National and Kapodistrian University of Athens
Σύγκλιση και Ποιότητα Αλγορίθμων Ανακατασκευής Τομογραφικών Εικόνων με Επαναληπτικές Διαδικασίες
Abstract
dc:descriptionΗ Υπολογιστική Τομογραφία Εκπομπής είναι ένας κλάδος της ιατρικής απεικόνισης ο οποίος περιλαμβάνει την Τομογραφία Εκπομπής Ποζιτρονίων PET (Positron Emission Tomography), και την Υπολογιστική Τομογραφία Μονοφωτονικής Εκπομπής SPECT (Single Photon Emission Computed Tomography). Οι τεχνικές χρησιμοποιούν ραδιοενεργούς ιχνηθέτες για να απεικονίσουν ιδιότητες της φυσιολογίας και της λειτουργικότητας του σώματος. Απώτερος στόχος των δύο μεθόδων είναι η βελτίωση της ποιότητας στην ανακατασκευή και στην τελική πληροφορία της κατανομής του ραδιενεργού ιχνηθέτη. Στην παρούσα διπλωματική εργασία αναπτύσσονται και μελετούνται Τεχνικές Ανακατασκευής Τομογραφικής Εικόνας από προβολικά δεδομένα που βασίζονται σε επαναληπτικούς αλγορίθμους. Κύριο στοιχείο της μεθοδολογίας ανακατασκευής αποτελεί ο προβολικός πίνακας, μέσω του οποίου καθορίζεται η ένταση των εμπρόσθιων και οπίσθιων προβολών από τον αλγεβρικό πίνακα που αντιστοιχεί στην προς ανακατασκευή εικόνα. Ο προσδιορισμός του προβολικού πίνακα αποτελεί αναπόσπαστο βήμα στους επαναληπτικούς αλγόριθμους ανακατασκευής. Με τον όρο ακτίνα ορίζεται η επιφάνεια μεταξύ των ευθειών που διέρχονται από τα δύο όρια ενός εικονοστοιχείου και αντιπροσωπεύει το φυσικό εύρος της στοιχειώδους μονάδας του ανιχνευτικού συστήματος. Για τον υπολογισμό του προβολικού πίνακα θεωρήθηκαν σταθερά τόσο ο αριθμός των ακτίνων όσο και το εύρος τους. Για τη δημιουργία του προβολικού πίνακα, τα μοναδικά δεδομένα που χρειάζονται είναι ο αριθμός των στοιχείων της εικόνας που πρόκειται να ανακατασκευαστεί και οι γωνίες που έχουν ληφθεί οι προβολές. Παράλληλα με τη διερεύνηση και υλοποίηση των αλγορίθμων ανακατασκευής τομογραφικών εικόνων βασιζόμενων σε αναλυτικές μεθόδους, μελετάται το ημιτονόγραμμα διάφορων αντικειμένων. Η κατανόησή του είναι υψίστης σημασίας μιας και αποτελεί μία ταξινομημένη μορφή των προβολικών δεδομένων σε ένα δισδιάστατο πίνακα γωνίας/έντασης. Το ημιτονόγραμμα είναι στην ουσία το μοναδικό πειραματικό δεδομένο που έχουμε στη διάθεσή μας για την ανακατασκευή των τομογραφικών εικόνων. Έχοντας ως δομικό λίθο τον προβολικό πίνακα και τον τρόπο κατασκευής του ημιτονογράμματος της τελικής εικόνας – ώστε να γίνει εφικτή η σύγκρισή του με το ημιτονόγραμμα της πραγματικής εικόνας – το τελευταίο κομμάτι που μένει ήταν η κατανόηση των επαναληπτικών αλγορίθμων ανακατασκευής και η υλοποίησή τους. Στο εργαστήριο της Μονοφωτονικής Τομοσπινθηρογραφίας (SPECT-Lab) είχε είδη αναπτυχθεί η επαναληπτική Αλγεβρική Μέθοδος Ανακατασκευής, ART (Algebraic Reconstruction Technique), ωστόσο αναπτύχτηκε και στο πρόγραμμα MathCAD. Έχοντας ως εφόδιο τις γνώσεις που είχαν ληφθεί σε όλα τα προηγούμενα στάδια, μελετήθηκε πέραν των άλλων και η επαναληπτική μέθοδος ανακατασκευής με μεγιστοποίηση πιθανοφάνειας, MLEM (Maximum Likelihood Expectation Maximization), για λόγους συγκριτικής μελέτης. Μετά την εξέταση και τον έλεγχο των δύο αυτών επαναληπτικών μεθόδων ανακατασκευής σε επίπεδο προγραμματισμού, πραγματοποιήθηκαν ανακατασκευές διάφορων τομογραφικών εικόνων, όπου το αρχικό ομοίωμα ήταν γνωστό, ώστε να καταστεί δυνατή η άμεση σύγκριση των δύο επαναληπτικών μεθόδων. Τέλος, μελετήθηκε η ποιότητα ανακατασκευής από δεδομένα πραγματικού ομοιώματος με χρήση συστήματος γ-camera του εργαστηρίου και έγινε συγκριτική μελέτη με το αποτέλεσμα προσομοιωμένων προβολικών δεδομένων του ίδιου ομοιώματος σε τομογραφικό τρισδιάστατο επίπεδο. Η παρούσα διπλωματική εργασία εντάσσεται στο ευρύτερο ερευνητικό έργο της απεικονιστικής μεθοδολογίας στην Ιατρική βασισμένης σε πυρηνικές τεχνικές, το οποίο υλοποιείται στο Εργαστήριο της Μονοφωτονικής Τομοσπινθηρογραφίας (SPECT-Lab) του Τομέα Πυρηνικής και Σωματιδιακής Φυσικής του Τμήματός Φυσικής.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μενής Ιωάννης
- Menis Ioannis
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:1328032