Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ανάπτυξη και επικύρωση μεθόδου για τον προσδιορισμό παροξετίνης φλουοξετίνης βενλαφαξίνης και ντουλοξετίνης σε εναλλακτικά βιολογικά υποστρώματα με υγρή χρωματογραφία υψηλής πίεσης

Abstract

dc:description

Η κατάθλιψη είναι μία ψυχική διαταραχή που εμφανίζεται αρκετά συχνά και όσο και περισσότερο στις αναπτυγμένες κοινωνίες. Με τα σύγχρονα θεραπευτικά μέσα η κατάθλιψη είναι μια νόσος που μπορεί να αντιμετωπιστεί. Ιδιαίτερα δημοφιλή φάρμακα είναι οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης (SSRIs) και οι αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης και της νορεπινεφρίνης (SNRIs). Στην παρούσα διπλωματική εργασία αναπτύχθηκε μία μέθοδος διαχωρισμού και ποσοτικού προσδιορισμού της παροξετίνης, της φλουοξετίνης, της βενλαφαξίνης και της ντουλοξετίνης. Η τεχνική, που χρησιμοποιήθηκε σε εναλλακτικά βιολογικά υποστρώματα, ήταν η Υγρή Χρωματογραφία Υψηλής Πίεσης, με στήλη Hichrom Kromasil 100-5C18 (250  4.6 mm) 5 μm (Hichrom, Reading, Berkshire, UK). Η ροή του συστήματος ήταν 1,3 mL/min, ενώ η πίεση δεν ξεπερνούσε τα 150 kg/cm2. Η κινητή φάση που χρησιμοποιήθηκε ήταν μίγμα ακετονιτριλίου και οξικού αμμωνίου (0,05 M) σε αναλογία 41:59% v/v. Η ανίχνευση των ενώσεων και ο ποσοτικός προσδιορισμός τους πραγματοποιήθηκε σε μήκος κύματος 235 nm με φασματοφωτομετρικό ανιχνευτή UV-Vis. Ο χρόνος, στον οποίο πραγματοποιήθηκε ο διαχωρισμός των αντικαταθλιπτικών φαρμάκων ήταν 11 min. Τα δύο πρώτα βιολογικά υποστρώματα που μελετήθηκαν ήταν οι ανθρώπινες τρίχες και οι όνυχες. Το πρωτόκολλο που ακολουθήθηκε και στις δύο περιπτώσεις ήταν το ίδιο, με μόνη διαφορά πως στους όνυχες δεν ήταν δυνατός ο προσδιορισμός της βενλαφαξίνης. Αρχικά, έγινε πλύση και τεμαχισμός της τρίχας και του όνυχος και στη συνέχεια, ο εμβολιασμός των δειγμάτων με μίγμα των 4 αντικαταθλιπτικών φαρμάκων. Την άλλη μέρα προστέθηκε μεθανόλη και αφέθηκαν τα δείγματα στο σύστημα υπερήχων. Τα δείγματα εξατμίστηκαν μέχρι ξηρού, επαναδιαλύθηκαν σε μεθανόλη και εισήχθηκαν στην HPLC. Από τα χρωματογραφήματα και τις καμπύλες αναφοράς υπολογίστηκαν τα όρια ανίχνευσης και ποσοτικής αποτίμησης, τα οποία βρέθηκαν να κυμαίνονται από 0,12 μέχρι 0,70 ng/mg και 0,36 μέχρι 2,12 ng/mg, αντίστοιχα, για τις τρίχες, ενώ για τους όνυχες από 0,11 μέχρι 0,63 ng/mg και 0,34 μέχρι 1,19 ng/mg, αντίστοιχα. Έλεγχος, επίσης διεξάχθηκε για την επαναληψιμότητα και την ακρίβεια της μεθόδου. Στις τρίχες η σχετική τυπική απόκλιση (RSD) για τις μετρήσεις της ίδιας ημέρας κυμαίνονταν από 1,1 μέχρι 10,8 και οι ανακτήσεις μεταξύ 82,8 και 89,7%, ενώ για τις μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια 5 ημερών 0,8 μέχρι 14,1 και 75,1 με 91,8%, αντίστοιχα. Οι ίδιοι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν και για τους όνυχες με τα αποτελέσματα να είναι μεταξύ του 1,1 και 10,8 για το RSD στις μετρήσεις τις ίδιας ημέρας και οι ανακτήσεις 82,8 με 89,7%, ενώ για τις μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν στη διάρκεια 5 ημερών η σχετική τυπική απόκλιση να είναι από 10,1 μέχρι 16,6 και οι ανακτήσεις από 82,1 μέχρι 119,0%. Το τρίτο βιολογικό υπόστρωμα που μελετήθηκε ήταν το εγκεφαλονωτιαίο υγρό. Το πρωτόκολλο που ακολουθήθηκε περιελάμβανε την προσθήκη μέσα σε ένα φιαλίδιο Eppendorf εγκεφαλονωτιαίου υγρού, CH3CN και πρότυπου μίγματος των αντικαταθλιπτικών φαρμάκων. Πραγματοποιήθηκε ομογενοποίηση σε vortex, τοποθέτηση του φιαλιδίου Eppendorf στη φυγόκεντρο για 15 min στις 3500 rpm, εξάτμιση σε ρεύμα αζώτου μέχρι ξηρού, επαναδιάλυση σε CH3OH και εισαγωγή του στο σύστημα της HPLC. Από τα χρωματογραφήματα και τις καμπύλες αναφοράς υπολογίστηκαν τα όρια ανίχνευσης και ποσοτικής αποτίμησης, τα οποία βρέθηκαν από 0,14 μέχρι 0,70 ng/μL και 0,41 μέχρι 2,10 ng/μL, αντίστοιχα. Έλεγχος επίσης διεξάχθηκε για την επαναληψιμότητα και την ακρίβεια της μεθόδου με τα αποτελέσματα για τις μετρήσεις της ίδιας ημέρας να κυμαίνονται για το RSD από 2,1 μέχρι 11,2 και για τις ανακτήσεις από 86,6 μέχρι 112,7%, ενώ για τις μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν στη διάρκεια 5 ημερών από 6,4 μέχρι 15,9 και 83,1 με 124,3%, αντίστοιχα. Στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό ελέγχθηκε επίσης και η σταθερότητα των προσδιοριζόμενων ενώσεων με κύκλους ψύξης-απόψυξης και με αποθήκευση σε τρεις διαφορετικές θερμοκρασίες, -18οC, 4οC και 20οC. Τέλος, η μέθοδος εφαρμόστηκε σε πραγματικά δείγματα τρίχας και ονύχων από ασθενή ο οποίος ελάμβανε κάψουλες Dagrilan, οι οποίες περιέχουν ως δραστική ουσία την φλουοξετίνη. Συνοψίζοντας, λοιπόν καταλήγουμε πως η μέθοδος είναι απλή, οικονομική και αποτελεσματική και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένα αξιόπιστο εργαλείο τόσο στην κλινική όσο και στην ιατροδικαστική τοξικολογία. Η εργασία αυτή εκπονήθηκε στο Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας, του Τμήματος Χημείας, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Πανταζίδου Κρυσταλλένια

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1315918

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Πανταζίδου Κρυσταλλένια. Ανάπτυξη και επικύρωση μεθόδου για τον προσδιορισμό παροξετίνης φλουοξετίνης βενλαφαξίνης και ντουλοξετίνης σε εναλλακτικά βιολογικά υποστρώματα με υγρή χρωματογραφία υψηλής πίεσης. 2012. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1315918