National and Kapodistrian University of Athens
Ανάπτυξη και επικύρωση μεθόδου για τον ταυτόχρονο προσδιορισμό τεσσάρων υδροξυ-μεταβολιτών της βιταμίνης D σε ορό αίματος με υγρή χρωματογραφία υψηλής πίεσης
Abstract
dc:descriptionΗ βιταμίνη D είναι ένα 9,10-σεκοστεροειδές και είναι πολύ σημαντικό συστατικό για τη διατήρηση της σκελετικής υγείας, λόγω της ιδιότητας της να διατηρεί τα επίπεδα ασβεστίου και να ρυθμίζει πολλές βιολογικές λειτουργίες στο ανθρώπινο σώμα. Αποτελείται από δύο βασικές μορφές την D2 και D3, καθώς και σε πολλές υδροξυλιωμένες μορφές. Το επίπεδο της ολικής ποσότητας 25-υδροξυ-βιταμίνης D ή 25(ΟΗ)D, σε ορό ή πλάσμα αίματος, θεωρείται ο καλύτερος δείκτης για την επάρκεια ή μη, της βιταμίνης D στον οργανισμό. Η βιταμίνη D έχει συνδεθεί με την καταπολέμηση πληθώρας ασθενειών, όταν βρίσκεται σε ικανοποιητικά επίπεδα και επίσης έχει βρεθεί πως βοηθά στην ανάπτυξη των νεογνών, ενώ σε περίπτωση ανεπάρκειας της D στη μητέρα, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, μπορούν να προκληθούν δυσκολίες, κατά την ανάπτυξη του νεογνού. Χάριν όλων αυτών έχει προκαλέσει μεγάλο ερευνητικό και κλινικό ενδιαφέρον. Σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής εργασίας, ήταν η ανάπτυξη και επικύρωση μιας απλής μεθόδου Υγρής Χρωματογραφίας Υψηλής Πίεσης (HPLC) για τον ταυτόχρονο διαχωρισμό και προσδιορισμό τεσσάρων υδροξυ-μεταβολιτών της βιταμίνης D, 25-υδροξυ-εργοκαλσιφερόλη ή 25(OH)D2, 25-υδροξυ-χοληκαλσιφερόλη ή 25(ΟΗ)D3, 1,25-διυδροξυ-εργοκαλσιφερόλη ή1,25(OH)2D2, και 1,25-διυδροξυχοληκαλσιφερόλη ή 1,25(OH)2D3, παρουσία εσωτερικού προτύπου σε ορό αίματος. Για το διαχωρισμό των τεσσάρων υδροξυμεταβολιτών σε δείγματα ορού αίματος χρησιμοποιήθηκε στήλη Οrbit C18 5μm, 250 4 mm, ενώ η έκλουση έγινε ισοκρατικά με κινητή φάση: MeOH - CH3COONH4 0.05 Μ σε αναλογία 88:12 % (v/v). Η ροή του συστήματος ήταν 0,9 mL/min και η πίεση έφτανε τα 245 bar. Ο συνολικός χρόνος ανάλυσης δεν ξεπερνά τα 13 min, με το εσωτερικό πρότυπο (βαμιφυλλίνη) να εκλούεται πρώτο στα 4,5 min και να ακολουθούν οι μεταβολίτες 1,25(ΟΗ)2D2 στα 8,0 min, 1,25(OH)2D3 στα 9,7 min, 25(OH)D3 στα 11,7 min, και 25(OH)D2 στα 12,3 min. Η ανίχνευση πραγματοποιήθηκε με ανιχνευτή UV-DAD σε αναλυτικά μήκη κύματος 265 και 280 nm. Για τον ποσοτικό προσδιορισμό τεσσάρων, τόσο στα πρότυπα διαλύματα τους, όσο και στον ορό αίματος, επιλέχθηκε η μέθοδος του εσωτερικού προτύπου και ως καταλληλότερο κρίθηκε η βαμιφυλλίνη σε συγκέντρωση 5 ng/μL. Αρχικά η μέθοδος αναπτύχθηκε σε πρότυπα διαλύματα των ενώσεων και επικυρώθηκε ως προς τη γραμμικότητα, την ευαισθησία και την ακρίβεια της. Τα όρια ποσοτικής αποτίμησης ήταν για τις 1,25(ΟΗ)2D2, 1,25(OH)2D3, 25(OH)D3, 25(OH)D2 85,5, 327,2 86,7 και 83,0 ng αντίστοιχα, ενώ τα όρια ανίχνευσης ήταν 27,2, 107, 28,6, 27,4 ng αντίστοιχα. Η μέθοδος ήταν εξαιρετικά γραμμική με συντελεστές γραμμικής συσχέτισης για κάθε ένωση από 0,9924 έως 0,9983. Κατόπιν η μέθοδος αναπτύχθηκε και επικυρώθηκε σε δείγματα ορού αίματος. Η προκατεργασία έγινε με ACN για την καταβύθιση των πρωτεϊνών και έπειτα φυγοκέντρηση χωρίς εκχύλιση στερεού – υγρού SPE . Η γραμμικότητα της μεθόδου στον ορό του αίματος ήταν ιδιαίτερα ικανοποιητική με συντελεστές γραμμικής συσχέτισης για κάθε ένωση από 0,9945 έως 0,9994. Τα όρια ποσοτικής αποτίμησης ήταν για τις 1,25(ΟΗ)2D2, 1,25(OH)2D3, 25(OH)D3, 25(OH)D2 78, 317,4, 69,6 και 73,8 ng αντίστοιχα, ενώ τα όρια ανίχνευσης ήταν 25,7, 96,2, 23 και 24,3 ng αντίστοιχα. Η επαναληψιμότητα της μεθόδου και η ακρίβειά της κατά τη διάρκεια της ίδιας ημέρας ήταν πολύ καλές, με RSD από 0,1% έως 5,1% και τις ανακτήσεις της μεθόδου να κυμαίνονται από 88,6% έως 107,1%. Η πιστότητα της μεθόδου και η ακρίβεια της, κατά τη διάρκεια 5 διαδοχικών ημερών ήταν επίσης καλές με RSD από 0,1% έως 9,8% και τις ανακτήσεις της μεθόδου να κυμαίνονται από 88,5% έως 103,4%. Ακόμη, ελέγχθηκε η σταθερότητα των υδροξυμεταβολιτών και βρέθηκε πως η 1,25(OH)2D3 είναι σταθερή για 5 κύκλους ψύξης-απόψυξης, ενώ οι άλλες τρεις ενώσεις 1,25(ΟΗ)2D2,25(OH)D3, και 25(OH)D2 είναι σταθερές σε 9 κύκλους ψύξης-απόψυξης. Σε θερμοκρασία κατάψυξης η ένωση 1,25(OH)2D3 ήταν σταθερή για 11 ημέρες, ενώ οι άλλες 3 ενώσεις ήταν σταθερές για 14 ημέρες. Επίσης, μελετήθηκε η σταθερότητα των ενώσεων σε θερμοκρασία δωματίου, όπου οι τρεις μεταβολίτες που εξετάστηκαν 1,25(OH)2D2, 25(OH)D3 και 25(OH)D2 βρέθηκαν σταθερές για διάρκεια 24 ωρών. Τέλος, σε συνθήκες απλής ψύξης, οι ενώσεις 1,25(ΟΗ)2D2, 25(OH)D2 βρέθηκαν σταθερές για 3 ημέρες ενώ η 25(OH)D3 ήταν σταθερή για 2 μόνο ημέρες. Στο τελευταίο στάδιο η μέθοδος εφαρμόστηκε με επιτυχία σε πραγματικά δείγματα ορού αίματος εγκύων γυναικών και στον ορό αίματος των νεογνών τους, με σκοπό την εύρεση της συγκέντρωσης της ολικής υδροξυβιταμίνης 25(ΟΗ)D για τoν έλεγχο επάρκειας ή μη της βιταμίνης D. Αναλύθηκαν συνολικά 4 δείγματα 2 από ενήλικες γυναίκες, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους και 2 από τα νεογνά τους και βρέθηκε επάρκεια βιταμίνης D και στα 4 δείγματα. Ανακεφαλαιώνοντας λοιπόν, προκύπτει ότι η μέθοδος που αναπτύχθηκε είναι: • Απλή. • Γρήγορη (σύντομος χρόνος ανάλυσης). • Ευαίσθητη (χαμηλά όρια ανίχνευσης). • Εκλεκτική. • Οικονομική. • Επαναλήψιμη. • Εφαρμόσιμη σε πραγματικά δείγματα. Παραθέτοντας τα πλεονεκτήματα της παρούσας μεθοδολογίας, γίνεται σαφές ότι πρόκειται για ένα αξιόπιστο εργαλείο, όσον αφορά στον προσδιορισμό των υδροξυμεταβολιτών στον ανθρώπινο οργανισμό, οπότε η μέθοδος μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε οποιοδήποτε εργαστήριο για το σκοπό αυτό.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Author dc:creator
-
- Βαρδαλή Σοφία
Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:1315931