerging as a promising therapeutic strategy. The aim of the present work was the synthesis and pharmacological evaluation of novel derivatives based on the phenothiazine (PTZ) and 1,4-benzothiazine scaffolds, with emphasis on their antioxidant and anti-inflammatory activity. 10-N-substituted phenothiazines (compounds 4–6), 2-substituted phenothiazines incorporating a thiomorpholine scaffold (compounds 8–10), and biphenyl 1,4-benzothiazine derivatives (compounds 14–15) were designed and synthesized, based on structural analogues of vitamin E (Trolox). The eight final compounds were characterized by ¹H- and ¹³C-NMR spectroscopy, while their lipophilicity (cLogP) was also calculated as an index of potential bioavailability. Antioxidant activity was evaluated by the DPPH free radical scavenging assay and the Fe²⁺ ion chelating (ferrozine) assay. In the DPPH assay, compounds 5, 6 and 10 exhibited significantly improved activity compared with reference compound I (IC₅₀ = 187 μΜ), with IC₅₀ values of 130, 85 and 131 μΜ respectively, compound 6 standing out for its activity. In contrast, in the Fe²⁺ chelating assay all compounds showed weak activity (0–47%), with compounds 8 and 10 displaying a comparatively better chelating ability, possibly due to a more extended aromatic system. Combining the results of the two assays, compound 10 showed the most balanced overall antioxidant profile, combining satisfactory free radical scavenging with an iron-chelating ability. Anti-inflammatory activity was examined in vitro through inhibition of the enzyme lipoxygenase (LOX), where the N-substituted phenothiazine derivatives 4, 5 and 6 showed significant inhibitory activity (IC₅₀ 72, 70 and 60 μΜ respectively). Among the thiazine derivatives, analogue 8 stood out with an IC₅₀ value of 100 μΜ, while the remaining compounds were essentially not active (IC₅₀ ≥ 200 μΜ). In the in vivo model of carrageenan-induced acute paw edema, the most active compounds were 4, 6 and 14, reducing edema by 51%, 68% and 44% respectively. The consistency between the in vitro and in vivo results for compounds 4 and 6 strengthens the reliability of their anti-inflammatory activity. Overall, compound 6 emerged as the most promising candidate, as it was the only compound that combined the best performance in almost all assays (DPPH, LOX and carrageenan-induced edema), representing an example of genuine multifunctional action, namely simultaneous intervention in oxidative stress and inflammation, combined with favourable physicochemical properties (cLogP = 3.66). It is worth noting that, while compound 10 presented the best antioxidant profile, compound 6 is superior as an overall multifunctional candidate, highlighting the difference between efficacy at a single target and balanced, multidimensional action."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Νέα Φαινοθειαζινικά παράγωγα: Σύνθεση και In Vitro/In Vivo Φαρμακολογική Αξιολόγηση Αντιοξειδωτικής και Αντιφλεγμονώδους δράσης τους"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΜΑΡΙΑ","KEFALOGIANNI MARIA"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Οι πολυπαραγοντικές ασθένειες, όπως η αθηροσκλήρωση και οι νευροεκφυλιστικές νόσοι, χαρακτηρίζονται από την ταυτόχρονη εμπλοκή πολλαπλών παθοφυσιολογικών μηχανισμών, κυρίως του οξειδωτικού στρες και της χρόνιας φλεγμονής, γεγονός που καθιστά την κλασική φαρμακευτική προσέγγιση «ένας στόχος-μία νόσος» ανεπαρκή. Στο πλαίσιο αυτό, η ανάπτυξη πολυλειτουργικών μορίων (Multi-Target-Directed Ligands, MTDLs), ικανών να παρεμβαίνουν ταυτόχρονα σε περισσότερους από έναν μοριακούς στόχους, αναδεικνύεται ως ελπιδοφόρα θεραπευτική στρατηγική. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η σύνθεση και η φαρμακολογική αξιολόγηση νέων παραγώγων με βασικό σκελετό τη φαινοθειαζίνη (PTZ) και τη 1,4-βενζοθειαζίνη, με έμφαση στην αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση τους. Σχεδιάστηκαν και συντέθηκαν 10-Ν υποκατεστημένες φαινοθειαζίνες (ενώσεις 4-6), 2-υποκατεστημένες φαινοθειαζίνες με ενσωματωμένο θειομορφολινικό σκελετό (ενώσεις 8-10), καθώς και 1,4-βενζοθειαζινικά παράγωγα διφαινυλίου (ενώσεις 14-15), βασισμένα σε δομικά ανάλογα της βιταμίνης Ε (Trolox). Η ταυτοποίηση των οκτώ τελικών ενώσεων πραγματοποιήθηκε με φασματοσκοπία ¹Η- και ¹³C-NMR, ενώ υπολογίστηκε και η λιποφιλικότητά τους (cLogP). Η αντιοξειδωτική δράση αξιολογήθηκε με τη δοκιμασία σάρωσης της ελεύθερης ρίζας DPPH και τη δοκιμασία δέσμευσης ιόντων Fe²⁺ (φερροζίνη). Στη δοκιμασία DPPH, οι ενώσεις 5, 6 και 10 εμφάνισαν σημαντικά βελτιωμένη δράση σε σχέση με την ένωση αναφοράς Ι (IC₅₀=187 μΜ), με τιμές IC₅₀ 130, 85 και 131 μΜ αντίστοιχα, με την ένωση 6 να ξεχωρίζει για τη δράση της. Αντίθετα, στη δοκιμασία δέσμευσης Fe²⁺ όλες οι ενώσεις εμφάνισαν ασθενή δράση (0-47%), με τις ενώσεις 8 και 10 να παρουσιάζουν τη σχετικά καλύτερη ικανότητα χηλικής συμπλοκοποίησης λόγω πιθανώς πιο εκτεταμένου αρωματικού συστήματος. Συνδυάζοντας τα αποτελέσματα των των δύο δοκιμασιών, η ένωση 10 ανέδειξε το πιο ισορροπημένο συνολικό αντιοξειδωτικό προφίλ, συνδυάζοντας ικανοποιητική σάρωση ελευθέρων ριζών με τη σχετικά καλύτερη ικανότητα δέσμευσης ιόντων σιδήρου. Η αντιφλεγμονώδης δράση εξετάστηκε in vitro μέσω αναστολής του ενζύμου λιποξυγονάσης (LOX), όπου τα Ν-υποκατεστημένα παράγωγα φαινοθειαζίνης 4, 5 και 6 εμφάνισαν σημαντική ανασταλτική δράση (IC₅₀ 72, 70 και 60 μΜ αντίστοιχα). Από τα θειαζινικά παράγωγα, ξεχώρισε το ανάλογο 8 με τιμή IC₅₀ 100 μΜ ενώ οι υπόλοιπες ενώσεις δεν ήταν ουσιαστικά δραστικές (IC₅₀ ≥ 200 μΜ). Στο in vivo πρότυπο οξείας φλεγμονής άκρου ποδός μυός επαγόμενης από καραγενίνη, οι πιο δραστικές ενώσεις ήταν οι 4, 6 και 14, με μείωση του οιδήματος κατά 51%, 68% και 44% αντίστοιχα. Η συνέπεια μεταξύ των in vitro και in vivo αποτελεσμάτων για τις ενώσεις 4 και 6 ενισχύει την αξιοπιστία της αντιφλεγμονώδους δράσης τους. Συνολικά, η ένωση 6 αναδείχθηκε ο πλέον υποσχόμενος υποψήφιος, καθώς ήταν η μόνη ένωση που συνδύασε την καλύτερη επίδοση σχεδόν σε όλες τις δοκιμασίες (DPPH, LOX και οίδημα καραγενίνης), αποτελώντας παράδειγμα ουσιαστικής πολυλειτουργικής δράσης δηλαδή ταυτόχρονης παρέμβασης σε οξειδωτικό στρες και φλεγμονή, σε συνδυασμό με ευνοϊκές φυσικοχημικές ιδιότητες (cLogP=3,66). Αξίζει να σημειωθεί ότι, ενώ η ένωση 10 παρουσίασε το καλύτερο αμιγώς αντιοξειδωτικό προφίλ, η ένωση 6 υπερτερεί ως συνολικά πολυλειτουργικό υποψήφιο μόριο, αναδεικνύοντας τη διαφορά ανάμεσα σε αποτελεσματικότητα σε έναν μεμονωμένο στόχο και σε ισορροπημένη, πολυδιάστατη δράση.","Multifactorial diseases, such as atherosclerosis and neurodegenerative disorders, are characterized by the simultaneous involvement of multiple pathophysiological mechanisms, chiefly oxidative stress and chronic inflammation, which renders the classical “one target–one disease” pharmacological approach inadequate. In this context, the development of multifunctional molecules (Multi-Target-Directed Ligands, MTDLs), capable of acting simultaneously on more than one molecular target, is emerging as a promising therapeutic strategy. The aim of the present work was the synthesis and pharmacological evaluation of novel derivatives based on the phenothiazine (PTZ) and 1,4-benzothiazine scaffolds, with emphasis on their antioxidant and anti-inflammatory activity. 10-N-substituted phenothiazines (compounds 4–6), 2-substituted phenothiazines incorporating a thiomorpholine scaffold (compounds 8–10), and biphenyl 1,4-benzothiazine derivatives (compounds 14–15) were designed and synthesized, based on structural analogues of vitamin E (Trolox). The eight final compounds were characterized by ¹H- and ¹³C-NMR spectroscopy, while their lipophilicity (cLogP) was also calculated as an index of potential bioavailability. Antioxidant activity was evaluated by the DPPH free radical scavenging assay and the Fe²⁺ ion chelating (ferrozine) assay. In the DPPH assay, compounds 5, 6 and 10 exhibited significantly improved activity compared with reference compound I (IC₅₀ = 187 μΜ), with IC₅₀ values of 130, 85 and 131 μΜ respectively, compound 6 standing out for its activity. In contrast, in the Fe²⁺ chelating assay all compounds showed weak activity (0–47%), with compounds 8 and 10 displaying a comparatively better chelating ability, possibly due to a more extended aromatic system. Combining the results of the two assays, compound 10 showed the most balanced overall antioxidant profile, combining satisfactory free radical scavenging with an iron-chelating ability. Anti-inflammatory activity was examined in vitro through inhibition of the enzyme lipoxygenase (LOX), where the N-substituted phenothiazine derivatives 4, 5 and 6 showed significant inhibitory activity (IC₅₀ 72, 70 and 60 μΜ respectively). Among the thiazine derivatives, analogue 8 stood out with an IC₅₀ value of 100 μΜ, while the remaining compounds were essentially not active (IC₅₀ ≥ 200 μΜ). In the in vivo model of carrageenan-induced acute paw edema, the most active compounds were 4, 6 and 14, reducing edema by 51%, 68% and 44% respectively. The consistency between the in vitro and in vivo results for compounds 4 and 6 strengthens the reliability of their anti-inflammatory activity. Overall, compound 6 emerged as the most promising candidate, as it was the only compound that combined the best performance in almost all assays (DPPH, LOX and carrageenan-induced edema), representing an example of genuine multifunctional action, namely simultaneous intervention in oxidative stress and inflammation, combined with favourable physicochemical properties (cLogP = 3.66). It is worth noting that, while compound 10 presented the best antioxidant profile, compound 6 is superior as an overall multifunctional candidate, highlighting the difference between efficacy at a single target and balanced, multidimensional action."],"dc:identifier":["uoadl:5462784","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462784"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Νέα Φαινοθειαζινικά παράγωγα: Σύνθεση και In Vitro/In Vivo Φαρμακολογική Αξιολόγηση Αντιοξειδωτικής και Αντιφλεγμονώδους δράσης τους"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:21:19Z"}