Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Προσδιορισμός κυανοτοξινών σε νερά με χρήση Εκχύλισης Στερεάς Φάσης, σε συνδυσμό με Υγρή Χρωματογραφία-Φασματομετρία Μάζας σε σειρά (SPE-LC-MS/MS)

Abstract

dc:description

Τα κυανοβακτήρια αποτελούν μια ομάδα προκαρυωτικών μονοκύτταρων ή πολυκύτταρων οργανισμών, οι οποίοι κάτω από συγκεκριμένες περιβαλλοντικές συνθήκες μπορούν να σχηματίσουν εκτεταμένες κυανοβακτηριακές ανθίσεις και να παράγουν ισχυρά τοξικούς δευτερογενείς μεταβολίτες, οι οποίοι έχουν δυσμενείς επιπτώσεις για τα υδάτινα οικοσυστήματα, καθώς και για την ανθρώπινη υγεία. Η κυλινδροσπερμοψίνη (CYN) και η ανατοξίνη-α (ANA) είναι δύο σημαντικές κυανοτοξίνες, με διαφορετική τοξική δράση και διαφορετικές φυσικοχημικές ιδιότητες, που εμφανίζουν παγκόσμια κατανομή. Η αυξανόμενη παρουσία κυανοβακτηρίων ικανών να παράγουν CYN, καθώς και η επέκτασή τους σε πολλές περιοχές του πλανήτη, αποδίδεται σε ανθρωπογενή φαινόμενα ευτροφισμού και εν μέρει στην κλιματική αλλαγή. Δεδομένου ότι προκαλούν σημαντικά προβλήματα στο περιβάλλον, είναι απαραίτητη η ανάπτυξη ευαίσθητων αναλυτικών μεθόδων για τον αποτελεσματικό προσδιορισμό τους. Στην παρούσα εργασία αναπτύχθηκε μια αναλυτική μέθοδος με σκοπό τον ταυτόχρονο προσδιορισμό της CYN και ANA, χρησιμοποιώντας Εκχύλιση Στερεάς Φάσης, σε συνδυασμό με Υγρή Χρωματογραφία-Φασματομετρία Μαζών σε σειρά,με πηγή ιονισμού με ηλεκτροψεκασμό (SPE-LC-ESI-MS/MS). Χρησιμοποιήθηκε η δευτεριωμένη φαινυλαλανίνη (PHE-d5) για την διασφάλιση του αποτελεσματικού διαχωρισμού της ΑΝΑ από το ισοβαρές, ως προς αυτή, αμινοξύ φαινυλαλανίνη, ένα αμινοξύ ευρέως διαδεδομένο στη φύση. Πραγματοποιήθηκαν πειράματα βελτιστοποίησης των συνθηκών ιονισμού με ηλεκτροψεκασμό (ESI) για κάθε μία από τις ενώσεις. Για τον χρωματογραφικό διαχωρισμό των ενώσεων χρησιμοποιήθηκε στήλη αντίστροφης φάσης (Atlantis T3 C18, 100x2.1 mm, Waters), χρησιμοποιώντας ισοκρατικό πρόγραμμα έκλουσης ACN(0.5% HCOOH):H2O(0.5% HCOOH), 5%:95%, και χρόνο μέτρησης 10 min. Ως ιόντα ταυτοποίησης ορίστηκαν για την CYN τα m/z 336, 274, 194 και 176, ενώ για την ΑΝΑ τα m/z 149, 131, 91 και 43. Ως ιόν ποσοτικοποίησης για την CYN ορίστηκε το θυγατρικό ιόν m/z 194 και για την ΑΝΑ το θυγατρικό ιόν m/z 149. Κάτω από αυτές τις χρωματογραφικές συνθήκες, οι ενώσεις εκλούστηκαν κατά σειρά πολικότητας: CYN (2.77 min), ANA (3.8 min), ΡΗΕ- d5(5.55 min). Για την ταυτόχρονη προσυγκέντρωση των κυανοτοξινών χρησιμοποιήθηκαν φυσίγγια γραφίτη (Hypercarb PGC, 200mg-3ml, Thermo), ενώ εφαρμόστηκε Σχεδιασμός Πειραμάτων με σκοπό την βελτιστοποίηση των συνθηκών Εκχύλισης Στερεάς Φάσης (SPE). Με βάση τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τον Σχεδιασμό Πειραμάτων, επιλέχτηκε σύστημα δύο διαδοχικών εκχυλίσεων, χρησιμοποιώντας ως 1ο διαλύτη έκλουσης MeOH (2.5%HCOOH) και ως 2ο διαλύτη έκλουσης μίγμα MeOH/CH2Cl2,60/40, 0.5%HCOOH, έπειτα από ρύθμιση pH του αρχικού δείγματος σε τιμή 11. Πραγματοποιήθηκε επικύρωση της προτεινόμενης μεθόδου σε επιφανειακά ύδατα σε δύο επίπεδα συγκεντρώσεων (20 και 100 ng L-1). Η μέθοδος εμφάνισε καλή γραμμικότητα για εύρος τιμών προτύπων διαλυμάτων 2-100 μg L-1(R2 CYN: 0.9998, R2 ANA: 0.9984), με χαμηλά όρια ανίχνευσης για κάθε μία από τις κυανοτοξίνες (0.5 και 1.2 ng L-1 για την CYN και ANA αντίστοιχα), ενώ η μέση ανάκτηση για την CYN και ΑΝΑ ήταν 101% και 60% αντίστοιχα. Αποδείχθηκε γρήγορη, επαναλήψιμη (%RSD 5-10% και 6-12% για την CYN και ANA αντίστοιχα), με απλή προκατεργασία δείγματος και μικρή κατανάλωση οργανικών διαλυτών. Η μέθοδος εφαρμόστηκε επιτυχώς σε πραγματικό δείγμα επιφανειακού νερού και κρίθηκε κατάλληλη για την παρακολούθηση των συγκεκριμένων κυανοτοξινών σε επιφανειακά ύδατα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Δρούγγου Κατερίνα

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1319600

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Δρούγγου Κατερίνα. Προσδιορισμός κυανοτοξινών σε νερά με χρήση Εκχύλισης Στερεάς Φάσης, σε συνδυσμό με Υγρή Χρωματογραφία-Φασματομετρία Μάζας σε σειρά (SPE-LC-MS/MS). 2014. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1319600