Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Βιοπληροφορική ανάλυση μεταγραφικών δεδομένων μικροσυστοιχιών για τη μελέτη μοριακών μηχανισμών γήρανσης στο μοντέλο της αναδιπλασιαστικής γήρανσης.

Abstract

dc:description

Η γήρανση είναι μια φυσιολογική διαδικασία η οποία χαρακτηρίζεται από πλήθος μοριακών αλλαγών που σταδιακά οδηγούν σε κατάρρευση της κυτταρικής ομοιοστασίας. Η εξέλιξή της επηρεάζεται τόσο από γενετικούς όσο και από περιβαλλοντικούς παράγοντες και παρουσιάζει εξαιρετικά υψηλή συντήρηση των ρυθμιστικών της μηχανισμών σε διαφορετικά είδη. Η μελέτη του φαινομένου της ανθρώπινης γήρανσης in vivo δεν είναι εύκολη λόγω βιοηθικών και πρακτικών προβλημάτων. Έτσι, έχει γίνει στροφή σε ζωικά μοντέλα και σε in vitro μοντέλα κυτταροκαλλιεργειών, όπως αυτό της αναδιπλασιαστικής γήρανσης που έως σήμερα αποτελεί το καλύτερο in vitro μοντέλο γήρανσης. Στηρίζεται στο γεγονός ότι τα φυσιολογικά ανθρώπινα σωματικά κύτταρα, όταν μεταφερθούν στην καλλιέργεια, χάνουν σταδιακά το πολλαπλασιαστικό τους δυναμικό πραγματοποιώντας συγκεκριμένο αριθμό κυτταρικών διπλασιασμών, πριν φτάσουν στο σημείο της μη αντιστρεπτής παύσης του πολλαπλασιασμού τους. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι μια πολύ-επίπεδη βιοπληροφορική ανάλυση μεταγραφικών δεδομένων μικροσυστοιχιών που σχετίζονται με την εξέλιξη του φαινομένου της αναδιπλασιαστικής γήρανσης. Θα συλλεχθεί ολικό RNA από διάφορα στάδια κατά την εξέλιξη της αναδιπλασιαστικής γήρανσης. Πιο συγκεκριμένα, θα συλλεχθούν δείγματα από νεαρά κύτταρα (1 κυτταρικός διπλασιασμός/μέρα), από κύτταρα μεσαίας ηλικίας (1 κυτταρικός διπλασιασμός/7 μέρες), από κύτταρα που εισέρχονται στο τελικό στάδιο της αναδιπλασιαστικής γήρανσης (1 κυτταρικός διπλασιασμός/14 μέρες) καθώς και από κύτταρα στο τελικό και μη αντιστρεπτό στάδιο της γήρανσης (κανένας κυτταρικός διπλασιασμός/1 μήνα). Στα δείγματα αυτά θα πραγματοποιηθούν πειράματα ανάλυσης μικροσυστοιχιών. Για την επεξεργασία και ανάλυση των δεδομένων από τις συστοιχίες της Illumina θα χρησιμοποιηθεί το πακέτο ανάλυσης lumi μέσω του γραφικού περιβάλλοντος R-studio. Αποτελούν ελεύθερο λογισμικό που θα χρησιμοποιηθεί για την προ-επεξεργασία των συστοιχιών που περιλαμβάνει την απαλοιφή θορύβου (noise filtering) από τα δεδομένα, την κανονικοποίηση τους (normalization) και τη διόρθωση υποβάθρου (background correction) αλλά και την πρωταρχική επιλογή των πιο σημαντικά διαφοροποιημένων γονιδίων μεταξύ των διαφορετικών φαινοτυπικών κατηγοριών προς εξέταση. Με σκοπό το τελευταίο θα αξιοποιηθούν μεθοδολογίες στατιστικής εκλογής και ελέγχων έλεγχων που υποστηρίζονται από το πακέτο λογισμικού limma, όπως παραμετρικοί στατιστικοί έλεγχοι (t-test, ANOVA) και μη παραμετρικοί έλεγχοι (π.χ. με βάση την τυχαία επαναληπτική δειγματοληψία bootstrapping των δεδομένων που εξάγουν πιο αυστηρά στατιστικά συμπεράσματα που μετρούνται με βάση το False Discovery Rate). Παράλληλα θα γίνει χρήση μεθόδων μη επιβλεπόμενης μάθησης (hierarchical, k-means, Fuzzy C-means) για την ομαδοποίηση δειγμάτων (clustering) με βάση τα δεδομένα, ενώ θα γίνει χρήση της μεθόδου Gap Statistic που αυτόματα επιλέγει τον αριθμό των ομάδων (clusters). Οι εξαγόμενες λίστες γονιδίων με βάση τις στατιστικές μεθόδους επιλογής και τις μεθόδους ομαδοποίησης θα τροφοδοτήσουν εργαλεία ανεπτυγμένα από το πρόγραμμα Μεταβολικής Μηχανικής και Βιοπληροφορικής που συσχετίζουν λίστες γονιδίων ενδιαφέροντος, με σημασιολογική λειτουργική πληροφορία που αφορά στη λειτουργία των γονιδίων/πρωτεϊνών και τα βιοχημικά μονοπάτια που αυτά εμπλέκονται. Συγκεκριμένα, τα εργαλεία StRAnGER2 (www.grissom.gr/stranger/) και GORevEng χρησιμοποιούν προηγμένους συνδυασμούς στατιστικών ελέγχων (υπεργεωμετρικός, x2 και Fischer έλεγχος) με σύγχρονες μεθόδους δειγματοληψίας (bootstrapping), αλλά και μετρικές ομοιότητας γράφων. Ως αποτέλεσμα, συνδέουν τις λίστες γονιδίων ενδιαφέροντος με τη σημασιολογική πληροφορία για στατιστικά σημαντικές συσχετισμένες λειτουργίες ή βιοχημικά μονοπάτια που εμφανίζονται στο περιεχόμενο αντίστοιχων οντολογίων (Gene Ontology Terms, GOTs) ή άλλες καλά ορισμένες μορφές οργάνωσης της πληροφορίας (KEGG pathways). Στόχος θα είναι η εξαγωγή των ευρύτερων μοριακών μονοπατιών δικτύων που εμπλέκονται στη ρύθμιση του φαινομένου της κυτταρικής γήρανσης καθώς και η μελέτη των μεταβολών που υφίστανται αυτά τα δίκτυα κατά την εξέλιξη του φαινομένου.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Παρασκευοπούλου Άννα

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1316580

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Παρασκευοπούλου Άννα. Βιοπληροφορική ανάλυση μεταγραφικών δεδομένων μικροσυστοιχιών για τη μελέτη μοριακών μηχανισμών γήρανσης στο μοντέλο της αναδιπλασιαστικής γήρανσης.. 2016. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1316580