National and Kapodistrian University of Athens
Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις των Ηφαιστειακών Αερίων σε Εδάφη και Βλάστηση της Καλδέρας του Ηφαιστείου της Νισύρου
Abstract
dc:descriptionΗ νήσος Νίσυρος, είναι ένα στρωματοηφαίστειο γνωστό για την έντονη υδροθερμική του δραστηριότητα. Τον Ιούνιο του 2014, κατά την διάρκεια μιας διεπιστημονικής άσκησης υπαίθρου, συλλέχθηκαν φυτικά και εδαφικά δείγματα από περιοχή της καλδέρας, με σκοπό να προσδιοριστεί η κύρια ορυκτολογική παραγένεση (εδάφη) και να διερευνηθεί η κατανομή των συγκεντρώσεων των κύριων στοιχείων και των ιχνοστοιχείων καθώς και την πιθανή σχέση και συμβολή τους με τα ρευστά που προέρχονται από μεγάλα βάθη (φυτά και εδάφη). Όλα τα εδαφικά δείγματα αναλύθηκαν με XRD και εξήχθησαν 2 φορές, κατ’ αρχήν με HNO3 + HCl (κλειστό σύστημα χώνεψης στερεών και υδατικών δειγμάτων με μικροκύματα) και στην συνέχεια με υπερκάθαρο απιονισμένο νερό (έκπλυση). Τα φύλλα των φυτών αρχικά απομονώθηκαν και έπειτα ξηράνθηκαν και κονιοποιήθηκαν για χώνεψη με μικροκύματα σε όξινο περιβάλλον (HNO3 + H2O2). Όλα τα διαλύματα αναλύθηκαν για κύρια στοιχεία και ιχνοστοιχεία με την χρήση Ιοντικής Χρωματογραφίας (IC) και Συζευγμένων Αναλυτικών Τεχνικών (ICP-MS και ICP-OES). Ταυτόχρονα έγινε ανάλυση Φασματοσκοπίας Ατομικής Απορρόφησης Ψυχρού Αέρα (CV-AAS) για να προσδιοριστεί η περιεκτικότητα των δειγμάτων σε ατομικό Hg. Όλα τα δεδομένα συγκρίθηκαν με δείγμα από το τοπικό γεωλογικό υποβάθρο της περιοχής το οποίο συλλέχθηκε από θέση απομακρυσμένη από την καλδέρα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, που προέκυψαν, προτείνεται ο διαχωρισμός των δειγμάτων σε 2 ομάδες: α) Κοιλάδα Λακκί και β) Κρατήρας Στέφανος. Τα δείγματα της 2ης ομάδας, συλλέχθηκαν σε μία από τις κύριες φουμαρολικές περιοχές όπου παρατηρείται έντονη ατμιδική δραστηριότητα και παρουσιάζουν ορυκτολογικές παραγενέσεις που σχετίζονται άμεσα από υδροθερμική εξαλλοίωση. Οι αρκετά χαμηλές τιμές του pH των εδαφικών δειγμάτων που κυμαίνονται από 1.9 – 3.4 υποδεικνύουν την ισχυρή επίδραση των ατμιδικών αερίων, τα οποία είναι πιθανό να προκαλούν ισχυρούς εμπλουτισμούς στα αρκετά πτητικά στοιχεία (S, As, Se, Bi, Sb, Tl και Te) αυτών των εδαφών. Τα εδάφη της Κοιλάδας Λακκί, όπου παρατηρείται μειωμένη έκθεση στην ατμιδική δραστηριότητα, αντιπροσωπεύουν ορυκτολογικά και χημικά χαρακτηριστικά που οριοθετούνται ανάμεσα σε αυτά του τοπικού υποβάθρου και του κρατήρα του Στέφανου. Επίσης, σε σύγκριση με το δείγμα του τοπικού γεωλογικού υποβάθρου, τα αποτ ελέσματα έδειξαν υψηλό εμπλουτισμό πολλών κύριων στοιχείων και ιχνοστοιχείων σε φυτά και εδάφη, συγκεκριμένα για Tl, Rb, Zn, Mn, As, Pb, Se, Bi, Al, Hg. Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις εντοπίστηκαν σε εδάφη και φυτά που οριοθετούνται κοντά στις ενεργές ηφαιστειακές περιοχές των υδροθερμικών κρατήρων του Στέφανου, των Καμινακίων και του Πολυβώτη καθώς επίσης και κοντά στην Υδροθερμική Γεώτρηση. Επιπλέον, τα αποτελέσματα από τα δείγματα της Κοιλάδας Λακκί, έδειξαν πολύ καλό συσχετισμό μεταξύ των στοιχείων Cu-Zn, Cu-Pb, Bi-Pb, Ba-Sr, Bi-Tl, Ti-Al, Ni-Al, Tl-As, Te-Tl, Te-Se και REE. Από την σύγκριση των 2 φυτικών ειδών, τα αποτελέσματα του είδους Cistus έδειξαν μεγαλύτερο εμπλουτισμό από αυτά του είδους Erica. Έτσι μπορούμε να συμπεράνουμε ότι το δείγμα του φυτικού είδους Erica είναι το πλέον κατάληλο να χρησιμοποιηθεί ως ειδικός βιοδείκτης στο ηφαιστειογενές νησί της Νισύρου καθώς και για περαιτέρω περιβαλλοντικές έρευνες και άλλες μελέτες της βιοποικιλότητας στη νήσο.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Author dc:creator
-
- Δασκαλοπούλου Κυριακή
Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:1319400