National and Kapodistrian University of Athens
Ανάλυση ιατρικών δεδομένων με χρήση Hidden Markov Models
Abstract
dc:descriptionΤα Μαρκοβιανά Μοντέλα (Markov Models) έχουν πολλές εφαρμογές σε ποικίλα επιστημονικά πεδία ήδη από τη δεκαετία του ‘70, όπως για παράδειγμα στη φυσική, τη χημεία, τις κοινωνικές επιστήμες, την αναγνώριση και επεξεργασία ήχου, εικόνας κ.ά. Τα Hidden Markov Models (HMMs) αποτελούν μία κατηγορία Μαρκοβιανών Μοντέλων, από τα πρώτα που εφαρμόστηκαν με μεγάλη επιτυχία στην επίλυση πολλών βιολογικών προβλημάτων. Χρησιμοποιούνται ευρέως στην ανάλυση βιολογικών ακολουθιών, ανίχνευση πρωτεϊνικών ομολογιών, εύρεση γονιδίων κλπ. Αποτελούν πλέον ένα μοναδικό κομμάτι στα πεδία της Βιοπληροφορικής. Στην παρούσα εργασία, αναλύουμε ορισμένες από τις ενδεικτικότερες μελέτες με εφαρμογή των Μαρκοβιανών Μοντέλων σε ποικίλα ερευνητικά πεδία (π.χ. στην εξέλιξη χρόνιων ασθενειών), αναφερόμενοι στις διάφορες μεθόδους που χρησιμοποιούνται από τους ερευνητές για τη δημιουργία των μοντέλων αυτών. Τελειώνοντας, αναπτύσσουμε μία εφαρμογή ενός HMM στην εξέλιξη της αναιμίας, μελετώντας ένα δείγμα ασθενών με χρόνια νεφρική νόσο για ένα διάστημα 12 μηνών. Η παραπάνω εφαρμογή έγινε με τη βοήθεια του λογισμικού MATLAB, με επιπρόσθετο πακέτο το “HMM toolbox for MATLAB”, το οποίο διατίθεται κάτω από την άδεια χρήσης του Massachusetts Institute of Technology (ΜΙΤ) των ΗΠΑ. Καταλήξαμε σε ένα πιο γενικευμένο τρόπο παρακολούθησης της διακύμανσης του αιματοκρίτη (καθώς η τιμή αυτού αποτελεί βασική ένδειξη εμφάνισης ή μη αναιμίας), για όλους τους ασθενείς ταυτόχρονα. Με τον αλγόριθμο Viterbi, έναν αλγόριθμο δυναμικού προγραμματισμού, οδηγηθήκαμε στην πιο πιθανή ακολουθία των κρυφών καταστάσεων από τις οποίες πέρασαν οι ασθενείς του δείγματός μας, οδηγώντας σε μία ακολουθία παρατηρήσεων των τιμών του αιματοκρίτη. Γενικότερα, παρατηρήθηκαν διαφορές στην απόκριση των ασθενών στη θεραπεία οι οποίες μπορεί να οφείλονται σε πλήθος παραγόντων, όπως το φύλο, συνύπαρξη άλλων ασθενειών κ.ά. Η περαιτέρω διερεύνηση των παραπάνω δεν έγκειται στα πλαίσια της συγκεκριμένης μελέτης, θέτει ωστόσο αρκετούς προβληματισμούς για μελλοντική έρευνα στον τομέα αυτό.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Author dc:creator
-
- Δημοπούλου Ελευθερία
Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:1315748