Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Φυτοχημική μελέτη αφεψημάτων εδώδιμων χόρτων που καταναλώνονται παραδοσιακά στην Ελλάδα.

Abstract

dc:description

Τα εδώδιμα χόρτα αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της ελληνικής παράδοσης ήδη από την αρχαιότητα κι έχουν χρησιμοποιηθεί τόσο ως μέρος της διατροφής των τοπικών πληθυσμών, όσο και ως πολύτιμα φυτοθεραπευτικά προϊόντα. Στις μέρες μας, πληθώρα επιστημονικών μελετών εξαίρουν τις ευεργετικές τους ιδιότητες για τον ανθρώπινο οργανισμό αφού είναι πλούσιες πηγές βιοδραστικών αντιοξειδωτικών ουσιών, όπως τα φλαβονοειδή και τα φαινολικά οξέα. Η συγκεκριμένη εργασία εστιάζει στη φυτοχημική μελέτη των υδατικών εκχυλισμάτων κατόπιν βρασμού επτά βρώσιμων χόρτων που καταναλώνονται στην Ελλάδα. Η πόση του νερού από το βράσιμο των χόρτων, αποτελεί συνηθισμένη πρακτική μεταξύ των κατοίκων της χώρας μας και ιδιαιτέρως στις περιοχές παραγωγής και συλλογής των φυτών, εφόσον θεωρείται ότι συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του ήπατος, του ουροποιητικού και του γαστρεντερικού συστήματος. Συγκεκριμένα, αναλύθηκαν τα αφεψήματα των χόρτων με τις κοινές ονομασίες αγκιναράκι (Centaurea raphanina), γουρουνάκι (Carthamus spp.), λαδάκι (Crepis spp.), καβουράκι (Cichorium spp.), σταμναγκάθι (Cichorium spinosum), ζωχός (Sonchus asper) και βλίτο (Amaranthus blitum). Την εκχύλιση των φυτών ακολούθησε σε κάποιες περιπτώσεις ο εμπλουτισμός των εκχυλισμάτων με πολυμερικές ρητίνης προσρόφησης (XAD resins) και ο ποιοτικός έλεγχος των εκχυλισμάτων με χρωματογραφικές και φασματοσκοπικές τεχνικές και ειδικότερα με TLC, HPLC-PDA, UHPLC-ESI-HRMS και MS/MS. Από τα προφίλ UHPLC-ESI-HRMS και κατόπιν σύγκρισης με τη βιβλιογραφία, κατέστην δυνατή μία αρχική εκτίμηση των περιεχόμενων σε κάθε εκχύλισμα μεταβολιτών. Από όλα τα εκχυλίσματα, αυτά των φύλλων της Centaurea raphanina και του Carthamus spp., φάνηκαν να παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και προχώρησαν σε κλασμάτωση προς απομόνωση δευτερογενών μεταβολιτών. Για την απομόνωση των ουσιών, έγινε χρήση των χρωματογραφικών τεχνικών FCPC, στήλη χαμηλής πίεσης silica και Sephadex LH-20. Η ταυτοποίηση της δομής των μεταβολιτών πραγματοποιήθηκε κατόπιν μελέτης φασμάτων HRMS και 1D & 2D NMR. Από το υδατικό εκχύλισμα των φύλλων της Centaurea raphanina, απομονώθηκαν και ταυτοποιήθηκαν 4 μεταβολίτες, εκ των οποίων μία φλορογλουκινόλη, ένας γλυκοσίδης του φαινυλοπροπανοϊκού οξέος και δύο φλαβανόνες. Από το υδατικό εκχύλισμα των φύλλων του Carthamus spp., ταυτοποιήθηκαν 2 μεταβολίτες που ανήκουν στην κατηγορία των φλαβονοειδών. Όλα ή ορισμένα από τα εκχυλίσματα (αναλόγως της δυσκολίας εκπόνησης και του κόστους της εκάστοτε βιοδοκιμασίας) εστάλησαν σε συνεργαζόμενα εργαστήρια βιολογικών ελέγχων όπου και μελετήθηκαν για την πιθανή in vitro αντιοξειδωτική (αναστολή ελεύθερης ρίζας DPPH) και αντικαρκινική τους δράση, για την ικανότητά τους να επάγουν τη δράση των φαιών λιποκυττάρων in vitro και για την πιθανή ικανότητα in vivo ενεργοποίησης του πρωτεασώματος και του μονοπατιού αντιοξειδωτικής απόκρισης Nrf2/Keap1 στον οργανισμό μοντέλο Drosophila melanogaster, όπου κάποια παρουσιάσαν ενδιαφέροντα αποτελέσματα. Τέλος, στο εργαστήριό μας πραγματοποιήθηκε in vitro μελέτη της Φάσης Ι του μεταβολισμού του εκχυλίσματος της Centaurea raphanina με τη χρήση μικροσωμικών ενζύμων απομονωμένων από το ήπαρ αρσενικών αρουραίων και τα αποτελέσματα αξιολογήθηκαν με τη χρήση των τεχνικών UHPLC-ESI-HRMS και HR-MS/MS.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μικροπούλου Ελένη Βασκανή
  • Mikropoulou Eleni Vaskani

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1519252

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μικροπούλου Ελένη Βασκανή; Mikropoulou Eleni Vaskani. Φυτοχημική μελέτη αφεψημάτων εδώδιμων χόρτων που καταναλώνονται παραδοσιακά στην Ελλάδα.. 2017. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1519252