Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η πολιτική του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου απέναντι στο Πανεπιστήμιο Αθηνών 1936-1941

Abstract

dc:description

Η ιδιοτυπία του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου και οι ευρύτερες ιδεολογικές του αναζητήσεις, όπως αποτυπώθηκαν στην πολιτική απέναντι στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, είναι μια σελίδα της σύγχρονης ιστορίας που δεν έχει μελετηθεί επαρκώς. Η περίοδος του Μεσοπολέμου έχει ξεχωριστή σημασία για τον χώρο της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, καθώς ιδρύεται το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, ανωτατοποιείται το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και δημιουργούνται άλλες ανώτατες σχολές, όπως η Πάντειος Σχολή Πολιτικών Επιστημών, η Ανωτάτη Σχολή Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών και η Ανωτέρα Γεωπονική Σχολή. Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και επιχειρεί να αποτυπώσει τα βασικά δομικά χαρακτηριστικά του, καθώς αυτό αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την ευρύτερη πνευματική και πολιτιστική ζωή του τόπου. Είναι το μεγαλύτερο και αρχαιότερο πανεπιστήμιο της χώρας, το οποίο σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας του διατήρησε μια ισχυρή σχέση με την εκάστοτε πολιτική εξουσία, επιχειρώντας να διατηρήσει την αυτοτέλειά του. Ιδιαίτερα στην περίοδο του Μεσοπολέμου είχε σταθεί εχθρικό και είχε προσπαθήσει να ματαιώσει κάθε εκπαιδευτική μεταρρυθμιστική απόπειρα που προερχόταν από το βενιζελικό στρατόπεδο. Σκοπός της εργασίας είναι να μελετηθεί η εκπαιδευτική πολιτική του καθεστώτος Μεταξά και να αναδειχθεί ο βαθύτερος χαρακτήρας των παρεμβάσεών του απέναντι στο Πανεπιστήμιο κατά τη διάρκεια της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου. Περιγράφοντας τα κυρίαρχα ιδεολογικά και πολιτικά στοιχεία του μεταξικού καθεστώτος, που είχε δεχτεί την επιρροή των φασιστικών ιδεών οι οποίες μεσουρανούσαν στην Ευρώπη του Μεσοπολέμου υιοθετώντας πάρα πολλά στοιχεία τους, σκιαγραφείται ο τρόπος με τον οποίο οι προσωπικές γλωσσικές και εκπαιδευτικές απόψεις του Μεταξά μετουσιώθηκαν στην επίσημη εκπαιδευτική πολιτική του Υπουργείου Παιδείας. Πιο συγκεκριμένα, εξετάζοντας τις επιλογές του καθεστώτος στη διοίκηση της Ανώτατης Εκπαίδευσης μέσα από το πρίσμα της γενικότερης πολιτικής της 4ης Αυγούστου, προσπαθώ να αναδείξω την υποδοχή τους από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το κεντρικό ερώτημα αφορά στον τρόπο, με τον οποίο το Πανεπιστήμιο υποδέχθηκε το νέο καθεστώς και πώς η 4η Αυγούστου, στο πλαίσιο της γενικότερης πολιτικής της το αντιμετώπισε, προσπαθώντας επί της ουσίας με διάφορα μέτρα να το ελέγξει και να το χειραγωγήσει. Τέλος επιχειρείται μια συνολική ανασκόπηση της πολιτικής του Μεταξά απέναντι στο Πανεπιστήμιο Αθηνών σε σύγκριση και με τις αντίστοιχες μεθόδους και πρακτικές για την ανώτατη εκπαίδευση άλλων αυταρχικών και φασιστικών καθεστώτων στην Ευρώπη εκείνη την εποχή.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Γκόνης Βασίλειος
  • Gkonis Vasileios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1327857

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Γκόνης Βασίλειος; Gkonis Vasileios. Η πολιτική του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου απέναντι στο Πανεπιστήμιο Αθηνών 1936-1941. 2017. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1327857