National and Kapodistrian University of Athens
Η σημασία της άσκησης μιας δημόσιας πολιτικής πολιτισμού σήμερα : η περίπτωση του κινηματογράφου και του θεάτρου
Abstract
dc:descriptionΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι η διερεύνηση της συμβολής μιας δημόσιας πολιτικής πολιτισμού στην πολιτιστική, κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη της χώρας, με δεδομένες και τις τρέχουσες δυσμενείς οικονομικές συνθήκες. Με τον όρο «δημόσια πολιτική πολιτισμού», τονίζεται η μορφή πολιτικής για τον πολιτισμό η οποία διαμορφώνεται όχι μόνον από κρατικούς φορείς, αλλά και από ιδιωτικούς και εθελοντικούς, μέσω συντονισμένων και συνεργατικών δράσεων (η έρευνα εξειδικεύθηκε στην περίπτωση του κινηματογράφου και του θεάτρου). ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: Η έρευνα αναπτύχθηκε σε τρεις διαστάσεις: α) μελέτη της ισχύουσας κατάστασης σήμερα, β) δειγματοληπτική έρευνα με θέμα «Η αντίληψη των Ελλήνων για τον πολιτισμό και η σχέση τους με τον κινηματογράφο και το θέατρο», και γ) ανάλυση και συγκριτική/ερμηνευτική σύνθεση των ευρημάτων των δύο προσεγγίσεων. Οι βασικές θεματικές ενότητες της μελέτης προέκυψαν από την επεξεργασία των θεωριών της κοινωνιολογικής και της οικονομικής επιστήμης. Στη δειγματοληπτική έρευνα, η οποία διεξήχθη στον Νομό Αττικής με την τεχνική του ερωτηματολογίου, συμμετείχαν συνολικά 280 άτομα, ηλικίας 16 – 80 ετών, τα οποία επελέγησαν με τη μέθοδο της τυχαίας αντιπροσωπευτικής δειγματοληψίας. Τα ερωτηματολόγια συμπληρώθηκαν, με τις μεθόδους της προσωπικής συνέντευξης και της διανομής ερωτηματολογίου, κατά τον μήνα Μάρτιο του 2012. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Από τη στατιστική επεξεργασία των δεδομένων της δειγματοληπτικής έρευνας, διαπιστώθηκαν τα εξής: O πολιτισμός κατέχει μια ιδιαιτέρως σημαντική θέση στη ζωή των Ελλήνων. Είναι συνυφασμένος πρωτίστως με την παράδοση, τη γλώσσα, τα έθιμα, τις κοινωνικές/πολιτιστικές κοινότητες, αλλά και με τις τέχνες και τον τρόπο ζωής/συμπεριφορές. Εντούτοις, οι Έλληνες, ανεξαρτήτως του μορφωτικού επιπέδου τους, δεν συμμετέχουν συχνά σε πολιτιστικές δραστηριότητες, όπως κινηματογράφο, θέατρο, χορευτικές παραστάσεις/κονσέρτα/όπερες, επίσκεψη σε αρχαιολογικούς χώρους, αθλητικές εκδηλώσεις (οι συχνότητες «καμία» και «1-3 φορές» συγκέντρωσαν τη μεγαλύτερη προτίμηση συνολικά και για τις πέντε δραστηριότητες). Δημοφιλέστερη πολιτιστική δραστηριότητα αποδείχθηκε ο κινηματογράφος, και ακολουθούν κατά σειρά προτίμησης το θέατρο, οι αθλητικές εκδηλώσεις, οι αρχαιολογικοί χώροι και οι χορευτικές παραστάσεις/κονσέρτα/όπερες. Όσον αφορά τις τέχνες και τον πολιτισμό στην Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο, υπάρχει αρκετό ενδιαφέρον, ενώ για τις τέχνες και τον πολιτισμό στην Ελλάδα αρκετό έως και πολύ μεγάλο ενδιαφέρον (που αγγίζει περίπου το 90% του δείγματος). Παρατηρήθηκε βαθμιαία αύξηση του ενδιαφέροντος για τον πολιτισμό στην Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο, ανάλογη με την άνοδο του μορφωτικού επιπέδου. Υπάρχει, επίσης, πίστη στη δυνατότητα συμβολής του πολιτισμού στην έξοδο από την οικονομική κρίση, μέσω κρατικών, τοπικών και ευρωπαϊκών δράσεων (περίπου το 20 - 25%, όμως, πιστεύει ότι η συμβολή αυτή δεν μπορεί να είναι παρά μέτρια). Σχετικά με τον κινηματογράφο, περίπου οι μισοί θεωρούν ότι έχει βελτιωθεί ποιοτικά την τελευταία πενταετία (αλλά μόνον ένας στους πέντε πιστεύει σε σημαντικό βαθμό) ενώ περίπου το 38% θεωρεί ότι έχει υποβαθμισθεί. Οι ανασταλτικοί παράγοντες για την παρακολούθηση έργων, αποδείχθηκαν πρωτίστως οικονομικοί (φθηνότερα υποκατάστατα, ακριβή τιμή εισιτηρίου, οικονομική κρίση) αλλά και ποιότητας. Διαπιστώθηκε ότι υπάρχει ισχυρή αρνητική γραμμική συσχέτιση μεταξύ του εισοδήματος και των φθηνότερων υποκατάστατων, καθώς και μεταξύ του εισοδήματος και της ακριβής τιμής του εισιτηρίου. Τα προβλήματα του κινηματογράφου είναι κυρίως οικονομικής φύσεως (απουσία στήριξης από ιδιώτες και ουσιαστικής ενίσχυσης από το κράτος, κατακερματισμός από την αμερικανική κινηματογραφική βιομηχανία, περιορισμένη κυκλοφορία στη διεθνή αγορά). Όσον αφορά το θέατρο, περίπου οι μισοί πιστεύουν ότι έχει βελτιωθεί ποιοτικά, ενώ περίπου το 27% ότι έχει υποβαθμισθεί. Οι ανασταλτικοί παράγοντες είναι κυρίως οικονομικοί (ακριβή τιμή του εισιτηρίου, οικονομική κρίση). Παρατηρήθηκε ισχυρή αρνητική γραμμική συσχέτιση μεταξύ του εισοδήματος και της ακριβής τιμής του εισιτηρίου, καθώς και ότι η οικονομική κρίση λειτουργεί ανασταλτικά κυρίως για τις νοικοκυρές, τους συνταξιούχους και τους ανέργους. Όλα τα προβλήματα του θεάτρου απεδείχθησαν σημαντικά: η έλλειψη ουσιαστικής θεατρικής παιδείας ξεχωρίζει, με την αναποτελεσματική πολιτική των κρατικών επιχορηγήσεων και την ανεπαρκή στήριξη από τους ιδιώτες να ακολουθούν. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η υπόθεση εργασίας επαληθεύεται και οδηγούμαστε ασφαλώς στη διατύπωση της θέσης ότι σήμερα, περισσότερο από ποτέ και με δεδομένη την οικονομική -και πολιτιστική όπως αποδείχθηκε- κρίση, εμφανίζεται επιτακτική η ανάγκη ανάπτυξης συνεργατικών δράσεων μεταξύ κρατικού (σε εθνικό, τοπικό και ευρωπαϊκό επίπεδο), ιδιωτικού και «τρίτου» τομέα, προκειμένου πρωτίστως να διασφαλισθεί και εν συνεχεία να ενισχυθεί η πολιτιστική, κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Η δημόσια πολιτική πολιτισμού πρέπει να στοχεύει: στην προστασία, ενίσχυση και διάδοση (εντός και εκτός των ορίων της χώρας) των πολιτιστικών αγαθών, στη συστηματική καλλιέργεια μιας ευρύτερης κουλτούρας και πολιτιστικής παιδείας, καθώς και στην ισότιμη και χωρίς αποκλεισμούς συμμετοχή όλων των πολιτών σε πολιτιστικές δραστηριότητες.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Author dc:creator
-
- Γιαννακάκου Ειρήνη
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:1440167