Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Δημόσια διοίκηση και ανάπτυξη στην Ελλάδα. Η περίπτωση του Εθνκού Κτηματολογίου.

Abstract

dc:description

Η εργασία αποτελείται από τρία κυρίως μέρη. Στο πρώτο μέρος, αφού εξηγήσουμε τι σημαίνει «οικονομική ανάπτυξη» και ποια είναι η σχέση κράτους και αγοράς, κάνουμε μια σύντομη ιστορική ανασκόπηση της οικονομικής ιστορίας της χώρας. αναλύεται το σύστημα της ελληνικής δημόσιας διοίκησης και η σχέση και η αλληλεξάρτησή του με το σύστημα της οικονομίας και της αγοράς. Στην Εισαγωγή αναλύουμε τη σχέση του θεσμικού συστήματος μιας χώρας με την ευημερία, πώς δηλαδή οι θεσμοί επηρεάζουν την πορεία της χώρας προς την οικονομική ανάπτυξη και την ευημερία. Σύμφωνα με μελέτες των Acemoglu και Robinson, οι ανοιχτοί πολιτικοί και διοικητικοί θεσμοί μιας χώρας οδηγούν σε ανοιχτούς οικονομικούς θεσμούς οι οποίοι με τη σειρά τους οδηγούν τους πολίτες στην ευημερία. Σύμφωνα με μελέτες των Keefer και Knack, το θεσμικό υπόβαθρο σε μια χώρα που εξασφαλίζει ασφάλεια, διαφάνεια και αποτελεσματικότητα, είναι αυτό που θα προσελκύσει επενδύσεις και θα συμβάλει καθοριστικά στην οικονομική μεγέθυνση της χώρας. Το θεσμικό υπόβαθρο συμβάλλει επίσης στη διαμόρφωση του «κοινωνικού κεφαλαίου» σε μια κοινωνία. Οι Heliwell και Putnam, καθώς και ο Coleman και άλλοι, επιβεβαιώνουν ότι, όσο πιο αξιόπιστοι είναι οι θεσμοί σε μια χώρα, τόσο υψηλότερος είναι ο δείκτης εμπιστοσύνης, και τόσο πιο ελκυστικό το περιβάλλον για επενδύσεις και ανάπτυξη. Με αυτήν την ανάλυση θέλουμε να δείξουμε πώς το διοικητικό θεσμικό υπόβαθρο στην Ελλάδα συμβάλλει ή όχι στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας, και ως συγκεκριμένο παράδειγμα αναλύουμε τον θεσμό του Εθνικού Κτηματολογίου. Στο πρώτο μέρος της εργασίας παρουσιάζουμε εν συντομία την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας και την εξέλιξη των σχέσεων κράτους και αγοράς. Στα επόμενα κεφάλαια αναφέρουμε την κατάταξη της Ελλάδας στους διεθνείς δείκτες ανάπτυξης, θέλοντας να δείξουμε με αυτό ότι, παρά το γεγονός ότι η χώρα διέθετε πόρους, τις προδιαγραφές εν γένει ώστε να συγκαταλέγεται μεταξύ των υγιώς ανεπτυγμένων οικονομιών, αυτό δεν επετεύχθη, με αποτέλεσμα, με την εκδήλωση της πρόσφατης χρηματοπιστωτικής κρίσης, της εμφάνισης της «κρίσιμης καμπής», όπως αποκαλούν τα σημαντικά γεγονότα που ανατρέπουν την ομαλή πορεία της ιστορίας οι Acemoglu και Robinson στο βιβλίο τους, η χώρα να βρεθεί καταχρεωμένη, στο έλεος των δανειστών της. Και αυτό οφείλεται στην στρεβλή εξέλιξη της σχέσης κράτους και αγοράς στην Ελλάδα, αναπτύχθηκε δηλαδή ένας υπέρογκος κρατικός τομέας σε βάρος της αγοράς, και μια νοοτροπία πατερναλισμού στους πολίτες που είχαν ως αποτέλεσμα την ατροφική ανάπτυξη της αγοράς, το χαμηλό επίπεδο εκβιομηχάνισης, εκσυγχρονισμού και καινοτομίας, καθώς και την ατροφική ανάπτυξη του θεσμικού υπόβαθρου που είχε σχέση με την οικονομία. - 8 - Στο δεύτερο μέρος της εργασίας αναφερόμαστε στη δημόσια διοίκηση στην Ελλάδα – χωρίς να αναλύουμε διεξοδικά τα προβλήματα και τις παθογένειες του συστήματος, διότι είναι πλέον γνωστά και έχουν συζητηθεί κατ΄ επανάληψη – καθώς και στο γεγονός ότι, παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες, το σύστημα εμφανίζει χαμηλή μεταρρυθμιστική ικανότητα, και όλο αυτό έχει άμεσες και σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομική ανάπτυξη του τόπου, διότι η γραφειοκρατία, η αργή απονομή δικαιοσύνης και η παρωχημένη νοοτροπία λειτουργούν ανασταλτικά για τις επενδύσεις και την ανάπτυξη. Αυτήν ακριβώς την «αντίσταση» του συστήματος δείχνουμε στο τρίτο μέρος της εργασίας, εξετάζοντας ως “case study” το Εθνικό Κτηματολόγιο. Αναφέρουμε αρχικά τους ορισμούς που έχουν διατυπωθεί για το Εθνικό Κτηματολόγιο, την ιστορική διαδρομή του στην Ελλάδα, τις αποτυχημένες προσπάθειες που έγιναν τις προηγούμενες δεκαετίες, σε ποιο στάδιο βρίσκεται τώρα η κατάρτισή του και ποιες είναι οι μελλοντικές προοπτικές για την ολοκλήρωσή του. Τα δύο πρώτα πιλοτικά προγράμματα του έργου που ξεκίνησαν τη δεκαετία του ΄90 είχαν ως αποτέλεσμα να ολοκληρωθεί μόλις το 21% του προβλεπόμενου έργου με το 83% του προϋπολογισμού! Το έργο προχώρησε με πολύ αργούς ρυθμούς, χωρίς προγενέστερη τεχνογνωσία, χωρίς πλήρεις μελέτες, χωρίς σχέδιο, συναντώντας – είναι γεγονός - πολλά προβλήματα και ιδιαιτερότητες στην πορεία του και καταλήγοντας στην κατασπατάληση των κοινοτικών πόρων, στην επιβολή προστίμου από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, και στην επιβάρυνση των Ελλήνων πολιτών μέσω των αυξημένων τελών εγγραφής που κλήθηκαν να πληρώσουν. Αντί το Κτηματολόγιο να λειτουργήσει ως ισχυρό αναπτυξιακό όπλο με πλήθος οφελών για την ελληνική οικονομία, μέσα από τις καθυστερήσεις και τα προβλήματα μετατράπηκε σε «φρένο» με πολλαπλές παρενέργειες, όπως στο θέμα των απαλλοτριώσεων, στην αγορά ακινήτων, στις επενδύσεις, και με δευτερογενή αρνητικά αποτελέσματα σε άλλα δημόσια έργα. Στη συνέχεια, παρουσιάζουμε τη σύσταση και λειτουργία της Εταιρείας «Εθνικό Κτηματολόγιο και Χαρτογράφηση» (Ε.Κ.Χ.Α. Α.Ε.), τα προβλήματα και δυσλειτουργίες που και αυτή παρουσιάζει, τα «παράδοξα» του Εθνικού Κτηματολογίου, καθώς και την πρόοδο που έχει συντελεστεί στη χάραξη του αιγιαλού και στη σύσταση Δασικών Χαρτών και Δασολογίου. Τα επόμενα κεφάλαια αναφέρονται στον Επιχειρησιακό Σχεδιασμό για το μέλλον της Κτηματογράφησης στην Ελλάδα, ο οποίος περιλαμβάνει τους βασικούς επιχειρησιακούς στόχους, την ανάλυση των επιχειρησιακών επιλογών, τον αναλυτικό σχεδιασμό της κτηματογράφησης για το υπόλοιπο της χώρας, καθώς και τα βασικά στοιχεία του σχεδιασμού των συμβάσεων για το υπόλοιπο της χώρας. Ποιο μπορεί να είναι το επόμενο στάδιο της εξέλιξης του Εθνικού Κτηματολογίου? Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία της κατάρτισης του Εθνικού Κτηματολογίου επάνω σε μια ολοκληρωμένη βάση δεδομένων, θα μιλάμε πλέον για Περιουσιολόγιο, το οποίο θα περιλαμβάνει πλέον κάθε στοιχείο ιδιοκτησίας είτε αυτή είναι ιδιωτική είτε δημόσια. - 9 - Αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα καταβάλλονται μεγάλες προσπάθειες να ολοκληρωθεί η διαδικασία σύνταξης του δισδιάστατου Κτηματολογίου. Ήδη όμως σε πολλά κράτη στον κόσμο (στον Καναδά, τη Μαλαισία, την Ινδία, Ολλανδία, Σουηδία, Ουγγαρία, και αλλού) χρησιμοποιείται το τρισδιάστατο Κτηματολόγιο (3D Κτηματολόγιο), είτε αποκλειστικά είτε συμπληρωματικά προς το δισδιάστατο. Το τρισδιάστατο Κτηματολόγιο θα επέλυε και στην Ελλάδα πολλά από τα προβλήματα και τα «παράδοξα» τα οποία θα εξετάσουμε στη συνέχεια της εργασίας, όπως οι επικαλύψεις ιδιοκτησιών, κλπ. Αυτό όμως προϋποθέτει το απαραίτητο νομοθετικό πλαίσιο και φυσικά και την προσαρμογή των συμβάσεων. Το τελευταίο μέρος της εργασίας περιλαμβάνει το κεφάλαιο με τα σχετικά συμπεράσματα - γιατί το Εθνικό Κτηματολόγιο είναι ένα πολύ σημαντικό εθνικό έργο, γιατί πρέπει να επιταχυνθεί η ολοκλήρωσή του, και ποιος ο ρόλος του στην προσέλκυση επενδύσεων και στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας – τον επίλογο, τις σχετικές βιβλιογραφικές αναφορές και τις ιστοσελίδες.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Παπανικολάου Ευανθία

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1449721

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παπανικολάου Ευανθία. Δημόσια διοίκηση και ανάπτυξη στην Ελλάδα. Η περίπτωση του Εθνκού Κτηματολογίου.. 2015. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1449721