Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Επίδραση Trastuzumab στα αιμοπετάλια και λειτουργία της καρδιάς κατά την θεραπεία καρκίνου του μαστού

Abstract

dc:description

Ο καρκίνος του μαστού είναι το πιο συχνό νεόπλασμα στις ΗΠΑ και στη Δυτική Ευρώπη. Έχει παρατηρηθεί ότι ένα ποσοστό 15-25% αυτών των όγκων παρουσιάζουν υπερέκφραση του υποδοχέα τύπου δύο (2) του ανθρώπινου επιδερμικού αυξητικού παράγοντα (HER2). Η χρήση της μονοκλωνικής ανοσοθεραπείας με trastuzumab έχει αυξήσει την επιβίωση του καρκίνου του μαστού σε HER2 θετικούς ασθενείς. Όμως, η θεραπεία επιπλέκεται με καρδιοτοξικότητα σε ποσοστό 34% και σε σπανιότερες περιπτώσεις με σοβαρή βλάβη των αιμοπεταλίων (θρομβοπενία επαγώμενη από το trastuzumab και θρομβωτική μικροαγγειοπάθεια επαγώμενη από τη χημειοθεραπεία). Στους περισσότερους ασθενείς, η καρδιοτοξικότητα που επάγεται από το trastuzumab (TIC) είναι αναστρέψιμη: το κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας (LVEF) αποκαθίσταται μετά την απόσυρση του trastuzumab και με την έναρξη, κάποιες φορές, αγωγής καρδιακής ανεπάρκειας. Η πιθανότητα μη αναστρέψιμης καρδιοτοξικότητας και συνοδού θρομβοπενίας καθιστά αναγκαία την αναγνώριση ασθενών υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου και την εκτίμηση των συννοσηροτήτων τους. Σκοπός της παρούσης μελέτης είναι να αξιολογηθούν: 1) η επίπτωση της καρδιοτοξικότητας και της θρομβοπενίας που επάγεται από το trastuzumab και 2) οι παράγοντες κινδύνου που επιδεινώνουν την καρδιακή λειτουργία και τα επίπεδα των αιμοπεταλίων. Είδος μελέτης: Αναδρομική μελέτη. Ασθενείς και μέθοδοι: Ένα σύνολο 50 ασθενών με πρώιμο και τοπικά προχωρημένο καρκίνο μαστού που αντιμετωπίστηκαν με επικουρική (adjuvant) θεραπεία με trastuzumab στην Β' Παθολογική Ογκολογική Κλινική του Αντικαρκινικού Ογκολογικού Νοσοκομείου Αθηνών 'Ο Άγιος Σάββας' τέθηκαν υπό παρακολούθηση κατά την χρονική περίοδο από 1 Ιανουαρίου 2013 έως και 31 Δεκεμβρίου 2015. Οι μετρήσεις περιελάμβαναν διαθωρακική υπερηχοκαρδιογραφία και γενική αίματος πριν από την έναρξη της θεραπείας και κάθε τρεις (3) μήνες σε όλη τη διάρκειά της. Οι ασθενείς που ανέπτυξαν καρδιοτοξικότητα επαγόμενη από το trastuzumab εξετάζονταν πιο συχνά (κάθε 3-12 εβδομάδες). Ως επεισόδιο καρδιοτοξικότητας ορίστηκε η απόλυτη μείωση του κλάσματος εξώθησης της αριστερής κοιλίας (LVEF) τουλάχιστον κατά 10 βαθμούς από το αρχικό ή LVEF<50% ή η εμφάνιση συμπτωμάτων που αποδίδονται σε καρδιακή δυσλειτουργία (ταξινόμηση κατά New York Heart Association). Ως ανάρρωση από το επεισόδιο καρδιοτοξικότητας ορίστηκε η απόλυτη αύξηση του LVEF κατά 10 βαθμούς,ή η αποκατάσταση του LVEF σε τιμές >50% ή η οριστική υποχώρηση των συμπτωμάτων. Ως θρομβοπενία, ορίστηκε η πτώση του αριθμού των αιμοπεταλίων κάτω από 150.000 /μL. Η παρακολούθηση γινόταν με γενική αίματος πριν την ενάρξη της θεραπείας και μετά από 15 ημέρες μετά από κάθε θεραπεία. Λογιστική παλινδρόμηση χρησιμοποιήθηκε για την εκτίμηση των OR και 95% CI, προκειμένου να αξιολογηθεί ο κίνδυνος της καρδιολογικής και αιματολoγικής τοξικότητας σε σχέση με τους παράγοντες κινδύνου, οι οποίοι περιλαμβάνουν: 1) την υπέρταση, 2) την υπερχοληστερολαιμία, 3) τον σακχαρώδη διαβήτη, 4) το ιστορικό καπνίσματος, 5) τo δείκτη μάζα σώματος, 6) την ισχαιμική καρδιοπάθεια, 7) την αθροιστική δόση αδριαμυκίνης (>230 mg/m2), 8) τoν υποθυρεοειδισμό, 9) τον τρόπο χορήγησης του trastuzumab (διαδοχικά ή ταυτόχρονα με τη χημειοθεραπεία), 10) την προηγηθείσα ακτινοθεραπεία του θώρακα και 11) το είδος της συνυπάρχουσας χημειοθεραπείας (Ανθρακυκλίνη με ταξάνη, ταξάνη χωρίς ανθρακυκλίνη και χωρίς ανθρακυκλίνη και ταξάνη). . Αποτελέσματα: Στο σύνολο των 50 ασθενών του δείγματος, το ποσοστό που παρουσίασε την καρδιοτοξικότητα είναι 44% ενώ αυτών που δεν την παρουσιάσαν είναι 56%. Αντίθετα, κατά την παρακολούθηση των ασθενών δεν προέκυψε σημαντική τοξικότητα σε αριθμό αιμοπεταλίων (3 ασθενείς με εύρος 70-110.000 αιμοπετάλια/μL). Κανένα από τα άτομα του υπό εξέταση πληθυσμού δεν εμφάνισαν θρομβοεμβολικές ή αιμορραγικές επιπλοκές κατά την διάρκεια της θεραπείας. Στην παρούσα μελέτη, αποδείχθηκε ότι κανένας από τους καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου (είτε από μόνοι τους είτε σε συνδυασμό) δεν ασκεί στατιστικά σημαντική επίδραση στην προκαλούμενη τοξικότητα σε επίπεδο συσταλτικής απόδοσης της καρδιάς ούτε και στον αριθμό των αιμοπεταλίων. H πραγματοποίηση «διαδοχικών λήψεων του trastuzumab» αυξάνει τη πιθανότητα εμφάνισης της καρδιοτοξικότητας κατά 89% (p=0.002). Επίσης, η «μεταβολή της μέσης τιμής του κλάσματος εξώθησης της αριστεράς κοιλίας (LVEF%)» κατά μία ποσοστιαία μονάδα κατά την διάρκεια της θεραπείας μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης καρδιοτοξικότητας κατά 0.5% (p=0.001). Ο χημειοθεραπευτικός συνδυασμός «ανθρακυκλίνης με ταξάνη» επιφέρει αύξηση της πιθανότητας εμφάνισης της καρδιοτοξικότητας κατά 22%. Συμπεράσματα: Η επαγόμενη καρδιοτοξικότητα από το trastuzumab είναι μία σχετικά συχνή παρενέργεια, αν και μέτρια και ασυμπτωματική στην πλειονότητα των ασθενών, ενώ η επίδραση στον αριθμό των αιμοπεταλίων είναι αρκετά σπάνια. Η μεταβολή της μέσης τιμής του LVEF κατά μία ποσοστιαία μονάδα ασκεί προστατευτική δράση από την τοξικότητα και η διαδοχική χορήγηση της ανοσοθεραπείας αποτελεί ισχυρό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση καρδιοτοξικότητας. Χρειάζεται πιο στενή συνεργασία ογκολόγων, αιματολόγων και καρδιολόγων για την αναγνώριση προγνωστικών παραγόντων για την πρόληψη της καρδιοτοξικότητας και της θρομβοπενίας επαγόμενης από το trastuzumab.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Φουντουλάκης Πέτρος
  • Fountoulakis Petros

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1324799

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Φουντουλάκης Πέτρος; Fountoulakis Petros. Επίδραση Trastuzumab στα αιμοπετάλια και λειτουργία της καρδιάς κατά την θεραπεία καρκίνου του μαστού. 2016. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1324799