Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Aνάπτυξη μεθοδολογιών για την ανίχνευση σημειακών πολυμορφισμών (SNPs) σχετιζόμενων με την ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (ARMD)

Abstract

dc:description

ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή: Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (HEΩΚ) αποτελεί μια εκφυλιστική νόσο του οφθαλμού που πλήττει ασθενείς άνω των 50 ετών και μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική απώλεια της κεντρικής όρασης. Ιστολογικά, χαρακτηρίζεται από την παρουσία μικρών υπαμφιβληστροειδικών εναποθέσεων, των καλούμενων drusen. Από κλινικής άποψης διακρίνεται σε δύο μορφές: την ξηρή μορφή, που αφορά των 80% των ασθενών και την υγρή μορφή από την οποία πάσχει το υπόλοιπο 20% των ασθενών. Η αιτιολογία της πάθησης δεν έχει πλήρως διευκρινισθεί, αλλά πιστεύεται ότι σε αυτή εμπλέκονται το ανοσοποιητικό σύστημα, το οξειδωτικό στρες, ο μεταβολισμός των λιπιδίων, η έκθεση σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως το κάπνισμα, και το γενετικό υπόβαθρο. Πλήθος γονιδίων έχουν ενοχοποιηθεί για τη συσχέτισή τους με την ΗΕΩΚ. Πρόκειται κυρίως για γονίδια που κωδικοποιούν για πρωτεΐνες του ανοσοποιητικού συστήματος και ιδίως της φυσικής ανοσίας, πρωτεΐνες που συμμετέχουν στο μεταβολισμό των λιπιδίων, την αναδιαμόρφωση του εξωκυτταρίου στρώματος και την απόκριση στο οξειδωτικό στρες. Πολύ ισχυρή συσχέτιση σε πληθυσμούς Καυκάσιας προέλευσης έχει διαπιστωθεί για τον πολυμορφισμό Υ402Η (g.43097C>T) στο γονίδιο του παράγοντα Η του συμπληρώματος (CFH) στη χρωμοσωμική περιοχή 1q32 και για τον πολυμορφισμό Α69S στο γενετικό τόπο LOC387715 της χρωμοσωμικής περιοχής 10q26, όπου εδράζεται το γονίδιο ARMS2. Συσχέτιση έχει αναδειχθεί σε κάποιες μελέτες και για το γονίδιο APOE στο χρωμόσωμα 19q13.2, με την E4 ισομορφή να δρα προστατευτικά και την E2 επιβαρυντικά στον κίνδυνο εκδήλωσης ΗΕΩΚ. Τέλος, ο πολυμορφισμός Η131R στο γονίδιο FCGR2A στη χρωμοσωμική περιοχή 1q23 δεν έχει μέχρι σήμερα διερευνηθεί για τη συσχέτιση του με την ΗΕΩΚ. Ωστόσο, η συμμετοχή του FCGR2A στο σύστημα της φυσικής ανοσίας και η εμπλοκή του σε ποικιλία άλλων φλεγμονωδών παθήσεων δικαιολογεί μια τέτοια διερεύνηση. Μέθοδοι: Ο σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η ανάπτυξη νέας μεθοδολογίας πραγματικού χρόνου PCR και ανάλυσης καμπύλων τήξης για τη γονοτύπωση του πολυμορφισμού Υ402Η (rs1061170) στο γονίδιο CFH και η εφαρμογή της σε δείγμα 27 ασθενών με ΗΕΩΚ και 34 υγιών μαρτύρων, με ίδια ηλικιακή κατανομή, επιλεγμένων κατόπιν οφθαλμολογικής αξιολόγησης. Στο ίδιο δείγμα εφαρμόσθηκαν και οι δημοσιευμένες στη βιβλιογραφία μεθοδολογίες PCR-RFLP για τη γονοτύπωση των πολυμορφισμών Α69S, rs10490924 (g.5270G>T) στο γονίδιο ARMS2 και των ισομορφών του APOE αντίστοιχα. Τέλος αναλύθηκε στο δείγμα ο πολυμορφισμός rs1801274 (g.9541Α>G) του γονιδίου FCGR2A με μέθοδο πραγματικού χρόνου PCR και ανάλυσης καμπύλων τήξεως, η οποία είχε αναπτυχθεί σε προγενέστερη εργασία στο εργαστήριο μας. Αποτελέσματα: Αναπτύχθηκε ταχεία και αξιόπιστη μεθοδολογία για τον πολυμορφισμό Υ402Η του γονιδίου CFH στο όργανο LightCycler και συμπληρώθηκαν στοιχεία αναλυτικής επικύρωσης (Ε=1,79, αναπαραγωγιμότητα Ct CV=3,33%, Tm C αλληλίου 53,36°C και Τ αλληλίου 61,91°C CV<2,5%, ΔΤm=8,55). Τα αποτελέσματα γονοτύπωσης επιβεβαιώθηκαν και με τη μέθοδο αναφοράς DNA Sequencing. Στατιστικά σημαντική συσχέτιση προέκυψε για τους πολυμορφισμούς στα γονίδια CFH (OR=2,68, p=0,012) και FCGR2A (OR=3,17, p=0,004) αντίστοιχα. Οι συσχετίσεις για τους πολυμορφισμούς rs10490924 στο γονίδιο ARMS2 και για το Ε2 αλληλόμορφο στο γονίδιο APOE δεν έφτασαν σε επίπεδα στατιστικής σημαντικότητας. Συσχέτιση της νόσου και του γονοτύπου με το κάπνισμα και το σακχαρώδη διαβήτη δε διαπιστώθηκε στο υπό εξέταση δείγμα. Συμπεράσματα: Από τα παραπάνω προκύπτει ότι ο Υ402Η πολυμορφισμός συσχετίζεται στατιστικά σημαντικά με την ΗΕΩΚ στον ελληνικό πληθυσμό. Δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση για τους πολυμορφισμούς στα γονίδια ARMS2 και APOE. Ο πολυμορφισμός R131H στο γονίδιο FCGR2A διερευνήθηκε για πρώτη φορά στην παρούσα μελέτη για πιθανή συσχέτιση με την ΗΕΩΚ. Διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση, η οποία αναμένει περαιτέρω επιβεβαίωσης από άλλες μελέτες και σε μεγαλύτερο αριθμό δειγμάτων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Βελισσάρη Αλίκη

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1320846

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Βελισσάρη Αλίκη. Aνάπτυξη μεθοδολογιών για την ανίχνευση σημειακών πολυμορφισμών (SNPs) σχετιζόμενων με την ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (ARMD). 2011. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1320846