Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Το μαθηματικό αντικείμενο για την Φρεγκεανή φιλοσοφία και για το Νατουραλισμό του Quine: μια κριτική αντιπαράθεση στη φιλοσοφία των μαθηματικών.

Abstract

dc:description

Το πρόγραμμα του Gottlob Frege είχε καθοριστική επιρροή στην σύγχρονη σκέψη , η επαναστατική του σύλληψη της νέας λογικής ήταν η απαρχή της σύγχρονης μαθηματικής λογικής και επηρέασε σε μεγάλο βαθμό όχι μόνο την επιστήμη των μαθηματικών αλλά την επιστήμη των υπολογιστών καθώς και την φιλοσοφία. Ωστόσο , η νέα λογική του Frege ήταν ένα μόνο μέρος της συνεισφοράς του στην σύγχρονη φιλοσοφική σκέψη , καθώς αφιέρωσε σχεδόν ολόκληρη την καριέρα του στην προσπάθεια να ορίσει τη φύση της γνώσης μας για τις αλήθειες της αριθμητικής και πολλές από τις απόψεις που ανέπτυξε παραμένουν επίκαιρες ακόμα και σήμερα. Η προσέγγιση του Frege θεωρείται ευρέως ότι έθεσε τα θεμέλια της αναλυτικής φιλοσοφίας η οποία αργότερα αποτέλεσε την κυρίαρχη φιλοσοφική σχολή της Άγγλο-Αμερικάνικης φιλοσοφίας. Στα Θεμέλια της Αριθμητικής (1884) ο Frege διατυπώνει την βασική του θέση ότι η αριθμητική αποτελεί μέρος της λογικής ασκώντας έντονη κριτική σε κυρίαρχες απόψεις σχετικά με τη φύση της αριθμητικής γνώσης όπως αυτές του Kant και του Mill. Οι φυσικοί αριθμοί είναι αφηρημένες οντότητες και αποτελούν ιδιάζοντα λογικά αντικείμενα ενώ όλες οι σημαντικές έννοιες της αριθμητικής μπορούν να οριστούν στη βάση λογικών εννοιών και οι βασικές προτάσεις , τα αξιώματα και τα θεωρήματα της αριθμητικής μπορούν να συναχθούν από λογικές αρχές μέσω ορισμών και κανόνων της λογικής. Ο W. V. Quine , η συνεισφορά του οποίου ήταν καθοριστική στη διαμόρφωση και εξέλιξη του νεότερου εμπειρισμού , έχει ως βασική του θέση τον νατουραλισμό δηλαδή την απόρριψη της αρχής της προτεραιότητας της φιλοσοφίας έναντι της επιστήμης ενώ η καρδιά των απόψεων του είναι ο μεθοδολογικός μονισμός που εκφράζεται με την εγκατάλειψη της διάκρισης των προτάσεων σε αναλυτικές και συνθετικές. Στο φημισμένο άρθρο του Δύο Δόγματα του Εμπειρισμού (1951) υπονομεύει τα δύο βασικά δόγματα του νεότερου εμπειρισμού , το δόγμα της αναλυτικότητας και το δόγμα του αναγωγισμού και επιχειρηματολογώντας υπέρ ενός εμπειρισμού χωρίς δόγματα προτείνει τον μεθοδολογικό μονισμό και τον νατουραλισμό. Προμετωπίδα του νατουραλισμού του Quine αποτελεί α) το δόγμα του ολισμού , η άποψη δηλαδή ότι οι προτάσεις της επιστήμης αντιμετωπίζουν το δικαστήριο της εμπειρίας συνολικά και όχι ατομικά και β) το δίκτυο των προτάσεων (ιστός πεποιθήσεων) μέσω του οποίου εκφράζονται οι πεποιθήσεις μας για τον κόσμο συνολικά και όχι ατομικά , σε επίπεδο πρότασης. Λέξεις κλειδιά: Νατουραλισμός, λογικισμός, ολισμός , πεποιθήσεις , αυθυπόστατα αντικείμενα , αρχή του πλαισίου , αναλυτική πρόταση , εμπειρισμός , λογικές αρχές , a priori γνώση , αριθμητικές προτάσεις , ψυχολογισμός , αριθμητική ταυτότητα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Πέττας Νικόλαος-Μάρκος
  • Pettas Nikolaos-Markos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1326673

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Πέττας Νικόλαος-Μάρκος; Pettas Nikolaos-Markos. Το μαθηματικό αντικείμενο για την Φρεγκεανή φιλοσοφία και για το Νατουραλισμό του Quine: μια κριτική αντιπαράθεση στη φιλοσοφία των μαθηματικών.. 2017. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1326673