National and Kapodistrian University of Athens
Ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης στην καταστροφική πυρκαγιά του 2007 στον Νομό Ηλείας
Abstract
dc:descriptionΗ Τοπική Αυτοδιοίκηση διέπεται από μία δυναμικότητα που εξαρτάται από τις αρμοδιότητες, τις πολιτικές πρωτοβουλίες και τις διαχειριστικές στρατηγικές που αναλόγως των συνθηκών εφαρμόζονται. Η παρούσα διπλωματική εργασία στοχεύει στην αποτίμηση της αποτελεσματικότητας διαχείρισης μίας φυσικής καταστροφής από την πλευρά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καταλήγοντας στην ανάπτυξη προτάσεων για μία ολοκληρωμένη και επιτυχημένη διαχειριστική στρατηγική σε τοπικό επίπεδο. Σε διεθνές επίπεδο η Τοπική Αυτοδιοίκηση λειτουργεί υπό το πλαίσιο εξειδικευμένων φορέων και δικτύων διακρατικής συνεργασίας προκειμένου να προσφέρει την απαραίτητη πολιτική προστασία στους πολίτες σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών. Στην Ελλάδα βασικός φορέας σχεδίασης, οργάνωσης και συντονισμού της πολιτικής προστασίας είναι η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας που δομείται σε περιφερειακό επίπεδο στις Διευθύνσεις Πολιτικής Προστασίας και σε δημοτικό και νομαρχιακό επίπεδο στα Γραφεία Πολιτικής Προστασίας. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία ραγδαία αύξηση των φυσικών καταστροφών που κυρίως οφείλεται στη σύγκρουση των ανθρωπογενών παρεμβάσεων με τις σύνθετες φυσικές διεργασίες. Οι πυρκαγιές του 2007 αποτέλεσαν μία από τις σημαντικότερες περιβαλλοντικές κρίσεις που αντιμετώπισε η Ελλάδα. Ο νομός Ηλείας ανήκει στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας με συνολική έκταση 2.621 km2. Το εδαφικό προφίλ του νομού Ηλείας είναι κυρίως πεδινό και ημιορεινό. Ο πρωτογενής τομέας στο νομό Ηλείας παίζει σημαντικό ρόλο στην αγροτική οικονομία της χώρας, ενώ χαρακτηρίζεται από μεγάλο φυσικό πλούτο, γεγονός που αντικατοπτρίζεται και στις προστατευόμενες περιοχές που υπάρχουν στην περιοχή. Στην περίπτωση του νομού Ηλείας, εκτός από το Νομάρχη, λειτουργεί το Νομαρχιακό Συμβούλιο. Οι βασικές προτεραιότητες που τέθηκαν κατά τη διάρκεια των πυρκαγιών του 2007 σε επίπεδο Τοπικής Αυτοδιοίκησης ήταν: η παραμονή των πολιτών στις κατοικίες τους, η προστασία και διατήρηση της παραγωγικής βάση υπό το πλαίσιο μίας βιώσιμης διαχειριστικής προσέγγισης, η διατήρηση της αστικής ανάπτυξης της ευρύτερης περιοχής και η βελτίωση των τουριστικών υπηρεσιών που προσφέρονται στο νομό. Πολλά δημοτικά διαμερίσματα του νομού Ηλείας με σχετική υπουργική απόφαση κηρύχθηκαν πυρόπληκτα. Στον απολογισμό, πέρα από την απώλεια ανθρώπινων ζωών, στις άμεσες συνέπειες των πυρκαγιών του 2007 στο νομό Ηλείας περιλαμβάνονται: 50% του πληθυσμού του νομού Ηλείας αναφέρθηκαν ως πυρόπληκτα, 3.500 άτομα αναφέρθηκαν ως άστεγα, 524 κατοικίες καταστράφηκαν ολοσχερώς, ενώ 238 μερικώς, 700 αποθήκες και 50 επιχειρήσεις καταστράφηκαν ολοσχερώς και το 44,8% του νομού Ηλείας κάηκε. Εξ αυτών 230.000 στρέμματα αποτελούσαν καλλιεργήσιμη γη, που συμπεριελάμβανε 4,15 εκατομμύρια ελαιόδεντρων και 30.000 ζώα. Από την άλλη μακροπρόθεσμες επιπτώσεις απόρροια των πυρκαγιών του 2007 μπορούν να θεωρηθούν η παραβίαση θεσμικών ρυθμίσεων σε σημεία παράκτιας περιοχής και περιοχές εκτός σχεδίου, οι αλλαγές σε δασικές χρήσεις γης και η ανεπαρκής εξειδίκευση των γενικών ρυθμίσεων που ισχύουν στις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000. Αν και η πλειονότητα των οχημάτων για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών παρουσίασαν πρόβλημα κατά τη διάρκεια των πυρκαγιών του 2007, και η ανταπόκριση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας δεν ήταν άμεση, εντούτοις οι κάτοικοι των πληττομένων περιοχών με αυτοθυσία προσπάθησαν να σταματήσουν την εξάπλωση της φωτιάς εντός των οικισμών. Όσοι κάτοικοι δεν συμμετείχαν στην κατάσβεση είχαν συγκεντρωθεί κυρίως σε δημόσιους προστατευόμενους χώρους. Ο νομός Ηλείας αποτελεί ίσως την πληγείσα περιοχή σε πανελλαδική κλίμακα που δοκιμάστηκε περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη. Προφανώς οι ευθύνες αλλά και οι επιπτώσεις από τις πυρκαγιές του 2007 για το σύνολο του νομού είναι πολλαπλές, ενώ οι διαχειριστικές προτάσεις και τα επακόλουθα σχέδια άλλες φορές ικανοποίησαν μέρος ή το σύνολο των αναγκών των πληγέντων και άλλες δεν εφαρμόστηκαν αποτελεσματικά. Συμπερασματικά, και έπειτα από την ενδελεχή διερεύνηση του ρόλου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στο νομό Ηλείας κρίνονται απαραίτητες ενέργειες όπως η ανασυγκρότηση του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος των πληγέντων οικισμών, η ολοκληρωμένη μελέτη του οικιστικού δικτύου του νομού Ηλείας, η ενοποιημένη στρατηγική προσέγγιση νέων μοντέλων διακυβέρνησης που θα παρακάμπτουν τη γραφειοκρατία που επικρατεί μέχρι σήμερα.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μιχοπούλου Αθανασία
- Michopoulou Athanasia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:1327605