Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Αξιοποίηση των σπερμάτων του φυτού Opuntia ficus-indica (L.) Mill. με σκοπό την απομόνωση και ταυτοποίηση βιοδραστικών μορίων

Abstract

dc:description

Η Opuntia ficus-indica είναι ένα εξημερωμένο είδος κάκτου και αποτελεί σημαντικό εμπορικά φυτό για τις περισσότερες άνυδρες και ημιάνυδρες περιοχές του κόσμου. Στην Ελλάδα απαντάται κυρίως ως αυτοφυής θάμνος στις νότιες και νησιωτικές περιοχές, όπου το κλίμα είναι κυρίως ξηροθερμικό. Χρησιμοποιείται κυρίως για τους καρπούς της αλλά και τα κλαδώδιά της (κυρίως στο Μεξικό) ενώ τα σπέρματα αποτελούσαν μέχρι πολύ πρόσφατα ανεκμετάλλευτος φυτικός ιστός. Σήμερα, από τα σπέρματα γίνεται εξαγωγή του πλούσιου ελαίου και χρησιμοποιείται στη βιομηχανία των καλλυντικών λόγω του υψηλού ποσοστού του σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (PUFAs). Η δυνατότητα εκμετάλλευσης των σπερμάτων του φυτού είναι μεγάλη καθότι έρευνες έχουν αποδείξει ότι είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά (εξαιτίας των φαινολικών ενώσεων). Στην παρούσα εργασία πραγματοποιήθηκε αρχικά εκχύλιση υποβοηθούμενη από υπέρηχους (UAE) σε αρχικό δείγμα 550g σπερμάτων ελληνικής ποικιλίας O. ficus-indica. Ακολούθησε ποιοτικός έλεγχος με χρήση χρωματογραφικών τεχνικών (TLC και HPLC) τόσο του υδροαλκοολικού (EtOH:H2O) όσο και του εκχυλίσματος εξανίου των σπερμάτων. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε εμπλουτισμός (αφαίρεση των σακχάρων) του υδροαλκοολικού εκχυλίσματος με τη χρήση ρητίνης XAD-4 και κλασμάτωση με Χρωματογραφία Κατανομής με Φυγοκέντρηση (FCPC). Τα εκχυλίσματα καθώς επίσης και τα κλάσματα, ελέγθηκαν για την αντιοξειδωτική, αντιμικροβιακή και λευκαντική τους δράση με: τη μέθοδο DPPH, Kirby-Bauer και παρεμπόδισης του ενζύμου τυροσινάση. Η πορεία της εργασίας κατευθύνθηκε προς την απομόνωση των κύριων δευτερογενών μεταβολιτών του υδροαλκοολικού εκχυλίσματος με τη χρήση παρασκευαστικής χρωματογραφίας λεπτής στιβάδας (preparative-HPTLC). Η ταυτοποίηση των μορίων πραγματοποιήθηκε με τη χρήση φασματοσκοπίας NMR 1D και 2D (1H-NMR, HSQC-DEPT, HMBC και COSY). Τέλος, οι μεταβολίτες ελέγχθηκαν ως προς την αντιοξειδωτική και λευκαντική τους δράση και επιβεβαιώθηκε η αρχική βιοκατευθυνόμενη απομόνωσή τους. Συνολικά απομονώθηκαν 8 μεταβολίτες: 4 διϋδροβενζο[b]φουρανικά νεολιγνάνια, 2 γλυκοσυλιωμένα παράγωγα του φερουλικού οξέος, 1 γλυκοσυλιωμένο παράγωγο του σιναπικού οξέος και 1 γλυκοσυλιωμένο της κωνιφεραλκοόλης. Τέλος, 4 απομονώθηκαν για πρώτη φορά από τα σπέρματα του φυτού ενώ 2 αποτελούν νέα φυσικά προϊόντα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Παπαδήμα Κωνσταντίνα
  • Papadima Konstantina

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1519133

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παπαδήμα Κωνσταντίνα; Papadima Konstantina. Αξιοποίηση των σπερμάτων του φυτού Opuntia ficus-indica (L.) Mill. με σκοπό την απομόνωση και ταυτοποίηση βιοδραστικών μορίων. 2017. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1519133