Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Επίδραση του δείκτη λ στην Στατιστική ισχύ Μετα-Αναλύσεων ευρυγονιδιωματικών μελετών

Abstract

dc:description

ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΓΝΩΣΗ-ΥΠΟΘΕΣΗ: Οι ευρυγονιδιωματικές μελέτες(GWAS) χρησιμοποιούνται εκτενώς στην αναζήτηση πολυμορφισμών που συσχετίζονται με σύνθετα φαινοτυπικά χαρακτηριστικά. Η ύπαρξη πληθυσμιακής διαστρωμάτωσης μπορεί να εισάγει συστηματικά σφάλματα, ειδικά σε περιπτώσεις μέτα-ανάλυσης επιμέρους ετερογενών ευρυγονιδιωματικών μελετών. Ο δείκτης λ επιτρέπει τον έλεγχο πληθυσμιακής ετερογένειας απαιτώντας όμως μεγαλύτερο αριθμό ασθενών, ειδικά σε περιπτώσεις σπάνιων αλληλόμορφων. Κάτω από αυτο το πρίσμα, επιδιώξαμε να εκτιμήσουμε την επίδραση της τιμής του συντελεστή λ στην ισχύ μέτα-αναλύσεων ευρυγονιδιωματικών μελετών κάτω από διαφορετικά σενάρια μεγέθους γενετικής επίδρασης και συχνότητας καθώς και αριθμού μελετών. ΜΕΘΟΔΟΙ: Προσομοιώθηκαν μελέτες με σχεδιασμό ασθενών μαρτύρων με χρήση ομοιόμορφης κατανομής και μέγεθος μεταξύ 1000-3000ατόμων. Χρησιμοποιήθηκε το πολλαπλασιαστικό γενετικό μοντέλο και γενετικοί πολυμορφισμοί με μικρή(OR=1.05-1.3), μέτρια(OR=1.4-1.6) και μεγάλη επίδραση(OR=1.7-2.0) καθώς και γονιδιακή συχνότητα από 0.001(σπάνιοι πολυμορφισμοί) ως και 0.5 (συχνοί πολυμορφισμοί). Ο δείκτης λ προσομοιώθηκε κάτω από δύο σενάρια: ι) τυχαίος συντελεστής λ όπως προέκυψε από εμπειρική κατανομή παρατηρηθέντων τιμών του σε GWAs ιι) προκαθορισμένες τιμές συντελεστή λ, σε εύρος από 1.1 ως 1.2 (σενάριο μέτριου συντελεστή λ) ή 1.2 ως 1.55 (προσέγγιση μεγάλου συντελεστή λ). Χρησιμοποιήθηκε μεθοδολογία μέτα-ανάλυσης σταθερών επιδράσεων και δύο εναλλακτικές στρατηγικές στάθμισης για τον συντελεστή λ (απλή διόρθωση εντός της κάθε ευρυγονιδιωματικής μελέτης και διπλή διόρθωση με επιπρόσθετη στάθμιση της μέσης επίδρασης της μέτα-ανάλυσης για το συνολικό συντελεστή λ). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Στο σενάριο του τυχαίου συντελεστη λ, η γονιδιακή συχνότητα καθόριζε βασικά την παρατηρηθείσα ισχύ σε διαφορετικούς συνδυασμούς αριθμού μελετών και γενετικής επίδρασης. Οι τελευταίες παράμετροι ασκούσαν υπολειπόμενη επίδραση όταν η ισχύς ξεπερνούσε το 80%. Για μικρή γονιδιακή συχνότητα, η στάθμιση για το δείκτη λ μείωνε την ισχύ της μέτα-ανάλυσης για εύρος γενετικής επίδρασης μεταξύ 1.2-1.4 και 10 ως 20 GWAs ενώ όταν η συχνότητα ξεπερνούσε το 5% και η γενετική επίδραση το 1.2, η στάθμιση για την πληθυσμιακή διαστρωμάτωση δεν μείωνε αισθητά την ισχύ σε αριθμό μελετών>15. Σε όλους τους συνδυασμούς αριθμου μελετών/μεγέθους επίδρασης , η αυξημένη συχνότητα αντιρροπούσε επαρκώς τη μείωση ισχύος λόγω πληθυσμιακής στάθμισης. Στην προσέγγιση του μέτριου συντελεστή λ, δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφοροποιήσεις στα αποτελέσματα. Σημείωνεται ελαφρώς μεγαλύτερη διόρθωση ισχύος για τη διπλή στάθμιση σε ένα εύρος επίδρασης 1.2-1.4, συχνότητας 0.02-0.04 και αριθμού μελετών 15-25. Στο σενάριο του μεγάλου συντελεστή λ, η μεγαλύτερη -σε σύγκριση με το τυχαίο και μέτριο σενάριο-μείωση ισχύος για πληθυσμιακή στάθμιση ήταν το κύριο χαρακτηριστικό αφού η τελευταία πρόσεγγιζε διπλάσια επίπεδα (από μέτριο σενάριο) και σχεδόν τετραπλάσια(από τυχαίο σενάριο) για γενετική επίδραση 1.2-1.4 και συχνότητα 0.02 ως 0.04. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η ισχύς της μέτα-ανάλυσης είναι επαρκής για την ανίχνευση σημαντικών πολυμορφισμών ακόμη και για διπλή στάθμιση πληθυσμιακής διαστρωμάτωσης για γενετική επίδραση >1.2 και συχνότητα>5% ενώ μειώνεται σημαντικά σε σπανιότερους πολυμορφισμούς με μικρή επίδραση. Ο συντελεστής λ μπορεί να κατηγοριοποιηθεί ως μικρός(1-1.1), μέτριος(1.1-1.2) και μεγάλος(>1.2), με τους δύο τελευταίους να απαιτούν μεγαλύτερο πληθυσμιακό δείγμα ακόμη και σε περιπτώσεις συγκρίσιμων γενετικών επιδράσεων. Καθώς η ολική γονοτύπηση(next generation whole genome sequencing) του γονιδιώματος αναμένεται να διευκολύνει την ανακάλυψη της γενετικής συνιστώσας σύνθετων νοσημάτων, οι επερχόμενοι σχεδιασμοί μέτα-αναλύσεων GWAs οφείλουν να λάβουν υπόψιν τον συντελεστή λ στα αρχικά στάδια εκπόνησης τους αλλά και στην εξαγωγή αξιόπιστων αποτελεσμάτων

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Γεωργιόπουλος Γεώργιος

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1311264

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Γεωργιόπουλος Γεώργιος. Επίδραση του δείκτη λ στην Στατιστική ισχύ Μετα-Αναλύσεων ευρυγονιδιωματικών μελετών. 2013. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1311264