Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η αλτρουιστική τιμωρία και η επίδρασή της στην ενίσχυση και την εδραίωση της συνεργασίας και των κανόνων κοινωνικής συμπεριφοράς

Abstract

dc:description

Το πρόβλημα της συνεργασίας στις ανθρώπινες κοινωνίες αποτελεί κεντρικό ερώτημα των κοινωνικών επιστημών. Θεωρίες που συνάδουν με την νεοκλασική οικονομική προσέγγιση ορθολογικής μεγιστοποίησης της χρησιμότητας αποτυγχάνουν να εξηγήσουν τη συνεργασία σε συνθήκες ελλιπούς πληροφόρησης, ανωνυμίας και αδυναμίας δημιουργίας φήμης. Το κενό αυτό καλύπτει η θεωρία ισχυρής αμοιβαιότητας, δίνοντας έμφαση στο ρόλο των κοινωνικών προτιμήσεων και των κοινωνικών κανόνων καθώς και στην αλτρουιστική (δαπανηρή) τιμωρία, δηλαδή στην προθυμία των ατόμων να επωμίζονται υλικά κόστη προκειμένου να τιμωρήσουν μη συνεργατικές συμπεριφορές ελλείψει (άμεσων&έμμεσων) ιδίων υλικών οφελών. Ο ρόλος της αλτρουιστικής τιμωρίας στην ανάπτυξη συνεργατικών προτύπων φωτίζεται από πλήθος ευρημάτων: συμπεριφορικά πειραμάτα αναδεικνύουν τη σημασία της για την εδραίωση της συνεργασίας και αποκαλύπτουν ψυχολογικούς μηχανισμούς κινητοποίησης που την προκαλούν, νευροαπεικονιστικές μελέτες δείχνουν ότι προκαλεί συναισθήματα ανταμοιβής και εξελικτικά ανθρωπολογικά μοντέλα υποστηρίζουν το ρόλο της στην εξελικτική σταθεροποίηση της συνεργασίας. Τα ευρήματα καλούν για αναθεώρηση της νεοκλασικής θεωρίας χρησιμότητας και επέκτασή της με παραμέτρους κοινωνικών προτιμήσεων. Παρά τη σημασία της αλτρουιστικής τιμωρίας, ο βαθμός στον οποίο αποτελεί παράγοντα-κλειδί για τη συνεργασία στις σύγχρονες κοινωνίες μένει να εκτιμηθεί: τα σύγχρονα συνεργατικά πρότυπα μοιάζει να έχουν προοδευτικά βασιστεί σε λιγότερο δαπανηρούς μηχανισμούς επιβολής κυρώσεων και αστυνόμευσης, όπως οι οργανωμένοι κοινωνικοί συνασπισμοί και το οργανωμένο κράτος δικαίου.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Ναλμπάντη Παρασκευή

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1317585

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Ναλμπάντη Παρασκευή. Η αλτρουιστική τιμωρία και η επίδρασή της στην ενίσχυση και την εδραίωση της συνεργασίας και των κανόνων κοινωνικής συμπεριφοράς. 2014. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1317585