Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ογκογενής οστεομαλακία

Abstract

dc:description

Η ογκογενής οστεομαλακία είναι ένα σπάνιο παρανεοπλαστικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από πλημμελή επιμετάλλωση του παραγόμενου οστεοειδούς λόγω της αυξημένης νεφρικής αποβολής του φωσφόρου. Συνήθως οφείλεται σε καλοήθεις όγκους μικρών διαστάσεων, που εμφανίζονται κυρίως στα οστά και στα μαλακά μόρια των άκρων. Παρόλο που ο Prader το 1959 ήταν ο πρώτος που πρότεινε την ιδέα ότι η απώλεια φωσφόρου στην ογκογενή οστεομαλακία πιθανόν να οφείλεται σε έναν εκκρινόμενο από τον όγκο παράγοντα, έπρεπε να φτάσουμε στο 1994 και στον Cai για να αποδειχθεί αυτή η θεωρία, και στο 2000 για να αναγνωριστεί αυτός ο παράγοντας σαν ο FGF-23. Πρόκειται για μια πρωτεΐνη που ανήκει στην υπεροικογένεια των ινοβλαστικών αυξητικών παραγόντων, και συμπεριφέρεται σαν ένας ενδοκρινής παράγοντας. Αναστέλλει την έκφραση των συμμεταφορέων νατρίου- φωσφόρου στο εγγύς νεφρικό σωληνάριο, μειώνοντας έτσι την νεφρική απορρόφηση του φωσφόρου. Επίσης μειώνει την έκφραση της 1-α υδροξυλάσης και αυξάνει αυτή της 24-υδροξυλάσης στους νεφρούς, και οδηγεί σε μειωμένα επίπεδα καλσιτριόλης. Με τον τρόπο αυτό καταστέλλει την εντερική απορρόφηση του φωσφόρου και εντείνει την υποφωσφοραιμία. Για την δράση του αυτή απαραίτητη είναι η δράση της πρωτεΐνης Klotho, η οποία βοηθά στην σταθεροποίηση της ένωσης του FGF-23 με τον υποδοχέα του. Τα τελευταία χρόνια έχουν ανακαλυφθεί και άλλοι παράγοντες που εμπλέκονται στην παθογένεια της ογκογενούς οστεομαλακίας. Αυτοί περιλαμβάνουν τις εξωκυττάριες φωσφογλυκοπρωτεΐνες της θεμέλιας ουσίας, τον παράγοντα FGF-7 και την frizzled related πρωτεΐνη 4. Οι ασθενείς με ογκογενή οστεομαλακία τυπικά παρουσιάζονται με επιδεινούμενη μυϊκή αδυναμία, σκελετικά άλγη και επαναλαμβανόμενα κατάγματα των μακρών οστών. Στα παιδιά εμφανίζονται ραχιτικού τύπου αλλοιώσεις, καθυστέρηση στην ανάπτυξη, διαταραχές στην βάδιση καθώς και βλαισογονία ή ραιβογονία. Εργαστηριακά παρατηρείται υποφωσφοραιμία λόγω της αυξημένης αποβολής φωσφόρου από τους νεφρούς, φυσιολογικά επίπεδα ασβεστίου στον ορό και παραδόξως φυσιολογικά, δεδομένης της υποφωσφοραιμίας, επίπεδα 25-ΟΗ βιταμίνης-D. Η διάγνωση των όγκων που εμπλέκονται στην ογκογενή οστεομαλακία συνήθως είναι δυσχερής, μιας και λόγω του μικρού τους μεγέθους είναι εύκολο να παραβλεφθούν σε αξονική ή μαγν ητική τομογραφία. Καλύτερα αποτελέσματα παρατηρούνται με την χρήση σπινθηρογραφήματος με ανάλογα σωματοστατίνης, μιας και ένα μεγάλο ποσοστό των όγκων αυτών εκφράζουν τους υποδοχείς αυτής. Εξίσου καλά αποτελέσματα παρατηρούνται με την χρήση PET/CT με ή χωρίς την χρήση αναλόγων σωματοστατίνης. Η αντιμετώπιση της ογκογενούς οστεομαλακίας είναι κατά βάση χειρουργική, με την εκτομή των όγκων να αποτελεί την θεραπεία εκλογής. Οι όγκοι θα πρέπει να αφαιρούνται με όσο τον δυνατό πιο ευρεία όρια, για την αποφυγή τοπικής υποτροπής. Τα επίπεδα του FGF-23 μειώνονται δραματικά μετά την επέμβαση, και οι συγκεντρώσεις του φωσφόρου και της καλσιτριόλης επανέρχονται σε φυσιολογικά επίπεδα εντός λίγων ημερών. Στις περιπτώσεις που ο όγκος δεν μπορεί να ανευρεθεί ή δεν δύναται να αφαιρεθεί χειρουργικά η αντιμετώπιση της νόσου είναι συμπτωματική. Τον πιο σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν τα συμπληρώματα του φωσφόρου, τα οποία θα πρέπει να λαμβάνονται πολλαπλές φορές ημερησίως, μιας και ο φώσφορος αποβάλλεται πολύ γρήγορα από τους νεφρούς. Επίσης θα πρέπει να λαμβάνονται και συμπληρώματα καλσιτριόλης, τόσο για την καλύτερη απορρόφηση του φωσφόρου από τον γαστρεντερικό σωλήνα, όσο και για την αποφυγή του δευτεροπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού. Οι πιο νέες θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν την χρήση του ασβεστομιμητικού φαρμάκου cinacalcet, καθώς και τη χρήση αναλόγων σωματοστατίνης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Μιμίδης Γεώργιος-Ευάγγελος

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1313085

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Μιμίδης Γεώργιος-Ευάγγελος. Ογκογενής οστεομαλακία. 2015. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1313085