Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Σύνθεση Ν4- και Ν3- αρυλο παραγώγων β-D-γλυκοπυρανοζυλοπυριμιδινών ως αναστολέων της Φωσφορυλάσης του Γλυκογόνου

Abstract

dc:description

Η φωσφορυλάση του γλυκογόνου (GP) είναι ένα αλλοστερικό ένζυμο με σπουδαίο ρόλο στη ρύθμιση της συγκέντρωσης της γλυκόζης στο αίμα και επομένως αποτελεί μόριο- στόχο για την ανάπτυξη αντιδιαβητικών φαρμάκων. Προηγούμενες μελέτες έδειξαν ότι η γλυκόζη και παράγωγα αυτής συνδέονται στο καταλυτικό κέντρο της GP, παρεμποδίζοντας τη δράση της. Ο σχεδιασμός και η σύνθεση ενώσεων που παρουσιάζουν ισχυρότερη ανασταλτική δράση από αυτή της γλυκόζης μπορεί να οδηγήσει σε νέα υπογλυκαιμικά φάρμακα. Στο εργαστήριο μας, έχουν παρασκευασθεί στο παρελθόν διάφορα παράγωγα της β- D-γλυκοπυρανοζυλοουρακίλης, με αρυλάμινο υποκαταστάτες στη θέση 4 του δακτυλίου της ουρακίλης και έχουν αποδείχτεί ισχυροί αναστολείς της GP επιτυγχάνοντας ανασταλτική ισχύ σε νανομοριακή συγκέντρωση (nM). Ένας πρώτος στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η σύνθεση δυο Ν3- αρυλο και αρόυλο παραγώγων β-D-γλυκοπυρανοζυλοπυριμιδινών, δύο ενώσεων- αναστολέων με διαφοροποιημένη τη θέση και φύση της «γέφυρας» ουρακίλης – αρυλομάδας με σκοπό να αποτελέσουν μια νέα οικογένεια αναστολέων, με ευκολότερη χημική σύνθεση. Η κινητική τους μελέτη έδειξε σημαντικά ασθενέστερη ανασταλτική ικανότητα των νέων μορίων με το IC50 να κυμαινόταν στη περιοχή των μοριακών συγκεντρώσεων μΜ και mM. Προέκυψε το συμπέρασμα ότι, η θέση σύνδεσης επηρεάζει την τελική διαμόρφωση του μορίου, με αυτή στο Ν4 της κυτοσίνης να αποτελεί την ιδανικότερη μέχρι στιγμής λύση. Ο δεύτερος στόχος της παρούσας εργασίας ήταν η προσπάθεια βελτίωσης ενός γνωστού από το εργαστήριό μας και ισχυρού αναστολέα, ο οποίος περιείχε την 1-νάφθυλο ομάδα, μέσω υποκατάστασης της με την 8-κινόλινο ομάδα. Ένας πιθανός ενδομοριακός δεσμός υδρογόνου, ο οποίος αναπτύσσεται στο νέο μόριο, προσδίδοντάς του τη βέλτιστη διαμόρφωση, η οποία απαιτείται για σύνδεση, βελτίωσε την ανασταλτική ικανότητα κατά 3 φορές, δίνοντας ένα νέο ισχυρότερο σε μοριακή συγκέντρωση nM αναστολέα (IC50 = 618±7 nM). Ο τρίτος στόχος ήταν η σύνθεση Ν4 αρυλο παραγώγων β- D-γλυκοπυρανοζυλοπυριμιδινών των οποίων η σύνθεση βασίζεται στα τελευταία γνωστά από το εργαστήριο μας δεδομένα, προκειμένου να επιτευχθεί ακόμα ισχυρότερη αναστολή της GP. Η σύνθεσή τους έγινε με χρήση της σύγχρονης μεθόδου μικροκυμάτων. Η μεθοδολογία αυτή επέτρεψε τη γρήγορη σύνθεση και εύκολη απομόνωση και καθαρισμό των παραγώγων αυτών σε αρκετά ικανοποιητικές αποδόσεις. Σύμφωνα με τα κινητικά πειράματα που πραγματοποιήθηκαν ορισμένες από τις νέες αυτές ενώσεις παρουσίασαν βελτίωση της σταθεράς αναστολής, με IC50 στην περιοχή των χαμηλών nM, με το παράγωγο 12ε να αποτελεί τον ισχυρότερο, μέχρι σήμερα, αναστολέα του καταλυτικού κέντρου της GP, με ΙC50 = 244 ± 27 nM. Ο τέταρτος και τελευταίος στόχος της παρούσας εργασίας ήταν η προσπάθεια βελτίωσης της ανασταλτικής ικανότητας δυο ήδη γνωστών, ισχυρών nM αναστολέων της GP οι οποίοι περιείχαν από τη μια πλευρά ένα μη ελαστικό πολυαρωματικό, ανθρακένυλο σύστημα ενώ από την άλλη μια αμινομάδα ως γέφυρα μεταξύ δυο ευκίνητων φαινυλίων. Παρασκευάστηκε ένα νέο μόριο αναστολέας το παράγωγο 12α, στην οποία συνδυάζονται τα παραπάνω δυο χαρακτηριστικά, και έδειξε ισχυρή αναστολή σε μοριακή συγκέντρωση nM (IC50 = 694 ± 59 nM). H επεξεργασία των κρυσταλλογραφικών αποτελεσμάτων, η οποία θα δώσει τις αλληλεπιδράσεις ενζύμου – αναστολέα, θα επιβεβαιώσει τις παραπάνω προβλέψεις, θα οδηγήσει σε νέα ευρήματα σημαντικών αλληλεπιδράσεων οι οποίες πρέπει να ληφθούν υπόψη και θα συμπληρώσει ένα νέο κύκλο, κατευθυνόμενου από τη δομή, ορθολογικού σχεδιασμού δυνάμει αντιδιαβητικών φαρμάκων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Σμυρλή Ευγενία

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1320066

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Σμυρλή Ευγενία. Σύνθεση Ν4- και Ν3- αρυλο παραγώγων β-D-γλυκοπυρανοζυλοπυριμιδινών ως αναστολέων της Φωσφορυλάσης του Γλυκογόνου. 2014. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1320066