National and Kapodistrian University of Athens
Μελέτη της τοξικότητας των βαρέων μετάλλων στις κυτταρικές συνάψεις και στα μιτοχόνδρια των νεφρών
Abstract
dc:descriptionΕίναι γεγονός ότι οι νεφροί διαδραματίζουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο στην απέκκριση των βλαβερών ουσιών που προκύπτουν από τον μεταβολισμό των τροφίμων, των φαρμάκων και γενικά όλων των ουσιών που εισέρχονται μέσω της πεπτικής οδού στον οργανισμό, καθώς και στην επαναπορρόφηση των απαραίτητων ουσιών, στην διήθηση του πλάσματος και στην ρύθμιση του όγκου αυτού. Ουσιαστικά αποτελούν το φυσικό φίλτρο του οργανισμού, που επεξεργάζεται τα χημικά κατάλοιπα από όλα τα όργανα, διαχωρίζοντας χρήσιμες και άχρηστες για τον οργανισμό ουσίες, ενώ η κυριότερη λειτουργία που επιτελούν, είναι αυτή της ομοιόστασης, της διατήρησης δηλαδή σταθερού του εσωτερικού περιβάλλοντος του ανθρώπινου οργανισμού. Τα μιτοχόνδρια είναι τα κυτταρικά οργανίδια που χρησιμεύουν για την παραγωγή της απαιτούμενης για όλες τις λειτουργίες του οργανισμού ενέργειας, ενώ παίζουν σημαντικό ρόλο στην απόπτωση του κυττάρου, καθώς τα κύτταρα που χάνουν μεγάλο μέρος των μιτοχονδρίων, χάνουν ταυτόχρονα και την ικανότητα τους να αναζωογονηθούν. Τα μιτοχόνδρια, επιπρόσθετα συνιστούν την κύρια πηγή ελεγχόμενης παραγωγής ελευθέρων ριζών οξυγόνου (ROS) δεδομένου ότι σε αυτά βρίσκεται η αναπνευστική αλυσίδα των ενζύμων, τα οποία είναι υπεύθυνα για την οξειδωτική φωσφορυλίωση. Ως ελεύθερη ρίζα ROS ορίζεται ένα άτομο ή μόριο με δυνατότητα αυτοδύναμης ύπαρξης, το οποίο περιέχει ένα ή περισσότερα ασύζευκτα ηλεκτρόνια. Το υπεροξείδιο του υδρογόνου και το μοριακό οξυγόνο συμπεριφέρονται επίσης ως ελεύθερες ρίζες. Σε σχετικά χαμηλές συγκεντρώσεις οι ουσίες αυτές μπορεί να καταστούν ευεργετικές για το κύτταρο συμμετέχοντας στην κυτταρική απόκριση στο στρες, στην μεταγωγή σήματος, στην κυτταρική διαφοροποίηση, στη μεταγραφή γονιδίων, στον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, στη φλεγμονή και στην απόπτωση. Αυτό συμβαίνει όταν ο οργανισμός διατηρεί τον έλεγχο της παραγωγής ελευθέρων ριζών, όπως για παράδειγμα η παραγωγή ελευθέρων ριζών μονοξειδίου του αζώτου από τα μακροφάγα με σκοπό την καταστροφή των βακτηρίων. Συνήθως το μόριο, που συμμετέχει στην δημιουργία των ελεύθερων ριζών, είναι το οξυγόνο γι΄ αυτό και οι αντίστοιχες ρίζες ονομάζονται Ενεργές Μορφές Οξυγόνου (Reactive Οxygen Species, ROS). Οι κυριότερες από αυτές είναι το όζον, το υπεροξείδιο του υδρογόνου, η ρίζα του υδροξυλίου, υπεροξείδια οργανικών οξέων, το υποχλωριώδες οξύ και υπεροξείδια του αζώτου. Οι βλαβερές δράσεις των δραστικών ριζών οξυγόνου και αζώτου, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν βιολογική βλάβη, είναι γνωστές ως οξειδωτικό stress και stress αζώτου, αντίστοιχα. O λόγος που ενδιαφέρει τόσο το οξειδωτικό stress είναι γιατί έχει ενοχοποιηθεί για την πρόκληση πολλών νοσημάτων καθώς και για την πρόκληση της διεργασίας της γήρανσης. Σε μεγάλες συγκεντρώσεις οι ελεύθερες ρίζες εμπλέκονται σε διάφορες ασθένειες, όπως η υπέρταση, ο καρκίνος, ο διαβήτης, διάφορες αυτοάνοσες καταστάσεις (όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η αγκυλωτική σπονδυλίτιδα), καθώς και πολλές άλλες. Τα βαρέα μέταλλα διαταράσσουν την λειτουργία της αναπνευστικής αλυσίδας των μιτοχονδρίων, με αποτέλεσμα να συντελούν στην αύξηση της παραγωγής ελευθέρων ριζών οξυγόνου και άρα στην πρόκληση οξειδωτικού στρες με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ως εκ τούτου είναι υπεύθυνα και για την πρόκληση σειράς νοσημάτων των νεφρών, των πολύτιμων αυτών απεκκριτικών οργάνων του ανθρώπινου οργανισμού, ενώ γίνονται περαιτέρω έρευνες για την διαπίστωση του μηχανισμού θανάτου του νεφρικού κυττάρου μέσω της επίδρασης των βαρέων μετάλλων στα μιτοχόνδρια.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Author dc:creator
-
- Κάιβα Ιωάννα
Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:1312523