Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Διερεύνηση του μηχανισμού συγκράτησης φαρμακευτικών μορίων σε χρωματογραφία ακινητοποιημένων τεχνητών μεμβρανών, συσχέτιση με δεδομένα διαπερατότητας

Abstract

dc:description

Στην παρούσα εργασία διερευνήθηκε ο μηχανισμός συγκράτησης σαράντα, όξινων, βασικών και ουδέτερων ενώσεων σε στατική φάση ΙΑΜ.PC.DD2. Οι υπο μελέτη ενώσεις είναι ποικίλης δομής και περιλαμβάνουν πολύπλοκες δομές, όπως στεροειδή και αλκαλοειδή. Προσδιορίστηκαν οι παράγοντες συγκράτησης των ενώσεων σε pH 7,4 χρησιμοποιώντας ισότονο ρυθμιστικό διάλυμα φωσφορικών παρουσία διαφορετικών ποσοστών ακετονιτριλίου ως οργανικού τροποποιητή. Η σχέση συγκράτησης/ ποσοστού ακετονιστριλίου εμφάνισε στην πλειοψηφία των περπτώσεων πολύ καλή γραμμικότητα. Με γραμμική ανάλυση παλινδρόμησης εξήχθησαν οι ανηγμένες τιμές logkwΙΑΜ οι οποίες αντιστοιχούν σε 100% υδατική κινητή φάση. Οι τιμές logkwΙΑΜ συσχετίστηκαν με δεδομένα λιποφιλίας, τα οποια ελήφθησαν απο τη βιβλιογραφία, λαμβάνοντας υπόψη τον οξεοβασικό χαρακτήρα των ενώσεων. Η εισαγωγή του κλάσματος πρωτονιωμένης μορφής F+ στις αντίστοιχες εξισώσεις παλινδρόμησης κατέδειξε τη συμβολή των ηλεκτροστατικών αλληλεπιδράσεων των κατιόντων με τα φωσφορικά ανιόντα της στήλης ΙΑΜ. Αντίθετα το κλάσμα της ανιοντικής μορφής δεν ήταν στατιστικά σημαντικός όρος, ένδειξη ότι αντίστοιχες αλληλεπιδράσεις των ανιόντων με το θετικά φορτισμένο άζωτο της χολίνης δεν φαίνεται να παίζουν ρόλο στη συγκράτηση. Η σειρά των ενώσεων χρησιμοποιήθηκε για την επικύρωση προτεινόμενης εξίσωσης πρόβλεψης τιμών logkwΙΑΜ στη βάση των τιμών logD7,4. Για 18 από τις υπο μελέτη ενώσεις έγιναν αντίστοιχα πειράματα σε pH 5,5. Μελετήθηκε η επίδραση του ιονισμού και παρατηρήθηκε οτι ο ιονισμός μειώνει τη συγκράτηση στις βασικές ενώσεις παρα την παράλληλη θετική συμμετοχή ηλεκτροστατικών δυνάμεων. Αντίθετα σε pH 5,5 οι όξινες ενώσεις εμφανίζουν αυξημένη συγκράτηση. Οι διαφορές ωστόσο των χρωματογραφικών δεικτών σε pH 7,4 και 5,5 σε σχέση με τις αντίστοιχες διαφορες logD είναι κατά κανόνα μικρότερες. Ιδιάιτερη συμπεριφορά παρατηρήθηκε για τα καρβοξυλικά οξέα τα οποία εμφανίζουν σημαντικά μικρότερες διαφορες στη συγκράτηση ως αποτέλεσμα αυξημένης συγγένειας των καρβοξυλικών ανιόντων με τη στήλη. Η αυξημένη αυτή συγγένεια πιθανόν οφείλεται στην παρουσία ιχνών μετάλλων στο υλικό της πυριτίας. Ενδιαφέρουσα ήταν επίσης η συμπεριφορά αμφολυτών-εσωτερικών αλάτων, όπου παραρατηρήθηκε αναστροφή της συγκράτησης συγκριτικά με την κατανομή στο σύστημα οκτανόλης-νερού ως αποτέλεσμα διάπασης του εσωτερικού άλατος κατά την επαφή με τις φορτισμένες ομάδες της στήλης. Αναστροφή της συγκράτησης παρατηρήθηκε επίσης για πολικές ενώσεις οι οποίες εμφάνισαν τιμές ΙΑΜ μεγαλύτερες απο τις αντίστοιχες τιμές logD. Για την περαιτέρω σύγκριση των χρωματογραφικών δεικτών με την κατανομή στο σύστημα οκτανόλης νερού πραγματοποιήθηκε σολβατοχρωμική ανάλυση και διαπιστώθηκε η συμβολή ανάλογων μοριακών παραμέτρων, με το κλάσμα F+ ωστόσο να μη είναι στατιστικά σημαντικό, ως αποτέλεσμα της αντιστάθμισης της επίδρασης του ιονισμού στη συγκράτηση από τις ηλεκτροστατικές αλληλεπιδράσεις. Τέλος οι χρωματογραφικοί δείκτες logkwIAM συσχετίστηκαν με δεδομένα διαπερατότητας και απορρόφησης, τα οποία αναζητήθηκαν απο τη βιβλιογραφία. Αντίστοιχες συσχετίσεις έγιναν και με τιμές λιποφιλίας για λόγους σύγκρισης των δυο συστημάτων. Τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν αφορούν σε διαπερατότητα στις κυτταρικές σειρές Caco-2 και στις κυτταρικές σειρές MDCK, καθώς και σε ανθρώπινη από του στόματος απορρόφηση (ΗΟΑ, human oral absorption). Διαπιστώθηκε ότι τόσο οι τιμές λιποφιλίας όσο και οι χρωματογραφικοί δείκτες logkwIAM απαιτούν την εισαγωγή και άλλων μοριακών παραμέτρων, όπως του μοριακού βάρους, της τοπολογικής επιφάνειας (ΤPSA), στις εξισώσεις για να οδηγήσουν σε ικανοποιητικές συσχετίσεις. Τέλος η σειρά των ενώσεων χρησιμοποιήθηκε ως τυφλή σειρά ελέγχου για την επικύρωση μη γραμμικού μοντέλου συσχέτισης της από του στόματος απορρόφησης με τους χρωματογραφικούς δείκτες ΙΑΜ και τις τιμές logD. Οι τιμές logkwIAM οδήγησαν σε ελαφρώς καλύτερες προβλέψεις της απορρόφησης. Τα αποτελέσματα αυτά είναι ενθαρρυντικά για την εφαρμογή της χρωματογραφίας ΙΑΜ σε κατ’αρχήν εκτίμηση της διαπερατότητας. Δεδομένου ότι πρόκειται για γρήγορη και φιλική τεχνική η χρωματογραφία ΙΑΜ μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για τη αξιολόγηση βιβλιοθηκών ενώσεων κατα το σχεδιασμό των φαρμάκων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Μαλάκη Νίκη

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1316926

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Μαλάκη Νίκη. Διερεύνηση του μηχανισμού συγκράτησης φαρμακευτικών μορίων σε χρωματογραφία ακινητοποιημένων τεχνητών μεμβρανών, συσχέτιση με δεδομένα διαπερατότητας. 2012. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1316926