Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Άγχος και ψυχική ανθεκτικότητα στους εκπαιδευτικούς

Abstract

dc:description

Οι εκπαιδευτικοί εντάσσονται στις επαγγελματικές ομάδες που υφίστανται υψηλότερο εργασιακό στρες σε σχέση με άλλα επαγγέλματα. Η ανάγκη να προσδιορισθούν παράγοντες ευαλωτότητας στο στρες και στο άγχος αλλά και να βρεθούν οι προστατευτικοί παράγοντες οι οποίοι θα ενισχύσουν την ψυχική υγεία των εκπαιδευτικών είναι πολύ σημαντική. Ο σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να διερευνηθεί η ενδεχόμενη συσχέτιση μεταξύ της ψυχικής ανθεκτικότητας (ΨΑ) που επιδεικνύουν οι εκπαιδευτικοί και ενός αριθμού παραμέτρων, συμπεριλαμβανομένων των δημογραφικών στοιχείων του δείγματος, στοιχείων της προσωπικότητας των συμμετεχόντων, καθώς και της παρουσίας συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης. Μέθοδος: Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 390 εκπαιδευτικοί οι οποίοι εργάζονται στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση στον νομό Ευβοίας. Οι εκπαιδευτικοί συμπλήρωσαν ένα ερωτηματολόγιο που περιείχε τους εξής παράγοντες: φύλο, εκπαίδευση, τόπος καταγωγής, τόπος διαμονής, επαγγελματική εμπειρία(έτη), ειδικότητα (εργασία στη πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια εκπαίδευση), αλλά και παράγοντες όπως η ικανοποίηση από την εργασία τους και η ικανοποίηση από τις σχέσεις με τους συναδέλφους τους, η προηγούμενη επίσκεψη σε ειδικό ψυχικής υγείας στο παρελθόν και η πρόθεση να επισκεφθούν ειδικό ψυχικής υγείας στο μέλλον. Όλοι οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν για τους σκοπούς της έρευνας τα ερωτηματολόγια :(1) Beck Depression Inventory-II, (2) Beck Anxiety Inventory, (3) το Ερωτηματολόγιο προσωπικότητας του Eysenk και η (4) κλίμακα Dispositional Resilience Scale με την οποία μετρήθηκε τόσο η συνολική ΨΑ((Hardiness) όσο και οι επιμέρους διαστάσεις της : η Δέσμευση (Commitment), ο Έλεγχος(Control) και η Πρόκληση(Challenge). Αποτελέσματα: Οι εκπαιδευτικοί του δείγματός μας διαπιστώθηκε ότι παρουσιάζουν σύμφωνα με το ερωτηματολόγιο ψυχικής ανθεκτικότητας DRS μετρίου βαθμού Ψυχική Ανθεκτικότητα (ΜΟ=28.62 ,ΤΑ= 5.09) ενώ σύμφωνα με τα ερωτηματολόγια αυτοαναφοράς που συμπλήρωσαν ανέφεραν συμπτώματα άγχους(ΜΟ= 8,02, ΤΑ=7.42) και κατάθλιψης(ΜΟ=8.3, ΤΑ=6.45) ήπιας βαρύτητας. Με τη ψυχική ανθεκτικότητα συνδέθηκαν τόσο προσωπικοί όσο και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Από τους περιβαλλοντικούς παράγοντες η ικανοποίηση από τις σχέσεις με συναδέλφους και η εργασία στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση έδειξαν να συσχετίζονται θετικά σε στατιστικά σημαντικό βαθμό με την ΨΑ. Επιπρόσθετα, τα έτη εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών συσχετίστηκαν θετικά σε στατιστικά σημαντικό βαθμό με την διάσταση της Δέσμευσης της ΨΑ ενώ η ικανοποίηση από την εργασία συσχετίστηκε θετικά με την ΨΑ. Από τους παράγοντες προσωπικότητας η Εξωτερίκευση συσχετίστηκε θετικά τόσο με τη συνολική ΨΑ όσο και με τις επιμέρους διαστάσεις της, ενώ ο Νευρωτισμός και ο Ψυχωτισμός συσχετίστηκαν αρνητικά. Βρέθηκε θετική συσχέτιση μεταξύ αυτοαναφερόμενου άγχους, κατάθλιψης και ΨΑ, φαίνεται όμως ότι για τους συμμετέχοντες οι οποίοι δήλωσαν κατάθλιψη σε κλινικό επίπεδο (BDI-II>17) η ΨΑ μειώνεται. Συζήτηση : Η παρούσα μελέτη διερεύνησε για πρώτη φορά στην Ελλάδα την ενδεχόμενη συσχέτιση μιας σειράς παραμέτρων με την ψυχική ανθεκτικότητα των εκπαιδευτικών. Με βάση τα αποτελέσματα της εργασίας μας, η ψυχική ανθεκτικότητα των εκπαιδευτικών συσχετίζεται θετικά σε στατιστικά σημαντικό βαθμό με τη παράμετρο Εξωτερίκευση της προσωπικότητας αλλά και με περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως η ικανοποίηση από τις σχέσεις με τους συναδέλφους, η εργασία στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, τα έτη εκπαίδευσης και η ικανοποίηση που αντλούν από την εργασία τους. Επιπροσθέτως, οι παράγοντες οι οποίοι συσχετίστηκαν αρνητικά σε στατιστικά σημαντικό βαθμό με την ψυχική ανθεκτικότητα των εκπαιδευτικών ήταν οι παράγοντες του Νευρωτισμού και του Ψυχωτισμού. Η ανάδειξη τέτοιων παραγόντων θα μπορούσε να αποτελέσει αφορμή να δημιουργηθούν προγράμματα τα οποία θα ενίσχυαν χαρακτηριστικά που εμφάνισαν οι ψυχικά ανθεκτικοί εκπαιδευτικοί, με στόχο την πρόληψη εμφάνισης ψυχιατρικών διαταραχών στην εργασιακή αυτή ομάδα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Χαλικόπουλος Αντώνιος
  • Halikopoulos Antonios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1326903

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Χαλικόπουλος Αντώνιος; Halikopoulos Antonios. Άγχος και ψυχική ανθεκτικότητα στους εκπαιδευτικούς. 2017. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1326903