Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Επαλήθευση συστήματος HACCP: Μελέτη ειδικής περίπτωσης παράθεσης κρύων και ζεστών εδεσμάτων

Abstract

dc:description

Η ταχεία ανάπτυξη των βιομηχανιών τροφίμων σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες απαιτήσεις των καταναλωτών για ασφαλή και ποιοτικά τρόφιμα, οδήγησε στην ανάγκη καθιέρωσης και εγκατάστασης ενός συστήματος ελέγχου της ασφάλειας των παραγόμενων τροφίμων, το λεγόμενο HACCP. Λαμβάνοντας υπόψη και το ισχύον νομικό πλαίσιο, που αποτελείται από μια σειρά κανονισμούς και οδηγίες, αλλά και τους εκάστοτε οδηγούς υγιεινής που έχουν συνταχθεί για τους επιμέρους κλάδους της αλυσίδας των τροφίμων, απορρέουν μια σειρά από προληπτικά μέτρα που θα πρέπει να εφαρμόζονται. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις τροφίμων στην προσπάθεια τους να διαφυλάξουν την ποιότητα και την ασφάλεια των σερβιριζόμενων τροφίμων αλλά και ταυτόχρονα να λειτουργήσουν, έρχονται αντιμέτωποι με αρκετά προβλήματα. Η επιτυχία ενός συστήματος HACCP έγκειται στην αποτελεσματικότητα των καθορισμένων προληπτικών μέτρων για κάθε στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας. Σκοπός της παρούσας μελέτης, είναι η επαλήθευση της αποτελεσματικότητας των καθιερωμένων προληπτικών μέτρων ενός συστήματος HACCP, με ιδιαίτερη έμφαση στο προληπτικό μέτρο κατά το στάδιο της παράθεσης ζεστών και κρύων εδεσμάτων, που ορίζει τη διατήρηση αυτών των τροφίμων σε ψυχόμενες προθήκες σε θερμοκρασία μικρότερη των 5 °C και σε θερμαινόμενες προθήκες σε θερμοκρασία πάνω από 60 °C αντίστοιχα. Για τις περιπτώσεις που η θερμοκρασία των τροφίμων είναι εντός της ζώνης 5-60°C, το ανώτερο χρονικό διάστημα διατήρησης τους είναι οι 4 ώρες. Στην παρούσα εργασία επιλέγθησαν από το μενού ενός καθορισμένου εστιατορίου self – service τρία διαφορετικά τρόφιμα, ένα δείγμα ζεστής κουζίνας και δυο κρύας κουζίνας, τα οποία αναλύθηκαν για τις μικροβιολογικές παραμέτρους ΟΜΧ και εντεροβακτηριοειδή, που αποτελούν δείκτες ποιότητας ενός τροφίμου. Τα δείγματα συλέχθησαν από το πραγματικό σημείο παράθεσης με διαδοχικές δειγματοληψίες μια κατά την έναρξη της παράθεσης (χρόνος to) και μια κατά το τελείωμα της παράθεσης (χρόνος t τελ.) μετά το πέρας 4 ωρών. Τα αποτελέσματα της μελέτης, δείχνουν ότι παρότι παρατηρούνται αποκλίσεις στην θερμοκρασία παράθεσης των ζεστών αλλά και των κρύων τροφίμων, το διάστημα των 4 ωρών δεν είναι ικανό να προκαλέσει σημαντικές αλλαγές στην ποιότητα των διατιθέμενων τροφίμων. Ακόμη και για το ποσοστό της κρύας κουζίνας που φαίνεται να επηρεάζεται ( στο 33,3% των αναλυθέντων δειγμάτων σαλάτα μαρούλι παρατηρείται σημαντική θετική μεταβολή της ολικής μεσόφιλης χλωρίδας μετά από 4 ώρες παράθεση και ο πληθυσμός των εντεροβακτηριοειδών μεταβάλλεται θετικά για το 25,0% των αναλυθέντων δειγμάτων), η θετική μεταβολή που εντοπίζεται είναι μικρής τάξης μεγέθους για να θεωρηθεί ανησυχητική. Το προληπτικό μέτρο που ορίζεται από τη μελέτη HACCP και τον Οδηγό Υγιεινής του ΕΦΕΤ για το συγκεκριμένο στάδιο επαληθεύεται όσον αφορά τους ποιοτικούς δείκτες που μελετήσαμε. Συνολικά όμως, η σημαντικά υψηλές αρχικές τιμές του πληθυσμού ΟΜΧ και εντεροβακτηριοειδών στα δείγματα και ιδιαίτερα για το δείγμα σαλάτα μαρούλι, αναδεικνύουν την ελλιπή και μη ορθή εφαρμογή των προγραμμάτων απολύμανσης τροφίμων καθώς και απολύμανσης και καθαρισμού των επιφανειών και του εξοπλισμού στους χώρους επεξεργασίας των τροφίμων. Επίσης, αναδεικνύουν τη σπουδαιότητα καθιέρωσης προγραμμάτων εκπαίδευσης του προσωπικού ως προς την ορθή εφαρμογή των κανόνων υγιεινής (GHP και GMP) και καθαρισμού-απολύμανσης. Η τεκμηρίωση της μελέτης HACCP θα πρέπει να βελτιωθεί και η παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των καθιερωμένων προληπτικών μέτρων θα πρέπει να γίνεται με ενισχυμένα πλάνα αναλύσεων που θα εστιάζουν και θα επικεντρώνονται στις επιμέρους διεργασίες υλοποίησης του προϊόντος.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Πούλιος Παναγιώτης

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1317300

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Πούλιος Παναγιώτης. Επαλήθευση συστήματος HACCP: Μελέτη ειδικής περίπτωσης παράθεσης κρύων και ζεστών εδεσμάτων. 2011. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1317300