Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Κατανομή χρωμίου κι άλλων βαρέων μετάλλων στον υδροφόρο ορίζοντα, έδαφος και καλλιέργειες στην περιοχή Αυλώνας Αττικής: παράγοντες που ελέγχουν τη βιοδιαθεσιμότητά τους

Abstract

dc:description

Το τρισθενές χρώμιο [Cr(III)], είναι ένα στοιχείο απαραίτητο για τη δράση των ενζύμων, το μεταβολισμό της γλυκόζης και των λιπιδίων. Αντίθετα, το εξασθενές χρώμιο [Cr(VI)], είναι ευδιάλυτο, τοξικό, καρκινογόνο και προκαλεί τερατογενέσεις, διότι μπορεί να εισχωρήσει στον ανθρώπινο οργανισμό μέσω του αέρα, της τροφής και το νερό. Οι περιεκτικότητες ολικού χρωμίου, εξασθενούς χρωμίου καθώς και άλλων τοξικών στοιχείων προσδιορίστηκαν σε 61 δείγματα νερού, εδάφους και φυτών από την ευρύτερη περιοχή της Αυλώνας. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων στην περιοχή μελέτης λόγω συσσώρευσης βαρέων μετάλλων, η εκτίμηση του βαθμού ρύπανσης, ο προσδιορισμός της βιοδιαθεσιμότητας και της αλληλεπίδραση τους με το σύστημα νερό – έδαφος – φυτά. Τα αποτελέσματα από τις αναλύσεις των δειγμάτων νερού έδειξαν ότι οι συγκεντρώσεις όλων των στοιχείων εμπίπτουν στα νομοθετικά πλαίσια, εκτός από το ολικό χρώμιο (όριο τα 50 ppb), όπου παρατηρήθηκε διακύμανση της συγκέντρωσής του που κυμαίνεται από 4 έως 90 ppb. Οι σχετικά μεγάλες συγκεντρώσεις Νa, B, Li, As και Se που σε ορισμένα δείγματα νερού υποδηλώνουν υφαλμύρωση (διείσδυση θαλασσινού νερού) λόγω υπεράντλησης. Τα δείγματα εδάφους βρέθηκαν στο σύνολό τους από καθόλου έως αρκετά ρυπασμένα σε Cr (130 – 520 ppm) και σε Mn (405 – 1040 ppm), πολύ ρυπασμένα σε Ni (250 – 900 ppm) και καθόλου έως ελαφρά ρυπασμένα σε Zn (55 – 370 ppm). Η περιεκτικότητά τους σε οργανικό υλικό κυμαίνεται από 2 έως 5%. Επίσης, χρησιμοποιήθηκαν δύο μέθοδοι εκλεκτικής διαλυτοποίησης (EDTA και Αλκαλικό διάλυμα) για τον προσδιορισμό του βιοδιαθέσιμου ποσοστού των στοιχείων Cr, Ni, Mn και Zn στα εδάφη και τον προσδιορισμό του εξασθενούς χρωμίου. Aπό τα αποτελέσματα διαπιστώνεται ότι με το EDTA, για το Cr μόλις το 0,4% της ολικής περιεκτικότητας καθίσταται ευκίνητο και διαθέσιμο στα φυτά, το οποίο είναι σχεδόν ίδιο με αυτό που απελευθερώνεται με το αλκαλικό διάλυμα (0,38%), για τον Fe το 0.1%, για το Ni το 3.5%, για τον Zn και το Μn το 24%. Από τα αποτελέσματα των χημικών αναλύσεων στα δείγματα φυτών διαπιστώνεται ότι η πλειοψηφία των περιεκτικοτήτων Cr (0.23 – 12 ppm), Ni (0.21 – 50ppm), Mn (3 – 105 ppm), Zn (6 – 180 ppm) και Fe (25 – 1170 ppm) κυμαίνονται σε μη τοξικά επίπεδα. Επίσης, παρατηρούνται διαφοροποιήσεις στην κατανομή των μετάλλων μεταξύ των διαφόρων τμημάτων των φυτών (υπέργειο – υπόγειο), με μεγαλύτερο ποσοστό περιεκτικότητας στα φύλλα – βλαστός σε σχέση με τις ρίζες. Από τη μέθοδο προσβολής με αλκαλικό διάλυμα, διαπιστώνεται ότι απελευθερώνεται σημαντική ποσότητα χρωμίου από την ολική (28%), η οποία συνιστά τη διαθέσιμη μορφή του εξασθενούς Cr στα φυτά που περνά από τα εδάφη. Σχετικά με τους παράγοντες που ελέγχουν τη μεταφορά των βαρέων μετάλλων από το έδαφος στα φυτά σημαντικό ρόλο παίζουν η κινητικότητα των μετάλλων, το pH του εδάφους και του φυτού, το οργανικό υλικό και η φυσιολογία των φυτών.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Ατσάρου Αικατερίνη

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1318073

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Ατσάρου Αικατερίνη. Κατανομή χρωμίου κι άλλων βαρέων μετάλλων στον υδροφόρο ορίζοντα, έδαφος και καλλιέργειες στην περιοχή Αυλώνας Αττικής: παράγοντες που ελέγχουν τη βιοδιαθεσιμότητά τους. 2011. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1318073